Skip to main content

Full text of "Alejandro Diez Macho Neophyti I"

See other formats


N  E  O  P  H  Y  T  I  1 


Tomo  II 
ÉXODO 


SEMINARIO  FILOLÓGICO  «CARDENAL  CISNEROS» 

DEL 

INSTITUTO  «ARIAS  MONTANO» 

*  *  * 

ESCUELA  DE  ESTUDIOS  TARGÜMICOS 

DE  LA 

INSTITUCIÓN  «MILÁ  Y  FONTANALS» 


TEXTOS  Y  ESTUDIOS 

CONSEJO  DE  REDACCIÓN 


Antiguo  Testamento  hebreo 

Francisco  Cantera  Burgos  y  Federico  Pérez  Castro 

Antiguo  Testamento  griego 
Manuel  Fernández-Galiano 

Antiguo  Testamento  arameo 

José  M.a  Millas  Vallicrosa  y  Alejandro  Diez  Macho 

Antiguo  y  Nuevo  Testamento  siríacos 
Ignacio  Ortiz  de  Urbina 

Antiguo  y  Nuevo  Testamento  latinos 
Teófilo  Ayuso  Marazuela  t 

Nuevo  Testamento  copto 
Paulino  Bellet 

Jefe  de  Redacción:  Federico  Pérez  Castro 


8 


ALEJANDRO  DIEZ  MACHO 


NEOPHYTI  1 

TARGUM  PALESTINENSE 
MS  DE  LA  BIBLIOTECA  VATICANA 


Tomo  II 
ÉXODO 


EDICIÓN  PRÍNCIPE,  INTRODUCCIÓN 
Y  VERSIÓN  CASTELLANA 


Traducciones  cotejadas  de  la  versión  castellana 
Francesa:  R.  LE  DÉAUT 

Inglesa:  MARTIN  McNAMARA  y  MICHAEL  MAHER 

Lugares  paralelos  a  la  haggadá  del  Génesis  de 
Pseudojonatán  y  Neophyti  1:  ETAN  B.  LEVINE 


CONSEJO  SUPERIOR  DE  INVESTIGACIONES  CIENTÍFICAS 
MADRID  - BARCELONA  1970 


Depósito  Legal:  BI.  2.551-1968 


Impreso  en  España 


Pnnted  in  Spain 


Artes  Gráficas  Grijelmo,  S.  A.  -  Uribitarte,  4.  -  Bilbao  (España) 


SIGLAS 


[A],  [B],  fC],  [D],  [E],  [F],  [G],  [H],  [I], 
[J],  [K],  [L],  [LL]  =  diversidad  de 
manos  (o  diversa  caligrafía)  en  las  va¬ 
riantes  o  glosas  marginales  o  interli¬ 
neales  de  N  (=  Neofiti  I ) 

A  =  ms  A  de  MdW  II 
B  =  ms  B  de  MdW  II 
C  =  ms  C  de  MdW  II 
D  =  ms  D  de  MdW  II 
E  =  ms  E  de  MdW  II 
F  =  ms  F  de  MdW  II 
G  =  ms  G  de  MdW  II 
AG,  GA  =  Apócrifo  del  Génesis  de  Qumrán 
I  =  variantes  interlineales  de  Neo- 
fiti  I 

L  =  Targum  fragmentario  Leipzig  I 
LXX  =  Septuaginta 

M  =  variantes  o  glosas  marginales 
de  Neofiti  1 

M  1."  =  una  variante  marginal  del  ms 
Neofiti  l 

M  2.°  =  otra  variante  marginal  del  ms 
Neofiti  1 

Nu  =  Targum  fragmentario  Nürem- 
berg  1 

O  =  Targum  de  Onqelos 
Pes  =  Pesitta  o  versión  siríaca  (Syr) 
Ps  =  Targum  Pseudojonatán  al  Pen¬ 
tateuco  o  TJI 

R  =  Targum  fragmentario  de  la  pri¬ 
mera  Biblia  rabínica  de  1517/18 
Samar  =  texto  hebreo  samaritano 

St  =  ms  4017  =  codex  heb  95  de  la 


Biblioteca  Universitaria  de  Es¬ 
trasburgo 

S  =  targum  samaritano 
TM  =  texto  hebreo  masorético 
Vi  =  Mahzor  Vitry 
Vg  =  Vulgata 

1 10  =  ms  110  de  la  Biblioteca  Nacio¬ 
nal  de  París  del  Targum  frag¬ 
mentario  o  TJII 

264  =  ms  264  de  la  Colección  de  Sas- 
soon  de  Lechworth  (Targum 
fragmentario  yemení) 

440  =  ms  heb  440  de  la  Biblioteca  Va¬ 
ticana  (Targum  fragmentario) 
601  =  ms  601  f  1  (ENA  2107)  del  Se¬ 
minario  Teológico  Judío  de 
Nueva  York  (fragmento  de 
Targum  palestino  de  la  Geniza) 
605  =  ms  605  ff  6-7  (ENA  2587.6)  del 
Seminario  Teológico  Judío  de 
Nueva  York  (fragmento  de  Tar¬ 
gum  palestino  de  la  Geniza) 

656  =  ms  656  (ENA  656)  del  Semina¬ 
rio  Teológico  Judío  de  Nueva 
York  (fragmento  del  Targum 
palestino  de  la  Geniza) 

2578  =  ms  2578  ff  21-22  de  la  Colec¬ 
ción  ENA  del  Seminario  Teo¬ 
lógico  Judío  de  Nueva  York 
2755  =  ms  2755  ff  1-2  de  la  Colección 
ENA  del  Seminario  Teológico 
Judio  de  Nueva  York 


ALGUNAS  ABREVIATURAS 


add  =  additur,  additum 
adnol  =  adnotatur 
antep  =  anteponendum 
cf  =  confer 
c  =  cum 
debit  =  debitum 
del,  deld  =  delendum 
delet,  delt  =  deletum 

desider  =  desideratur  (falta) 
deteg  =  detegitur 
emend  =  emendandum  =  corr(ig) 
emendt  =  emendatum 

f,  ff  =  folium  (sing.  ct  plur.) 
fort  =  forte,  fortasse  (quizás) 
huj  =  hujus 
id  =  idem 
indic  =  indicat 
ins,  inser  =  inserendum 

lect  =  lectio,  lectiones 
leg  —  legendum 
1  =  linea 

loe  =  locum,  loco 
m  =  manus 
1  m  =  prima  manus 
2m  =  secunda  manus 
ms,  mss  =  manuscriptum  (sing.  et  plur.) 
mut(at)  =  mutatus 
mutuat  =  mutuatum 
omiss  =  omissum 
p,  pp  =  pagina  (sing.  et  plur.) 
pert  =  pertinet,  pertinent 
posit  =  positum 

pro  =  idem  ac  «loco»  (en  vez  de, 
en  lugar  de) 


prob  =  probabiliter 
quaed  =  quaedam 
sec  =  secundum 
sequunt  =  sequuntur 
sup  =  super 
text  =  textus 
transp  =  transpomtur 
v,  vv  =  versus  (sing.  et  plur.) 
vers  =  versus 

var  =  varia  (lectio),  variae  (lectio¬ 
nes) 

vb  =  verbum 
vert,  vertd  =  vertendum 
vid  =  videtur 
4-  =  addendum,  additum 
<  =  deest,  desideratur  (falta) 
r  =  recto  (tras  un  número) 
v  =  verso  (tras  un  número) 

[  ]  =  emendationes,  complementa 
etc  ab  editore  in  textu  et 
apparatu  aramaico 
(  )  =  idem  in  versione 
t'1  =  insolitum  vel  mendosum 
í*l  =  delendum 

=  punctum  super  litteram  in  ipso 
ms  additum 
—  additum  in  ipso  ms 
°  =  circellus  vel  signum  ipsius  ms: 
ponitur  in  editione  quando 
locus  insertionis  var  lect  est 
mendosus  vel  dubius 


INTRODUCCIÓN 


Ofrecemos  en  este  segundo  tomo  la  editio  princeps  del  ms  Neofíti  1  de 
la  Vaticana  al  Éxodo:  texto  arameo  con  aparato  crítico  de  glosas  o  variantes 
marginales  (M)  e  interlineales  (I),  traducción  castellana  de  texto  y  glosas, 
y  en  sendos  anexos,  traducción  francesa  e  inglesa.  Sigue  un  tercer  anexo  con 
los  lugares  paralelos  de  Neofiti  1  y  Pseudojonatán  a  Génesis  en  la  literatura 
antigua  del  judaismo,  particularmente  en  la  literatura  rabínica.  Estos  pa¬ 
ralelos  han  sido  reunidos  por  el  Dr.  Etan  Levine,  de  la  Fairfield  University, 
y  constituyen  parte  de  la  tesis  doctoral  de  Levine  en  el  Jewish  Theological 
Seminary  de  Nueva  York,  tesis  patrocinada  por  el  fallecido  profesor  Mar- 
galioth.  El  Dr.  Levine  merece  todo  nuestro  agradecimiento  y  el  de  los  in¬ 
vestigadores  del  TargPal,  pues  los  lugares  paralelos  ahorrarán  mucho  tiempo 
en  las  investigaciones.  Desgraciadamente  hemos  tenido  que  publicar  este 
valioso  trabajo  sobre  el  Génesis  en  el  tomo  correspondiente  al  Éxodo,  pues 
no  hubo  posibilidad  de  incluirlo  en  el  tomo  primero.  El  Dr.  Levine  está 
preparando  los  lugares  paralelos  de  Neofiti  y  Pseudojonatán  a  Éxodo  y 
cuando  esté  ultimado  esperamos  poder  integrarlo  en  algún  volumen  pos¬ 
terior. 

Fuera  de  esta  novedad,  el  vol  II  sigue  la  pauta  del  vol  I  aparecido  en  1968. 

En  la  Introducción  que  ofrecemos  a  continuación  pretendemos  ofrecer 
un  status  quaestionis  referente  al  TargPal  en  general  y  al  Neofiti  en  particular, 
dando  atención  preferente,  cuando  ha  lugar,  al  TargPal  de  Éxodo:  es  un 
status  quaestionis  basado  en  bibliografía  en  gran  parte  posterior  a  la  com¬ 
posición  de  la  Introducción  general  del  vol  I,  o  en  bibliografía  importante 
que  no  pudimos  reseñar  en  el  vol  anterior.  Como  se  verá,  hay  muchas  per¬ 
sonas  interesadas  en  la  investigación  del  TargPal  y  es  sumamente  conve¬ 
niente  que  unos  conozcan  los  resultados  de  los  estudios  de  los  otros.  Es  de 
justicia  que  expresemos  aquí  nuestra  gratitud  a  todos  aquellos  investigadores 
que  nos  han  facilitado  datos  o  resúmenes  de  sus  trabajos  en  beneficio  de 
los  cultivadores  de  estos  estudios  ( 1 ). 

Por  no  alargar  indefinidamente  esta  Introducción,  no  ha  sido  posible 
reseñar  todos  los  trabajos  que  directa  o  indirectamente  se  refieren  al  TargPal. 


(')  Tenemos  que  agradecer  especialmente  la  colaboración  económica  del  C.S.l.C.  y  de  su 
Secretario  general,  Prof.  Dr.  Angel  González  Alvarez,  del  Jefe  de  la  Oficina  de  Publicaciones, 
Prof.  Dr.  Rafael  de  Balbin  y  del  Director  del  Instituto  «Arias  Montano»,  Prof.  Dr.  Federico 
Pérez  Castro;  la  colaboración  de  la  Profesora  Teresa  Martínez  que  copió  el  texto  arameo  del 
ms  y  el  aparato  critico  de  mis  cuadernos  manuscritos,  que  copió  mis  traducciones  de  los  textos, 
que  hizo  una  primera  revisión  del  texto  arameo  y  que  me  ha  ayudado  eficazmente  en  la  correc¬ 
ción  de  pruebas  de  imprenta;  la  colaboración  del  P.  José  Martí,  por  copiar  a  máquina  el  texto 
castellano  de  esta  Introducción.  Repetimos  nuestro  agradecimiento  a  todos  los  colaboradores 
nombrados  en  el  vol  I,  especialmente  a  D.  Guillermo  Grijelmo  y  sus  colaboradores  y  obreros 
de  «Artes  Gráficas  Grijelmo»,  de  Bilbao. 


12* 


INTRODUCCIÓN 


Algunos  de  ellos  tan  interesantes  como  el  de  Karl  Lehmann,  Auferweckt  ain 
c bit  ten  Tag  nach  der  Schrift  ('),  libro  en  el  que  intenta  explicar  la  fórmula 
«(resucitado)  al  tercer  día  según  la  Escritura»  de  1  Cor  15,4b,  fórmula  que 
con  toda  probabilidad  deriva  de  la  concepción  midrásica  y  targúmica  de  la 
salvación  divina,  de  la  intervención  salvífica  de  Dios,  al  tercer  día ,  como 
se  puede  ver  en  Beresit  Rabbá  91  (donde  se  cita  Ex  19,16)  y  Ester  Rabbá  9  (2). 
Tampoco  decimos  nada  de  la  tesis  de  P.  Lentzen-Deis,  patrocinada  por  el 
P.  La  Potterie,  sobre  el  Bautismo  de  Cristo,  tesis  en  la  que  se  utiliza  tam¬ 
bién  el  TargPal  ni  de  la  de  B.  Grossfeld  sobre  N  Gn  1-25. 

Un  alumno  de  J.  Strugnell  está  trabajando  sobre  la  historia  del  TargPal; 
un  antiguo  alumno  de  G.  Vermés  está  investigando  la  tradición  de  la  Nube; 
el  rabino  japonés  A.  O.  H.  Okamoto  investiga  en  Oxford,  bajo  la  dirección 
de  G.  Vermés,  el  Éxodo  de  Neofiti  I,  y  en  el  próximo  curso,  Vermés  piensa 
dedicar  a  otro  alumno  a  la  investigación  de  las  tradiciones  de  Neofiti  a 
Génesis.  Un  antiguo  alumno  del  que  escribe,  el  Dr.  Pedro  Estelrich,  trabaja 
en  un  estudio  comparativo  del  arameo  del  Apócrifo  del  Génesis  (AG)  y  de 
Neofiti  1.  De  la  Irish  IJniversity  Press  está  a  punto  de  salir  un  libro  del 
P.  Martin  McNamara  sobre  el  tema  Targum  y  Testamento,  de  carácter 
científico,  pero  menos  técnico  que  su  tesis  doctoral,  y  de  temática  más  am¬ 
plia,  libro  extraordinariamente  interesante  que  han  de  tener  en  cuenta  los 
que  se  dedican  al  estudio  del  N.  Testamento. 

Aunque  no  sea  posible  reseñar  todo  el  trabajo  que  se  está  realizando  en 
el  área  del  TargPal,  la  Introducción  que  presentamos  cubre  gran  parte  de 
los  temas  y  proporcionará,  según  pensamos,  una  orientación  sobre  pro¬ 
blemas,  métodos  y  resultados,  útil  para  los  que  trabajan  en  este  campo. 

El  trabajo  de  edición  de  este  vol  II  ha  sido  difícil;  véase  lo  que  decimos 
en  vol  I,  Introducción  general,  p  23*,  sobre  el  segundo  copista  y  en  pp  25*s 
sobre  los  anotadores  de  N  Éxodo.  Frecuentemente  hemos  tenido  que  co¬ 
rregir  el  texto:  algunas  de  las  correcciones  las  indicamos  simplemente  po¬ 
niendo  encima  de  la  palabra  o  consonante  equivocadas  la  lección  correcta. 
No  siempre  es  posible  decidir  con  certeza  si  se  trata  de  errata  o  de  forma 
aramaica  rara  (3)  sobre  la  que  en  todo  caso  llamamos  la  atención.  Agra¬ 
decemos  de  antemano  cuantas  correcciones  o  sugerencias  se  nos  hagan  en 
orden  a  perfilar  el  texto  o  la  lectura  de  glosas  o  la  traducción. 


(‘)  Quaestiones  Disputatac ,  38,  Friburgo  de  Br.,  1968,  376  pp. 

C)  Lehmann,  ob.  pp  263s. 

(■'’)  Por  ejemplo,  se  dan  nombres  en  estado  enfático  o  sufijados,  cuando  normalmente 
habrían  de  estar  en  estado  constructo  o  sin  sufijo;  hay  ejemplos  de  qdmwv  cuando  normalmente 
se  esperaría  qdmyy  (¿es  una  fórmula  de  cortesía?).  Aun  cuando  corregimos,  damos  la  lección 
del  ms. 


I.  Revalorización  del  TargPal  en  general  y  del  Neofiti  1 

EN  PARTICULAR 


Siegfried  Schulz,  en  su  trabajo  «Die  Bedeutung  der  Neuen  Targumfor- 
schung  für  die  Synoptische  Tradition»  (]),  estudia  el  estado  de  las  inves¬ 
tigaciones  targúmicas,  otorgando  puesto  relevante  al  descubrimiento  del 
ms  Neofiti  1  («das  aufregendste  Ereignis  auf  dem  Gebiet  der  Targums- 
forschung»). 

En  la  primera  parte  del  trabajo,  el  autor  hace  una  sintesis  de  los  descu¬ 
brimientos  en  el  área  del  Targum;  en  la  segunda,  señala  su  importancia  en 
orden  a  conocer  el  arameo  hablado  de  Palestina:  «Die  ausserordentliche 
Wichtigkeit  dieser  Entdeckungen  des  Codex  Neofiti  1,  des  Gen.-Midrasch 
(=  GA)  aus  Qumran  und  der  Tg.-  fragmente  zum  palástinischen  Penta- 
teuch  und  den  Propheten  beruht  auf  der  Tatsache,  dass  dieses  Textmaterial 
zum  gesprochenen  Aramáisch  Palástinas  gehórt»  (p  429). 

A  tal  arameo  pertenece  también  el  arameo  del  Talmud  Yerusalmi.  Al 
arameo  hablado  pertenece  el  arameo  de  los  Midrasim,  ante  todo  el  del 
Beresit  Rabba ,  y  el  arameo  del  Targum  a  los  Hagiógrafos:  Un  arameo  occi¬ 
dental  de  los  judíos  palestinos  con  el  que  está  relacionado  el  arameo  sama- 
ritano  y  el  cristianopalestino  (pp  429s). 

Todos  estos  documentos  — se  dice  en  la  tercera  parte—  del  arameo  pa¬ 
lestino  «ziehen  neue  und  unerwartete  Konzequenzen  für  eines  der  wesen- 
tlichen  Probleme  der  neutestamentlichen  Forschung  nach  sich,  námlich  die 
Frage  nach  dem  aramáischen  Hintergrund  der  synoptischen  Tradition. 
Konkret:  die  Frage  nach  der  Sprache  des  historischen  Jesús  und  den  von 
den  Evangelisten  verarbeiteten,  ursprünglich  aramaischen  Uberlieferungen 
(Q,  die  vormarkinischen  Traditionen,  Luk.-und  Matth.-Sondergut)»  (pp  430s). 

Termina  el  trabajo  exponiendo  las  pruebas  de  P.  Kahle  de  que  el  Targum 
palestino  al  Pentateuco  existía  ya  antes  de  la  Era  cristiana  (por  el  siglo  ii 
a.  C.)  fundadas  en  el  Targum  palestino  a  Ex  22,4  y  Dt  33,11.  Estos  dos 
lugares  —concluye  el  autor,  p  435  manifiestan  con  toda  deseable  claridad 
la  edad  de  diversos  lugares  dentro  del  Targum  palestino. 

Este  artículo  que,  como  se  ve,  hace  suyas  las  conclusiones  de  P.  Kahle 
y  M.  Black  sobre  la  materia,  pondera,  pues,  el  múltiple  valor  del  TargPal 
en  general  y  del  Neofiti  I  en  particular. 


(')  En  Abraham  Unser  Valer  (Festschrift  ftir  Otto  Michel  z.  60.  Geburtsiag),  ed.  O.  Betz- 
M.  Hengel-P.  Schmidt.  Leíden/Kóln,  1963,  pp  425-436. 


14* 


INTRODUCCIÓN 


La  revaloración  de  los  Targumim  palestinos,  motivada  primero  por  la 
publicación  por  Kahle,  en  1930,  de  unos  fragmentos  del  TargPal  y  sobre 
todo  por  el  descubrimiento  del  Neofíti  1,  se  ha  manifestado  en  la  utilización 
de  los  Targumim  para  detectar  el  substrato  aramaico  del  N.  Testamento, 
especialmente  de  Evangelios  y  Actos.  En  este  campo  es  obra  permanente 
An  Aramaie  Approach  lo  thc  Gospels  and  Acts  ( '),  de  M.  Black,  cuya  3.a  edi¬ 
ción  ha  sido  demasiado  duramente  reseñada  por  J.  A.  Fitzmyer  (2).  Se  ha 
manifestado  también  en  el  empleo  del  TargPal  para  hacer  la  exégesis  de 
numerosos  pasajes  y  expresiones  del  N.  Testamento,  particularmente  de 
Juan,  e  incluso  para  explicar,  por  comparación  y  semejanza,  el  modo  como 
fue  transmitido,  reinterpretado  o  «releído»,  y  a  veces  glosado,  el  A.  Testa¬ 
mento  hebreo,  preferentemente  después  del  Destierro,  y  el  modo  como  fue 
realizada  esa  traducción  targúmica  griega  que  llamamos  LXX. 

Los  descubrimientos  de  Qumrán  y  los  descubrimientos  targúmicos  están 
operando  un  cambio  en  la  exégesis  de  los  dos  Testamentos  en  el  sentido  de 
dar  menos  relieve  al  influjo  helenístico  y  mas  importancia  al  fondo  judaico, 
a  la  interpretación  de  la  Biblia  por  los  judíos  en  fecha  contemporánea  o  cer¬ 
cana  al  nacimiento  del  Cristianismo.  No  es  que  sea  nuevo  aplicar  el  pensa¬ 
miento  religioso  judío  a  la  exégesis  neotestamentaria.  Ahí  están  los  volú¬ 
menes  de  Strack-Billerbeck  como  prueba  en  contrario,  y  ahí  están  muchos 
comentarios  del  N.  Testamento  (3)  sembrados  de  citas  de  dicha  obra  mo¬ 
numental.  Pero  la  utilización  de  Strack-Billerbeck  está  sujeta  a  una  objeción 
metodológica,  dado  que  esta  obra  recoge  sin  discriminación  la  interpreta¬ 
ción  rabínica,  en  gran  parte  muy  posterior  al  siglo  i,  y  dado  que  el  judaismo, 
tras  la  destrucción  del  Templo  del  año  70  y  tras  la  diáspora  del  135,  reela¬ 
boró  notablemente  su  pensamiento  religioso,  que  desde  entonces  fue  exclu¬ 
sivamente  el  farisaico.  La  dura  crítica  hecha  por  Morton  Smith  al  libro  de 
B.  Gerhardssohn,  Memory  and  Manuscript  (A),  es  en  el  fondo  de  carácter  me¬ 
todológico:  aplicar  al  tiempo  de  Cristo  y  de  la  Iglesia  apostólica  métodos  de 
transmisión  que  nos  constan  por  fuentes  rabínicas  tardías.  La  data  de  los 
materiales  judíos  de  comparación  con  el  N.  Testamento  debe  ser,  para  que 
no  haya  vicio  de  método,  anteriores  o  contemporáneos.  Esta  ventaja  de 
antigüedad  parecen  tenerla  en  conjunto  los  materiales  del  TargPal,  aun 
reconociendo,  por  ejemplo,  en  el  Ps,  materiales  midrásicos  tardíos.  Tienen, 
además,  la  ventaja  de  ser  materiales  litúrgicos,  es  decir,  representan  la  Biblia 
hebrea  tal  cual  se  interpretaba  en  las  sinagogas;  una  exégesis,  por  tanto, 
oficial,  pero  al  mismo  tiempo  popular,  pues  los  Targumim  palestinos  eran 
traducciones  y  comentarios  de  la  Biblia  hebrea  para  catequizar  al  pueblo 
sencillo,  incapaz  de  leer  las  Escrituras  en  la  lengua  santa. 

Los  Targumim  palestinos  no  son  teología  de  escuela  rabínica  como 
muchos  de  los  materiales  de  Strack-Billerbeck,  incluidos  los  Midrasim 
homiléticos  que  están  redactados  tardíamente  transformando  la  homilía 
sinagogal,  de  carácter  popular,  en  homilía  literaria  (cf  infra).  Esta  inter¬ 
pretación  litúrgica  y  popular  del  A.  Testamento,  contenida  en  las  partes 


(')  Oxford,  3.a  ed,  con  un  apéndice  sobre  el  Hijo  del  Hombre,  por  Geza  Vermés;  pp  VI -359. 
(-)  CBQ  30,  pp  417-428,  julio  1968. 

(a)  Véase,  por  ejemplo,  Manuel  de  Tuya,  Evangelios,  en  «Biblia  Comentada»,  por  profe¬ 
sores  de  Salamanca,  BAC,  Madrid,  1964. 

(4)  Memory  and  Manuscript.  Oral  and  Written  Transmisión  in  Rabbinic  Judaism  and  Early 
Christianity,  Uppsala.  1961,  cf  pp  73-170;  JBL  82,  1963,  pp  169-176. 


INTRODUCCIÓN 


15* 


antiguas  del  TargPal,  constituía  el  bagaje  ideológico  de  los  judíos  a  quienes 
Cristo  predicó  y  los  Apóstoles  evangelizaron,  y  condiciona  en  gran  medida 
¡as  categorías  mentales  y  los  módulos  expresivos  de  los  hagiógrafos  del 
N.  Testamento. 

Por  ende,  no  se  puede  hacer  cabal  exégesis  del  N.  Testamento  sin  conocer 
el  Antiguo  interpretado  por  el  judaismo  del  primer  siglo  cristiano.  Las  di¬ 
versas  publicaciones  sobre  Qumrán  y  el  N.  Testamento,  el  renovado  interés 
en  la  literatura  intertestamentaria,  patentizan  el  interés  de  los  exégetas  con¬ 
temporáneos  en  conocer  el  pensamiento  judaico,  incluso  «sectario»,  como 
es  el  de  Qumrán  y  el  de  la  literatura  apocalíptica. 

La  importancia  de  los  Targumim  palestinos  para  el  conocimiento  del 
N.  Testamento  la  han  destacado  diversos  investigadores,  entre  ellos  M.  Mc- 
Namara  con  su  tesis  doctoral  sobre  el  tema  y  posteriormente  en  «The  Aramaic 
Translations:  a  newly  recognized  aid  for  New  Testament  Study»  (*),  artículo 
que,  tras  exponer  un  status  quaestionis  de  los  estudios  targúmicos,  con¬ 
cluye:  «Podemos  estar  seguros  de  que  estamos  entrando  en  una  nueva  edad 
de  los  estudios  targúmicos  en  la  que  éstos,  junto  con  los  escritos  apocalíp¬ 
ticos,  de  Qumrán  y  del  rabinismo,  estarán  como  tradiciones  cuya  huella  se 
puede  encontrar  en  las  palabras  de  Cristo,  de  los  evangelistas  y  de  los  demás 
autores  del  N.  Testamento»  (p  65). 

Un  estudio  similar  al  anterior,  si  bien  referido  al  A.  Testamento,  es  el 
de  R.  Le  Dcaut,  «Les  ctudes  targumiques.  État  de  la  recherche  et  perspecti- 
ves  pour  Lexégése  de  LAncien  Testament»  (2):  después  de  exponer  el  estado 
de  la  investigación  de  los  diversos  Targumim  y  de  repetir  respecto  al  Neo- 
fiti  I  la  frase  de  M.  Black  (3)  — «no  cede  en  importancia  mas  que  a  la  de  los 
mss  árameos  de  Qumrán» —  expone  la  importancia  del  Targum  para  el 
estudio  del  A.  Testamento:  su  «relativa»  importancia  para  la  crítica  textual 
de  la  «Vorlage»  hebrea  (cuando  concuerdan  las  diversas  recensiones  targúmi- 
cas,  para  confirmar  una  lección  hebrea  subyacente;  cuando  divergen,  para 
confirmar  la  pluralidad  de  recensiones  premasoréticas),  su  probable  influjo 
(según  varios  autores  como  P.  Churgin  y,  anteriormente,  Z.  Frankel:  éste 
habla  del  influjo  de  Onqelos) —  en  la  LXX;  su  probable  influencia  en  los 
libros  recientes  del  A.  Testamento  y  en  la  redacción  definitiva  de  textos 
más  antiguos;  influjo  o  paralelismo  en  los  procedimientos  midrásicos  (como 
etimologías,  asonancias,  juegos  de  palabras,  etc.),  en  el  empleo  de  «Palabra 
de  Dios»  y  «Gloria  de  Yahweh»,  en  la  alternancia  de  2.a  pers  sing  y  2.a  pl; 
influjo  o  paralelismo  sobre  todo  en  el  desarrollo  de  los  textos  midrásicos 
del  A.  Testamento:  actualización  del  texto,  armonización  de  pasajes  anti¬ 
téticos,  «mesianización»  de  textos,  rehabilitación  o  ennoblecimiento  de 
personajes  bíblicos,  interpolación  de  glosas  como  la  de  Is  39,22  (Dios  «sal¬ 
vador  de  Abraham»)  que  arranca  de  la  tradición  (targúmica)  sobre  el  sig¬ 
nificado  de  Ur. 

El  libro  de  la  Sabiduría,  por  ejemplo,  ofrece  numerosos  paralelos  con  el 


(l)  Scripture ,  18,  1966,  pp  47-55,  artículo  reproducido  en  The  Irish  Ecclesiastical  Record , 
109,  1968,  pp  158-165;  cf  pp  158s  y  165.  Las  mismas  ideas  sostiene  Karl  Lehmann  en  su  tesis 
Aujerweckl  am  dritten  Tag  nach  der  Schrifi ,  pp  272-286. 

(')  Ephemerides  Theologicae  Lovanienses ,  54,  1968,  pp  5-34. 

(3)  «Die  Erforschung  der  Muttersprache  Jesu»,  Theologische  Literaturzeitung ,  82,  1957, 
p  664. 


16* 


INTRODUCCIÓN 


Targum;  P.  Grelot(')  ha  señalado  Sab  10,21  («La  sabiduría  abrió  la  boca 
de  los  mudos  y  a  las  lenguas  infantiles  dio  resonante  voz»)  que  recuerda  un 
midrás  targúmico  del  Ex. 

Pero  la  mayor  importancia  de  los  Targumim  en  su  relación  con  el  A.  Tes¬ 
tamento  está  en  la  teología  que  encierran.  El  conocimiento  de  esta  teología 
de  los  Targumim  nos  permite  establecer  su  comparación  con  la  interpreta¬ 
ción  que  de  la  Biblia  hacen  los  libros  más  recientes  de  ella,  nos  hace  saber 
cómo  se  entendía  el  A.  Testamento  al  escribirse  el  Nuevo,  nos  descubre 
interpretaciones  mesiánicas  antiguas  posteriormente  censuradas  por  el 
rabinismo  y  nos  descubre  la  hermenéutica  judía  primitiva:  cómo  los  escribas 
judíos  a  veces  transformaron  deliberadamente  el  texto  con  adiciones,  glosas 
y  modificaciones  para  su  utilización  litúrgica,  para  obviar  antropomor¬ 
fismos  (Zac  2,12),  para  velar  por  la  gloria  de  los  mayores  (en  Jue  18,30, 
«Moisés»  es  sustituido  por  «Manasés»),  para  cuidar  de  la  gloria  de  Dios 
(especialmente  en  Cr  y  LXX),  suprimiendo  en  los  onomásticos  el  compo¬ 
nente  «Baal»,  sustituyendo  a  «Yahweh»  por  el  «ángel  de  Yahweh»,  utili¬ 
zando  el  nifal  de  r'h  (=  fue  visto)  en  vez  de  qal  (vió).  Hay  transformación 
del  texto  en  aras  del  buen  nombre  de  la  nación,  ya  dulcificando  maldiciones, 
ya  desviándolas  de  Israel;  transformación  por  adaptación  a  una  teología 
mas  evolucionada,  a  condiciones  históricas  nuevas  (vg.,  retoques  antisama- 
ritanos  en  el  siglo  n  a.  de  C.),  o  por  etimologías  de  nombres  propios  o  por 
interpolación  de  glosas  para  aclarar  oscuridades  o  desvanecer  contradic¬ 
ciones  ( art .  cit.,  pp  23-33). 

Termina  Le  Déaut  la  larga  serie  de  paralelos  entre  texto  bíblico  y  Tar- 
gumim  que  acabamos  de  resumir,  con  la  siguiente  conclusión:  «Estas  con¬ 
sideraciones  bastarán  para  mostrar  cómo  los  Targumim  pueden  iluminar 
el  desarrollo  del  texto  sagrado,  puesto  que  tanto  en  la  Biblia  como  en  las 
versiones  antiguas  operan  conscientemente  las  mismas  tendencias»  (p  33); 
y  añade  que,  en  vista  de  todo  lo  expuesto,  de  las  aclaraciones,  etc.,  se  ha  de 
poner  en  tela  de  juicio  el  sacro  principio  de  crítica  textual  difflci/ior  lee  fio 
potior. 

Todo  ese  cúmulo  de  posibilidades  de  los  Targumim  para  la  hermenéutica 
del  N.  y  A.  Testamento,  así  como  la  razonable  pretensión  de  representar  la 
forma  mas  cercana  del  arameo  hablado  por  Jesucristo,  está  condicionado 
a  un  supuesto:  que  el  TargPal  sea  tan  antiguo  como  estos  estudios  compa¬ 
rativos  suponen.  Es  lo  que  H.  H.  Rowley  advierte  al  reseñar  la  «importante 
disertación»  —«especialmente  valiosa  para  los  estudiosos  del  N.  Testa¬ 
mento» —  de  McNamara  (2):  (McNamara)  mantiene  que  (el  TargPal)  fun¬ 
damentalmente  es  de  tiempo  precristiano.  Esto  no  le  parece  al  autor  de  la 
reseña  indiscutible  («established»),  aunque  estaría  de  acuerdo  con  el  autor 
en  que  las  conexiones  con  el  N.  Testamento  no  pueden  ser  consideradas 
como  inserciones  tardías  en  el  Targum.  «Es  ciertamente  muy  («highly») 
probable  que  el  Targum  es  antiguo  («early»),  pero  puede  incorporar  inter¬ 
pretaciones  corrientes  antes  de  su  compilación,  y  el  reconocer  que  muchas 
interpretaciones  corrían  en  el  primer  siglo  de  nuestra  Era,  no  implica  la 
conclusión  que  el  Targum  como  un  todo  existía  tan  antiguamente  como  obra 
literaria.» 


(')  Bíblica ,  1961 ,  pp  49-60. 

(2)  H.  H  Rowley,  en  The  Expository  Times .  vol  80.  noviembre  1968,  p  63. 


INTRODUCCIÓN 


17* 


G.  Vermés,  a  su  vez,  destaca  en  su  reseña  de  la  tesis  de  McNamara(') 
dos  conclusiones  relacionadas  con  la  datación  del  TargPal:  La  primera  es 
que  los  paralelos  neotestamentarios  favorecen  una  data  antigua  («early») 
de  tal  Targum;  el  parentesco  estrecho  de  tales  paralelos  con  las  recensiones 
del  TargPal  sugiere,  en  términos  de  McNamara,  que  «The  greater  part,  if 
not  all,  of  the  PT  paraphrase  has  been  transmitted  to  us,  essentially,  as  it 
then  was»  (p  257s).  La  segunda  conclusión  que  resalta  Vermés  también 
relacionada  con  la  antigüedad  del  TargPal  es  que  el  Targum  en  cuestión 
nos  da,  según  parece,  el  modo  de  pensar  de  la  mayor  parte  de  los  judíos  del 
período  del  N.  Testamento  (p  260).  En  otras  palabras  —comenta  Vermés 
adhiriéndose  al  pensamiento  de  McNamara  «un  especialista  del  N.  Tes¬ 
tamento  que  no  esté  seriamente  versado  en  literatura  targúmica  queda  ex¬ 
puesto,  de  aquí  en  adelante,  a  la  acusación  de  estar  insuficientemente  pre¬ 
parado,  especialmente  habida  cuenta  que  las  clásicas  fuentes  de  segunda 
mano  para  los  escritos  judíos,  Billerbeck  y  el  Wórterhuch  de  Kittel,  son  muy 
deficientes  en  materias  targúmicas»  (Vermés,  p  131). 

El  autor  de  la  reseña  vuelve  a  tocar  el  punto  neurálgico  de  la  datación. 
Comenta  que  McNamara  no  acepta  la  datación  de  Neofiti  I  en  el  siglo  m 
d.  de  C.  propuesta  por  mí,  y  que  propone  la  época  talmúdica  para  la 
presente  recensión  de  dicho  ms;  lo  comenta  con  las  palabras  que  siguen: 
«Parece  ser  que  su  argumento  principal  (=  el  de  McNamara)  es  que  Neo¬ 
fiti  (texto),  contrariamente  a  Ps,  M  y  a  veces  Pes,  se  atiene  a  las  reglas  de 
Misná  relativas  a  los  pasajes  que  no  han  de  ser  traducidos,  o  (en  Lv  18,21) 
evita  una  exégesis  criticada  en  Megillah  4,9».  Aunque  yo  no  disiento  total¬ 
mente  sigue  Vermés,  y  cita  su  libro  Scripture  and  Tradition ,  p  20 —  no 
encuentro  convincente  la  argumentación  del  autor  (McNamara)  por  dos 
razones:  Respecto  a  las  secciones  prohibidas,  el  acuerdo  entre  Neofiti  y 
Megillah  puede  deberse  a  que  Neofiti  representa  una  tradición  antigua  pos¬ 
teriormente  sancionada  por  la  Misná  y  no  a  que  Neofiti  obedezca  a  reglas 
nuevas  propuestas  en  Megillah.  Esta  hipótesis  se  confirma  observando  que 
la  exégesis  de  Lv  18,21  de  Neofiti  prácticamente  igual  a  la  de  LXX  es 
premísnica  y  casi  cierto  más  antigua  que  la  condenada  por  la  Misná. 

Vemos,  pues,  que  Rowley  y  Vermés  destacan  en  sus  reseñas  el  punto 
crucial  de  la  data  del  TargPal.  Podemos  también  notar  de  pasada,  que 
Vermés  rechaza  los  argumentos  de  McNamara  en  pro  de  una  datación  de 
Neofiti  en  época  talmúdica  con  idéntica  argumentación  a  la  empleada  por 
mí  independientemente  en  el  vol  I,  Introducción  general,  pp  61  *-63*. 

A  pesar  de  los  interrogantes  que  pueda  plantear  la  datación  de  Neofiti  I, 
Vermés  afirma  que  con  el  Neofiti  !  hemos  enriquecido  «los  estudios  judaicos 
con  un  documento  comparable  en  importancia  a  los  descubrimientos  de 
Qumrán»  y  añade  que  «el  estudio  preliminar  (del  Neofiti  1)  indica  que  po¬ 
demos  esperar  un  avance  ‘almost  beyond  recognition’  de  nuestro  actual 
conocimiento  de  la  primitiva  («early»)  exégesis  bíblica  judaica».  Esto  dice 
en  un  artículo  de  este  mismo  año  (2). 


(')  Journal  of  Semitic  Studies,  14,  1969,  pp  131-133.  La  tesis  es  una  «valiosa  contribución 
en  este  importante  sector  de  los  estudios  judíos»,  «a  definite  step  in  the  right  direction»,  «de 
verdadero  mérito  en  el  campo  del  TargPal». 

(-)  «He  is  the  Bread,  Targum  Neofiti  Exodus  16,15»,  en  Neotestamentica  et  Semítica ,  en 
Homenaje  de  M.  Black,  p  256. 


2.  EXODO 


IL  Valoración  de  copia  y  texto  de  Neofiti  1  según 
D.  Rieder 


Argumenta  Rieder  en  su  artículo  hebreo  «Acerca  del  Targum  Yerusalmí 
del  ms  Neofiti  1»(1),  que  el  texto  base  de  Neofiti  I  tiene  muchas  equivoca¬ 
ciones  y  que  está  lleno  de  erratas  y  faltas,  que  ha  sido  copiado  por  un  copista 
( sic ,  en  singular)  muy  descuidado,  que  los  lectores  del  ms  se  vieron  obligados 
a  corregir  las  erratas  y  las  equivocaciones  y  a  suplir  las  omisiones  en  los 
márgenes  y  a  veces  entre  líneas,  adiciones  que  no  proceden,  según  afirma 
Diez  Macho,  de  mss  sino  de  textos  impresos  conocidos  en  el  tiempo  de  los 
correctores  del  texto  o  de  w  paralelos  o  de  su  parecer,  y  que  a  veces  las 
enmiendas  al  texto  no  son  correctas  (art.  cil.,  p  81),  en  vista  de  lo  cual  el 
uso  de  la  raíz  yqd  (quemar)  en  N  Ex  22,4,  en  que  se  basa  un  argumento  im¬ 
portante  en  pro  de  la  antigüedad  de  N,  sería  una  errata  como  tantas  otras 
del  ms  Neofiti  1  (p  85). 

En  esa  larga  premisa  de  Rieder  hay  afirmaciones  verdaderas:  que  el 
texto  base  de  N  tiene  muchas  erratas  y  equivocaciones,  que  los  copistas  no 
el  copista  de  que  habla  Rieder —  fueron  descuidados.  La  larga  lista  de  omi¬ 
siones  de  vv  o  parte  de  v,  debidas  casi  todas  a  homoioteleuton,  ofrecida  por 
Rieder,  sin  ser  exhaustiva,  demuestra  que  el  texto  de  Neofiti  1  fue  copiado 
con  poco  esmero,  e  incluso,  añadiría  yo,  viendo  tanta  confusión  de  conso¬ 
nantes,  por  copistas  poco  versados  en  el  arameo.  Una  de  las  grandes  difi¬ 
cultades  de  la  edición  de  Neofiti  ha  sido  subsanar  tantos  descuidos  y  erratas 
de  los  copistas  (2). 


(')  Tarbiz ,  38,  1968. 

(2)  Rieder,  tan  severo  con  los  errores  de  los  copistas  del  texto  de  Neofiti  1,  sabe  por  expe¬ 
riencia  lo  fácil  que  es  copiar  e  incluso  imprimir  con  erratas.  En  p  81  delata  la  equivocación  de 
Neofiti  Gn  1,4.7  donde  dice  w'Jsr  (en  lugar  de  w*/rs),  pero  no  advierte  que  la  metátesis  está 
corregida  en  Gn  1,7;  en  p  83,  lín  27,  Rieder  incurre  en  la  misma  errata  que  critica:  lee  k'fsrwt 
(en  vez  de  k'frswi).  En  p  82,  lin  6,  leer  Gn  33,7  (no  33,6);  lín  8,  leer  35,10  (no  35);  lín  10,  leer 
«y  no  tradujo  7  palabras»  (en  lugar  de  «y  no  tradujo  16  palabras»);  lin  27,  la  palabra  h-hmwr 
está  tachada  con  una  línea  horizontal  puesta  encima,  contra  lo  que  afirma  Rieder;  lín  34,  Ex 
28,19:  la  adición  «y  Aser»  es  superfiua,  como  dice  Rieder;  pero  éste  no  dice  que  está  tachada 
lo  mismo  que  la  anterior;  lín  antepenúltima,  dice  Rieder  que  parte  de  Ex  32,1  está  en  hebreo 
sin  traducción  aramea,  mas  no  señala  la  observación  marginal:  «se  lee  (en  hebreo)  pero  no  se 
traduce»;  en  la  lín  penúltima  léase  «y  en  el  v  4»  (no:  «y  en  el  v  7»);  lin  última:  es  falso  que  Ex 
32,32  esté  todo  en  hebreo:  está  en  arameo.  Ex  32,31  está  parte  en  hebreo,  lo  mismo  parte  de  los 
vv  19,23,24  y  el  v  20  entero,  de  lo  cual  no  dice  nada  Rieder,  así  como  de  Mi$ná  Megillah  4,10 
que  explica  estas  anomalías  del  cap  32  (cf  vol  I,  Introducción  general,  p  62*);  en  p  85  leer  Teicher 
(no  Teichler)  en  la  nota  6;  en  esta  misma  nota  las  referencias  a  VT  están  fuera  de  su  lugar. 
En  p  85,  lín  6  y  7,  precisamente  al  copiar  N  Ex  22,4,  Rieder  comete  tres  erratas:  hay  que  leer 


INTRODUCCIÓN 


19* 


P  81,  N  Gn  6,8  dice:  «Y  Noé  porque  no  había  un  justo  en  aquella  gene¬ 
ración»;  Rieder  cree  que  el  «no»  es  una  equivocación  y  lee:  «Noé  porque 
era  justo  en  aquella...»  puesto  que  así  se  lee  en  el  TJ  II  impreso;  pero  la 
supresión  del  «no»  es  una  lectura  facilitante,  que  armoniza  Gn  6,8  con  6,9 
y  9,20;  en  realidad,  el  «no»  de  Neofiti  es  auténtico  y  refleja  la  teología  rabí- 
nica  de  que  antes  de  la  Ley  de  Moisés  no  podía  haber  «justicia»  (l);  la  jus¬ 
ticia  de  Noé  —viene  a  decirnos  Neofiti  1  es  justicia  respecto  a  los  de  su 
generación  (2). 

En  N  Gn  9,20  lo  mismo  que  en  Gn  6,9,  a  pesar  de  la  teología  rabínica 
aludida,  se  conserva  aún  la  afirmación  bíblica  de  que  Noé  era  «justo»;  pero 
en  O  Gn  9,20  ya  se  ha  suprimido  el  adjetivo  «justo». 

En  la  p  81,  Rieder  se  maravilla  de  que  el  meturgemán  de  N  Gn  24,55 
traduzca  «dos  días»  (por  tanto  que  haya  leído  yomaym  en  vez  de  vamim 
del  TM)  o  «diez  días»,  en  contra  del  TB  Ketubot  57b  ( yamim  =  un  año) 
siendo  así  que  en  Lv  25,29  Neofiti  traduce  «días  numerosos»,  y  en  Nm  9,22 
«muchos  días»,  y  siendo  así  que  LXX  traduce  «hasta  diez  dias»,  Vg  «al  me¬ 
nos  diez  días»,  Pes  «un  mes»;  sólo  Neofiti  en  el  texto  (en  M:  «un  año  com¬ 
pleto  o  diez  meses»)  y  S  traducen  «dos  días»  (S:  «dos  días  o  un  mes»). 

Esta  extrañeza  de  Rieder  dejaría  de  existir  si  considerase  tal  traducción 
como  pretalmúdica  y  premasorética.  El  S  refleja  una  tradición  textual  hebrea 
confirmada  por  los  escritos  de  Qumrán. 

La  severidad  de  Rieder  es  extrema  en  p  82,  N  Gn  48,12,  pues  el  metur¬ 
gemán  traduce  «después  de  que  los  bendijo»  (brk)  donde  el  TM  dice  «de 
entre  sus  rodillas  (brkyw)».  «Error  craso»,  «no  sabe  el  meturgemán  lo  que 
sabe  cualquier  infante»  — comenta  Rieder  .  Pero  ¿no  podría  tratarse  de 
una  interpretación  targúmica  de  «enaltecimiento»  de  los  hijos  de  José?  La 
variante  M  refleja  ya  el  TM. 

La  interpretación  de  N  Lv  21,1  — «el  sumo  sacerdote  no  se  hara  im¬ 
puro...»—  es  para  Rieder  (p  83)  un  «gran  error»,  pues  el  sujeto  (implícito) 


yyqd  (no  yyhd)\  byt  (no  kwt):  wbyt  (no  wkwt).  En  p  86  Rieder  vuelve  a  escribir  del  copista  (en 
singular)  del  Neofiti  I,  cuyo  abuelo  sería,  al  parecer,  el  médico  Mosé  ben  Menahem  citado 
por  M.  Steinschneider,  Die  Hebráischen  Übersetzungen  der  Juden,  médicos  judíos,  n.°  1558, 
quien  podría  ser  el  Mosé  ben  Tmmanuel  de  la  p  832,  n.°  1468  de  la  misma  obra,  dado  que  mu¬ 
chas  veces  ‘Immanuel  equivale  a  Menahem  y  que  Mosé  ben  Tmmanuel  -hijo  y  padre —  fueron 
médicos:  Rieder  cita  Zeitschrift  für  Hebr.  Bibliographie ,  18,  1915,  pero  no  el  trabajo  de  A.  Frei- 
mann;  cf  Introducción  general,  p  39*.  En  p  86,  después  de  imputar  al  copista  (una  vez  más  en 
singular)  y  al  meturgemán  las  faltas  de  Neofiti  1,  y  después  de  afirmar  que  a  veces  es  difícil  saber 
si  la  equivocación  se  debe  al  copista  o  al  meturgemán ,  enumera  los  lugares  de  Neofiti  raspados 
por  el  censor,  pero  en  Gn  15,12  no  dice  que  una  de  las  palabras  raspadas  es,  al  parecer,  el  epíteto 
«malvado»  aplicado  a  Edom,  que  para  un  censor  cristiano  era  como  llamar  malvados  a  los  cris¬ 
tianos.  Ibid.  Ex  20,4:  Rieder  da  como  razón  de  haber  raspado  el  censor  las  palabras  $elem  wsurah 
que  la  primera  palabra  era  empleada  por  los  judíos  como  mote  de  «cruz»  y  que  esto  lo  sabía  el 
censor,  al  parecer,  «un  gran  sabio».  Tal  calificación  irónica  aplicada  al  censor,  se  la  aplicaron 
sin  ironía  sus  contemporáneos  al  famoso  rabino  converso  Andrea  de  Monte,  que  fue  el  que 
raspó  esa  y  otras  palabras  del  Neofiti  1,  como  pudo  ver  Rieder  en  el  artículo  de  Le  Déaut,  «Jalons 
pour  une  histoire...»,  Bíblica ,  48,  1967,  pp  518-523.  Andrea  de  Monte  (=  Yosef  $arfatí)  es  el 
autor  de  un  comentario  inédito  sobre  Isaías  53,  sobre  el  cual  cf  R.  Le  Déaut,  Rivista  degli  Studi 
Orientaü  43,  1968,  pp  195-208. 

(')  Cf  José  Faur,  «La  espiritualidad  judia»,  en  Historia  de  la  espiritualidad ,  ed.  B.  Jiménez 
Duque  y  L.  Sala  Balus  (t),  Barcelona,  p  9.  Con  todo,  los  méritos  de  Abraham  provienen  de  su 
cumplimiento  de  la  Ley,  según  los  Midrasim. 

(2)  Cf  Beresit  Rabbá  a  Gn  6,9,  y  Le  Déaut,  Introduetion ....  p  176. 


20* 


INTRODUCCIÓN 


es  cualquier  sacerdote.  Ésta  es  una  afirmación  que  Rieder  tendría  que  pro¬ 
bar;  en  N  Lv  22,4  sí  que  se  habla  de  la  impureza  de  los  hijos  de  Aharón. 

P  83,  N  Lv  26,1:  Rieder  dice  que  el  traductor  arameo  no  entendió  la 
palabra  hebrea  maskit  y  que  creyendo  que  derivaba  de  mskh  la  tradujo  en 
arameo  mtkh  (*bn  dmtkh:  «piedra  que  es  una  fundición»,  es  decir,  un  ídolo, 
como  se  ve  por  M). 

A  esto  hay  que  decir  que  la  traducción  de  Neofiti  * bn  mtkh  puede  enten¬ 
derse  como  «piedra  de  fundición»,  traducción  poco  aceptable,  o  como  «piedra 
que  es  una  fundición»,  entendiendo  por  fundición  un  ídolo,  como  muestra 
la  variante  M,  en  el  cual  caso  la  traducción  tiene  un  sentido  aceptable. 

Hay  que  añadir  que  en  el  'Aruk  de  R.  Natán  encontramos  la  traducción 
de  Neofiti  (maskit  traducido  por  mtkh)  en  este  mismo  v. 

No  es  cierto  que  mtkh  sea  una  traducción  de  mskh  (hebreo),  palabra  con 
la  que  se  habría  confundido  maskit.  Es  probable  que  el  meturgemán ,  o  algún 
lector  del  Targum  en  la  sinagoga,  haya  «aramaizado»  la  voz  maskit  [cuya 
significación  aún  hoy  día  no  sabemos  con  certeza  (')],  cambiando  la  s  en  /, 
con  lo  cual  tendríamos  en  Neofiti,  no  una  ignorancia  sino  un  cultismo  como 
ocurre  con  la  palabra  twbl *  de  Ps  Gn  4 1 ,5.6,7,  etc.  (2). 

Un  cultismo  motivado  por  asimilación  a  la  palabra  mitredah  (lanza  de 
cazador)  es,  al  parecer,  la  lectura  de  Rasi  a  Beresit  Rabbú  83,  taroda\  en 
vez  de  srdy  de  N  Gn  36,39. 

En  el  artículo  anteriormente  citado  (p  174,  nota  2)  Kutscher  observa  que 
el  texto  de  Neofiti  1  es  mucho  mejor  que  el  texto  impreso  del  TargPal,  pero 
que  no  ha  de  ser  sobreestimado,  pues  la  comparación  con  los  fragmentos 
del  TargPal  publicados  por  Kahle  muestra  que  no  puede  ser  considerado 
como  «ungedoktert»,  es  decir,  como  texto  sin  aramaísmos  artificiales. 

P  83,  N  Nm  15,34:  Rieder  corrige  wbtryn  bnth  por  wbgvn  bnth ,  según 
se  lee  en  M  y  en  Yerusalmí  Nm  9,8;  pero  tal  corrección  es  errónea,  pues  en 
N  Nm  9,8  y  Lv  24,12  (lugares  paralelos)  se  lee  wbdyn  (y  en  la  causa)  que  es 
la  genuina  lección. 

P  83,  lín  31;  N  Nm  15,34:  dice  Rieder  que  el  copista  ha  olvidado  tras 
rabban  las  palabras  ’mr  /*  sm'th.  Esto  es  inexacto  respecto  a  los  tres  lugares 
paralelos,  N  Lv  24,12,  Nm  9,8  y  15,34.  Por  lo  demás,  los  tres  textos  correc¬ 
tamente  leen  en  tal  lugar  sm't  o  sm'yt,  y  no  la  lectura  de  Rieder  smlth  (esta  h 
final  está  en  N  Nm  9,8  pero  tachada;  en  Nm  9,8  I  lee  smltyh). 

P  83,  lín  33;  N  Nm  15,19:  Rieder  dice  que  Neofiti  lee  Imsnfn  (como  tur¬ 
bantes)  en  vez  de  l$y$yn  (como  franjas),  y  que  N  Dt  22,12  lee  snvfn  (os  ha¬ 
réis  franjas). 

A  nuestro  entender,  habría  que  leer  Isnfn  en  vez  de  Imsnfrt. 

P  84,  lín  1  y  2;  N  Nm  31,49:  Rieder  dice  que  Neofiti  contra  todos  traduce 
«y  ninguno  de  ellos  había  sido  empadronado»  Cstkm)  en  lugar  de  «y  nin¬ 
guno  faltó»  (nfqd  TM). 

M  parece  insistir  en  la  traducción  de  Neofiti  (texto)  que  es  de  sentido  con¬ 
trario  a  la  traducción  usual  y  tradicional.  Es  una  traducción  divergente. 


(')  Cf  The  Torah ,  A  new  translation  of  the  Holy  Scriptures  according  lo  the  Massoretic  text, 
First  Section;  The  Jewish  Public.  Society  of  America,  1962,  a  Lv  26,1. 

(2)  E.  Y.  Kutscher,  «Mittelhebráisch  und  Jüdisch-Aramaisch  im  Neuen  Kóhiiír-flaymg* 
artner»,  en  Hebraische  Wortforschung ,  Festschrift  zum  80.  Geburtstag  von  Walter  Baumgartner, 
Leiden,  1967,  pp  173s. 


INTRODUCCIÓN 


21* 


P  84,  lín  8-11;  N  Dt  2,34;  3,6  traduce  (ciudades)  «fortificadas»  (tlylth) 
en  lugar  de  «hombres»  (TM  metim )  aunque  en  4,27  traduce  bien  («pueblo», 
«gente»). 

Se  trata,  pues,  de  una  interpretación  no  usual  que  no  ha  de  alarmarnos: 
Pes  y  S  traducen  «completamente»  (m-tm). 

En  N  Lv  18,21  (margen)  hay  una  interpretación  condenada  en  la  Misna 
Megillah  4,9,  que  ha  desaparecido  de  N  (texto),  de  la  cual  interpretación, 
sin  embargo,  no  se  hace  eco  Rieder  aunque  ya  McNamara  llamó  la  atención 
en  The  New  Testament...,  p  50. 

P  84,  lín  19-20;  N  Dt  12,2:  Rieder  achaca  a  Neofiti  traducir  voresim  por 
«aniquilar»,  en  vez  de  «desposeer». 

En  efecto,  dado  el  conocimiento  que  tenemos  actualmente  del  hebreo, 
la  traducción  es  incorrecta,  pero  probablemente  es  una  traducción  midrásica 
(«destruir»  en  vez  de  «desposeer»),  a  menos  de  admitir  un  apógrafo  hebreo 
mores  im. 

P  84,  lín  27-28;  N  Dt  19,4:  Rieder  achaca  como  falta  «grande»  traducir 
«no  alcanzarás»  (t'r1)  el  límite,  en  vez  de  «no  cambiarás»:  O,  Ps  (en  pl),  M; 
ttltl  S  (ms  C),  ís(y  S  (Barberini).  Esta  «gran»  falta  deriva  de  traducir  el  verbo 
hebreo  tsvg  como  si  procediera  de  la  raiz  nswg  (alcanzar),  cuando  en  realidad 
procede  de  la  raíz  swg  (mover). 

La  razón  es  cierta,  pero  no  prueba  mas  que  el  meturgemán  tampoco  aquí 
se  acomoda  a  la  interpretación  tradicional.  Que  no  se  trata  de  errata  se  prueba 
porque  en  N  Dt  27,17  se  vuelve  a  dar  igual  traducción  al  mismo  verbo;  sin 
embargo,  en  este  último  pasaje,  no  sólo  M,  O,  Ps  sino  también  440  Nu  R 
traducen  «mover»,  «desviar»  (msny)\  lo  mismo  traduce  S  (Barberini)  con 
el  verbo  tsty. 

Más  que  de  traducción  equivocada,  quizá  haya  que  hablar  de  traducción 
«teológica»  (=  no  llegar  hasta  el  mojón  para  evitar  la  tentación  de  moverlo) 
o  muy  antigua.  En  N  Gn  29,17  encontrará  Rieder  otra  traducción  que  por 
respeto  a  una  madre  de  Israel,  Lea,  se  aparta  del  sentido  literal;  cf  Neophyíi  7, 
I  Génesis ,  Introducción  general,  p  64*. 

G.  VermésO  presenta  un  ejemplo  de  «mala»  traducción  intencionada: 
Neofiti  y  los  demás  Targumim,  en  vez  de  traducir  Dt  5,22  (19)  «y  no  añadió 
( ysf)  más»,  traducen  «y  no  cesó»  (raíz  swf  o  *sf).  Esto  por  una  razón  teoló¬ 
gica:  para  evitar  que  los  minim  (judíos  helenistas,  según  Vermés;  judeo- 
cristianos,  según  otros)  no  dijesen  que  sólo  el  decálogo  (no  el  resto  de  la 
Tora)  venía  de  Dios.  Por  eso,  al  final  del  siglo  i  se  dejó  de  recitar  el  Decálogo 
con  la  semd . 

Las  críticas  de  Rieder  parecen  ignorar  una  cierta  libertad  de  interpretar 
y  glosar  el  texto  que  asistía  a  los  meturgemanim ,  libertad  que  por  lo  demás 
se  atribuían  los  mismos  soferim  al  transcribir  el  texto  hebreo  del  A.  Testa¬ 
mento.  El  cambio  intencionado  de  consonantes  tiene  ejemplos  en  el  A.  Tes¬ 
tamento. 

P  84,  lín  30-31;  N  Dt  28,12:  Rieder  observa  que  la  traducción  «y  nece¬ 
sitaréis  (wtsrkwn)  a  muchos  pueblos,  y  vosotros  no  necesitaréis»  (tsrkwn), 
ha  omitido  tras  «necesitaréis»  la  palabra  «prestar»,  «pedir  prestado».  La 
observación  es  exacta:  es  probable  que  el  primer  «necesitaréis»  sea  conta- 


(')  «The  Decalogue  and  the  Minim»,  In  Memoriam  P .  Kahle,  ed  M.  Black-G.  Fohrer, 
Berlín,  1968,  p  236. 


22* 


INTRODUCCIÓN 


minación  del  segundo,  y  que  haya  que  leer  en  su  lugar,  con  M,  wtzfwn  (y 
prestaréis);  así  lee  también  Ps  y  O  (en  sing)  y  S  (Barberini).  Al  segundo 
«necesitaréis»  habría  que  añadirle  Imyzf  como  en  M. 

Se  trata,  pues,  de  una  «contaminación»  y  de  una  omisión. 

La  mayor  parte  de  los  otros  ejemplos  que  aduce  Rieder  contra  el  tra¬ 
ductor  o  copista  de  Neofiti  1,  son  ejemplos  de  omisiones  textuales,  debidas, 
como  hemos  indicado,  a  homoioteleuton;  muy  escasas  son  las  adiciones 
indebidas;  son  frecuentes  las  erratas  en  alguna  consonante. 

En  vista  de  lo  escrito,  concluimos:  á)  el  caveaí  severo  lanzado  al  final  del 
artículo  de  Rieder  que  criticamos,  ha  de  rebajar  su  severidad  respecto  a  la  fe 
que  se  merece  Neofiti  I;  b)  traducciones  chocantes,  contrarias  a  la  tradición, 
en  un  texto  recitado  en  la  sinagoga,  como  es  el  Neofiti,  pueden  indicar  pro¬ 
cedencia  lejana,  tiempos  en  que  aún  no  se  había  uniformado  el  texto  o  su 
lectura  en  la  sinagoga,  o  desviación  intencionada  debida  a  los  métodos  tar- 
gúmicos  de  traducción,  o  a  polémica  anticristiana  como  N  Ex  12,46  M  y 
N  Nm  9,12  M  donde  se  evita  traducir  «no  le  quebraréis  hueso  alguno», 
texto  utilizado  por  los  cristianos,  cf  Jn  19,36. 


III.  Valoración  de  las  glosas  de  Neofiti  1 


R.  Le  Déaut  ha  demostrado  en  un  estudio  comparativo  de  Lv  22,26- 
23,44  en  el  TargPal  (’)  el  valor  y  autenticidad  de  las  glosas  marginales  (M  e  1) 
de  Neofiti.  Estas  glosas  frecuentemente  representan  una  mejor  tradición 
que  N  y  son  de  la  misma  tradición  que  los  fragmentos  targúmicos  de  la 
Geniza  del  Cairo.  No  son  correcciones  posteriores  ni  variantes  sacadas  de 
O  o  Ps  sino  de  una  e  incluso  varias  recensiones  del  TargPal  (pp  458s). 

Las  conclusiones  a  que  Le  Déaut  llega  y  que  presenta  con  carácter  pro¬ 
visional  son:  a)  que  N  es  un  TargPal  reelaborado,  de  características  propias 
pero  emparentado  con  el  ms  110.  Es  mucho  mas  homogéneo  que  Ps,  que  en 
léxico  y  paráfrasis  frecuentemente  amalgama  TargPal  y  O.  Hay  coincidencia 
sustancial  entre  N  y  los  fragmentos  de  la  Geniza  (ms  F);  b)  I  queda  cons¬ 
tituido  fundamentalmente  por  variantes  de  carácter  gramatical,  probable¬ 
mente  por  influjo  de  O.  Se  puede  dudar  a  menudo  si  se  trata  de  correcciones 
del  texto  o  de  variantes  de  otra  recensión  del  TargPal;  c)  M  tiene  innegable 
afinidad  con  las  recensiones  del  TJ  II.  Cuando  M  no  tiene  paralelos  podría 
representar  una  recensión  antigua  del  TargPal,  menos  manipulada  que  TJ  II, 
conteniendo  una  tradición  tan  antigua  por  lo  menos  que  F  de  la  Geniza. 

Añade  Le  Déaut  que  en  su  estudio  ha  encontrado  50  coincidencias  de 
M  con  F,  y  unas  20  variantes,  y  que,  en  conjunto,  N  y  M  representarían  una 
fuente  de  gran  valor,  imprescindible  en  todo  estudio  del  TargPal. 

Finalmente,  Le  Déaut  se  muestra  cauto  en  admitir  que  M  tenga  lec¬ 
ciones  de  O,  habida  cuenta  que  O  en  origen  es  Targum  palestino  y  que  el 
TargPal  no  tuvo  nunca  texto  fijo. 

Este  es  el  resumen  del  estudio  citado  (pp  370s).  Con  estas  conclusiones 
estamos  fundamentalmente  de  acuerdo. 

Otro  estudio  ha  aparecido  sobre  las  glosas  de  N:  Shirley  Lund,  por  in¬ 
dicación  y  bajo  la  guía  de  M.  Black,  ha  estudiado  las  fuentes  de  las  glosas 
de  N  a  Dt  1,1-29,17  (2).  Su  estudio  se  ciñe  exclusivamente  a  esta  parte  del 
Dt,  pues  desde  Dt  29,17  N  y  M  son  de  otro  carácter.  Su  estudio  y  conclu¬ 
siones  están  condicionados  a  la  parte  de  Dt  que  examina.  Las  glosas  M  de 
todos  estos  caps  se  pueden  explicar  con  dos  fuentes  de  variantes:  fuente  P 


(‘)  «Lévitique  XXII  26- XXIII  44  dans  le  Targum  Palestinien.  De  l  importance  des  gloses 
du  codex  Neofiti  /»,  VT,  18,  1968,  pp  458-471. 

(2)  S.  Lund,  «The  Sources  of  the  Variani  Readings  to  Deuleronomy  1,1-29,17  of  Codex 
Neofiti  1».  In  Memoriam  Paul  Kahle,  pp  167-173. 


24* 


INTRODUCCIÓN 


y  IIa.  Sólo  el  5  %  de  los  804  vv  presentan  dos  variantes  M;  en  mas  del  95  % 
de  los  vv  hay  una  única  glosa  M.  Comparando  M  con  D  de  la  Geniza  se 
deduce  que  el  material  de  la  Geniza  no  es  fuente  de  M  (p  168).  La  compa¬ 
ración  con  TJ  II  (Targum  fragmentario)  prueba  que  TJ  II  es  una  fuente 
la  fuente  Ia  de  M  Glosas  M  tan  frecuentes  como  'wd,  tlyth ,  7 lyyn,  hnwn, 
hhnwn ,  d'yt,  sysv,  qwryyh ,  sbh  y  gentilicios  en  1 y ,  dependen  de  TJ  II;  lo  mismo 
parece  que  hay  que  decir  de  M  >w/( pp  169s). 

La  principal  fuente  de  M  a  Dt  1,1-29,17  es  un  ms  de  la  misma  tradición 
que  TJ  II:  es  una  fuente  con  un  alto  grado  de  continuidad  (p  171).  Es  evidente 
que  M  está  más  cerca  de  440  (ms  de  la  Vaticana)  que  de  ningún  otro  texto 
del  TJ  II;  también  tiene  muchas  coincidencias  con  L  (ms  fragmentario  de 
Leipzig).  La  fuente  Ia  sería,  pues,  un  ms  muy  próximo  al  ms  440  pero  con 
muchas  variantes  de  L  (pp  1 71  s). 

La  fuente  IIa  únicamente  aparece  en  el  margen  de  la  derecha  con  la 
fuente  Ia  y  entonces  está,  o  debajo  de  la  fuente  Ia,  o  en  el  margen  exterior, 
junto  al  texto;  puede  estar  en  el  margen  de  la  izquierda  estando  la  fuente  Ia 
en  el  margen  de  la  derecha.  «Furthermore  —continúa  S.  Lund  unless  it 
is  obvious  that  two  sources  are  involved.  Source  II  is  given  as  one  reading 
(in  the  left  margin)  while  Source  I  may  be  rendered  by  several  sepárate  rea- 
dings,  any  of  which  may  be  in  either  margin»  (p  172).  La  posición  de  M  es 
constante  en  los  textos  que  tienen  paralelos  en  TJ  II. 

Parece  que  esto  mismo  hay  que  suponerlo  cuando  no  existen  paralelos 
de  TJ  1L  con  lo  que  sería  posible  distinguir  las  dos  fuentes  (p  172).  La  fuente 
IT  queda  sin  identificar:  tiene  relación  con  Ps  y,  al  parecer,  mas  semejanza 
con  el  léxico  y  gramática  de  O  que  de  Ps.  Es  evidente  la  relación  de  la  fuen¬ 
te  IIa  con  los  escritos  rabínicos.  Parecería  ser  un  texto  tardío  misceláneo; 
parecería  ser  fragmentario  (p  173). 

Estas  son  las  conclusiones  de  S.  Lund  que,  como  ella  muy  bien  dice 
(ibid),  constituyen  una  hipótesis  de  trabajo  que  sirve  para  explicar  las  glo¬ 
sas  M  y  que  está  apoyada  en  la  comparación  de  los  textos,  pero  que  no  puede 
ser  probada,  dado  que  no  tenemos  el  texto  completo  que  subyace  a  TJ  II. 

A  esto  añadimos  que  la  identificación  de  la  fuente  Ia  no  parece  dejar 
género  de  duda  (una  fuente  común  a  400, (L)  y  M),  pero  queda  como  pro¬ 
blema  si  la  fuente  IIa  es  una  o  varias. 

Estudios  como  los  anteriores  de  Le  Déaut  y  S.  Lund  han  de  realizarse 
con  el  resto  de  las  glosas  de  Neofiti  1  y  entonces  podremos  obtener  resul¬ 
tados  más  definitivos. 


IV.  Neofiti  1  y  el  Meturgeman  de  Elias  Levita 


En  la  Introducción  general  (pp  53*-56*)  del  vol  I  de  esta  editio  princeps 
traté  el  problema  de  la  relación  de  N  con  Elias  Levita.  He  encomendado  a 
uno  de  mis  alumnos,  Raimundo  Griñó,  un  estudio  sobre  este  tema,  particu¬ 
larmente  el  estudio  de  las  relaciones  de  N  con  el  Meturgeman.  El  joven  in¬ 
vestigador  nos  ha  brindado  generosamente  para  publicación  los  resultados 
—todavía  provisionales—  de  su  trabajo  en  curso  de  realización.  He  aquí  lo 
que  nos  dice  Raimundo  Griñó  O: 

El  Meturgeman  de  Elias  Levita 

De  la  obra  de  Elias  Levita,  Met(urgeman),  se  conocen  dos  versiones:  el 
ms  or.  84(A  6,6)  de  la  Biblioteca  Angélica  de  Roma  (terminado  en  1530), 
y  la  edición  impresa  en  Isny  (1541),  de  la  que  se  han  hecho  varias  repro¬ 
ducciones. 

El  ms  de  la  An(gelica)  y  la  edición  de  Is(ny)  coinciden  en  lo  esencial, 
pero  divergen  en  varios  aspectos.  Ambos  son  fundamentalmente  un  léxico 
de  arameo  targúmico  (oriental  y  occidental)  y  bíblico,  y  ambos  siguen  el 
mismo  plan:  división  de  la  obra  en  voces  de  entrada  y  tras  ellas  la  cita  de  un 
fragmento  de  v  hebreo  (nunca  un  v  hebreo  entero)  seguido  de  la  correspon¬ 
diente  paráfrasis  aramea. 

Divergen  en  lo  siguiente:  a)  Is  suprime  fragmentos,  lo  que  reduce  sensi¬ 
blemente  su  texto  con  respecto  al  de  An  (el  ms  de  An  tiene  unas  840  pp, 
mas  de  2 1 .000  citas  y  no  menos  de  10.000  palabras  no  artículos  arameas). 
Is  suprime  también  entradas,  pues  An  tiene  algunas  que  Is  no  recoge  (en 
muy  raras  ocasiones  ocurre  lo  contrario);  b)  La  mayor  diferencia  y  origina¬ 
lidad  de  Is  respecto  a  An  está  en  la  corrección ,  selección  y  traducción  del 
término  arameo.  Is  evidencia,  en  efecto,  un  trabajo  de  depuración  de  An  en 
las  citas  (plagadas  de  errores  en  An)  y  en  la  transcripción  del  fragmento 
hebreo  o  su  paráfrasis  aramea,  imperfecta  a  veces  en  An.  Is  manifiesta  una 
cuidadosa  selección  del  material  del  ms  de  la  An  (substituye,  sin  alterar  la 
cantidad  de  material,  unas  citas  por  otras,  unas  paráfrasis  por  otras,  etc.). 
La  traducción  del  término  de  entrada,  o,  caso  de  ser  la  entrada  una  raíz 
teórica,  la  traducción  de  la  primera  palabra  en  estado  absoluto  se  hace  al 
alemán  o  italiano  en  aljamía  hebrea.  Esta  traducción  falta  en  An. 


O  R.  Griñó  está  preparando  un  ed.  crítica  del  Meturgeman. 


26* 


INTRODUCCIÓN 


En  resumen,  Is  deriva  de  An,  conserva  su  misma  finalidad  y  el  mismo 
plan  de  la  obra.  An  es  obra  realizada  con  prisas;  Is  es  fruto  de  revisión, 
selección  y  corrección  del  material  de  An.  Cuantitativamente  Is  es  mucho 
más  pobre  que  An. 

Elias  Levita  indica  en  sendas  Introducciones  de  An  e  Is  sus  fuentes:  los 
Targumim  tradicionales,  salvo  Ps;  incidentalmente  menciona  el  * Aruk  de 
Natán  ben  Yehiel,  el  Beresit  Rabbú  y  un  número  impreciso  «de  novedades 
que  no  se  hallan  en  estos  Targumim  y  que  he  escuchado  y  recibido  de  otros». 
Las  primeras  catas,  incompletas  pues  se  limitan  a  la  letra  alef \  confirman 
y  complementan  este  cuadro  de  fuentes.  La  mayor  parte  de  las  paráfrasis  de 
la  Torá  son  de  O,  pero  hay  frecuentes  paráfrasis  de  TJ  II  y  tal  vez  de  N  o  de 
texto  muy  similar  a  N.  Parece  ser  que  no  conoció  el  Ps  por  lo  que  dice  en  su 
Introducción  referente  a  R.  Menahem  de  Recanati  y  porque  todas  las  citas 
que  podrian  ser  de  Ps  se  encuentran  en  otros  Targumim  que  utilizó.  Sólo 
el  estudio  exhaustivo  podrá  afirmar  lo  anterior  con  seguridad. 

Sigue  a  Yonatan  ben  'Uzziel  para  el  Targum  a  los  Profetas,  apartándose 
de  él  sensiblemente  en  algún  caso  (l  Sm  10,5).  El  Targum  a  Hagiógrafos 
parece  coincidir  totalmente  con  el  Targum  conocido. 

Hay  algún  ejemplo  (Gn  14,5)  de  que  utilizó  el  Beresit  Rabba:  ya  en  la 
Introducción  de  Is  dice:  «lo  cierto  es  que  he  encontrado  en  el  Beresit  Rabbú...». 
Utilizó  el  ‘ Aruk  como  lo  demuestran  varias  notas  (entradas  *kb,  *mr,  etc.)  y 
dos  paráfrasis  (1  Re  13,2  y  Nm  31,22)  cuya  fuente  parece  ser  el  ‘ Aruk . 

El  articulo  * ebyat  pertenece,  según  el  Met,  a  una  paráfrasis  de  Nm  21,20: 
Jastrow  señala  como  su  fuente  el  TJ  II,  pero  la  edición  de  M.  Ginsburger 
del  TJ  II  señala  como  fuente  para  tal  lección  el  Met  de  Elias.  Posiblemente 
es  una  errata  en  vez  de  d-byt.  Sólo  hay  leves  indicios  de  que  Elias  utilizó 
fuentes  distintas  de  los  Targumim  conocidos. 


El  Meturgeman  y  Neofiti  I 

La  colación  abarca  89  paráfrasis  arameas  de  Met  con  los  correspondientes  frag¬ 
mentos  de  N.  Todas  ellas  son  de  Génesis.  El  cotejo  es,  pues,  parcial,  y  los  resultados 
deben  ser  considerados  provisionales.  M  abrevia  M(et)  hasta  p  29*. 

Observaciones  preliminares 

1.  Interesa  determinar  si  Met  y  N  coinciden  entre  sí,  y  si  coinciden  o  no  con  otros 
Targumim.  La  colación,  pues,  abarca  asimismo  el  Ps,  el  TJ  II  (110,  440,  Nu,  R  y 
fragmentos  de  la  Geniza),  y  el  O  cuando  éste  coincide  con  Ps  o  TJ  II. 

2.  Interesa  saber  igualmente  si  en  los  casos  en  que  Met  coincide  plenamente  o 
presenta  variantes  mínimas  con  N  con  exclusión  de  los  demás  Targumim,  el  ‘ Aruk , 
una  de  las  fuentes,  al  parecer,  de  Met,  da  una  paráfrasis  igual  o  similar.  En  los  casos 
en  que  la  cita  es  importante  señalo  si  existe  o  no  'Aruk  para  la  misma. 

3.  De  la  evidencia  obtenida  he  deducido  cuatro  casos  generales  o  grupos:  Met  = 
=  N  =  O  =  T(arg)P(al)  (Ps  y  TJ  II);  Met  =  N  =  TP;  Met  =  N;  y  Met  =  N  =  Ps.  El 
signo  igual,  en  el  caso  de  los  textos  que  no  son  ni  Met  ni  N,  no  debe  ser  entendido 
como  una  equivalencia  total  entre  dichos  textos  y  Met  y  N,  sino  como  la  indicación 
de  que  su  texto  pertenece  al  mismo  grupo  o  familia  que  el  de  Met  y  N.  Como  puede 
ocurrir,  también,  por  ejemplo,  que  el  texto  de  Met  presente  variantes  (mínimas  o  no) 
respecto  al  de  N,  y  que,  sin  embargo,  coincida  plenamente  con  el  de  otro  Targum. 
Tal  matización,  que  sólo  doy  en  el  caso  de  los  grupos  M  =  N  =  TP  [apartados  a)  y  b)] 
y  M  =  N  =  Ps  [apartados  a),  b)  y  c)],  no  resulta  significativa  en  el  marco  de  este  cotejo, 


INTRODUCCIÓN 


27* 


y  si,  en  cambio,  en  el  de  un  estudio  exhaustivo  de  las  fuentes  de  Met.  La  matización 
es,  por  el  contrario,  muy  importante  cuando  se  trata  de  establecer  el  grado  de  coin¬ 
cidencia  entre  Met  y  N,  y  ello  lo  he  indicado  con  las  expresiones  coincidencia  plena , 
texto  igual  con  variante(s)  minima(s)  (un  alef  «mater  lectionis»  por  un  he ,  un  yod 
de  prolongación,  etc.),  texto  igual  con  variantes  de  mayor  entidad  (diferencias  más 
sustanciales  y  numerosas  entre  Met  y  N,  pero  siempre  de  ortografía),  y  textos  pa¬ 
ralelos  (cuando  hay  omisión  de  determinada  palabra,  etc.). 

4.  Elias  Levita  jamás  cita  un  v  hebreo  entero,  y,  por  tanto,  tampoco  su  paráfrasis 
es  completa.  De  ahí  que  en  ocasiones  el  número  del  cap  y  del  v  se  repita  dos  o  tres 
veces. 


Cuadro  estadístico  de  las  paráfrasis  arameas:  89 

31  no  llevan  en  M(et)  la  indicación  «en  el  Targum  Yerusalmí».  De  estas  31: 

A)  19  veces  Met  =  N  =  0  =  TP.  Existen  los  siguientes  casos: 

a)  coincidencia  plena  entre  Met  y  N:  13 
M  =  N  =  O  =  Ps:  8 

M  =  N=0  =  Ps  =  TJ  II  (D,  C,  E,  440,  Nu,  R,  B,  ENA  2578):  5 

b)  texto  igual  con  variantes  mínimas:  2 

M  =  N  =  O  =  Ps:  1 
M  =  N  =  O  =  TJ  II  (C):  1 

c)  texto  igual  con  variantes  de  mayor  entidad:  4 
M  =  N  =  O  =  Ps:  3 

M  =  N=  0  =  Ps  =  TJ  II  (ENA  2578):  1 

B)  12  veces  M^N 

58  paráfrasis  llevan  la  indicación  «en  el  Targum  YeruSalmí».  De  estas  58: 

A)  48  se  dividen  en  los  siguientes  grupos: 

1)  Met=  N=  TP  (TP  siempre  =  TJ  II,  salvo  en  4  casos  en  que  además 
de  éste  hay  también  Ps):  27 

a)  coincidencia  plena  entre  Met  y  N:  6,  de  las  cuales 

a)  coincidencia  plena  entre  Met-N  y  TJ  II:  4  (Gn  1,2;  10,18;  1,2; 
3,18) 

fi)  diferencias  mínimas  entre  Met-N  y  TJ  II:  1  (Gn  11,2) 
y)  coincidencia  plena  entre  Met-N-Ps,  y  diferencia  mínima  entre 
Met-N  y  TJ  II:  I  (Gn  47,31) 

b)  texto  igual  con  variantes  mínimas  entre  Met  y  N:  2,  de  las  cuales 

a)  coincidencia  plena  entre  Met  con  Nu  y  R  y  variante  mínima 
con  1 10;  y  coincidencia  plena  de  N  con  110  y  variante  mínima 
con  Nu  y  R:  1  (Gn  49,26) 

/?)  diferencias  entre  Met,  N  y  TJ  II:  1  (Gn  47,21) 

c)  texto  igual  con  variantes  de  mayor  entidad:  11  (Gn  22,11;  10,2; 
35,8;  14,5;  28,10;  39,4;  10,2;  10,10;  10,2;  10,3;  14,6) 

d)  textos  paralelos:  8  (Gn  49,11;  28,12;  1,27;  10,4;  24,10;  41,2;  10,4; 

10,11) 

2)  Met  =  N:  12 

a)  coincidencia  plena  entre  Met  y  N:  4  (Gn  24,10,  hay  *Aruk,  pero  no 
coincide  plenamente  ni  con  Met  ni  con  N;  30,20,  no  hay  *Aruk\ 
2,5,  no  hay  'Aruk\  1,20,  no  hay  lAruk) 


28 


INTRODUCCIÓN 


b)  texto  igual  con  variante(s)  mínima(s):  4  (Gn  25,18,  no  hay  'Aruk; 
11,28,  hay  ' Aruk;  3,13,  hay  'Aruk ;  2,7,  no  hay  'Aruk) 

c)  texto  igual  con  variantes  de  mayor  entidad:  3  (Gn  42,21;  30,34; 
4,26) 

d )  textos  paralelos:  I  (Gn  33,14) 

3)  Met  =  N  =  Ps:  6 

a)  coincidencia  plena  entre  Met  y  N:  2  (Gn  16,14,  no  hay  ‘ Aruk ; 
15,18,  hay  * Aruk ) 

b)  texto  igual  con  variante(s)  mínima(s):  3  (Gn  9,25,  no  hay  'Aruk; 
31,37,  no  hay  'Aruk;  25,22,  no  hay  'Aruk) 

c)  texto  igual  con  variantes  de  mayor  entidad:  1  (Gn  37,9) 

B)  10  veces  Met  *  N  (Gn  10,2;  22,14;  10,7;  50,26;  3,24;  26,1;  14,23;  15,9; 
15,10;  15,17) 


Valoración  de  los  datos 

No  todos  los  datos  poseen  idéntico  valor.  Los  hay  muy  significativos. 

1.  Met  =  N  =  0  =  TP.  La  importancia  de  este  grupo  en  relación  a  la  com¬ 
paración  entre  Met  y  N  es  relativa.  Viene  a  demostrar  que  en  bastantes  ocasiones 
el  Targum  «oriental»  por  excelencia  coincide  con  los  «occidentales»,  especialmente 
con  Ps,  el  cual  en  uno  o  dos  casos  coincide  plenamente  con  Met,  mientras  que  O 
presenta  alguna  pequeña  diferencia  respecto  a  éste. 

El  hecho  de  no  ir  precedidas  las  paráfrasis  del  grupo  por  «en  el  Targum  Yeru- 
salmí»  (en  algún  que  otro  caso  Elias  olvida  mencionar  tal  referencia  aun  siendo  la 
paráfrasis  evidentemente  «occidental»,  pero  esto  es  muy  infrecuente),  unido  a  que 
todas  ellas  se  dan  también  en  O,  les  resta  mucho  de  su  valor,  dado  que  Elias  Levita 
seguramente  las  tomó  de  O,  mientras  el  texto  de  N  deriva  de  la  misma  o  parecida 
fuente  que  Ps  o  TJ  II.  Su  único  interés  estriba  en  que  si  se  llegase  a  demostrar  que 
Elias  Levita  conoció  el  Ps  (ver  más  adelante),  entonces  cabria  la  posibilidad  de  que 
hubiese  tomado  algunas  paráfrasis  del  Ps  (un  targum  «occidental»),  con  lo  cual  la 
relación  de  Met  con  N  (otro  targum  «occidental»)  sería  posible.  Pero  es  bastante 
dudoso. 

2.  Met  =  N  =TP.  De  este  grupo  son  interesantes  los  apartados  a)  y  b )  y,  hasta 
cierto  punto,  c).  Sin  embargo,  la  evidencia  que  nos  aporta  no  es  significativa  en  orden 
a  ver  la  dependencia  de  Met  respecto  a  N,  dada  la  presencia  de  un  TargPal,  lo  que 
podría  significar  que  Elias  Levita  tomó  su  texto  de  un  TargPal  (obsérvese  en  el  cuadro 
estadístico  que  en  cuatro  ocasiones  Met,  N  y  TJ  II  coinciden  plenamente  entre  sí, 
y  que  en  dos  casos  Met  y  N  difieren  de  TJ  II). 

3.  Met  =  N.  Este  grupo  es  el  más  importante.  El  apartado  a)  es  el  más  signifi¬ 
cativo.  Obsérvese  que  de  cuatro  casos,  sólo  hay  uno  en  que  existe  un  texto  similar 
en  'Aruk.  Ello  tiene  su  importancia,  pues  uno  de  los  problemas  a  dilucidar  de  la  com¬ 
paración  entre  Met  y  N  es  si  Elias  Levita  utilizó  Neofiti  directa  o  indirectamente , 
por  ejemplo,  a  través  del  * Aruk .  Es  el  mismo  problema  que  si  hay  Ps  en  las  paráfrasis 
de  Elias  Levita.  La  importancia  de  este  grupo  radica  en  que  Met  coincida  con  N  con 
exclusión  de  otros  Targumim.  El  hecho  de  que  sólo  sean  cuatro  los  ejemplos  no  les 
resta  su  valor.  Adviértase,  sin  embargo,  que  ello  no  demuestra  que  Elias  Levita  cono¬ 
ciese  el  actual  N,  pues  un  ms  similar  o  muy  parecido  podía  y  debía  presentar  un  texto 
idéntico  en  gran  número  de  casos.  Esta  coincidencia  exclusiva  de  Met  y  N  hace  que 
en  los  casos  de  coincidencia  de  Met  =  N  =  TP,  Met  pueda  derivar  de  N  o  de  texto 
parecido  a  N. 

De  los  restantes  apartados,  el  más  significativo  es  sin  duda  b).  En  dos  casos,  las 
paráfrasis  de  Met  y  N  tienen  un  texto  paralelo  en  * Aruk ,  y  en  otros  dos  no,  lo  cual 
es  importante,  según  he  indicado. 

Sin  embargo,  el  interés  de  este  grupo  b)  radica  en  que  confirma  la  evidencia  del 


INTRODUCCIÓN 


29* 


apartado  a ),  y  obliga  a  formularse  la  pregunta,  como  en  el  caso  del  apartado  b)  del 
grupo  anterior,  si  Elias  Levita  conoció  directamente  el  N  actual  o  un  texto  muy 
similar.  Igual  se  diga,  aunque  en  menor  grado,  de  los  apartados  c )  y  d). 

4.  Met  =  N  =  Ps.  Este  grupo  presenta  la  particularidad  de  una  disyuntiva  que 
en  un  caso  refuerza  la  coincidencia  entre  Met  y  N,  y  en  el  otro  esboza  la  posibilidad 
de  que  Elias  Levita  conociese  y  utilizase  el  Ps. 

En  efecto,  Met  coincide  plenamente  con  Ps  en  tres  casos:  15,18,  apartado  a)\ 
9,25  y  25,22,  apartado  b\  y  está  más  cerca  de  N  que  de  Ps  en  otros  tres:  16,14,  apar¬ 
tado  a),  31,37,  apartado  b ),  37,9,  apartado  c). 

La  cuestión  queda  formulada  en  los  siguientes  términos:  o  bien  Elias  Levita  no 
conoció  Ps,  y  en  este  caso  la  importancia  de  los  apartados  a)  y  b)  en  la  confronta¬ 
ción  entre  Met  y  N  es  evidente,  o  bien  lo  conoció  en  tres  ejemplos  ('),  en  cuyo  caso, 
la  importancia  es  grande  en  orden  a  afirmar  la  dependencia  directa  del  Ps. 

5.  Met=£N.  Este  grupo  no  posee  una  real  importancia,  pues  que  Met=/=N  no 
significa  que  Elias  Levita  no  conociese  N,  sino  que  dado  su  modo  de  trabajar  pudo 
excluir  en  los  diez  casos  el  texto  de  este  ms,  de  la  misma  forma  que  excluyó  muy  fre¬ 
cuentemente  cualquier  TP  de  sus  citas,  al  dar  una  gran  preferencia  a  O.  Esta  selec¬ 
ción,  patente  en  toda  su  obra,  y  que  se  halla  plenamente  confirmada  tanto  por  el 
análisis  de  An  como  por  el  de  Is,  se  operó  en  muchos  casos  con  respecto  al  TP  que 
escoge. 


R.  Griñó  termina  su  trabajo  con  las  siguientes  Conclusiones: 

A  la  vista  de  estos  datos  (36  significativos  porque  se  apoyan  entre  sí: 
apartados  a ),  b )  y  c)  de  los  grupos  Met  =  N  =  TP;  Met  =  N;  Met  =  N  =  Ps), 
cabría  establecer  las  siguientes  hipótesis,  que  no  se  excluyen  entre  sí: 

1 .  Elias  Levita  conoció  directamente  el  actual  N. 

2.  Elias  Levita  conoció  directamente  un  ms  muy  semejante  al  N  actual 
del  mismo  tipo  que  Nu  y  R. 

3.  Elias  Levita  conoció  directamente  un  texto  muy  parecido  al  N  actual. 

4.  Elias  Levita  utilizó  indirectamente  en  algunos  casos  el  N  actual  (a 
través  de  * Aruk ,  por  ejemplo). 

En  el  actual  estado  de  la  evidencia,  mi  opinión  es  que  la  tercera  hipótesis 
es  la  que  tiene  mejores  posibilidades  de  ser  cierta  debido  al  número  de  veces 
que  Met  presenta  un  texto  igual  a  N  con  variantes  mínimas  o  simplemente  con 
variantes  (24)  contra  el  de  ocasiones  en  que  Met  y  N  coinciden  plenamente  (12). 

Parece  evidente,  en  cualquier  caso,  que  Elias  Levita  conoció  un  ms  «occi¬ 
dental»  que  no  es  ni  el  Ps  ni  el  TJ  II,  y  que  guarda  gran  similitud  con  lo 
que  hoy  en  día  conocemos  como  Neofiti  1. 

Sobre  si  Elias  es  el  autor  de  las  notas  que  aparecen  en  N,  sugerencia 
formulada  por  Kahle,  no  se  puede  llegar  a  ninguna  conclusión  con  la  evi¬ 
dencia  existente. 


(‘)  Para  determinar  en  forma  inequívoca  que  Elias  Levita  conoció  directamente  el  Ps  es 
preciso  encontrar  un  determinado  número  de  citas  en  que  el  texto  de  Ps  en  Met  no  esté  doblado , 
o  sea,  que  no  se  dé  igualmente  en  otro  Targum.  Algo  parecido  al  caso  Met  =  N  de  la  actual 
confrontación. 


V.  Reseña  del  libro  de  G.  Vermes,  «Scripture  and  Tra- 

DITION»,  POR  Y.  HEINEMANN  Y  MÉTODO  DE  DATAR  LA  HAG- 
GADÁ  TARGÚMICA 


Yosef  Heinemann,  de  la  Universidad  hebrea  de  Jerusalén,  ha  hecho  una 
interesante  reseña  crítica,  en  hebreo,  de  un  importante  libro  de  G.  Vermes, 
Scripture  and  Tradition  in  Judaism ,  Leiden,  1961,  con  el  título  «Tradiciones 
exegéticas  antiguas  en  la  hagaddá  y  en  los  Targumim»  (').  Hacemos  a  con¬ 
tinuación  un  resumen  de  la  reseña  que  en  parte  es  también  resumen  del  libro 
reseñado.  La  primera  parte  (pp  84-90)  la  dedica  a  exponer  los  puntos  de 
vista  de  Vermés.  Considera  lo  más  importante  del  libro  el  método  empleado 
para  indagar  el  origen  y  desarrollo  de  una  hagaddá  determinada.  Esto  es 
también  para  nosotros  el  mérito  más  sobresaliente  del  libro  de  Vermés. 

Mucho  se  ha  escrito  — dice  Heinemann—  sobre  la  hagaddá  desde  L.  Zunz, 
pionero  de  la  literatura  midrásica,  pasando  por  Luis  Ginzberg,  cuya  obra 
Legends  of  the  Jews  es  una  colecta nea  riquísima  de  la  hagaddá  judía  con 
referencias  y  paralelos  patrísticos  y  de  la  literatura  musulmana.  Los  dos 
tomos  de  notas  que  acompañan  al  libro  de  Ginzberg  son  una  lista  de  fuentes, 
a  veces  exhaustiva.  También  es  importante  el  libro  de  Ischaq  Heinemann, 
Darké  ha-Aggadah ,  Jerusalén,  1950.  Pero  queda  mucho  que  investigar. 
Vermés  estudia  unos  temas  haggádicos,  no  muchos;  los  investiga  analítica¬ 
mente,  da  importancia  a  minucias  y  detalles,  insiste  con  especial  atención 
en  la  haggadá  de  los  Targumim  palestinos  (Ps,  TJ  II  y  Neofiti  1).  Lo  estudia 
todo  en  una  perspectiva  histórica,  con  propósito  de  determinar  origen,  fases 
y  causas  del  desarrollo  y  de  los  cambios  de  las  haggadot  que  investiga.  Este 
enfoque  histórico  en  rigor  tampoco  es  novedad,  pues  el  mismo  L.  Ginsberg 
en  algunos  temas  lo  practica,  pero  en  general  se  contenta  con  recoger  las 
haggadot  y  señalar  sus  fuentes  sin  relacionarlas  cronológicamente  y  sin 
sacar  las  consecuencias  como  hace  Vermés.  Es  mérito  del  libro  reseñado 
demostrar,  cuando  asigna  fecha  a  una  tradición,  que  en  tal  fecha  era  cono¬ 
cida.  Es  mérito  señalar  las  causas  originantes  de  la  haggadá:  así,  por  ejemplo, 
comparando  TJ  II,  N  y  la  Tosefta  a  Gn  44,18-19  (la  bravata  de  Judá  ante 
José)  el  autor  descubre  que  tal  leyenda  nace  de  entender  las  palabras  «tú 
como  el  Faraón»  en  un  sentido  peyorativo:  tú  eres  como  el  Faraón  de  tiem¬ 
pos  de  Moisés,  que  promete  y  no  cumple.  Es  un  caso  en  el  que  el  deras,  o 


(l)  Tarbiz  35,  setiembre  1965,  pp  84-94. 


INTRODUCCIÓN 


31 


desenvolvimiento  exegético,  se  desvía  del  sentido  pesat  o  literal  del  texto 
sagrado.  El  estudio  del  TP  a  Gn  44,18-19  constituye  el  cap  I  de  la  I  Parte 
del  libro  titulada  «The  Symbolim  of  the  Words».  La  II  Parte,  titulada  «The 
Rewritten  Bible»,  presenta  la  leyenda  de  la  vida  de  Abraham  según  un 
Midrás  del  siglo  x,  el  Sefer  ha-Yasar ,  y  según  el  AG:  dos  fuentes,  una  re¬ 
ciente  y  otra  antigua.  Es  interesante  la  conclusión  de  Vermes  que  el  Midrás 
reciente  -Sefer  ha-Yasar —  está  basado  casi  totalmente  en  temas  muy 
antiguos,  presentes,  por  ejemplo,  en  Jubileos ,  Josefo  y  Pseudofilón.  Era 
sabido  — comenta  Heinemann,  p  86 —  que  Midrasim  recientes  contienen 
materiales  antiguos;  pero  Vermés  ha  demostrado  en  este  caso  concreto  que 
los  temas  antiguos  en  Midrás  reciente  pueden  ser  muy  numerosos. 

Pasando  por  alto  la  III  Parte,  «Bible  and  Tradition»  — en  que  se  analiza 
pormenorizadamente  la  Historia  de  Balaam  de  Nm  22-24,  basándose  en 
Targumim  y  otras  fuentes  el  autor  de  la  reseña  se  detiene  en  la  IV  Parte, 
«Theology  and  Exegesis»,  cuyo  cap  I  trata  de  la  exégesis  haggádica  de  Ex 
4,24-26  (circuncisión  del  hijo  de  Moisés)  y  cuyo  cap  II  trata  de  la  Redención 
y  Gn  22  (' aqedá ). 

En  la  haggadá  de  la  circuncisión  del  hijo  de  Moisés  distingue  Vermés  dos 
versiones:  una  representada  por  LXX,  O,  Ps,  TJ  II,  N;  otra  por  parte  de  la 
haggadá  tannaítica.  Ambas  reconocen  la  culpabilidad  de  Moisés,  pero  la 
segunda  la  atenúa  cuanto  puede  y  hace  depender  la  liberación  de  Moisés 
del  cumplimiento  de  la  ley  de  la  circuncisión;  la  otra  explicación,  que  es  la 
más  antigua,  hace  depender  la  salvación  de  Moisés  y  perdón  de  su  culpa 
de  la  sangre  expiatoria  de  la  circuncisión.  Tras  la  prohibición  de  Adriano 
de  circuncidarse  los  judíos,  los  tannaítas  cambiaron  la  haggadá  antigua, 
dándole  una  forma  apropiada  para  inculcar  a  los  judíos  el  cumplimiento, 
sin  demora,  del  precepto  de  la  circuncisión. 

El  cap  último  «Redemption  and  Génesis  XXII»  trata  de  la  'aqedá,  es 
decir,  del  sacrificio  de  Isaac,  tema,  dice  Heinemann,  que  parecía  agotado 
con  el  trabajo  de  S.  Spiegel,  Me-aggadot  ha-'aqedá ,  publicado  en  Alexander 
Marx  Jubilee  Volume ,  Sección  hebrea,  N.  York,  1950,  pp  471-547.  Heine¬ 
mann  desconoce  el  libro  de  Le  Déaut,  La  nuit  pascale  (Roma,  1963)  que 
trata  extensamente  (pp  131-212)  el  tema  de  la  'aqedá  con  más  información 
aún  que  Vermés  (’).  Sobre  el  mismo  tema  vuelve  McNamara,  The  New 
Testament...,  pp  164-168,  libro  que  apareció  en  1966  y  que  por  tanto  no 
pudo  ser  conocido  por  el  autor  de  la  reseña  (2).  El  propósito  de  Vermés 
-se  dice  en  ésta  (p  87)—  ha  sido  determinar  la  tradición  más  remota  del 
sacrificio  de  Isaac.  Es  la  tradición  del  TargPal,  incluido  Neofiti  1;  según 
ella,  Isaac  y  su  sacrificio  ocupan  un  puesto  central,  no  precisamente  Abraham. 
Los  dos  puntos  fundamentales  de  tal  exégesis  —la  voluntariedad  de  Isaac 
en  sacrificarse  y  el  valor  expiatorio  de  su  sacrificio —  eran  ya  tradicionales 
en  el  siglo  i.  El  primer  punto  de  tal  tradición  targúmica  se  encuentra  en 
Josefo,  IV  Macabeos  y  Pseudofilón.  El  segundo  se  asoció  al  anterior  por 
influjo  de  Is  53:  el  tema  del  «Siervo  de  Yahweh»  del  Deuteroisaías  se  asoció 
al  tema  de  la  'aqedá  de  Isaac.  De  esta  fusión  resultó  considerar  el  sacrificio 
de  Isaac  como  el  del  Siervo  de  Yahweh,  como  sacrificio  expiatorio,  con  valor 


(')  Tampoco  hace  referencia  a  N.  Füglister,  Die  Heilsbedeutung  des  Pascha ,  en  «Studien 
z.  Alten  und  Neuen  Testament»,  VIII,  Munich,  1963,  pp  205-215. 

(2)  Sobre  el  mismo  tema  cf  K.  Lehmann,  oh.  cit.%  pp  267-272. 


32* 


INTRODUCCIÓN 


para  el  pasado,  presente  y  futuro.  La  conjunción  de  estos  temas  fue  hecha 
por  judíos  independientemente  del  N.  Testamento  y  casi  seguro  antes  de  él 
(Vermés,  p  204)  (]).  En  el  Targum  de  Job  3,18  aparece  «expressis  verbis» 
la  interpretación  de  Isaac  como  Siervo  de  Yahweh  de  Is  53.  El  origen  de 
esta  concepción  habría  que  buscarlo  en  la  persecución  de  Antíoco  Epífanes. 
El  valor  expiatorio  de  la  ' aqedá  fue  ampliándose  hasta  el  punto  de  considerar 
todo  sacrificio,  hasta  el  sacrificio  de  la  salida  de  Egipto,  como  símbolo  y 
recuerdo  del  sacrificio  de  Isaac:  la  virtud  de  la  * aqedá  se  extendió,  según 
Vermés,  especialmente  al  sacrificio  tamid ,  aduciendo  como  prueba  Wa-  Yiqrá 
Rabbá  2,1 1:  según  este  texto,  el  holocausto  cotidiano  del  Templo  es  recuerdo 
del  sacrificio  de  Isaac,  concepción  que  Heinemann  considera  peculiar  de 
dicho  Midrás  y  repetida  en  otro  lugar  del  mismo,  pero  que  está  tomada  del 
tama  Debe  Eliyahu  y  que,  por  tanto,  no  puede,  según  parece,  considerarse, 
en  sentir  de  Heinemann  (p  87),  como  el  punto  de  vista  judío  precristiano. 

Que  el  sacrificio  de  Isaac  alargue  su  virtud  a  todos  los  sacrificios  en  que 
se  sacrifica  un  cordero,  y  quizá  a  toda  clase  de  sacrificios,  sea  una  u  otra  la 
victima,  lo  prueba  Vermés  por  TJ  II  y  Ps  Lv  22,27.  En  este  texto  se  dice  que  se 
ha  escogido  el  cordero  para  los  sacrificios  en  recuerdo  del  sacrificio  de  Isaac; 
pero,  observa  justamente  Heinemann,  también  se  dice  que  se  ha  escogido  el 
toro  en  recuerdo  de  Abraham  y  el  cabrito  en  recuerdo  de  Jacob.  Esta  men¬ 
ción  de  los  tres  Patriarcas  -sigue  el  autor  de  la  reseña  no  tiene  especial 
significación,  pues  muchos  midrasim  asocian  diversos  asuntos  a  los  tres 
Patriarcas:  vg.  las  tres  oraciones  cotidianas,  el  etrog ,  el  lulab  o  palma  y  el 
sauce  de  la  fiesta  de  los  Tabernáculos,  etc.  La  preferencia  del  sacrificio  de 
Isaac  sobre  los  otros  la  deduce  Vermés  de  una  incorrecta  traducción  de 
TargPal  Lv  22,27:  traduce  «When  sin  requires  (sacrifices)  but  we  have  nothing 
to  offer  from  our  flocks  of  sheep,  a  bullock  is  chosen  from  before  Me»; 
la  verdadera  traducción  es  «pero  ahora  que  no  tenemos  nada  que  ofrecer  de 
nuestros  rebaños  de  ovejas...  Se  ha  escogido  delante  de  Él  el  toro,  etc.». 
Esta  traducción  de  Heinemann  corresponde  al  texto  de  Ps  y  TJ  II  y  de 
Neofiti  1  (margen).  Cree  Heinemann  que  la  frase  que  termina  con  «rebaños 
de  ovejas»  es  frase  «pendens»,  y  que  es  frase  independiente  «se  ha  escogido...», 
afirmación  que  el  texto  de  Neofiti  1  —añadimos  por  propia  cuenta—  parece 
confirmar:  «pero  ahora  que  no  tenemos  qué  ofrecer  de  nuestros  rebaños 
de  ovejas,  se  podrá  expiar  por  nuestros  pecados:  Se  ha  escogido  el  toro,  etc.». 
Neofiti  completa,  pues,  la  frase  «pendens»  de  los  demás  textos.  Pero  la  frase 
«Se  ha  escogido,  etc.»  contrariamente  a  lo  que  sugiere  Heinemann,  parece 
ligada  a  la  anterior,  pues  el  midrás  que  sigue  indica  cómo  se  podrá  expiar 
los  pecados  de  Israel  cuando  ya  no  hay  sacrificios  por  no  haber  Templo:  se 
podrá  expiar,  según  texto  de  Neofiti,  «con  los  tres  sacrificios  de  los  tres 
padres  del  mundo»,  Abraham,  Isaac  y  Jacob.  El  midrás  estaría  desligado 
de  la  frase  anterior  («...se  podrá  expiar  por  nuestros  pecados»),  si  esta  frase 
fuese  interrogativa  («¿se  podrá  expiar  por  nuestros  pecados?»). 

Hechas  estas  observaciones  — unas  de  Heinemann  y  otras  nuestras — 
a  la  traducción  e  interpretación  del  TargPal  a  Lv  22,27,  creemos  con  Heine¬ 
mann  que  no  se  puede  deducir  de  tal  Targum  preferencia  por  el  sacrificio 


(‘)  P.  Grelot  no  está  tan  seguro  de  que  la  fusión  de  ‘ aqedá  y  «Siervo  de  Yahweh»  se  haya 
operado  antes  del  Cristianismo,  cf  Bíblica  42,  1961,  p  459;  lo  mismo  Le  Déaut,  La  nuit  pascóle , 
p  199,  nota  175. 


INTRODUCCIÓN 


33 


del  cordero,  el  sacrificio  de  Isaac.  Sin  embargo,  del  texto  traducido  correcta¬ 
mente,  como  hemos  señalado  arriba,  se  desprende  que  el  midrás  es  posterior 
a  la  destrucción  del  Templo  el  año  70,  pues  habla  de  la  imposibilidad  de 
ofrecer  sacrificios,  observación  de  Heinemann  que  es  correcta.  En  vista  de 
los  reparos  hechos,  el  autor  de  la  reseña  rechaza  por  infundada  la  siguiente 
conclusión:  «According  to  ancient  Jewish  Theology,  the  atoning  efficacy 
of  the  Tamid  offering,  of  all  the  sacrifices  in  which  a  lamb  was  inmolated, 
and,  perhaps,  basically,  of  all  expiatory  sacrifices...  depended  upon  the  virtue 
of  the  Akedah»  (Vermés,  p  211).  Objeta  también  que  Vermés  escriba  cons¬ 
tantemente  de  «doctrina  común»,  de  «teología  judía»,  etc.,  basándose  en 
afirmaciones  de  midrasim  haggádicos,  pues  la  haggadc i  no  es  un  sistema 
teológico  uniforme  y  completo,  y  no  puede  ser  considerado  como  piedra 
angular  de  la  «teología»  judaica  cualquier  texto  de  haggadá  (p  88).  Con  todo, 
Heinemann  está  de  acuerdo  en  admitir  el  valor  expiatorio  de  la  ‘ aqedá  en 
la  haggadá  antigua,  y  acepta  (como  posible)  el  origen  de  tal  concepción 
propuesto  por  Vermés,  a  saber,  conjunción  de  Is  53  (Siervo  de  Yahweh) 
con  Gn  22.  Por  lo  cual  cree  válidas  las  conclusiones  acerca  del  influjo  del 
sacrificio  expiatorio  de  Isaac  en  la  concepción  neotestamentaria  del  sacri¬ 
ficio  expiatorio  de  Jesús. 

La  aportación  de  Vermés  en  este  punto  consiste  en  detectar  en  el  kerygma 
anterior  a  Marcos,  el  concepto  de  sacrificio  expiatorio.  Me  1,11  («Tú  eres 
mi  Hijo  amado,  en  quien  me  complazco»)  denota  ya  la  fusión  de  Gn  22,2 
con  Is  42,1,  fusión  de  la  teología  del  sacrificio  de  Isaac  con  la  del  Siervo  de 
Yahweh. 

Pablo  reelaborará  esta  teología  de  la  redención  expiatoria  existente  en 
el  kerygma. 

Heinemann  está  también  de  acuerdo  con  Vermés  en  considerar  la  sepa¬ 
ración  de  la  c aqedá  de  la  fiesta  de  la  pascua  — con  la  cual  estaba  unida  desde 
tiempos  antiguos —  y  su  traslado  a  la  fiesta  de  Ros  ha-Saná,  como  réplica 
judía  a  la  utilización  cristiana  de  la  teología  de  la  'aqedá. 

Hechas  las  salvedades  anteriores,  y  supuestas  otras  menores  que  omite, 
el  autor  de  la  reseña  admite  la  mayor  parte  de  las  conclusiones  del  libro  de 
Vermés  (p  89).  Una  explicación  que  no  acepta  es  la  que  Vermés  da  al  frag¬ 
mento  targúmico  de  Cambridge  (T-S.B  9.  col  Bl,  lín  1-8),  fragmento  que 
publicó  P.  Grelot  en  REJ  16,  1957,  pp  5s:  no  se  trata  en  él  de  que  Abra- 
ham  saliera  hacia  el  monte  Moría  sin  saber  cuál  hijo  había  de  sacrificar, 
Isaac,  Ismael  o  Eliezer  (éste  hijo  adoptivo),  ni  en  él  se  habla  de  dudas  de 
Abraham  disipadas  al  observar  que  Isaac  — sólo  él —  vio  una  sorprendente 
columna  de  humo  sobre  el  monte.  Tan  extraña  leyenda  pugna  con  el  texto 
bíblico  y  no  existió  nunca.  No  se  lee  en  dicho  fragmento,  ni  en  su  frase 
primera  en  que  habla  de  «sus  muchachos»  sin  especificar  nombres,  ni  en 
su  final  en  que  se  dice  que  «entonces  entendió  Abraham  que  Isaac  había 
sido  escogido  para  el  holocausto»:  esta  frase  sólo  significa  que  Isaac  era 
víctima  acepta  a  Dios.  Dicha  frase  final  recuerda  palabras  parecidas  de  Pirqé 
R.  Eliezer  33,  que  quizá  sea  la  fuente  del  midrás  en  cuestión  (p  89). 

El  interés  principal  del  libro  de  Vermés  radica  en  el  método  de  analizar 
origen,  causas  y  desarrollo  de  la  haggadá ,  y  en  fijar  sus  diversas  clases:  aunque 
con  caracteres  comunes,  son  distintas  la  haggadá  de  Jubileos ,  AG  y  Pseudo- 
filón  (adoban  un  relato  bíblico  a  su  manera  sin  atenerse  al  orden  de  la  Es¬ 
critura,  suprimiendo  lo  que  puede  crear  dificultades  al  lector  u  oyente),  la 


3.-  EXODO 


34* 


INTRODUCCIÓN 


haggadá  de  los  Targumim  (apegada  y  fiel  al  orden  del  texto  bíblico)  y  la 
haggadá  de  tannaim  y  amoraim ,  que  goza  de  mucha  libertad  y  se  ciñe  a 
comentar  un  v  o  parte  de  él.  La  haggadá  antigua,  de  uno  u  otro  tipo,  no  es 
tendenciosa,  no  busca  defender  ideas,  sino  simplemente  explicar,  aclarar 
el  texto;  a  veces  es  apologética  en  el  sentido  de  resolver  u  obviar  dificultades 
al  lector  u  oyente,  evitar,  por  ejemplo,  herir  sus  sentimientos  (vg.,  respecto 
a  personajes  de  la  Historia  Sagrada),  evitar  que  se  escandalice.  La  mayor 
parte  de  las  innovaciones  de  la  haggadá  antigua  se  deben  a  razones  exegé- 
ticas,  a  explicar  el  sentido  (o  sentidos)  de  las  palabras,  no  a  embellecer  o 
dramatizar  el  relato.  Otro  rasgo  común  de  la  haggadá  antigua  es  explicar 
un  v  por  otro  cercano  o  lejano.  Característica  de  la  haggadá  targúmica,  en 
concreto,  es  integrar  los  diversos  detalles  en  el  tema  principal  y  también 
explicar  toda  una  sección  bíblica  en  la  haggadá  de  un  solo  v.  Esta  forma  se 
da  en  TJ  II,  los  fragmentos  del  TargPal  de  la  Geniza  y  en  Neofiti  1  (p  90). 

En  la  segunda  parte  de  su  reseña,  Heinemann  examina  si,  como  sostiene 
la  «Nueva  Escuela  Targúmica»  y,  como  supone  Vermes  en  su  libro,  la  haggadá 
del  TargPal  es  anterior  a  la  destrucción  del  Templo.  Este  «envejecimiento» 
tiene  por  causa  más  que  los  descubrimientos  de  Qumrán,  parcos  por  el  mo¬ 
mento  en  punto  a  haggadá  y  exégesis  bíblica,  a  los  descubrimientos  de  frag¬ 
mentos  del  TargPal  de  la  Geniza  y  a  la  identificación  del  Neofiti  1.  Según 
Vermes  — que  sigue  en  esto  a  la  «Escuela» —  en  estos  Targumim  se  encuen¬ 
tra  haggadá  pretannaítica,  incluso  precristiana.  En  contados  casos  Vermes 
prueba  la  antigüedad  de  la  haggadá  targúmica  que  aduce;  por  lo  general,  se 
contenta  con  suponerla  antigua  y  partiendo  de  este  supuesto  explica  la  ul¬ 
terior  evolución  (p  91).  Heinemann  cree  que  se  necesitan  más  pruebas  de  tal 
antigüedad  y  se  cuenta  entre  los  que  no  aceptan  «con  plena  fe»  tal  anti¬ 
güedad  de  la  haggadá  del  TargPal  (TJ  II,  Geniza  y  N).  Reconoce  que  a  partir 
de  los  descubrimientos  targúmicos  arriba  mencionados  «casi  todos  los  tra¬ 
bajos  de  investigación  comparten  la  tendencia  a  situar  el  material  targúmico, 
en  su  sustancia,  al  final  del  segundo  Templo»  (p  91)  (*).  No  duda  de  la  anti¬ 
güedad  del  Targum  en  la  sinagoga  y  de  que  los  tannaítas  consideraban  obli¬ 
gatorio  acompañar  la  lectura  de  Torá ,  Profetas  y  Hagiógrafos  de  la  sinagoga 
con  el  Targum,  el  cual,  según  la  halaká,  debía  recitarse  oralmente;  la  refe¬ 
rencia  al  Targum  de  Job  proscrito  por  R.  Gamaliel  I  (c.  25-50  d.  de  C.; 
Sabbat  115a,  par.)  prueba  que  había  Targum  escrito  antes  de  la  destrucción 
del  Templo.  Los  fragmentos  de  un  Preonqelos  de  Qumrán  y  el  Targum  de 
Job  de  la  cueva  11  de  Qumrán  (no  citados  por  Heinemann)  apuntan  en  la 
misma  dirección.  En  el  epílogo  de  la  traducción  griega  de  Job  —sigue  Heine¬ 
mann-  se  dice  que  la  tal  traducción  se  hizo  según  un  libro  siríaco 
(=  arameo)  (2):  unos  trescientos  años  antes  de  la  destrucción  del  Templo. 
Z.  Frankel,  A.  Kaminka,  L.  Delektat  han  puesto  de  relieve  la  concordancia 
de  tradiciones  de  LXX  y  Targum,  R.  Marcus  y  W.  H.  Brownlee  que  Josefo 


(*)  K.  Lehmann,  ob.  cit .,  p  273  dice:  «Wenn  es  vielleicht  auch  bisher  nicht  so  sicher  war, 
so  scheint  die  Tendenz  der  Forschung  heute  doch  in  diese  Richtung  zu  gehen»;  en  la  nota  711a 
cita  la  opinión  de  P.  Grelot  en  su  reseña  de  la  tesis  de  McNamara,  Bíblica ,  48,  1967,  p  306:  en 
el  siglo  i  d.  de  C.  la  tradición  oral  del  TargPal  estaba  sustancialmente  fijada,  pero  aún  no  «re- 
censée». 

(2)  Pero  se  discute  del  sentido  de  esta  referencia  que  sólo  se  encuentra  en  varios  mss  de 
la  LXX. 


INTRODUCCIÓN 


35* 


utilizó  un  Targum  arameo  de  la  Biblia;  E.  R.  Rownlands  habla  de  influjo 
de  los  Targumim  árameos  en  la  Pesitta;  Olmstead  da  citas  de  nuestros  Tar- 
gumim  en  el  N.  Testamento.  Sobre  este  último  punto  -añadimos  nosotros — 
se  ha  trabajado  mucho  en  estos  últimos  años.  Véase  lo  dicho  en  la  Introduc¬ 
ción  general  del  vol.  I,  pp  88*-93*.  Está  para  salir  un  libro  de  McNamara 
titulado  Targum  y  Testamento. 

No  se  puede  pensar  — sigue  el  autor  de  la  reseña —  que  la  tradición  an¬ 
tigua  del  segundo  Templo  haya  desaparecido  en  su  totalidad;  en  una  u  otra 
medida  se  encuentra  en  los  Targumim  palestinos,  utilizados  en  Palestina 
hasta  que  muy  tardíamente  arraigó  en  ella  el  Targum  oficial,  Onqelos.  En 
tales  Targumim  — continúa  Heinemann —  hay  materiales  cuya  antigüedad 
nadie  puede  poner  en  duda.  Un  ejemplo  clásico,  ya  utilizado  por  A.  Geiger, 
el  Ps  a  Dt  33,11  (más  adelante  nos  ocuparemos  de  esta  súplica  en  favor  de 
Hyrcanos);  Z.  Frankel  observó  en  su  tiempo  que  hay  comentarios  tannaíticos 
relacionados  con  la  versión  targúmica  de  ciertas  palabras;  los  investiga¬ 
dores  han  hecho  hincapié  en  la  existencia,  en  el  TargPal,  de  lecciones  y  co¬ 
mentarios  rechazados  abiertamente  por  los  doctores  de  la  halaká: ;  por  ejem¬ 
plo,  la  paráfrasis  de  Ps  a  Lv  22,28  «Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  así  como 
vuestro  Padre  es  misericordioso  en  los  cielos,  así  seréis  vosotros  misericor¬ 
diosos  en  la  tierra:  vaca  u  oveja  no  la  sacrificaréis  con  su  cría  en  un  día». 
Esta  paráfrasis  es  rechazada  por  el  amora  José  ben  Bun,  c.  350  d.  de  C.  (J) 
en  Talmud  Jerosolimitano  Berakot  5,5  (9c)  y  Megillah  4,9  (75c).  Igualmente 
se  ha  insistido  en  muchos  midrasim  halákicos  de  los  Targumim  palestinos 
que  contradicen  la  halaká  de  la  Misná;  el  mismo  hecho  de  que  continuasen 
estos  Targumim  tan  parafrásticos  a  pesar  de  la  severa  protesta  de  rabbi 
Yehudá  bar  IIP  ay  (3.a  generación  de  tannaim,  c.  130-160  d.  de  C.)  es  testi¬ 
monio  de  su  antigüedad.  Dice  este  rabbi:  «Quien  traduce  un  v  según  su 
forma  (=  con  estricta  literalidad)  es  un  falsificador  y  quien  añade  es  ultra¬ 
jador  y  blasfemo»  (TB  Qiddusin  49a  y  par).  Hay  también  elementos  comunes 
a  Targumim  y  escritos  de  Qumrán,  particularmente  al  Peser  de  Habacuc, 
como  han  señalado  N.  Wieder  y  Brownlee.  Hay  paráfrasis  favorables  al 
cristianismo  que  no  pudieron  entrar  en  los  Targumim  si  no  es  en  fecha  pre¬ 
cristiana,  vg.,  el  Targumim  de  Miq  5,1  acerca  del  nacimiento  del  Mesías 
en  Belén,  pues  según  Orígenes,  los  judíos  no  podían  leer  tales  exégesis  ante 
la  comunidad.  La  lengua  del  TargPal  — en  especial  la  de  los  fragmentos  de 
Geniza  y  N —  indica,  según  Kahle  y  Diez  Macho,  antigüedad  y  origen  pa¬ 
lestino.  El  texto  hebreo  subyacente  a  N  sería,  según  Diez  Macho,  premaso- 
rético  (2),  lo  que  Wernberg  Moller  ha  impugnado  (Heinemann,  pp  92s). 
También  hay  materiales  tardíos,  especialmente  en  Ps,  por  ejemplo,  los  nom¬ 
bres  de  mujer  e  hija  de  Mahoma  (Ps  Gn  21,21),  nombres  geográficos  (como 
la  mención  de  Constantinopla)  que  denotan  fecha  tardía.  Hay  razones  para 
considerar  el  TJ  II  más  antiguo  que  el  Ps.  En  N  están  ausentes  nombres  e 
indicaciones  de  fecha  reciente;  lo  mismo  en  los  fragmentos  targúmicos  de 
la  Geniza;  Olmstead  llega  a  afirmar  que  en  el  TJ  II  no  hay  nada  que  obligue 
a  datarlo  después  de  la  destrucción  del  Templo,  en  lo  cual  — sigue  expo¬ 
niendo  Heinemann—  hay  exageración  pues,  según  se  dijo  anteriormente, 


(')  Cf  McNamara,  The  New  Testamení pp  135-138. 

(’)  Cf  Ms  Neophyti  /,  /  Génesis ,  Introducción  general,  pp  82*-87*. 


36 


INTRODUCCIÓN 


la  haggadá  targúmica  de  TJ  II  a  Lv  22,27  es  posterior  al  año  70.  Es  casi 
seguro  que  la  haggadá  de  la  tosefta  del  ms  T-SB  8/9,  publicada  por  P.  Grelot 
y  de  que  antes  se  hizo  mención,  lo  sea  también,  pues  revela  intención  anti¬ 
cristiana  comparar  a  los  servidores  de  Abraham  con  su  asno,  incapaces, 
como  este  animal,  de  ver  la  manifestación  milagrosa  de  Dios;  y  más  tardía 
es  aún  la  identificación  de  los  dos  muchachos  con  Ismael  y  Eliezer  (p  93). 
A  pesar  de  esto  — sigue  Heinemann  exponiendo  las  pruebas  favorables  a  la 
antigüedad —  no  se  puede  continuar  negando  que  los  Targumim  palestinos 
integren  también  materiales  muy  antiguos,  parte  de  ellos  anteriores,  por  lo 
menos  en  varias  generaciones,  a  la  época  de  los  tannaim,  aunque  también 
hay  midrasim  tardíos  y  diversos  signos  de  «edición»  muy  posterior. 

Esta  afirmación  la  hace  Heinemann  sin  distinguir  los  Targumim  pales¬ 
tinos  unos  de  otros,  cosa  que  en  el  asunto  es  de  capital  importancia.  Heine¬ 
mann,  que,  al  parecer,  no  ha  visto  el  Neofiti  al  hacer  su  reseña,  se  muestra 
harto  desconfiado  respecto  a  las  afirmaciones  de  Kahle  relativas  a  la  anti¬ 
güedad  precristiana  de  N. 

No  se  niegan  — sigue  nuestro  crítico —  materiales  antiguos  en  el  TargPal; 
lo  que  se  pone  en  tela  de  juicio  es  que  todo  el  TargPal  sea  antiguo;  a  juicio 
de  Heinemann,  conclusiones  de  este  tipo  fundadas  en  un  solo  texto,  denotan 
cierta  ligereza,  por  ejemplo,  el  deducir  en  base  del  Targum  de  Job  3,18  la 
fusión  «precristiana»  de  la  * aqedá  y  del  tema  Siervo  de  Yahweh.  Sigue  Hei¬ 
nemann:  Hay  que  hacer  una  comparación  de  la  haggadá  targúmica  con  lu¬ 
gares  paralelos  de  fuentes  rabínicas  y  escritos  apócrifos  del  judaismo,  pero 
aunque  del  estudio  comparativo  resulten  ser  numerosas  las  haggadot  tar- 
gúmicas  antiguas,  nada  se  puede  concluir  sobre  el  resto  de  ellas,  por  lo  que 
la  utilidad  práctica  de  la  investigación  comparativa  de  la  haggadá  targúmica 
es  escasa  precisamente  por  ser  conocida  como  antigua  por  otras  fuentes  no 
targúmicas.  Esto  sólo,  sin  nuevos  argumentos,  no  basta  para  datar  en  fecha 
antigua  el  (¿restante?)  material  del  TargPal  (p  94). 

Estas  últimas  afirmaciones  pueden  dejar  la  impresión  que  es  imposible 
datar  las  haggadot  del  Targum  si  no  tienen  paralelo  no  targúmico  datado. 
Pero  esto  significaría  infravalorar  las  posibilidades  en  este  punto  de  la 
Formsgeschichte  y  de  la  Traditionsgeschichte ,  métodos  de  trabajo  que  tanto 
han  contribuido  a  determinar  el  antes  y  después  de  las  tradiciones  inte¬ 
gradas  en  los  evangelios  sinópticos.  De  aquí  que  nuestro  critico  proponga 
este  método  de  datación. 

El  punto  de  partida  habrían  de  ser  las  no  pocas  características  formales 
o  literarias  de  la  haggadá  targúmica  señaladas  por  Vermes.  Sobre  esta  base 
habría  que  investigar  los  tipos  o  formas  de  la  haggadá  del  TargPal.  Para  lo 
cual  propone  empezar  con  unas  decenas  de  haggadot  a  uno  o  dos  versículos 
del  TargPal  y  también  con  haggadot  de  toseftas  del  Targum  a  los  Profetas. 
El  propósito  del  estudio  será  verificar  si  forman  un  todo  orgánico  y  bien 
trabado  dentro  del  v  o  sección,  si  la  causa  originante  es  de  carácter  exegético 
o  más  bien  una  intención  teológica  o  polémica,  etc.  Es  casi  seguro  que  se 
encontrarán  características  nuevas  de  la  haggadá  targúmica,  por  ejemplo, 
el  tono  popular  de  la  paráfrasis  (*).  Si  con  el  estudio  de  estas  muestras  se 
logra  identificar  una  serie  de  formas  o  tipos  — y  las  perspectivas  son  alenta- 


(')  Un  rasgo  del  TargPal  es  la  tendencia  a  traducir  los  nombres  propios. 


INTRODUCCIÓN 


37* 


doras —  tendremos  un  criterio  para  discernir  en  la  haggadá  rabínica  lo  que 
es  y  procede  de  haggadá  targúmica  (x). 

Como  se  ve  por  este  resumen,  Heinemann,  en  1965,  consideraba  poco 
garante  la  datación  del  TargPal.  A  esto  debemos  observar  que  el  TargPal 
conocido  por  él  en  esa  fecha  no  incluye  el  ms  Neofiti  1,  que  es  el  único  texto 
completo  del  TargPal  con  Ps,  pero  sin  las  infiltraciones  tardías  de  éste.  El 
escepticismo,  que  puede  estar  justificado  respecto  a  Ps,  no  lo  está  en  igual 
medida  tratándose  de  N,  aunque  tanto  N  como  Ps  parecen  haber  sufrido 
revisión  rabínica. 

Otro  defecto  de  la  crítica  de  Heinemann  — aparte  de  la  no  utilización 
de  N —  es  extender  las  mismas  dudas  sin  el  distingo  adecuado  a  todos  los 
representantes  del  TargPal:  no  pueden  ponerse  en  pie  de  igualdad  Ps  y  el 
resto  de  los  TargPal,  y,  entre  éstos,  el  ms  440  o  L  o  M,  por  un  lado,  y  el 
ms  1 10  de  París  o  las  tosafot  targúmicas,  por  otro.  Por  lo  demás,  el  autor  de 
referencia  no  parece  valorar  en  su  justa  medida  el  argumento  de  conver¬ 
gencia  en  pro  de  la  datación  antigua  global,  datación  a  la  que  convergen 
diversos  métodos  de  datación  expuestos  en  el  vol  I,  en  la  Introducción  ge¬ 
neral,  pp  57*-95*.  Heinemann  no  ha  podido  tener  en  cuenta,  o  por  desco¬ 
nocerla  o  por  ser  posterior  a  su  reseña,  la  gran  aportación  de  estos  últimos 
años  en  punto  a  relaciones  de  TargPal  y  N.  Testamento  con  su  incidencia 
en  la  datación  antigua  de  tal  Targum.  Lo  mismo  se  diga  de  los  numerosos 
estudios  de  haggadot  del  TargPal  que  arrojan  resultados  positivos  en  cuanto 
a  la  data  antigua  de  este  Targum.  El  mismo  hecho  de  que  N  contenga  tanto 
pesa¡  que  no  rima  con  la  exégesis  tradicional,  tratándose  de  un  texto  sina- 
gogal  y,  al  parecer,  revisado  como  es  el  N,  sólo  parece  explicarse  por  res¬ 
peto  a  un  texto  antiguo  cristalizado. 

La  dificultad  que  late  en  la  mente  de  Heinemann  y  de  otros  en  el  fondo 
es  la  siguiente:  aun  probado  que  muchos  o  la  mayor  parte  de  los  materiales 
sean  premísnicos  o  precristianos,  queda  la  duda  que  el  resto  sea  adición 
posterior,  o  por  lo  menos  que  un  determinado  punto  del  Targum  pueda  ser 
esa  inserción  posterior  si  no  se  demuestra  lo  contrario.  Y  esto  porque  el 
TargPal  es  esencialmente  integrador,  abierto  al  cambio,  a  la  actualización 
del  mensaje  bíblico  que  traduce  e  interpreta  (2). 

Pero  este  razonar  no  es  del  todo  válido,  pues  aparte  de  que  O  es  siem¬ 
pre  el  mismo  (ya  tenía  masora  en  el  siglo  m  d.  de  C.),  el  mismo  TargPal. 
exceptuado  el  Ps  y  las  tosafot  targúmicas  y  algunas  paráfrasis,  muestra  en 


(‘)  Según  el  Research  Report  de  1968  de  la  Universidad  hebrea  de  Jerusalén.  Humanidades. 
Ciencias  sociales,  etc.,  vol.  III,  p  22,  Heinemann  está  haciendo  estudios  de  critica  de  formas  y 
crítica  literaria  sobre  haggadá  y  midrasim,  a  saber,  las  características  formales  y  literarias  de  los 
Midrasim  homiléticos  (  Wa-  Yiqrá  Rabhá  y  Pesiqta  íír  R.  KahanaJ.  Los  autores  de  estos  Midrasim 
utilizan  materiales  de  tradición  elaborados  y  presentados  para  homilías  públicas  cuyas  formas 
y  estructuras  originales  (vg.,  la  forma  «proemio»)  necesita  ser  descubierta,  dado  que  la  homilía 
primitiva  quedó  convertida  por  obra  de  los  compiladores  de  estos  Midrasim  en  homilía  lite¬ 
raria.  En  otras  palabras,  intenta  aplicar  a  estos  materiales  la  crítica  de  las  formas  y  la  crítica  de 
la  redacción  (  Redaktionsgeschichte ) . 

(2)  E.  Y.  Kutscher,  «Mittelhebráisch  und  Jüdisch-Aramaisch»,  p  173,  después  de  catalogar 
como  arameo  galilaico  el  del  Talmud  Jerosolimitano,  el  de  textos  árameos  de  los  Midra§im 
huggádieos,  y  algunas  inscripciones,  sobre  todo,  de  Galilea  y  los  Targumim  palestinos,  dice 
de  éstos  que,  aparte  de  estar  corrompidos  textualmente  (los  editados  por  Ginsburger),  han  sido 
«acrecidos»  en  Europa,  pues  los  lectores  de  la  sinagoga  los  iban  completando  con  O. 


INTRODUCCIÓN 


38* 


sus  diversas  tradiciones  — que,  siguiendo  a  Doubles,  señalamos  en  la  Intro¬ 
ducción  general,  p  108*  un  texto  sustancialmente  estable  e  igual,  aunque 
varíen  las  palabras,  la  expresión,  la  sintaxis,  la  inserción  en  uno  u  otro  v. 
Si  el  TargPal  fuera  tan  abierto  y  mudable  como  se  pretende,  lo  primero  que 
habría  cambiado  es  el  abundante  deras  y  pesat  contrario  a  la  Misná,  a  veces 
a  halaka  fundamental,  o  contrario  a  la  exégesis  consagrada  en  el  judaismo. 

Las  dudas  y  objeciones  habrían  de  concretarse  más  bien  en  la  formulación 
del  contenido  targúmico  — la  cual  formulación  varía  de  una  tradición  a 
otra  e,  incluso,  de  un  ms  a  otro —  y  a  contenidos  de  menor  cuantía. 

En  todo  caso,  la  cautela  es  de  rigor  en  los  pasajes  en  que  el  TargPal  no 
presenta  uniformidad,  cuando  por  otro  procedimiento  no  es  posible  esta¬ 
blecer  la  data  del  contenido  discrepante.  En  realidad,  Heinemann,  en  el 
artículo  que  comentamos,  únicamente  ha  señalado  un  par  de  haggadot  pos¬ 
teriores  al  año  70  d.  de  C. 

El  Targum  Ps,  como  hemos  indicado,  es  caso  aparte:  contiene,  como 
diversos  autores  han  probado,  materiales  antiguos,  premísnicos  y  precris¬ 
tianos,  y  materiales  más  recientes  y  tardíos  (*).  En  la  Introducción  general, 
pp  106*-I14*,  expusimos  sus  especiales  relaciones  con  O  y  su  contamina¬ 
ción  lingüística  por  parte  de  O  o,  por  lo  menos,  del  arameo  literario.  La 
contaminación  lingüística  de  Ps,  aun  suponiéndola  tardía  (asunto  que  habrá 
de 'ser  estudiado  detenidamente),  no  implica,  en  teoría,  que  el  contenido 
conceptual  sea  también  tardío.  Pero  el  Ps  contiene  contradicciones  internas 
de  contenido,  lo  que  hace  sospechar  ser  una  obra  ecléctica,  miscelánea,  que 
recoge  materiales  de  diversas  épocas  y  de  diversas  procedencias.  Las  contra¬ 
dicciones  de  Ps  acaban  de  ser  puestas  en  evidencia  por  Etan  B.  Levine  en  su 
nota  «Intemal  contradictions  in  Targum  Jonathan  ben  Uzziel  to  Génesis  (2), 
por  ejemplo,  Ps  Gn  2,7:  Adam  es  creado  de  tierra  de  los  cuatro  puntos  car¬ 
dinales  ( haggadá  que  ya  se  encuentra  en  el  Libro  de  los  secretos  de  Enoch 
o  2  Enoch  30,  13)  y  que  fue  creado  de  tierra  de  Palestina;  Ps  Gn  10,9:  Nimrod 
fue  rebelde  contra  Dios;  en  Gn  10,11  fue  justo;  Gn  37,32:  los  hijos  de  Bilhá 
y  Zilpá  llevan  a  Jacob  la  túnica  de  José;  Gn  38,25:  es  Judá,  hijo  de  Lea, 
quien  la  lleva;  Gn  49,21:  Neftalí  lleva  la  noticia  de  que  José  vive;  27,46:  la 
mensajera  es  la  hija  de  Aser  (cf  Levine,  ibid.). 

El  estudio  de  Levine  se  ciñe  al  Génesis,  pero  es  de  presumir  que  las  con¬ 
tradicciones  se  encuentren  en  la  haggadá  del  resto  de  Ps.  Por  carta  nos  ha 
comunicado  este  joven  investigador  no  haber  detectado  contradicciones  en  N. 

Aunque  es  posible  que  intencionadamente  hayan  sido  recogidas  en  Ps 
haggadot  contradictorias  — como  sugiere  Levine  en  su  artículo  «Fuentes 
contradictorias  en  el  Targum  Yonatan  ben  ‘Uzziel»,  que  aparecerá  en  hebreo 
en  Sinai — ,  tal  eclecticismo  se  aviene  mal  con  una  característica  del  Targum, 
que  es  traducir  e  interpretar  el  texto  sagrado  armonizando  discrepancias  y 
evitando  contradicciones.  Es  un  nuevo  dato  que  obliga  a  considerar  el  Ps 
como  Targum  aparte  y  a  datar  con  más  exigencia  su  contenido. 


(‘)  Cf  W.  Gottlieb,  «The  Translation  of  Jonathan  ben  Uzziel  on  the  Pentateuch»,  Melilah. 
1944,  vol  I,  pp  26-34. 

(2)  Augustinianum ,  9,  1969,  pp  I18s. 


VI.  La  datación  del  TargPal:  Ps  Dt  33,11 


El  argumento  en  favor  de  la  data  precristiana  del  Ps  fundado  en  Ps  Dt 
33,11  ha  sido  reforzado  por  un  estudio  de  Rudolf  Meyer  publicado  en  el 
Homenaje  a  O.  Michel:  «Elia  und  Ahab  (Tg.  Ps.-Jon.  zu  Deut.  33,11)», 
Abraham  unser  Vaíer ,  pp  356-368.  Es  un  argumento  esgrimido  por  Geiger, 
Nóldeke,  Kahie  y  otros,  e  impugnado  por  G.  Dalman,  Bassfreund  y  Got- 
tlieb  (l).  Interesa  para  la  datación  del  Targum  palestino  en  general,  y,  por 
tanto,  para  la  datación  de  Neofiti  1,  aunque  este  ms  y  los  Targumim  frag¬ 
mentarios,  probablemente  por  censura  del  fariseísmo  enemigo  de  Yohanán 
Hyrcanos  (134-104  a.  de  C.),  no  traen  la  paráfrasis  favorable  a  Yohanán 
y  contraria  a  sus  enemigos,  en  la  que  se  funda  el  argumento  de  la  antigüedad 
del  Ps.  El  texto  targúmico  estudiado  por  R.  Meyer  dice  así: 

«Bendice,  Yahweh,  la  posesión  de  la  casa  de  Leví,  que  dan  el  diezmo  del 
diezmo,  y  recibe  con  agrado  el  sacrificio  del  sacerdote  Elias  que  sacrifica  en 
el  monte  Carmelo.  Quebranta  los  lomos  de  Ahab,  su  enemigo,  y  la  nuca  de 
los  falsos  profetas  que  se  han  levantado  contra  él,  y  que  los  enemigos  del 
gran  sacerdote  Yohanán  no  tengan  pie  para  sostenerse»  (2). 

Es  ésta  una  oración  litúrgica  de  una  comunidad,  no  de  un  particular 
como  quiere  A.  T.  Olmstead;  una  oración  a  favor  del  hasmoneo  Yohanán 
Hyrcanos  I,  identificación  fuera  de  discusión.  Al  gran  sacerdote  Yohanán 
Hyrcanos,  de  la  casa  Leví-Hasmón,  se  le  llama  Elias,  sacerdote  que  sa¬ 
crifica  en  el  Carmelo  (=  Sión),  porque  la  exégesis  judía  a  Mal  2,4s;  3,1.23 
consideraba  a  Elias  como  el  gran  sacerdote,  de  la  casa  de  Leví,  de  los  úl¬ 
timos  tiempos;  a  los  enemigos  de  Yohanán  se  les  llamaba  Ahab  y  falsos 
profetas:  Ahab  es  el  More  (ha) -Sedee/  de  Qumrán,  es  decir,  el  jefe  de  los 
sacerdotes  sadoqitas  allí  retirados,  porque  More  ( ha)-Sedeq ,  «Maestro  de 
la  justicia»,  para  los  de  Qumrán  — que  hablaban  arameo  tendiendo  a  acercar 
a  y  o(3) —  tal  denominación  les  sonaba  a  Mare  ( ha)-Sedeq ,  «Señor  de  la 
justicia»,  lo  mismo  que  Melki-Sedeq,  el  sumo  sacerdote  de  Salem  (Jeru- 
salén)  que  tanta  relevancia  tiene  en  Qumrán;  y  les  sonaba  también  a  «Pro¬ 
feta»  ( More  considerado  como  hifHt)  de  justicia;  en  breve,  el  More  (ha)-Sedeq 
de  Qumrán  era  un  «Maestro  de  justicia»,  o  sea,  gran  sacerdote  (éste  era 
considerado  como  el  Maestro  de  la  Ley),  era  un  jefe  o  señor  aunque  en 


(1)  Cf  «The  Recently  Discovered...»,  p  226;  R.  Le  Déaut,  lntroduction...,  pp  92s. 

(2)  Véase  esta  última  expresión  en  Ps  Nm  10,35. 

(3)  Cf  Mt  27,46;  «Eloi,  Eloi»,  en  vez  de  Elai,  Elai. 


40* 


INTRODUCCIÓN 


exilio,  y  era  un  profeta:  tenia,  pues,  los  mismos  tres  títulos  que  poseía  Yo 
hanán  en  Jerusalén;  aunque  en  exilio,  correspondía  en  derecho  al  More 
(ha)-$edeqt  de  la  casa  de  Leví,  descendiente  de  $adoq,  el  sumo  sacerdocio, 
el  señorío  y  magisterio  detentado  por  Yohanán,  sumo  sacerdote  descen¬ 
diente  de  Yoyarib.  Por  lo  mismo,  para  los  seguidores  de  Yohanán,  el  More 
(ha)’Sette(i  de  Qumrán  era  un  enemigo,  un  «Ahab».  Otro  enemigo  son  «los 
falsos  profetas»,  expresión  por  la  que  se  señala  a  los  fariseos,  adversarios 
de  Yohanán  (cf  Ant.  13,288;  Bellum  J.  l,67s)  y  enemigos  también  de  los 
sadoqitas  de  Qumrán,  quienes  los  consideraban  falsos  intérpretes  de  la  Ley, 
por  más  que  ellos  se  creian  sus  más  genuinos  intérpretes  (cf  R.  Meyer,  art. 
cit.y  pp  359-367). 

Esta  interpretación  de  Meyer  de  Ps  Dt  33,11  sitúa  el  texto  targúmico  en 
el  siglo  ii  a.  de  C.:  en  fecha  posterior  una  oración  comunitaria  en  favor  de 
Yohanán,  enemigo  de  los  fariseos,  hubiera  sido  imposible.  La  ausencia  de 
tal  oración  en  N  y  TJ  II  es  una  indicación  de  la  censura  farisaica. 


VII.  La  datación  del  TargPal:  Neofiti  1  Ex  22,4 


Así  como  la  prueba  de  la  antigüedad  del  Targum  palestino,  basada  en 
Ps  Dt  33,11,  ha  tenido  un  sabio  defensor  en  R.  Meyer,  otra  prueba  clásica 
basada  en  TargPal  a  Ex  22,4  ha  tenido  inmediata  réplica  a  su  último  atacante. 
El  último  ataque  procede  de  David  Rieder  en  su  artículo,  en  hebreo,  «Acerca 
del  Targum  Yerusalmí  del  ms  Neofiti  1»  (*),  y  la  defensa  viene  de  J.  Heine- 
mann,  de  la  Universidad  Hebrea  de  Jerusalén,  en  su  artículo,  en  hebreo, 
«Targum  a  Ex  22,4  y  halaká  antigua»  (2). 

Ex  22,4  se  traduce  en  La  Sagrada  Biblia ,  de  Ed.  Codex:  «Si  un  hombre 
destruye  (yab'er)  un  campo  o  una  viña  o  deja  a  su  ganado  (be'iroh)  pacer 
(bi'er)  en  el  campo  de  otro,  pagará  con  lo  mejor  de  su  campo  y  lo  mejor 
de  su  viña». 

Asi  — argumenta  Rieder —  han  entendido  el  v  LXX,  Vg.,  Pes,  S  y  unᬠ
nimemente  el  rabinismo;  se  trata  de  un  daño  de  «diente»  (pacer  en  campo 
ajeno)  por  más  que  Kahle  -fundándose  en  que  un  fragmento  (A)  del  Targum 
palestino  de  Cambridge,  publicado  por  él  en  su  Masoreten  des  Westens  II — 
entienda  tal  v  del  daño  del  fuego  (tal  fragmento  traduce  tfrh  por  yeqidta 
(incendio,  quema),  y  por  más  que  Kahle,  G.  Schelbert  y  otros  apoyen  tal 
interpretación  del  v  (daño  de  fuego)  con  Neofiti  a  Ex  22,4  donde  yabler  se 
traduce  por  yyqd  (ponga  fuego),  be'iroh  por  yqydi'  (incendio,  quema),  y 
bi'er  por  ywqd  (queme).  Rieder,  viendo  que  el  meturgemán  de  Neofiti  I 
«yerra  muchas  veces»,  está  «decididamente»  convencido  de  que  este  v  ha 
sido  traducido  erróneamente,  tanto  en  el  ms  de  Cambridge  como  en  el 
Neofiti  1:  tres  equivocaciones  en  éste,  una  en  aquél.  La  causa  inmediata  de 
la  equivocación  es  que  el  v  siguiente  (Ex  22,5)  habla  del  daño  del  fuego;  la 
causa  general  es  que  «como  he  demostrado  anteriormente  — dice  Rieder 
refiriéndose  a  la  primera  parte  de  su  artículo,  p  85 —  el  traductor  (del  Neo¬ 
fiti  1)  no  era  muy  experto  en  exégesis  bíblica  y  aduce  exégesis  contrarias  a  la 
opinión  común  y  a  la  tradición  antigua».  Los  meturgemanim  — sigue  Rieder — 
no  eran  siempre  hombres  de  fiar  (en  sus  traducciones):  ya  la  Misná  Me- 
gillah  4,9  manda  que  se  les  haga  callar  en  determinadas  traducciones,  y  los 
Midrasim  les  propinan  palabras  duras,  por  ejemplo,  Qohelet  Rabbá  7,12; 
9,24,  que  llama  sabios  a  los  darsanim  (predicadores,  comentaristas),  y  estú¬ 
pidos,  tontos  (kesilim)  a  los  meturgemanim. 


(')  Tarbiz ,  38,  1968,  p  85. 

(2)  Tarbiz ,  38,  1969,  pp  294-296. 


42 


INTRODUCCIÓN 


Siguiendo  a  Hanok  Albeck,  Rieder  niega  que  los  meturgemanim  no  tu¬ 
vieran  valor  para  dar  traducciones  contrarias  a  la  tradición  rabínica,  pues 
en  el  Ps  hay  muchos  versículos  traducidos  contra  la  interpretación  común 
( ibid). 

J.  Heinemann  da  como  conocido,  en  su  réplica  a  Rieder,  publicada  en 
Tarbiz ,  1969,  que  los  Targumim  palestinos  suelen  traducir  muchos  lugares  en 
desacuerdo  con  los  comentarios  halákicos  rabínicos,  incluso  en  desacuerdo 
con  la  halaká  codificada  en  Misná,  y  admite  con  P.  Kahle  y  otros  que  en 
tales  Targumim  hay  tradiciones  pretannaíticas,  una  de  ellas  — decisiva  en 
esta  cuestión-  la  contenida  en  el  TargPal  a  Ex  22,4  (daño  de  «fuego»). 
Es  imposible  — dice  Heinemann,  p  294-  que  ningún  meturgemán  después 
de  los  tannaim  —después  de  la  Misná  haya  entendido  tal  v  del  daño  de 
«fuego»,  porque  cabalmente  en  tal  v  4  se  funda  la  halaká  del  daño  de  «diente» 
(daños  causados  por  pacer  los  animales  en  campo  ajeno),  que  es  uno  de  los 
cuatro  daños  capitales  de  la  halaká  rabínica.  Los  meturgemanim,  sin  ser 
grandes  maestros  en  halaká ,  no  eran  ignorantes  o  idiotas,  conocían  la  tra¬ 
dición  y  dominaban  su  oficio.  No  todo  el  mundo  podía  ser  meturgemán  en 
la  sinagoga  (l);  era  personal  calificado  en  hablar  y  en  la  tradición  (2);  parece 
que  su  oficio  era  retribuido;  su  función  era  litúrgica  dentro  de  la  sinagoga 
y  debían  traducir  el  texto  hebreo  con  fidelidad.  Los  midrasim  haggádicos 
o  los  comentarios  bíblicos  de  Rasi,  Nahmanides,  etc.,  pueden  contener 
exégesis  discrepantes  del  sentir  tradicional  sin  ser  exégesis  antigua,  pues  no 
son  obras  de  carácter  litúrgico  y  obligatorio  como  el  Targum;  pero  una 
halaká  como  la  del  TargPal  a  Ex  22,4  en  que  se  habla  del  daño  del  «fuego», 
en  vez  del  tradicional  daño  del  «diente»,  no  puede  ser  más  que  pretannaítica. 
Esto  lo  han  visto  claro  I.  I.  Weinberg  (1937)  y  J.  L.  Teicher  (1951),  y  por 
eso  han  procurado  explicar  como  error  del  meturgemán  o  del  copista  la 
mención  del  «fuego».  Lo  mismo  que  ahora  hace  Rieder.  Pero  G.  Schelbert 
(1958)  ya  demostró  que  no  es  posible  que  Neofiti  traduzca  erróneamente 
tres  veces  la  raíz  blr  por  «quemar»  o  «fuego»  en  un  solo  v.  Por  lo  demás,  no 
es  exacto  lo  que  afirma  Weinberg  que  no  haya  restos  de  semejante  inter¬ 
pretación  (daño  del  «fuego»)  del  v  4—  pues  la  expresión  de  la  Misná  Baba 
Qamma  6,4,  h-swlh  ’t  h-b'rh,  se  refiere  al  que  «pone  fuego»  del  TargPal  a 
Ex  22,4,  como  ya  observó  G.  Schelbert.  Heinemann,  por  su  parte,  aduce 
dos  midrasim  de  la  Mekilta  de  R.  Simeón  (ed.  Epstein-Melamed,  p  198)  que 
se  refieren  a  daños  causados  por  el  fuego  y  que  derivan  del  v  targúmico  en 
cuestión.  Quedan,  pues,  restos  del  midrás  halákico  pretannaítico  de  N  Ex  22,4. 

Heinemann  aporta  (p  296)  un  caso  análogo  de  halaká  premísnica  con¬ 
servado  en  el  Targum  a  Rut  1,17,  en  donde  en  la  lista  de  penas  capitales  de 
la  Misná  Sanhedrin  7,1  (lapidación,  hoguera,  decapitación,  estrangulación), 
se  sustituye  la  estrangulación  por  la  horca  (suspensión  de  un  árbol  o  cruci¬ 
fixión).  El  meturgemán  no  pudo  hacer  tal  sustitución  después  de  la  Misná, 
pues  supondría  en  él  ignorancia  supina  del  derecho  penal  mísnico,  y  tam¬ 
poco  pudo  hacerse  la  sustitución  en  época  postalmúdica,  como  quiere  Haim 


(’)  Sin  embargo,  en  la  Misná  Megittah  4,6  se  permite  a  menores,  mal  vestidos  y  ciegos 
actuar  de  meturgemán ;  los  menores  pueden  incluso  leer  la  Tora  en  hebreo.  (Debo  esta  referencia 
a  mi  antiguo  alumno  Dr.  J.  Faur.) 

(2)  En  favor  de  la  autoridad  teológica  de  los  meturgemanim  está  el  cuidado  con  que  utilizan 
o  evitan  ciertas  expresiones  en  función  de  concepciones  teológicas. 


INTRODUCCIÓN 


43 


H.  Cohn  (Reflections  on  the  Trial  and  Death  of  Jesús ,  Jerusalén,  1967,  pp  41  s), 
por  ir  paladinamente  contra  el  derecho  penal  en  punto  tan  básico  y  claro 
de  la  Misná  y  esto  sin  dejar  huella  de  ningún  género  en  la  halaká  posterior. 
Tal  reforma  es  impensable  después  de  haber  cesado  desde  tanto  tiempo 
(desde  antes  de  la  destrucción  del  segundo  Templo)  la  jurisdicción  de  las 
cortes  judías  en  tales  asuntos. 

No  queda  más  solución  que  admitir  en  el  Targum  a  Rut  1,17,  como  en 
el  TargPal  a  Ex  22,4,  un  derecho  pretannaítico  (!),  del  cual  derecho  antiguo 
queda  un  resto  en  el  dicho  de  Simeón  ben  Setah  ( Sanhedrin  6,4)  que  él  había 
ahorcado  ochenta  mujeres  en  Ascalón.  El  que  este  dicho  de  ben  Setah  lo 
recuerde  Eliezer  ben  Hyrcanos  es  presunción  en  favor  de  su  antigüedad,  pues 
ben  Hyrcanos  suele  referir  tradiciones  antiguas  (Heinemann,  ib  id)  (2). 


(')  La  aportación  de  Heinemann  respecto  al  Targum  discrepante  de  Rut.  ha  de  comple¬ 
tarse  con  otras  halakot  del  mismo  Targum  discrepantes  de  la  halaká  oficial,  cf  A.  Schlesinger. 
Investigaciones  acerca  de  la  exégesis  y  lenguaje  de  la  Biblia ,  en  hebreo,  Jerusalén,  1962,  pp  12-17: 
«El  Targum  de  Rut,  documento  sectario»;  cf  Le  Déaut,  Introduction...,  pp  143s. 

(-)  Acerca  de  las  tradiciones  de  R.  Eliezer  ben  Hyrcanos  acaba  de  aparecer,  en  hebreo,  el 
libro  de  I.  D.  Gilat.  La  « misná »  de  R.  Eliezer  ben  Hyrcanos  y  su  puesto  en  la  historia  de  la  halaká . 
Tel  Aviv,  1968;  cf  reseña  de  Z.  Falk  en  Kiryath  Sepher ,  44,  1969,  pp  318-20. 


VIII.  La  datación  del  TargPal:  Neofiti  1  y  la  vocación 

DE  ÁBRAHAM 


Después  de  la  exposición  de  los  dos  estudios  que  preceden,  ordenados 
a  defender  el  valor  probativo  de  los  dos  lugares  «clásicos»  — Ps  Dt  33,11  y 
N  Ex  22,4—,  damos  cuenta  a  continuación  de  muy  recientes  trabajos  rela¬ 
cionados  con  el  mismo  tema,  la  antigüedad  del  TargPal. 

La  vocación  de  Abraham  ha  sido  estudiada  por  Luis  Diez  Merino  en 
una  tesis  doctoral  defendida  en  junio  de  1969,  en  el  Studium  Biblicum  Fran- 
ciscanum  de  Jerusalén.  Su  título  es  La  vocación  de  Abraham  Gn  12,1  -4a,  y 
el  subtítulo  «La  vocación  de  Abraham  en  el  A.  y  N.  Testamento  y  en  la 
tradición  judaica  antigua»,  con  lo  que  queda  expresado  su  contenido.  Aquí 
nos  interesa  la  tercera  parte  (pp  90-143  del  texto;  y  pp  200-221  de  notas),  en 
concreto,  el  estudio  de  Gn  12,  l-4a  en  el  TargPal.  Hemos  de  agradecer  al 
joven  investigador  el  permiso  para  resumir  algunas  de  sus  conclusiones  que 
afectan  a  la  datación  de  N  o  del  TargPal  en  general: 

Gn  12 J:  coinciden  N,  Ps  y  O  con  TM,  con  la  diferencia  de  que,  según 
Ps,  Dios  da  la  orden  de  salir  de  su  tierra,  etc.,  cuatro  veces,  en  vez  del  único 
«vete»  de  los  demás  textos:  se  trata  de  una  orden  terminante  que  insinúa 
la  dificultad  de  lo  mandado  y  multiplica  el  mérito  por  cada  obediencia.  La 
insistencia  de  Ps  está  en  la  misma  línea  de  pensamiento  de  las  diversas  fuentes 
haggádicas  (Abot  de  R.  Natan ,  33,  Pirqé  de  R .  Eliezer ,  33,  etc.,  que  hablan 
de  las  tentaciones  del  patriarca:  aunque  discrepen  en  la  naturaleza  y  número 
de  las  tentaciones,  nunca  omiten  la  dura  tentación  de  abandonar  la  propia 
tierra,  p  115). 

Los  w  l-4a  patentizan  el  paralelismo  lingüístico  de  O  y  Ps  (en  ambos 
textos  los  sufijos  verbales  van  unidos  al  verbo,  en  ambos  se  emplea  lam  (y  no 
'wmh  como  hace  N),  en  ambos  se  emplean  las  mismas  raíces  verbales).  N  y 
TJ  II  representan  tradición  lingüística  y  exegética  distinta. 

Gn  12,2:  O,  Ps,  Vg:  «y  serás  bendito »;  LXX:  «y  engrandeceré  tu  nombre 
de  modo  que  será  bendito »;  N:  «y  serás  bendiciones »;  M  TJ  II:  «Y  Abram 
será  muchas  bendiciones».  N  (texto  y  M)  y  TJ  II  coinciden  en  traducir  la 
palabra  beraká  del  texto  hebreo  por  «bendiciones»  (N),  «muchas  bendi¬ 
ciones»  (M  y  TJ  II),  en  vez  de  «bendición». 

Este  plural  está  en  la  base  de  la  inacabable  retahila  de  bendiciones  que 
la  haggadá  posterior  atribuye  a  los  méritos  de  Abraham. 

En  cambio,  O,  Ps  y  Vg  interpretan  que  Abraham  será  objeto  de  bendición 
(será  «bendito»),  en  vez  de  portador  de  bendiciones.  ¿Representan  O  y  Ps 
una  censura  rabínica  al  exceso  de  bendiciones  atribuido  por  la  haggadá  a 


INTRODUCCIÓN 


45* 


Abraham,  censura  parecida  a  la  de  Jesús,  Pablo  y  Juan  en  el  Nuevo  Testa¬ 
mento,  o  simplemente  traducen  llanamente  y  sin  intención  polémica  una 
expresión  hebrea  ambigua?  En  favor  de  esta  última  disyuntiva  está  la  tra¬ 
ducción  («benedictus»)  de  Jerónimo  — que  a  veces  conoce  tradiciones  tar- 
gúmicas — ,  la  traducción  de  LXX  y  el  influjo  de  lugares  paralelos  Gn  27,29 
y  Nm  24,9. 

M  y  TJ  II  coinciden  en  el  empleo  de  la  3.a  pers:  «y  será»  (en  vez  de  «y 
serás»);  lo  mismo  LXX,  aunque  el  sujeto  de  «será»  en  ésta  es  «el  nombre» 
de  Abram,  mientras  que  en  M  y  TJ  II  es  «Abram».  Probablemente  subyace 
a  esta  traducción  («y  será»)  un  texto  o  pronunciación  hebrea  wyhyh ,  en  vez 
de  whyh  del  TM. 

Gn  12,3:  Dejando  de  lado  las  discrepancias  lingüísticas  de  los  diversos 
textos  y  ciñéndonos  al  sentido.  O,  N  (texto)  y  TJ  II  coinciden  con  TM;  dis¬ 
crepan  de  él  en  traducir  «el  que  te  bendiga»  (sing)  en  lugar  de  «los  que  te 
bendigan»  del  TM.  Tal  traducción  en  sing  puede  ser  una  armonización  con 
«el  que  te  maldiga»  (TM)  que  sigue  a  continuación,  o  puede  derivar  de  los 
lugares  paralelos  Gn  27,29  y  Nm  24,9  donde  el  TM  dice  literalmente  «los 
que  bendigan,  bendito »  (sing),  y  donde  N  (texto)  traduce  «los  que  bendi¬ 
gan»  con  el  sing  «el  que  te  bendiga».  Esta  traducción  (en  sing)  de  mbrkyk, 
de  Gn  12,3,  determina  que  M  intercale  la  haggadá  que  sigue  a  continuación 
refiriéndola  a  una  sola  persona:  «el  que  te  bendiga  como  el  sacerdote  A  harón». 

En  cambio,  Ps  traduce  el  hebreo  mbrkyk  como  plural  — «los  que  te  ben¬ 
digan» —  y  eso  motiva  que  su  haggadá  adopte  forma  plural:  a  los  sacerdotes 
que  extienden  sus  manos  en  oración  y  bendicen  a  tus  hijos. 

El  sentido  de  Ps  es  claro:  Dios  bendecirá  a  los  sacerdotes  que  extienden 
sus  manos  en  oración  y  bendicen  a  los  hijos  de  Abraham,  a  Israel:  es  una 
alusión  a  la  birkat  ha-kohanim ,  o  bendición  de  los  sacerdotes  del  Templo, 
de  Lv  9,22  y  Nm  6,22-27  lo  que  parece  indicar,  habida  cuenta  que  la  haggadá 
actualiza  los  textos  bíblicos  y  los  aplica  a  circunstancias  actuales,  que  esta 
interpretación  targúmica  tuvo  origen  cuando  se  practicaba  la  birkat  ha-ko¬ 
hanim  en  el  Templo,  antes  pues  del  año  70. 

Pero  como  se  puede  objetar  que  también  existió  la  bendición  sacerdotal 
después  del  año  70,  la  remota  antigüedad  de  la  mentada  haggadá  de  Ps  queda 
asegurada  porque  los  tannaim  R.  Ismael  (c.  130  d.  de  C.)  y  R.  ‘Aqiba  (t  135) 
ya  conocen  la  haggadá  en  cuestión  que  R.  Ismael  deriva  de  Nm  6,23.27  y 
R.  ‘Aqiba,  según  R.  Nahmán  ben  I$haq  (f  356)  de  Gn  12,3  ( Hullin  49a). 

La  traducción  de  Ps  implica  un  acotamiento  y  canalización  de  la  ben¬ 
dición  general  en  el  TM,  a  favor  de  la  casta  sacerdotal  israelita  que  bendice 
a  Israel.  Se  esconde  aquí  un  deseo  de  no  dejar  sin  bendición  a  los  sacerdotes, 
precisamente  a  los  que  bendicen  a  Israel,  pero  teniendo  en  cuenta  la  polémica 
en  tomo  a  la  extensión  de  la  bendición  de  Abraham  que  medió  en  el  siglo  i 
entre  judíos  y  cristianos,  y  el  celo  de  aquéllos  por  acaparar  para  sí  y  su  des¬ 
cendencia  al  patriarca,  cabe,  quizá,  ver  en  esta  haggadá  de  Ps  una  segunda 
intención,  polémica,  contra  los  cristianos,  quienes  se  consideraban  partí¬ 
cipes  de  la  bendición  de  Abraham  y  herederos  del  patriarca,  a  quien  bendicen 
como  a  su  padre  (cf  Gal  3;  Rom  3.7.9;  Le  3,8;  Mt  3,9;  Jn  8). 

La  traducción  de  M  mantiene,  como  se  dice  a  continuación,  el  sentido 
general  del  texto  bíblico  (aunque  incluye  la  bendición  de  Aharón):  no  está 
afectada  por  la  polémica. 

El  sentido  de  la  haggadá  de  M  («el  que  te  bendiga  como  el  sacerdote 


46* 


INTRODUCCIÓN 


Aharón»)  se  deduce  de  los  lugares  paralelos  Gn  27,29  N  (texto  y  M)  y  de 
Nm  24,9  (M,  TJ  II  y  Ps).  Dice  N  (texto)  Gn  27,29:  «Quien  te  maldiga  será 
maldito  como  Balaam,  hijo  de  Beor,  y  quien  te  bendiga  sea  bendito  como 
Moisés ,  escriba  de  Israel»;  M  Gn  27,29:  «Los  que  te  maldigan  serán  malde¬ 
cidos  como  Balaam  y  quienes  te  bendigan  serán  bendecidos  como  el  sacerdote 
Aharón »;  M  Nm  24,9:  «El  que  los  maldiga  será  maldecido  como  Balaam, 
hijo  de  Peor,  y  quien  los  bendiga  será  bendecido  como  el  profeta  Moisés ,  el 
escriba  de  Israel». 

En  vista  de  estos  paralelos,  M  Gn  12,3  ha  de  traducirse:  «(bendeciré) 
al  que  te  bendiga ,  como  al  sacerdote  Aharón.  Se  trata,  por  tanto,  de  bendecir 
a  Aharón,  no  de  bendecir  como  Aharón,  y  de  bendecir  a  todos,  no  única¬ 
mente  a  Aharón,  o  a  los  sacerdotes  israelitas  (Ps).  M,  pues,  es  universa¬ 
lista  como  TM. 

Su  interpretación  es  anterior  a  la  de  Ps:  de  bendecir  a  todo  el  que  bendiga 
como  Dios  bendice  a  Aharón  (M),  Ps  pasa  a  este  sentido:  Dios  bendice  a 
los  sacerdotes  de  Israel. 

A  la  promesa  de  bendición  que  acabamos  de  comentar,  sigue  una  pro¬ 
mesa  de  maldición  de  Dios,  Gn  12,3:  «y  maldeciré  al  que  te  maldiga»  (TM  O); 
«y  el  que  te  maldiga  será  maldecido»  (N,  texto);  «y  al  que  te  maldiga,  lo  mal¬ 
deciré  como  al  malvado  Balaam»  (M);  «y  maldeciré  a  Balaam  que  los  maldice 
y  le  matarán  al  filo  de  la  espada»  (Ps).  Arriba  hemos  citado  los  paralelos 
de  esta  maldición.  Sobre  la  muerte  a  espada  de  Balaam,  cf  N  Nm  23,10; 
24,4;  31,8. 

¿Hay  intención  polémica  en  la  haggadá  de  maldición  de  M?  En  N  (texto) 
y  O  no  la  hay.  Respecto  a  M,  la  respuesta  depende  de  aceptar  la  lectura 
rsyY  («los  malvados»)  --que  es  la  lección  que  recoge,  fiel  al  ms,  la  editio 
princeps  en  la  transcripción  de  M  (compárese  la  letra  ' ayn  de  esa  palabra 
con  la  de  swb'yn  de  margen  del  v  siguiente) —  o  de  leer  rsy°  («el  malvado») 
corrigiendo  la  grafía  de  tal  palabra,  corrección  que  hace  la  editio  princeps 
en  su  traducción  de  M. 

Si  se  mantiene  la  lectura  «Balaam,  los  malvados »,  M  incluida  en  la  mal¬ 
dición  una  alusión  a  los  minim ,  helenistas  o  judeocristianos,  lo  que  intro¬ 
duciría  en  esta  segunda  parte  del  v  de  M  un  rasgo  polémico  de  que  carece 
la  primera  parte  del  v,  y  se  confirmaría  que  Balaam  personificó  en  círculos 
judaicos  en  el  tiempo  de  la  composición  de  la  Misná  (según  este  texto,  aún 
antes),  a  Jesucristo  y  sus  discípulos,  como  opinan  varios  autores  basándose, 
entre  otros  textos,  en  Abot  5,19,  tratado  en  que  hay  referencias  anticristianas 
a  nombre  de  R.  Semuel  el  Menor  (f  c.  80  d.  de  C.)  (Diez  Merino,  p  105). 

Pero  tal  lección  («los  malvados»)  ofrece  pocas  garantías  de  autenticidad, 
pues  es  común  en  la  tradición  rabínica  — cf  N  Nm  22,30 —  y  Be-Midbar 
Rabbá ,  passim,  llamar  a  Balaam  «el  malvado»;  «el  malvado»  es  como  el 
apellido  de  ese  Balaam  tan  maltratado  por  toda  la  tradición  palestinense, 
exceptuado  el  Pseudofilón;  cf  G.  Vermés,  Scripture  and  Tradition ,  pp  174s. 

Gn  12, 3b:  constituye  el  eje  de  la  perícope  Gn  12,1 -4a,  y  aun  de  Gn  1-11, 
pues  toda  esta  historia  teológica  de  los  orígenes  -  historia  de  la  «maldición» 
del  hombre  y  de  la  tierra—  se  ordena  como  prólogo  a  la  historia  de  «ben¬ 
dición»,  de  beraká ,  que  empieza  en  Gn  12,1  y  que  culmina  con  la  bendi¬ 
ción  universal  de  Gn  12,3a. 

Ps:  «Y  en  ti  ( bk ,  por  ti,  Abraham)  serán  bendecidas  todas  las  familias 
de  la  tierra». 


INTRODUCCIÓN 


47* 


Ps  sigue  al  TM.  No  dice  «por  tus  méritos». 

O:  «Y  por  causa  de  ti  (en  atención  a  ti:  bdylk)  serán  bendecidas,  etc.». 

N  y  TJ  II:  «y  por  tus  méritos  (o  «por  tu  justicia»)  serán  bendecidas  todas 
las  familias  de  la  tierra». 

En  los  lugares  paralelos  tenemos: 

Gn  ¡8,18b:  O:  «Y  serán  bendecidos  por  causa  de  él  (bdvlyh)  (=  por  causa 
de  Abraham)  todos  los  pueblos  de  la  tierra». 

Ps:  «Y  serán  bendecidos  por  causa  de  el  ( bdylyh ),  por  sus  méritos  ( bzkwtyh ) 
todos  los  pueblos  de  la  tierra».  Es  una  traducción  «conflata»:  une  O  y  TargPal. 

N:  «Y  serán  bendecidos  por  los  méritos  todos  los  pueblos  de  la  tierra». 
La  lectura  «por  los  méritos»  ( bzkwwt ')  es  la  lectura  del  texto,  pero  proba¬ 
blemente  hay  que  corregir  el  texto  en  bzkwwth:  «por  sus  méritos»;  se  trataría 
de  un  cambio  fácil  —pero  que  aquí  afecta  al  sentido —  de  alefjhe  por  el 
escriba.  Si  se  lee  «por  los  méritos»,  el  Targum  tiene  intención  teológica 
sobre  la  que  nos  ilumina  el  texto  de  N  Gn  26,4b:  rebajar  los  méritos  de  Abra¬ 
ham  en  pro  de  una  exaltación  de  los  méritos  de  Isaac  en  favor  de  la  Huma¬ 
nidad,  como  en  seguida  explicaremos. 

Gn  26,4b  (bendición  a  Isaac):  O:  «Y  serán  bendecidos  por  causa  de  tus 
hijos  (bdyl  bnk)  todos...». 

Lo  mismo  dice  Ps  sustituyendo  bgyn  a  bdyl. 

N:  «Y  serán  bendecidos  por  tus  méritos  (en  vez  de  « por  la  descendencia 
de  tus  hijos»  de  M  en  conformidad  con  TM,  O  y  Ps)  todos  los  pueblos  de  la 
tierra».  ¿Se  trata  de  una  errata?,  ¿de  una  armonización  con  12,3b?;  o  más 
bien,  ¿de  atribuir  a  los  méritos  de  Isaac  la  bendición  de  todo  el  mundo, 
desvinculándola  de  sus  hijos?  Esta  última  hipótesis  explicaría  a  la  vez  la 
lección  extraña  «por  los  méritos»  de  N  Gn  18,18b  y  la  lección,  aún  más 
extraña,  de  N  Gn  24,4b:  en  Gn  18,18b  N  silencia  los  méritos  de  Abraham 
y  en  Gn  26,4b  la  mediación  de  sus  hijos  con  el  fin  de  exaltar  el  valor  de  los 
méritos  de  Isaac  (léase:  de  su  * aqedá )  para  la  Humanidad. 

Como  han  resaltado  otros  autores,  el  mérito  de  la  4 aqedá  de  Isaac  tiene 
gran  relieve  en  la  versión  targúmica  de  Gn  22;  cf  Vermés,  ob.  cit .,  p  204  y 
Le  Déaut,  La  nuit  pascale,  p  178  («la  place  tres  importante  qui  y  est  faite 
á  Isaac,  alors  que  l’haggada  postérieure  montrerá  de  Tintérét  surtout  pour 
Abraham»).  La  hipótesis  que  enunciamos  —exaltar  a  Isaac  en  detrimento  de 
Abraham  (Gn  18,18b)  y  de  sus  hijos  (Gn  26,4b) —  necesita  ulterior  confir¬ 
mación;  pero  no  deja  de  ser  significativo  que  las  dos  presuntas  erratas  (?) 
de  Neofiti  se  den  en  dos  vv  separados,  en  el  mismo  punto:  «los  méritos»  en 
vez  de  «sus  méritos»  (de  Abraham),  Gn  18,8b;  «por  tus  méritos»,  (Isaac), 
en  vez  de  «por  la  descendencia  de  tus  hijos»,  Gn  26,4b.  ¿No  hace  pensar 
esto  en  un  cambio  intencionado  en  el  Targum  de  N  por  el  motivo  indicado? 

El  tercer  lugar  paralelo  a  Gn  12,3b  es  la  bendición  de  Jacob  de  Gn  28,14b: 

O:  «Y  serán  bendecidas  a  causa  de  ti  (bdylk)  todas...». 

Ps:  «... por  tus  méritos»  (bgyn  zkwwtk)...  Es  curioso  observar  que  Ps 
habla  aquí  de  los  méritos  de  Jacob  y  no  repite  bdlyh,  «por  causa  de  ti»,  como 
en  w  anteriores. 

N:  «...por  tus  méritos»  (bzkwwtk) ... 

Del  análisis  anterior  se  concluye:  Onqelos  nunca  habla  de  méritos.  Ps 
no  habla  de  méritos  de  Abraham  en  Gn  12,3b,  habla  de  ellos  en  18,18b 
(aunque  quizá  su  mención  sea  una  interpolación,  pues  antes  dice  igual  que  O 
«a  causa  de  él»),  no  habla  de  méritos  (en  esto  sigue  al  texto  hebreo)  de  Isaac 


48 


INTRODUCCIÓN 


en  26,4b,  y  habla  de  los  méritos  de  Jacob  en  28,14b.  N  habla,  en  los  cuatro 
lugares,  de  méritos:  de  Abraham  en  12,3b;  de  los  méritos  en  general,  sin 
mencionar  a  Abraham,  en  12,3b;  de  los  méritos  de  Isaac,  y  de  los  de  Jacob. 

Todo  lo  mucho  que  fantaseará  la  haggada  rabínica  sobre  los  incontables 
méritos  y  bendiciones  de  Abraham,  arranca  de  la  traducción  targúmica 
de  bk  («en  ti»)  por  «tus  méritos»  (serán  bendecidos...).  La  haggadá  posterior 
canalizó  bendiciones  y  méritos  de  Abraham  retrictivamente  en  beneficio  casi 
exclusivo  de  Israel;  la  bendición  de  los  gentiles  por  medio  de  Abraham  se 
entendió  preferentemente  como  actividad  personal  proselitista  del  patriarca 
entre  los  gentiles. 

Hay  en  esta  haggadá  posterior  una  tendencia  manifiesta  a  mermar  la 
bendición  de  Abraham  respecto  a  los  gentiles,  ya  reduciéndola  a  esa  acción 
persona]  en  vida,  ya  a  bendiciones  preferentemente  de  orden  material. 

N  refleja  una  interpretación  más  antigua:  los  méritos  de  Abraham  — y  los 
de  Isaac,  que  N  parece  exaltar  sobre  los  de  Abraham,  y  los  méritos  de  Ja¬ 
cob —  benefician  a  todos  los  pueblos.  La  concepción  antigua  de  N  no  acusa, 
por  lo  que  a  bendiciones  se  refiere,  ninguna  réplica  a  los  cristianos  que  se 
consideran  herederos  de  la  promesa  hecha  a  Abraham.  En  tal  aspecto,  es 
anterior  a  la  controversia  de  judios  y  cristianos  -  -ya  iniciada  en  el  N.  Tes¬ 
tamento  acerca  de  quiénes  son  los  herederos  de  las  bendiciones  del  proto- 
patriarca. 


IX.  La  datación  del  TargPal:  la  Sekiná  de  Yahweh 


Entre  los  medios  de  datar  el  ms  Neofiti  1,  tal  cual  ha  llegado  a  nosotros, 
figura  el  estudio  de  términos  muy  frecuentes  en  él,  como  Memra  de  Yahweh 
y  Sekiná.  Sobre  el  Memra  en  el  TargPal,  especialmente  en  Neofiti,  ha  escrito 
una  muy  buena  tesis  doctoral  Domingo  Muñoz  (*).  Él  llamó  mi  atención 
sobre  el  artículo  de  Arnold  M.  Goldberg,  «Die  Spezifische  Verwendung  des 
Terminus  Schekhinah  im  Targum  Onkelos  ais  Kriterium  einer  relativen 
Datierung»  (2),  artículo  que  trata  de  establecer  un  criterio  de  datación  rela¬ 
tiva  de  los  diversos  Targumim  en  función  del  empleo  de  Sekiná.  Este  mismo 
autor  acaba  de  publicar  un  voluminoso  libro,  Untersuchungen  uber  die  Vor - 
stellung  von  der  Schekhinah  in  der  frühen  Rabbinischen  Literatur  (3),  donde 
amplía  las  conclusiones  del  artículo  de  1963  con  una  minuciosa  investiga¬ 
ción  de  Sekiná  en  los  Midrasim  y  Talmudes,  hasta  los  saboraim.  En  el  libro 
no  investiga  los  Targumim  porque  le  parece  poco  seguro  yuxtaponer  Tar¬ 
gumim  y  Midrasim  tratando  de  averiguar  el  pensamiento  rabinico,  aunque 
reconoce  que  no  se  puede  conocer  las  tradiciones  targúmicas  sin  el  uso  de 
los  Midrasim.  Esta  limitación  del  libro  queda  en  parte  compensada  por  el 
artículo  citado,  todo  él  dedicado  a  examinar  el  empleo  de  Sekiná  en  los  Tar¬ 
gumim,  particularmente  en  Onqelos;  de  los  Targumim  palestinos,  incluido 
Neofiti  1,  sólo  se  ocupa  en  algo  más  de  una  página  del  artículo  (p  57).  Que¬ 
daba  por  investigar  el  contenido  y  empleo  de  este  término  en  los  Targumim 
palestinos,  tarea  que  ha  llevado  a  cabo  en  su  tesis  Domingo  Muñoz. 

Sendos  trabajos  de  Goldberg  iluminan  la  utilización  de  Sekiná  en  el 
judaismo  y  pueden  arrojar  luz  sobre  la  relación  de  unos  Targumim  con  otros 
y  sobre  la  datación  de  unos  (los  palestinos)  con  respecto  al  otro  (Onqelos). 

Lamenta  el  autor  que  casi  todo  lo  que  se  ha  escrito  sobre  la  Sekiná  esté 
polarizado  a  dilucidar  si  es  hipóstasis  o  mera  metonimia.  Weber  (1897), 
Bousset  (1903),  Gressmann  (1926),  Volz  (1910),  Hólscher  (1922),  Starck 
(1912)  de  una  u  otra  manera  la  consideran  hipóstasis.  El  primero  de  estos 
autores  también  creía  hipóstasis  a  Metratrón,  Memra ,  Espíritu  Santo  y  Bat 
Qol.  Quien  dio  el  primer  golpe  a  esta  concepción  fue  Maybaum  (1870),  pero 
cayó  en  el  error  de  considerar  Sekiná ,  Iqar  y  Memra  como  metonimias 


(')  Hemos  de  agradecer  a  este  investigador  el  resumen  de  sus  conclusiones  y  el  permiso 
para  publicarlas  en  el  vol  III  de  esta  editio  princeps  de  Neofiti  1. 

(2)  Judaica ,  19,  1963,  pp  43-61.  Agradecemos  al  P.  Le  Déaut  habernos  proporcionado  una 
xerocopia  de  este  artículo. 

(3)  En  la  colección  Studia  Judaica ,  ed.  E.  L.  Ehrlich;  Berlín,  1969,  464  pp. 


4.  -—EXODO 


50* 


INTRODUCCIÓN 


empleadas  para  evitar  antropomorfismos  en  Dios.  Goldberg  recalca  en  sus 
dos  estudios  la  poca  importancia  que  los  antropomorfismos  o  antropatías 
tienen  para  los  rabinos,  y  que  en  los  Targumim  han  subsistido  muchos.  Se 
pone  de  lado  de  Maybaum,  G.  Dalman  (1889),  Landau  (1888),  M.  Ginsbur- 
ger  (1891),  Von  Gall  (1900),  en  negar  que  Sekiná ,  Memra  e  Iqar  sean  hipós- 
tasis;  pero  no  está  con  ellos  en  considerarlas  puras  metonimias  o  perífrasis 
nominales.  Moore,  Strack-Billerbeck  y  V.  Hamp  — sobre  todo  el  primero 
con  su  trabajo  «Intermediaries  in  Jewish  Theology»  (l) —  zanjaron  prácti¬ 
camente  la  cuestión  excluyendo  estos  términos  como  hipóstasis,  en  lo  cual 
Goldberg  está  conforme  (2).  En  este  asunto  de  las  hipóstasis  judaicas  echa¬ 
mos  de  menos  en  el  libro  de  Goldberg  una  consideración  que  hice  sobre  el 
Memra  en  mi  trabajo  «El  Logos  y  Espíritu  Santo»  (3)  y  que  volvió  a  hacer 
M.  McNamara  en  The  Exposiiory  Times  C):  que  aun  en  el  supuesto  de  no 
ser  Memra  hipóstasis  en  sentido  pleno,  pudo  prestarse  para  vehicular  el 
kerygma  cristiano  trinitario. 

Sobre  la  posibilidad  de  la  utilización,  por  Juan,  del  Memra  targúmico 
para  su  concepto  del  Logos,  escribirá  Domingo  Muñoz  en  el  mencionado 
resumen  de  su  disertación. 

Pero  así  como  han  proliferado  los  estudios  sobre  si  Sekiná  y  denomina¬ 
ciones  análogas  son  entes  independientes  de  Dios,  el  estudio  del  significado 
del  término  ha  sido  muy  escaso,  aunque  algunos  autores  ya  han  distinguido 
Memra  de  la  voz  Sekiná  (Marmorstein,  1927;  Aber,  1929),  Memra  del  tér¬ 
mino  Jqar  (Marmorstein);  Kadushin  (1952)  admite  que  Sekiná  se  emplea 
en  determinados  contextos,  y  que  no  es  mero  apelativo  reverencial  de  Dios 
como  Dihbur  (lo  que  según  Goldberg  es  erróneo,  pues  Dibbur  sólo  se  usa 
en  determinados  contextos  muy  precisos),  como  Geburah  (lo  que  tampoco 
es  exacto,  pues  únicamente  se  usa  cuando  Dios  se  revela,  y  sólo  tardíamente 
fue  sustituido  por  Sekiná)  y  como  Maqom  (esta  denominación  es  según 
Goldberg  puramente  reverencial). 

Según  A.  J.  Herschel  (1962),  la  Escuela  de  R.  ‘Aqiba  la  que  ha  preva¬ 
lecido  en  el  judaismo —  piensa  a  Dios  en  términos  concretos,  sin  miedo  a 
antropomorfismos,  y  circunscribe  el  ámbito  de  la  Sekiná  a  la  tierra,  mien¬ 
tras  que  la  Escuela  de  R.  Ismael  la  consideraría  presente  en  todas  partes, 
a  lo  que  Goldberg  opone  que  la  interpretación  de  R.  Ismael  — que  sea  opi¬ 
nión  de  su  Escuela  lo  pone  en  tela  de  juicio —  sólo  está  representada  por  un 
único  texto  de  la  literatura  rabínica  (5). 

Para  el  autor  del  libro  que  comentamos  importa  señalar  qué  entiende  el 
rabinismo  por  Sekiná.  No  pretende  dar  una  definición  filosófica,  pues  los 
rabinos  estaban  muy  ajenos  a  preocupaciones  filosóficas  de  esta  índole  y  a 
construir  sistemas  de  teología.  Tampoco  formularon  un  credo  de  dogmas  (tt). 

o  HThR,  1922,  pp  4 1  s. 

(2)  Untersuchungen...,  pp  1-3. 

(3)  Atlantida ,  1963,  pp  388,  390.  Este  trabajo  es  desconocido  por  Goldberg. 

(4)  Vol  79,  enero  1968,  p  116. 

(  )  Untersuchungen ...,  pp  4-6. 

(,:)  Para  esto  habrá  que  esperar  a  Maimónides  o  al  Sefer  '¡qqarim  de  J.  Albo  de  Daroca. 
Dice  Goldberg  que  los  rabinos  solamente  consideraban  e  imponían  como  obligatoria  la  halaka\ 
de  las  opiniones  «teológicas»,  aún  discrepantes  del  sentir  común,  cuidaban  poco,  aunque  las 
rechazasen;  sólo  cuando  una  interpretación  chocaba  de  una  manera  hiriente  con  la  doctrina 
recibida,  procuraban  los  rabinos,  posteriormente,  armonizar  discrepancias.  Esta  apertura  a 
pluralidad  de  interpretaciones,  aun  a  opiniones  contradictorias,  arranca  del  convencimiento 


INTRODUCCIÓN 


51* 


Un  «dogma»  era  la  presencia  de  Dios  en  Israel  según  la  Escritura,  la  pre¬ 
sencia  de  la  Sekiná  de  Dios  en  Israel  según  la  tradición  rabínica;  era  «dogma» 
la  presencia  de  Dios  en  Israel  en  el  Destierro,  en  las  reuniones  de  oración, 
por  ejemplo  en  las  mdmadot ,  en  los  jueces  y  particularmente  la  presencia 
de  Dios  en  el  Templo,  en  el  Templo  de  Salomón  o  en  sus  minas.  Se  discutía 
el  modo  de  la  presencia  en  el  Templo  y  de  la  presencia  fuera  del  recinto 
sacro  (p  532). 

Piensa  Goldberg  que  el  nombre  abstracto  Sekiná  fue  acuñado  en  discu¬ 
siones  teológicas  o  halákicas  de  los  rabinos  para  explicar  cómo  Dios  que 
está  en  los  cielos  está  también  en  el  Templo,  cómo  tiene  «inhabitación»  o 
«presencia»,  sekiná ,  en  el  lugar  sagrado. 

Esto  no  deja  de  ser  una  hipótesis  de  que  pocas  conclusiones  fundadas  se 
pueden  sacar. 

Después  --antes  de  ser  fijados  los  más  antiguos  documentos  del  rabi- 
nismo  por  escrito —  por  un  proceso  que  Goldberg  no  puede  explicar  con 
certeza,  el  término  abstracto  (la  «inhabitación»)  pasó  a  designar  a  Dios 
inhabitante:  no  el  ser  metafísico  de  Dios  —la  filosofía  no  preocupó  a  los 
rabinos —  sino  el  «estar  de  Dios»  en  el  santuario.  «La  Sekiná  es  la  divinidad 
pensada  o  sentida  presente  — con  forma  o  desnuda  de  forma —  en  el  cosmos» 
(p  533).  Es  un  ser  real,  concreto,  no  una  abstracción.  Ordinariamente  repre¬ 
sentada  por  luz  o  fuego.  Es  el  «estar»  de  Dios  en  el  cielo  o  en  la  tierra,  mas 
sin  separación  o  independencia  real  de  Dios.  No  es  un  ser  intermedio  entre 
la  criatura  y  Dios,  ni  un  ser  separado  de  Dios.  Suponiendo  la  divinidad 
indivisa,  el  concepto  de  Sekiná  la  acota,  la  divide  mentalmente,  tomando  de 
ella  la  presencia.  Ésta  no  se  identifica  con  el  atributo  de  la  inmensidad  de 
Dios  por  el  que  todo  lo  ocupa  y  penetra  necesariamente,  pues  Sekiná  es 
presencia  de  Dios  determinada  a  lugar  o  personas,  más  o  menos  intensa, 
pero  libre,  pues  puede  abandonar  el  lugar  que  ocupa. 

No  designa  la  divinidad  como  «persona»  — concepto  ajeno  a  la  especu¬ 
lación  rabínica —  ni  es  sujeto  de  atribución  de  los  atributos  de  Dios  personal; 
sin  embargo,  es  presencia  del  Dios  personal.  La  «personalización»,  «indivi¬ 
dualización»  de  la  Sekiná  en  cuanto  distinta  de  Dios,  es  puramente  verbal 
(pp  533-535). 

Sigue  Goldberg:  dicho  término  no  es  una  mera  metonimia,  sino  término 
con  un  sentido  específico  y  determinado,  no  empleado  — máxime  en  los 
documentos  rabínicos  antiguos —  al  azar,  y  eso  aunque  frecuentemente,  no 
siempre,  es  término  sustituible  por  otro.  No  siendo  casi  nunca  un  término 
exclusivo,  tiene,  con  todo,  un  significado  específico  (p  7),  no  es  una  indife¬ 
renciada  denominación  de  Dios  que  cualquiera  otro  nombre  pueda  sustituir 
en  cualquier  caso  (p  452). 

¿Cuándo  empezó  a  usarse  esta  designación  de  la  presencia  de  Dios? 
Goldberg  dice  no  saberlo,  y  añade  que  la  Misná  nunca  emplea  el  término 
Sekiná ,  y  que  es  poco  frecuente  en  textos  halákicos.  Añade  que  el  silencio 


de  que  la  Escritura  alberga  pluralidad  de  sentidos.  El  que  una  doctrina  haya  sido  conservada 
en  la  tradición,  no  es  criterio  de  ser  doctrina  común.  Es  difícil  saber  a  ciencia  cierta  la  impor¬ 
tancia  y  significación  que  pudo  tener  la  enseñanza  de  un  maestro  e  incluso  la  interpretación 
común  a  muchos.  Aunque  no  existiera  en  el  rabinismo  la  teología  sistemática,  y  aunque  los 
puntos  de  doctrina  comunes  — que  ciertamente  existían  no  fuesen  vinculantes,  había  puntos 
doctrinales  comunes  que  tenían  categoría  de  «dogmas»,  Ibid,  pp  53 ls. 


52 


INTRODUCCIÓN 


de  la  Misná  no  prueba  que  no  existiera  el  término  antes  de  ella.  Existió 
antes  de  la  Misná,  pues  los  tannaítas  lo  utilizaron. 

Es  pura  fantasía  atribuir  a  R.  ‘Aqiba  su  invención,  y  a  él,  o  a  su  Escuela, 
el  primer  uso  del  término,  como  hace  Landau,  o  decir  como  Hamburger 
que  es  posterior  a  la  destrucción  del  Templo  del  año  70.  Concepciones  con¬ 
cretas  como  la  de  la  Sekiná  en  el  destierro  o  en  la  Comunidad,  seguramente 
son  posteriores  a  tal  destrucción.  Pero  una  expresión  como  «campamento  de 
la  Sekiná »,  podría  ser  más  bien  anterior  al  año  70.  La  Sekiná  presente  en 
reuniones  de  oración  pudo  ser  anterior  al  mismo  año  70  (p  500).  Los  Tar- 
gumim  tampoco  nos  resuelven  la  cuestión,  dado  que  no  sabemos  con  cer¬ 
teza  su  data  (p  443).  Lo  más  interesante  de  los  dos  estudios  de  Goldberg 
por  su  posible  incidencia  en  la  datación  relativa  es  el  doble  uso  que  se  hace 
de  Sekiná  en  los  Targumim  (artículo  citado)  y  en  la  literatura  rabínica  an¬ 
tigua  (libro  citado):  Sekiná  que  expresa  la  relación  de  Dios  a  un  lugar  (Lo- 
kalbezug)  y  Sekiná  que  indica  una  acción  de  Dios  (Subjektbezug) .  Sekiná 
en  el  primer  sentido,  es  la  presencia  permanente  de  Dios  en  un  lugar,  espe¬ 
cialmente  en  el  santuario  y  también  en  el  cielo.  En  el  segundo  sentido,  Sekiná 
es  sujeto  de  la  acción  de  Dios  — de  su  revelación,  de  su  manifestación —  sin 
relación  con  un  lugar.  No  siempre  se  puede  distinguir  si  el  sentido  del  tér¬ 
mino  es  local  (como  la  Sekiná  de  Dios  en  el  cielo)  o  de  revelación.  La  Sekiná 
en  la  Comunidad  de  Israel  es  preferentemente  de  revelación  (pp  453ssJ. 

Para  Goldberg,  la  Sekiná  localizada  es  un  concepto  anterior  al  de  Sekiná 
como  revelación.  Tal  afirmación  la  deduce  de  su  teoría  acerca  del  origen  de 
la  denominación:  de  que  es  denominación  surgida  para  explicar  la  presencia 
de  Dios  en  el  Templo.  Pero  esto  no  pasa  de  ser  una  explicación  hipotética. 
El  autor  mismo  contempla  la  posibilidad  de  la  hipótesis  contraria:  Que  la 
palabra  haya  sido  introducida  para  expresar  la  manifestación  de  Dios,  de  su 
Iqar  o  Gloria,  en  el  Templo,  que  haya  pasado  después,  por  ampliación  se¬ 
mántica,  a  significar  cualquier  aparición  de  Dios  y  en  fase  ulterior,  cualquier 
manifestación  o  presencia  de  Dios.  El  autor  rechaza  esta  segunda  hipótesis 
porque  O  — sobre  todo  en  Ex  40,34-35  donde  habla  de  la  manifestación  de 
Dios —  no  emplea  la  voz  Sekiná. 

Refutación  no  del  todo  convincente:  O  pudo  haber  especializado  el  sen¬ 
tido  del  término  en  cuestión,  quizá  anteriormente  más  general,  a  la  Sekiná - 
presencia  localizada.  En  Ex  40,34-35  Neofiti  utiliza  su  expresión  constante, 
Iqar  dy  Sekiná ,  pero  en  el  v  34  Iqar  es  secundario  (cf  mlt). 

En  O  sólo  se  emplea  Sekiná  en  sentido  local.  Esto  lo  prueba  Goldberg 
en  el  artículo  arriba  mencionado.  Encuentra  cuatro  excepciones  del  término 
de  referencia  en  contexto  de  revelación:  1)  Nm  6,25:  O  traduce  Sekiná  donde 
TM  trae  «faz»  (parece  adición  tardía);  2)  Nm  14,14:  O  traduce,  refiriéndose 
a  la  manifestación  de  Dios  en  el  Sinaí:  «que  con  sus  ojos  han  visto  la  Sekiná 
de  la  Gloria  (Iqar)  de  Dios»;  es  traducción  extraña;  la  expresión  Sekiná  de 
la  Gloria  es  única;  es  traducción  nunca  más  empleada  para  la  revelación  del 
Sinaí;  probablemente  es  lección  corrompida;  3)  Ex  33,20:  O:  «no  puedes 
ver  la  faz  de  mi  Sekiná »;  TM:  «no  puedes  ver  mi  faz».  Es  el  único  lugar  de 
todo  O  donde  se  utiliza  la  expresión  «faz  de  mi  Sekiná »,  expresión  muy 
corriente  en  la  literatura  rabínica;  probablemente,  pues,  es  una  adición; 
4)  Ex  34,6;  O:  «e  hizo  pasar  Yahweh  su  Sekiná  sobre  la  faz  de  él».  Es  un 
pasaje  sospechoso  según  Goldberg,  en  el  que  el  uso  de  Sekiná  depende, 
como  en  Ex  33,20,  de  la  presencia  de  «faz»  en  el  texto.  A  esto  añadimos 


INTRODUCCIÓN 


53 


que  asi  como  en  Ex  33,20  Neofiti  traduce  literalmente  «faz»  y  no  emplea  la 
expresión  de  O  («la  faz  de  mi  Sekiná»),  en  Ex  34,6,  en  cambio,  N  traduce 
«y  pasó  el  Iqar  de  la  Sekiná  de  Yahweh». 

Goldberg  (*)  constata  que  O  traduce  el  texto  hebreo  literalmente  siempre 
que  se  trata  de  expresar  que  Yahweh  «va  delante  del  campamento»  de  los 
israelitas,  es  decir,  cuando  se  trata  más  de  «ir»  que  de  «estar»;  cf  Dt  1,33; 
31,6.8.  No  obstante,  emplea  Sekiná  cuando  quiere  expresar  que  Dios  marcha 
con  Israel  «dentro»  del  campamento.  Confiesa  que  no  encuentra  explicación 
para  tal  traducción  literal;  piensa  que  tal  vez  el  meturgemán  no  consideró 
ese  «ir  de  Dios  delante»  como  una  presencia  real  y  que  por  eso  omitió  la  voz 
Sekiná .  Como  no  considera  como  presencia  real  el  «estar  Dios  con»,  pues 
en  este  caso  O  utiliza  la  voz  Memra. 

He  comprobado  la  traducción  de  Neofiti  a  estos  w.  Es  como  sigue: 
N  Dt  31,6:  «Yahweh,  vuestro  Dios,  el  Iqar  de  cuya  Sekiná  guía  delante  de 
vosotros»;  N  Dt  31,8:  «Y  Yahweh,  el  Iqar  de  cuya  Sekiná  guía  delante  de  ti, 
su  Verbo...»;  N  Dt  1,30:  «Yahweh,  vuestro  Dios,  que  guía  delante  de  vos¬ 
otros  con  el  Iqar  de  su  Sekiná ,  Él...»  (M  suprime  en  este  v  Iqar  dv  Sekiná ); 
N  Dt  1,33  traduce  «guía»  sin  el  sujeto  Iqar  dy  Sekiná:  en  este  v  N  traduce 
literalmente  como  O  y  Ps. 

Como  se  deduce  de  estos  ejemplos^  N  alguna  vez  traduce  literalmente 
como  O;  de  ordinario,  traduce  Iqar  dy  Sekiná.  El  empleo  de  Iqar  para  mani¬ 
festación  de  Dios,  es  la  constante  de  O.  N  quizá  consideró  el  ir  Dios  «delante» 
del  pueblo  como  acción  reveladora  de  Dios  y  esto  explica  el  empleo  de  Iqar , 
en  este  caso,  Sekiná  sería  adición  secundaria  arrastrada  por  Iqar ,  pero  en 
N  Dt  31,6.8  lo  primitivo  es  Sekiná  y  lo  añadido  es  Iqar  (cf  mdbrh). 

En  todo  caso,  N  tiene  un  comportamiento  distinto  de  O  al  traducir  el 
concepto  dinámico  «ir  delante  del  pueblo». 

Goldberg  llega  a  las  siguientes  conclusiones:  O  emplea  Sekiná  casi  ex¬ 
clusivamente  para  significar  la  presencia  de  Dios  en  medio  de  Israel,  es 
decir,  en  el  Templo  o  lugar  santo,  y  en  ciertas  circunstancias  en  el  cielo. 
Posibles  excepciones  son  O  Ex  33,20  y  34,6,  que  niegan  que  se  pueda  ver  la 
Sekiná  (por  tanto,  el  contexto  es  de  revelación);  el  autor  explica  este  uso 
anómalo  suponiendo  — es  pura  hipótesis—  que  se  trata  de  la  presencia  de 
Dios  (Sekiná  como  presencia  local)  fuera  del  santuario,  como  más  tarde 
Dios  estaría  presente  en  medio  de  Israel.  Fuera  de  los  cuatro  w,  por  uno 
u  otro  concepto  sospechosos,  O  nunca  emplea  Sekiná  para  la  presencia  de 
Dios  fuera  del  santuario  o  para  una  revelación  (’). 

La  Sekiná  tampoco  está  presente,  según  O,  en  un  individuo  (:<). 

El  comportamiento  de  los  TargPal  es  muy  distinto:  contrariamente  al 
estilo  de  O,  emplean  constantemente  Neofiti  siempre  (81  veces),  menos 
en  dos  casos  (Domingo  Muñoz)—  la  expresión  compuesta  Iqar  dy  Sekiná 
para  expresar  o  explicar  una  manifestación  de  Dios,  ya  en  el  santuario,  ya 
en  el  Sinaí,  ya  en  los  patriarcas  É). 

Respecto  a  los  Midrasim,  la  S^/wa-revelación  se  emplea  como  en  el 
TargPal,  pero  con  poca  consecuencia  o  regularidad:  para  las  manifestaciones 


(')  Art.  di. ,  p  50. 

(-)  Cf  art.  dt.,  p  56. 

(l)  Untersuchungen ...,  p  454. 
(')  Cf  art.  dt p  57. 


54* 


INTRODUCCIÓN 


de  la  divinidad,  los  Midrasim  se  sirven  también  de  otras  denominaciones  de 
Dios.  En  algunos  casos,  Sekiná  es  interpolación  tardía.  El  uso  de  este  tér¬ 
mino  para  expresar  cualquiera  manifestación  de  Dios  (Subjektbezug)  es 
verosímilmente  («wahrscheinlich»)  posterior  al  uso  de  Sekiná  para  expresar 
a  Dios  presente  en  el  Templo  (*). 

«Este  descubrimiento  -añade  Goldberg  (2) —  es  un  indicio  (3)  de  que  O 
es  quizá  (3)  anterior  a  los  otros  Targumim.» 

El  autor  excluye  la  hipótesis  de  una  revisión  unificadora  operada  en 
O  en  Babilonia,  pues  el  Talmud  de  Babilonia  es  cabalmente  el  texto  que 
utiliza  Sekiná  en  el  más  amplio  sentido,  con  menos  especialización  semántica. 

La  ampliación  del  concepto  de  Sekiná  patente  en  Midrasim  y  Talmud, 
podría  explicarse  por  desinterés  de  los  rabinos  en  conservar  la  distinción 
de  los  dos  tipos  de  Sekiná  expuestos,  pues  la  Sekiná  localizada  en  el  Templo 
no  interesaba  una  vez  destruido  éste,  y  la  Sekiná-vt\ dicción  tampoco  tenía 
gran  interés,  dado  que  las  revelaciones  de  Dios,  como  las  del  paso  del  Mar 
de  los  Juncos  o  del  Sinaí,  no  se  repetían. 

Sin  embargo  así  dice  el  autor  en  el  artículo  de  1963  (p  58)—  los  textos 
rabínicos  emplean  casi  exclusivamente  el  término  Sekiná  para  significar  la 
presencia  de  Dios  en  el  Templo.  Para  las  manifestaciones  de  Dios  (Éxodo, 
zarza  ardiente,  Sinaí)  echan  mano  preferentemente  de  otras  denominaciones 
de  Dios,  indiferenciadas,  que  en  textos  tardíos  y  en  número  limitado,  fueron 
sustituidas  por  Sekiná ,  seguramente  para  acentuar  la  presencia  de  Dios  en 
tales  manifestaciones  (p  59). 

En  conclusión:  el  empleo  del  término  en  O  para  la  sola  presencia  local, 
y  el  empleo  del  mismo  término  en  el  TargPal  (incluido  N),  en  Midrasim  y 
Talmud  para  la  presencia  local  y  para  las  manifestaciones  de  Dios,  según 
Goldberg  «sugiere»  (4)  «con  alguna  verosimilitud»  (p  59)  que  O  es  en  el  uso 
de  Sekiná  anterior  a  los  TargPal. 

La  conclusión  tropieza  con  dificultades.  La  primera  se  la  propone  el 
mismo  autor:  el  Midras  ha-gadol  recoge  un  dicho  a  nombre  del  tanna  R.  Elie- 
zer  a  propósito  de  la  traducción  de  Ex  20,10:  «El  que  traduzca:  Vieron  el 
Iqar  de  la  Sekiná  del  Dios  de  Israel,  blasfema,  pues  hace  una  tríada:  lqar , 
Sekiná  y  Dios». 

Iqar  dy  Sekiná  es  la  fórmula  constante  de  Neofiti,  fórmula  que  existía  en 
tiempo  del  tanna ,  dado  que  la  fustiga.  Cf  el  dicho  paralelo,  pero  abreviado 
por  la  censura  rabínica,  del  tanna  R.  Yehudá  en  Talmud  Babilónico  Qid- 
dusin  49b. 

Goldberg  intenta  resolver  esta  dificultad  dudando  de  la  autenticidad  del 
dicho  de  R.  Eliezer:  su  duda  se  basa  en  que  tal  Midrás  es  colectánea  tardía. 
No  cree  que  su  fuente  sea  el  dicho  del  Talmud  Babilónico  Qiddusin  49b, 
que  sólo  contiene  la  primera  parte  del  dicho  de  R.  Eliezer:  «Quien  traduce 
literalmente,  es  un  mentiroso  y  quien  añade  algo  es  un  blasfemo».  Este  dicho 
del  TB  está  censurado,  carece  de  las  frases  siguientes,  entre  ellas  de  la  frase 
de  R.  Eliezer  que  hemos  citado.  Luego  el  dicho  de  R.  Eliezer  no  deriva  del 


(*)  Uníersuchungen...,  ibid. 

(2)  Ibid.,  p  454,  nota  7. 

(3)  El  subrayado  es  nuestro. 

(4)  Cf  art.  cit.,  p  43:  Goldberg  da  a  este  artículo  el  valor  de  una  «Hinweis»  (una  indicación, 
sugerencia). 


INTRODUCCIÓN 


55 


dicho  talmúdico  de  R.  Yehudá.  En  contra  de  la  autenticidad  de  la  frase 
«quien  traduce:  Hemos  visto  el  Iqar  de  la  Sekiná  del  Dios  de  Israel»  (R.  Elie- 
zer),  está  que  el  ‘ Aruk  refiere  el  dicho  con  una  variante  cabalmente  en  el 
punto  que  nos  interesa:  «Quien  traduce:  Vieron  al  ángel  del  Dios  de  Israel» 
en  vez  de  «hemos  visto  el  / qar  de  la  Sekiná ,  etc.».  La  Tosefta  (L)  ofrece  casi 
el  mismo  texto  que  el  f Aruk  (2). 

Este  testimonio  de  R.  Eliezer  ofrece  a  la  argumentación  de  Goldberg 
una  seria  dificultad  que  no  ha  resuelto  definitivamente.  Aunque  sea  una 
voz  solitaria,  si  es  auténtica,  prueba  que  en  el  siglo  n  d.  de  C.  se  utilizaba 
la  fórmula  ¡qar  dy  Sekiná  del  TargPal  (3). 

Notemos,  además,  que  la  fórmula  Iqar  dy  Sekiná  puede  ser  antigua  aun¬ 
que  sea  compuesta,  pues  hay  fórmulas  compuestas  de  designar  a  Dios,  que, 
como  demuestra  Domingo  Muñoz,  parecen  ser  primitivas. 

Suponiendo  que  primitivamente  ¡qar  signifique  la  manifestación  de  Dios 
y  Sekiná  su  presencia  local,  como  ocurre  en  O,  el  TargPal  puede  haber  unido 
primitivamente  (4)  los  dos  términos  para  abarcar  toda  presencia  o  manifes¬ 
tación  de  Dios:  es  decir,  puede  haber  adoptado  primitivamente  un  proce¬ 
dimiento  distinto  de  O:  un  procedimiento  distinto,  más  general,  menos 
especializado  y,  por  ende,  quizá  más  primitivo.  Proyectar  a  los  Targumim 
los  usos  de  Midrasim  y  Talmud,  sean  coincidentes  o  discrepantes,  es,  por 
otra  parte,  siempre  arriesgado,  pues  no  es  lo  mismo  traducir  para  la  liturgia 
sinagogal,  que  traducir  con  miras  no  litúrgicas  o  traducir  la  Biblia  que  utili¬ 
zarla  para  un  Midrás  homilético. 

La  argumentación  de  Goldberg  de  que  el  concepto  de  Sekiná  local  es  el 
primitivo  se  basa  en  buena  parte  en  la  hipótesis,  no  probada  eficazmente, 
del  origen  de  Sekiná  como  término  explicativo  de  la  presencia  local  de  Dios 
en  el  Templo. 


(1)  Qiddusin,  49b. 

(2)  Art.  cit.,  pp  60-61 . 

(3)  La  literatura  rabínica  emplea  muy  poco  la  expresión  Iqar  dy  Sekiná:  Semot  Rabbá ,  2,  5; 
Pirqe  de  R.  Eliezer ,  30;  Tanhuma  (Buber)  Bc-Midbar,  1  3,  p  12  (Goldberg,  art.  cit.y  p  61,  y  Unler- 
suchungen...,  p  470). 

(4)  Hay  argumentos  de  que  el  binomio  / qar  dy  Sekiná  no  fue  primitivo,  vg.,  que  el  verbo 
frecuentemente  concierta  con  Sekiná  y  no  con  Iqar:  esto  supondría  más  bien,  que  Iqar ,  denomi¬ 
nación,  por  cierto,  muy  antigua,  fue  añadida.  La  concordancia  del  verbo  con  Sekiná  y  no  con 
Iqar ,  como  es  gramaticalmente  obligado  siendo  el  sujeto  Iqar  dy  Sekiná ,  el  ocurrir  esta  extraña 
concordancia  constantemente  en  Neofiti  1,  por  ejemplo,  en  Exodo,  aun  tratándose  de  «revela¬ 
ción»,  prueba  que  Sekiná  por  sí  misma  y  antes  de  que  se  le  antepusiese  la  palabra  Iqar  signifi¬ 
caba  indiferentemente  lo  mismo  «revelación»  que  «presencia  localizada»;  y  prueba  también 
que  la  fórmula  ¡qar  dy  Sekiná  es  posterior  a  Sekiná.  Probablemente  la  anteposición  de  Iqar 
fue  motivada  por  la  posterior  especialización  semántica  de  Sekiná  en  O:  al  circunscribirse  la 
palabra  al  sentido  de  presencia  local,  hubo  necesidad  de  anteponer  Iqar  para  poderle  conservar 
el  sentido  de  «revelación».  Este  proceso  es  exactamente  el  contrario  del  propuesto  por  Goldberg. 


X.  La  datación  del  TargPal:  la  haggadá  acerca  del 

MANÁ 


Bruce  J.  Malina,  O.  F.  M.,  ha  publicado  su  tesis  doctoral  presentada  en 
1967  en  la  Facultad  Bíblica  del  Institutum  Biblicum  Franciscanum  de  Jeru- 
salén,  sobre  «La  tradición  palestina  del  Maná»  O).  Como  reza  el  subtítulo, 
se  trata  de  «La  tradición  del  maná  en  los  Targumim  palestinos  y  su  relación 
con  las  Escrituras  del  N.  Testamento».  Es  una  tesis  que  interesa  a  todo  estu¬ 
dioso  del  Targum  palestinense,  particularmente  de  tal  Targum  a  Ex  16, 
Nm  11,6-9;  21,5-6;  Dt  8,3.16.  Éstos  son  los  pasos  del  TargPal  al  Pentateuco 
investigados.  También  investiga  el  Targum  palestino  a  Jos  5,5-6, 1  que  pu¬ 
bliqué  en  Estudios  Bíblicos ,  15,  1956,  pp  293-295,  tomándolo  del  ms  607 
(ENA  2576)  del  Seminario  Teológico  Judío  de  Nueva  York.  Después  estudia 
el  TargPal  a  SI  78,23-25;  105,40-42;  Ecl  12,11  y  Ct  4,5.  Por  último,  somete 
a  examen  1  Cor  10,3;  Apoc  2,17  y  Jn  6,3  lss,  es  decir,  los  pasos  del  N.  Tes¬ 
tamento  relacionados  con  el  maná,  detectando  en  ellos  influjo  de  la  tradición 
targúmica  palestinense  sobre  el  maná. 

Antes  de  la  investigación  del  TargPal  referente  al  maná  (cap  II,  pp  42-93), 
y  antes  del  estudio  de  la  tradición  neotestamentaria  del  maná  (cap  III,  pp  94- 
106),  dedica  un  capítulo  (cap  I,  pp  1-33)  al  estudio  de  la  tradición  del  maná 
en  el  A.  Testamento,  Ex  16;  Nm  1 1,6-9;  21,5;  Dt  8,3.16;  Jos  5,12;  SI  78,23-25; 
105,40;  Neh  9,15.20. 

De  esto  se  deduce  que  la  tesis  es  un  estudio  completo  de  la  tradición 
palestinense  del  maná,  estudio  cuyo  centro  es  el  TargPal.  Es  lástima  que  el 
autor  no  haya  estudiado  las  glosas  de  N:  en  Nm  14,33  hay  una  glosa  mar¬ 
ginal  M,  que  dice:  «(Vuestros  hijos)  se  alimentarán  por  los  méritos  de  sus 
padres  con  maná  cuarenta  años». 

Aquí  nos  interesa  especialmente  la  haggadá  del  maná  de  Éxodo. 

Malina  empieza  el  estudio  de  la  tradición  targúmica  del  maná  yuxta¬ 
poniendo  en  dos  columnas  paralelas  la  traducción  de  N  y  Ps  a  Ex  16.  Tal 
disposición  sinóptica  y  el  uso  de  letra  cursiva  para  lo  que  en  cada  versículo 
es  propio  del  Targum  — ya  sea  por  faltar  en  el  TM,  ya  por  estar  en  él  de 
manera  distinta-  hace  ver  intuitivamente  que  N  apenas  se  desvía  — excep¬ 
tuado  N  Ex  16,15 —  de  la  versión  literal  de  TM,  mientras  Ps  es  mucho  más 
generoso  en  adiciones  halákicas  o  haggádicas. 


(')  The  Palestinian  Manna  Tradition.  The  Marina  Traditian  in  the  Palestinian  Targums  and 
its  Relationship  to  ihe  New  Testament  Writings,  Leiden,  1968. 


INTRODUCCIÓN 


57* 


Esta  primera  constatación  probablemente  es  de  interés  en  orden  a  la 
datación  de  N,  aunque  el  autor  de  la  tesis  no  ha  sacado  provecho  de  ella: 
N  se  presenta  como  un  primer  intento,  tímido,  incipiente,  de  explicar  o 
completar  el  texto  hebreo;  Ps,  en  cambio,  explica  y  complementa,  y  se  separa 
del  texto  hebreo  sin  timideces.  N  es  un  primer  paso  del  texto  hebreo  al 
midrás  ( 1 ).  N,  aunque  parece  ser  un  texto  revisado,  no  parece  ser  en  términos 
generales  un  texto  abreviado;  por  el  contrario,  Ps  es  un  N,  o  TargPal  pa¬ 
recido,  ampliado. 

Dato  interesante,  dado  que  las  tradiciones  de  Ps  a  Ex  16  son  casi  todas 
anteriores  a  la  Misná:  no  se  puede  demostrar  que  lo  sea  la  mención  de  «Patán 
y  Abiram,  pecadores»  de  Ps  Ex  16,20*  pues  sólo  aparecen  vinculados  a  tal 
pasaje  en  Semot  Rabbá  25,10  por  Simeón  ben  Lakis,  amora  palestino  del 
siglo  ni  d.  de  C. 

Fuera  de  esta  mención,  que  se  encuentra  como  glosa  M  en  N  Ex  16,20, 
el  resto  de  tradiciones  de  Ps  (y  de  N)  son  premísnicas  y  algunas  precristianas 
o  contemporáneas  con  la  primera  generación  cristiana  (Malina,  pp  62s). 

Destacamos  a  continuación  los  resultados  de  Malina  relativos  a  la  da¬ 
tación  del  TargPal  a  Éxodo. 

Ex  16,1-2  Ps:  la  tradición  que  el  12  de  Iyyar  (=  treinta  días  después  de 
salir  de  Egipto)  se  acabó  la  provisión  llevada  de  Egipto,  se  encuentra  de 
manera  equivalente  en  Josefo,  Ant  III,  1,3. 

Ex  16,4  N  Ps:  «Yo  haré  descender  para  vosotros  pan  desde  los  cielos». 

Esta  sustitución  del  hebreo  hamtir  («Yo  haré  llover»)  por  mahet  («Yo 
haré  descender»)  se  encuentra  en  Josefo,  Ant  III,  6,26-32  y  en  algún  testi¬ 
monio  rabínico  premísnico  (Malina  53s).  Josefo  emplea  el  verbo  katapempo 
(«hacer  bajar»).  En  Jn  6,32s:  «Mi  Padre  os  da  el  pan  verdadero  del  cielo; 
pues  el  pan  de  Dios  es  el  que  descendió  del  cielo  y  da  vida  al  mundo». 

Ps:  «el  pan  de  los  cielos  que  ha  sido  escondido  para  vosotros  desde  el 
principio »,  haggadá  repetida  y  ampliada  en  v  15  en  boca  de  Moisés:  «Este 
es  el  pan  que  ha  sido  escondido  para  vosotros  desde  el  principio  en  los  altos 
cielos  y  ahora  ya  os  lo  da  Yahweh  para  comer». 

De  maná  escondido  tenemos  referencias  en  Apoc  2,17:  «AI  que  venciere, 
le  daré  del  maná  escondido»  (manna  kekrymmenon) ,  el  cual  no  es  el  maná 
escondido  en  algún  lugar  de  la  tierra,  según  2  Mac  2,4,  y  según  la  tradición 
rabínica,  pues  el  vidente  promete  premios  para  el  cielo  u  otra  vida;  ni  es  el 
maná  del  A.  Testamento,  «escondido»  en  el  sentido  de  que  ahora  no  aparece, 
aunque  será  revelado  ya  en  el  cielo,  ya  en  los  tiempos  finales,  porque  si  ése 
fuera  el  sentido  de  «escondido»,  con  el  mismo  derecho  se  debieran  llamar 
escondidos  todos  los  otros  premios  que  el  Apoc  promete  al  vencedor.  Se 
trata  más  bien  del  maná  escondido  (=  apartado,  separado;  mistena1)  desde 
el  principio  en  el  reino  de  los  cielos  y  que  será  premio  del  vencedor  en  la 
otra  vida.  Esta  tradición  targúmica  o  parecida,  parece  descubrir  el  sentido 


(')  B.  Bloch  ya  había  concluido  esto  mismo  respecto  a  los  fragmentos  de  Targum  pales- 
tinense  de  la  Geniza:  su  haggadá  está  menos  desarrollada  que  en  Ps;  luego  es  anterior,  cf  R. 
Bloch,  «Note  sur  l’utilisation  des  fragments  de  la  Gueniza  du  Caire  pour  l’étude  du  Targum 
Palestinien»,  REJ  14  (1955),  5-35.  En  el  TargPal  a  los  diez  Mandamientos  de  Ex  20  y  Dt  5  hay 
una  recensión  corta  y  una  larga  que  es  una  amplificación  de  la  primera.  A.  M.  Goldberg,  Die 
Spezifische ...,  p  59  no  acepta  este  criterio. 


58 


INTRODUCCIÓN 


del  maná  escondido  de  Apoc  2,17,  por  más  que  ningún  autor  haya  apuntado 
a  dicho  origen  (Malina,  pp  lOOs). 

El  detalle  de  haber  sido  escondido  el  maná  desde  el  principio ,  se  refiere  al 
principio  del  mundo,  en  concreto  «a  la  víspera  del  primer  sábado  de  la  crea¬ 
ción,  entre  dos  soles»,  que  es  cuando,  según  Ps  Nm  22,28,  Dios  creó  el  maná 
y  otras  nueve  cosas  (el  pozo  que  seguía  a  los  israelitas  en  el  desierto,  la  vara 
de  Moisés,  el  samir ,  el  arca  de  la  alianza,  la  nube,  la  gloria,  la  boca  de  la 
tierra  que  tragó  a  Datán  y  Abiram,  la  escritura  de  las  tablas  de  la  Ley,  los 
demonios,  y  la  capacidad  de  hablar  de  la  burra  de  Balaam).  Estas  diez  cosas 
u  otras  once  cosas  distintas  citadas  en  nueve  listas  rabínicas  diferentes  (J), 
están  incluidas  en  fuentes  rabínicas  antiguas,  por  ejemplo,  en  Misná  Abot  5,6. 
Tales  listas  ya  eran  conocidas  por  los  padres  de  R.  Nehemia  y  R.  Yosia, 
tannaim  de  la  tercera  generación;  existían,  por  tanto,  hacia  el  año  100  d. 
de  C.  Son,  por  lo  mismo,  listas  premísnicas.  Probablemente  muy  anteriores 
a  la  Misná,  pues  l  Pe  l,l9s  habla  de  «Cristo,  cordero  sin  tacha  ni  mancilla, 
predestinado  antes  de  la  creación  del  mundo  y  manifestado  al  final  de  los 
tiempos».  El  cordero-camero  del  sacrificio  de  Abraham  era  una  de  las  diez 
cosas  creadas  al  principio  del  mundo,  sólo  que,  según  Pedro,  fue  predesti¬ 
nado  antes  de  la  creación  (cf  Malina,  pp  57s).  El  maná  y  las  otras  cosas  de 
la  lista  de  Ps  Nm  22,28  fueron  creadas  al  principio,  pero  «después  de  la  fun¬ 
dación  (=  creación)  del  mundo»;  mientras  que  Cristo-cordero  fue  predes¬ 
tinado  al  principio,  antes  de  la  creación. 

Por  último,  el  detalle  de  haber  sido  escondido  el  maná  desde  el  prin¬ 
cipio  en  los  altos  cielos ,  es  propio  de  Ps  Nm  22,28,  y  no  deriva  de  la  teoría 
de  los  siete  cielos  atribuida  a  Res  Lakis  (c.  250  d.  de  C.)  en  Jlagigah  12b, 
según  la  cual  el  maná  habría  sido  creado  en  el  tercer  cielo,  llamado  sehaqim. 

Todas  estas  haggadot  pueden  ser,  pues,  contemporáneas  de  Apoc  7,17. 

Ex  16,5  Ps:  «Y  el  sexto  día,  cuando  preparen  lo  que  hayan  traído  para 
sí,  lo  que  han  de  comer  el  día  de  sábado,  depositarán  un  1 erub  en  sus  casas 
y  formarán  un  sittuf  en  sus  moradas  por  causa  de  los  que  llevan  cargas...». 

Ex  16,29  Ps:  «No  llevaréis  nada  de  un  lugar  a  otro  si  pasa  de  cuatro  codos; 
y  ninguno  saldrá  fuera  de  su  lugar  para  caminar  más  de  dos  mil  codos  el 
séptimo  día». 

Las  normas  halákicas  apuntadas  respecto  a  lo  que  se  puede  caminar  sin 
carga  (dos  mil  codos)  o  con  carga  (cuatro  codos)  y  a  los  procedimientos  de 
lerub  y  sittuf  que  permiten  ampliar  legalmente  tan  escasos  límites,  represen¬ 
tan,  según  Malina,  la  postura  farisaica  anterior  a  la  Misná.  Los  documentos 
sadoquitas  y  el  Libro  de  los  Jubileos  no  permiten  transportar  nada  en  sᬠ
bado;  están  en  contra  de  ese  transporte  a  cuatro  codos  de  distancia  y  de  su 
ampliación  por  la  práctica  del  sittuf ;  respecto  al  caminar,  únicamente  per¬ 
miten  caminar  mil  codos  (el  que  pastorea  ganados  puede  andar  dos  mil)  en 
sábado  y  excluyen,  por  consiguiente,  la  ampliación  de  los  dos  mil  codos 
mediante  el  'erub.  La  Misná  supone  los  límites  de  Ps  Ex  16,5.29  y  la  Me/cilta 
adscribe  a  estos  vv  tales  halakot;  los  Talmudes  lo  adscriben  al  v  29.  Es  cosa 


(')  Entre  las  nueve  listas,  aunque  cada  una  sólo  enumera  diez  cosas,  resultan  creadas  en  el 
principio,  21  cosas  distintas;  cf  Neofiti,  M  Nm  16,30  [la  creación  desde  los  días  del  mundo 
(o:  eternos)  de  la  muerte];  N  (texto)  Nm  21,18:  los  patriarcas  cavaron  el  pozo  desde  el  principio. 
Esa  misma  diversidad  se  da  en  las  fuentes  rabínicas  respecto  al  número  e  identidad  de  las  diez 
tentaciones  de  Abraham. 


INTRODUCCIÓN 


59* 


digna  de  ser  tenida  en  cuenta:  tanto  Talmudes  como  Mekilta  presentan  esta 
interpretación  halákica  del  v  29  como  anónima,  lo  cual  es  indicio  de  que  la 
halaká  es  de  época  del  Templo,  pues  casi  todas  las  halakot  de  tal  época  son 
anónimas  (Malina,  pp  51s). 

La  práctica  del  lerub  nace,  según  S.  T.  Kimbrough,  hacia  el  año  90  d. 
de  C.  (Malina,  p  52,  nota  5).  Respecto  al  iter  sabbati  ya  hay  constancia  de 
él  en  Ac  1,12. 

Ex  16,13  N:  «...y  había  una  concentración  de  nubes»  (a  cloud-gathering) 
de  rocío  alrededor  del  campamento».  En  N  v  14  la  misma  traducción  del 
hebreo  sikbat ,  a  saber,  ‘ nnyt ,  palabra  que  probablemente  hay  que  corregir 
en  lnnwt,  con  lo  cual  la  lección  del  lAruk  a  este  paso  lnwt  habría  que  expli¬ 
carla  por  la  palabra  de  N  y  no  por  lnww'  (=«a  divine  supply,  grant»)  como 
hace  Jastrow,  ad  verbum ,  ni  como  equivocación  en  vez  de  'nhwt  (del  Ps) 
como  hace  Buxtorño  (cf  Malina,  p  60,  nota  1  y  nuestra  traducción  ad  loe). 

La  interpretación  de  sikbat  propia  de  N  se  recoge  en  el  v  14  de  Ps. 

Ex  16,13  Ps:  «...y  en  la  mañana  alrededor  del  campamento  había  una 
caída  de  rocío  sagrada  dispuesta  como  tableros». 

Ex  16,14  Ps:  «Y  se  alzaron  nubes  e  hicieron  caer  maná  encima  de  la 
caída  de  rocío,  y  estaba  nivelado  sobre  la  superficie  del  desierto...». 

Ps,  al  traducir  la  expresión  hebrea  sikbat  ha-tal,  piensa,  como  N,  en  una 
«nube»  ('nnyt  de  N),  pues  en  v  14  se  dice  que  «se  alzó»  la  sikbat  ha-tal,  ob¬ 
servación  que  ha  escapado  a  Malina;  reflexiona  después  en  que  «rocío»  y 
«maná»  caen,  y,  por  tanto,  piensa  en  la  «caída»,  en  el  «descenso»  del  rocío 
(v  13)  y  del  maná  (v  14)  empleando  la  palabra  'anhut  (del  verbo  nht  =  bajar; 
no  del  verbo  nhy  o  nhh  al  que  refiere  Jastrow  (nht,  nhy)\  pero  como  ni  la 
lnnyt  de  N,  ni  'nhwt'  de  Ps  explican  el  sentido  estático  de  sikbat,  Ps  añade 
para  explicar  tal  sentido  que  el  maná  descendido  formaba  como  «table¬ 
ros»  (layers). 

El  sentido  de  «layer»  (Jastrow)  o  de  «Lage»  (Levy)  más  parece  deducido 
de  la  palabra  hebrea  (sikbat)  que  de  la  aramea  ('anhut).  Por  lo  mismo,  la 
explicación  de  Malina  de  que  esta  haggadá  de  Ps  vv  13.14  deriva  del  doble 
sentido  («bajar»  y  «tablero»)  de  * anhut  no  parece  aceptable,  a  parte  de  ser 
incompleta. 

Dicha  haggadá  aparece  en  Mekilta  a  nombre  de  R.  Eliezer  (90-130  d. 
de  C.)  en  forma  más  desarrollada. 

Ex  16,15:  Desgraciadamente  Malina  no  ha  sabido  interpretar  el  texto  de 
Neoñti,  considerando  la  haggadá  contenida  en  él  como  una  patente  errata 
del  escriba,  siendo  así  que  quizá  sea  la  haggadá  más  importante  de  todas  las 
que  se  refieren  al  maná.  Es  mérito  de  G.  Vermés  haber  puesto  en  claro  su 
sentido  en  el  estudio  «He  is  the  Bread:  Targum  Neofiti  Exodus  1 6, 1 5»  (x). 
Vermés  traduce  este  v  de  Neofiti:  «Los  hijos  de  Israel  vieron  y  se  dijeron 
uno  a  otro,  ; quién  es  él?  (o  más  probablemente:  «¿qué  es  él?»:  mrí  hw'), 
porque  ellos  no  conocían  a  Moisés.  Y  Moisés  dijo:  Él  (hw')  es  el  pan  que 
Yahweh  os  ha  dado  para  comer». 

Contra  el  resto  de  las  versiones  — O,  Ps,  Vg,  LXX,  Pes —  Neofiti  ha 
entendido  el  texto  hebreo  mn  hw *  no  de  una  cosa  sino  de  la  persona  de  Moisés. 


(')  Publicado  en  Neotestcimentica  et  Semítica ,  Studies  in  Honour  of  Principal  Matthew 
Black,  ed.  E.  Earle  Ellis  y  Max  Wilcox,  Edimburgo,  1969,  pp  256-263. 


60* 


INTRODUCCIÓN 


En  Neofiti  (margen)  se  lee:  «(Él  es  el  pan  dado)  por  el  Verbo  de  Yahweh  a 
vosotros  para  alimento».  En  los  dos  textos,  N  (texto)  y  M,  el  pan  del  cielo 
es  Moisés.  Exégesis,  al  parecer  tan  peregrina  y  que  escapa  a  la  crítica  de 
D.  Rieder,  está  fundada  en  la  tradición  rabínica  y  judía  helenística  y  particu¬ 
larmente  en  el  discurso  «del  pan  de  vida  bajado  del  cielo»  de  Jn  6.  El  sagaz 
estudio  de  Vermes  lo  demuestra:  En  fuentes  rabínicas  se  atribuye  el  don  del 
maná  a  los  méritos  de  Moisés:  en  Tosefta  Sotah  11,10  se  atribuyen  a  los 
méritos  de  Moisés,  Aharón  y  María  el  pozo,  la  columna  de  nube  y  el  maná 
(a  nombre  de  R.  José  ben  Juda,  de  final  del  siglo  n  d.  de  C.);  en  Mekilta 
a  Ex  16,35  se  dice  que  al  morir  María  cesó  el  pozo,  al  morir  Aharón  cesó  la 
nube  de  gloria,  al  morir  Moisés  cesó  el  maná.  Aquí  el  maná  ya  queda  ligado 
a  los  méritos  de  Moisés.  Las  tres  cosas  se  ligan  a  Moisés  en  otra  tradición 
de  R.  José  ben  Juda  y  anteriormente  de  R.  Yosua*  ben  Hanania  (final  del 
siglo  i).  La  haggaciá  es  muy  antigua,  pues  la  trae  el  Pseudofilón  en  el  Líber 
Antiquitatum  Biblicarum  20,8  («Et  hec  tria  que  dedit  Deus  ...manna  propter 
Moysen»)  (Vermes,  p  259). 

En  la  tradición  rabínica  el  maná  figura  la  Torá:  Mekilta  a  Ex  13,17; 
Beresit  Rabbá  70,5  (el  alimento  ofrecido  por  la  Sabiduría  en  Prv  9,5  es,  según 
R.  Yosua1  ben  Hanania,  la  Torá:  «El  pan  es  la  Torá»).  En  Megillah  13a 
se  identifica  a  Yered  de  1  Cr  4,18  con  Moisés  «porque  el  maná  descendió 
en  sus  días»  (Vermes,  p  260). 

En  el  judaismo  helenístico  ya  se  identifica  maná  con  Moisés.  Josefo 
nada  más  dice  que  el  maná  se  obtuvo  por  Moisés  y  que  fue  el  primero  en 
recibirlo.  Filón  relaciona  el  maná  con  el  Logos,  la  sabiduría  y  la  Torá  y 
presenta  a  Moisés  como  Logos  y  como  Torá  encarnada.  Es  lo  que  hace 
Neofiti:  «Él  es  el  pan  que  Yahweh  os  ha  dado  para  comer».  «Él  es»  es  cir¬ 
cunloquio  de  cortesía  equivalente  a  «yo  (Moisés)  soy»  (*)  (Vermés,  p  262). 

En  el  N.  Testamento  Pablo  identifica  el  pozo  que  seguía  a  los  israelitas 
en  el  desierto  con  Cristo  (1  Cor  10,4);  y  Jn  6  identifica  a  Jesucristo  con  el 
maná,  «el  pan  de  vida»  (Jn  6,35.48),  «el  pan  bajado  del  cielo»  (Jn  6,41),  el 
nuevo  maná  (Vermés,  p  263). 

La  conclusión  del  autor  de  este  estudio  es  que  N  nos  brinda  un  nuevo 
ejemplo  de  cómo  los  autores  del  N.  Testamento  —en  este  caso  Jn  echan 
mano  de  la  haggadá  judía  para  su  teología.  Otra  importante  conclusión  es 
que  ciertos  elementos  de  la  exégesis  alegórica  de  Filón  tienen  precedentes 
palestinos. 

Todo  esto  ha  sido  pasado  por  alto  por  Malina  en  su  comentario  de 
Ex  16,15.  ¿Hay  que  corregir  el  texto?  Este  es  el  problema. 

Ex  ¡6,21:  También  en  este  v  Malina  no  ha  tenido  en  cuenta  una  lección 
de  Neofiti  M:  «Y  cuando  el  sol  estaba  sobre  él  (maná),  se  convertía  en  fuen¬ 
tes».  Malina  no  ha  tenido  en  cuenta,  ni  en  traducción  ni  en  comentario,  las 
glosas  marginales  de  N.  Casi  todas  son,  en  el  tema  del  maná,  de  escasa 
relevancia,  pero  no  ésta  que  fundamenta  la  haggadá  desarrollada  de  Ps: 
«Y  desde  la  hora  cuarta  (=  las  10)  el  sol  calentaba  sobre  él  (maná)  y  se 
derretía,  y  se  convertía  en  fuentes  de  agua  que  fluía  al  Mar  Grande,  y  venían 
los  animales  puros  y  las  bestias  y  la  bebían  y  los  hijos  de  Israel  los  cazaban 
y  comían». 


(')  La  sustitución  de  la  3.a  pers  en  lugar  de  la  1  .a  es  frecuente  en  el  sufijo  personal  de  3.a  pers. 
Seguramente  no  siempre  se  trata  de  confusión  de  w/y,  sino  de  fórmula  de  cortesía. 


INTRODUCCIÓN 


61 


Esta  haggadá  también  parece  ser  premisnica.  R.  Eleazar  de  Modfim 
(90-130  d.  de  C.)  decía  que  alcanzaba  una  altura  de  60  codos  (Malina,  p  61). 

Ex  16,20  Ps:  «Mirad  porque  Yahweh  os  ha  dado  el  sábado,  por  eso 
El  os  da ». 

Lo  que  dice  Malina  respecto  a  la  traducción  de  ntn  hebreo  en  este  v  por 
N,  Ps,  O,  está  equivocado  o  no  tiene  fundamento.  O  y  Ps,  como  de  cos¬ 
tumbre,  traduce  naían  por  yehab  y  el  noten  por  yahyb\  es  decir,  se  acomodan 
al  TM.  N  traducen  las  dos  veces  yhb  que  lo  mismo  se  puede  leer  yehab  (=  na - 
tan)  que  yahebij)  (en  escritura  defectiva  =  no  ten).  Dada  la  fidelidad  de  la 
traducción  de  N  creemos  que  el  primer  yhb  ha  de  leerse  yehab  ( =natan )  y 
el  segundo  yhb  ha  de  leerse  yaheb  (=  noten),  por  lo  que  N,  Ps,  O,  coinciden 
con  el  TM.  Por  lo  demás,  no  se  olvide  que,  además  de  yehab ,  el  perfecto 
de  este  verbo  puede  ser  yehyb ,  como  prueba  el  que  el  itpe'el  pueda  ser  ityehab 
c  itvehyb:  la  ley  fonética  — que  las  formas  compuestas  o  de  anexión  repro¬ 
ducen  formas  primitivas  o  anteriores—  hace  reaparecer  en  el  itpe'el  la  forma 
yehyb. 

Por  lo  dicho,  no  cabe  apoyar  en  Ex  16,29  Ps  el  texto  de  Jn  6,32:  «no  os 
dio  Moisés  el  pan  del  cielo,  sino  mi  Padre  os  da  el  pan  del  cielo  verdadero». 
Lo  único  que  ofrece  Jn  6,32  es  el  empleo  de  dio-da  como  en  TM,  N,  Ps  y  O. 

Ex  16,35  Ps:  los  israelitas  «comieron  el  maná  cuarenta  días  después  de 
la  muerte»  de  Moisés. 

Esta  haggadá  ya  aparece  en  Mekilta  en  boca  de  R.  Yosua*  (90-130  d. 
de  C.);  es,  pues,  premisnica.  En  Dt  34,7  Ps  figura  una  haggadá  diversa:  que 
comieron  el  maná  37  días  después  de  la  muerte  de  Moisés.  Ésta  es  tradi¬ 
ción  posterior  (Malina,  p  62). 

Las  conclusiones  de  Malina  respecto  TargPal  de  Ex  16  son:  1)  toda  la  exé- 
gesis  es  premisnica  menos  la  mención  de  Datán  y  Abiram,  de  la  cual  no  se 
puede  demostrar  origen  tan  remoto;  2)  algunas  tradiciones  son  precristianas 
o  contemporáneas  con  la  primera  generación  cristiana:  que  el  maná  apa¬ 
reció  al  terminarse  las  provisiones  de  Egipto  (v  2),  que  el  maná  fue  enviado 
desde  arriba,  no  fue  simplemente  llovido  (v  4),  que  el  maná  es  pan  o  ali¬ 
mento  escondido  o  reservado  para  los  israelitas  desde  el  principio  en  los 
altos  cielos  (vv  4.15).  La  tradición  de  los  límites  del  caminar  en  sábado 
(w  5.29)  y  de  la  naturaleza  del  rocío  -rocío  «sacro» —  portador  del  maná 
(v  13),  probablemente  también  es  del  siglo  i  de  d.  C.  (Malina,  p  63). 

Éstos  son  los  textos  del  TargPal  al  Éxodo  relativos  al  maná  estudiados 
en  la  tesis  doctoral.  Prescindimos  del  análisis  del  TargPal  a  Nm  11,6-8; 
21,5;  Dt  1,1;  8,3;  8,16  y  del  TargPal  a  Jos  5,5-6, 1  y  a  SI  78,24  («E  hizo  bajar 
sobre  ellos  maná  para  comer»)  y  25  («Los  hijos  de  hombres  comieron  ali¬ 
mento  que  bajó  de  la  morada  de  los  ángeles»)  y  del  Targum  a  SI  105,40  («Ellos 
pidieron  carne  y  Él  trajo  codornices  y  los  sació  con  pan  de  los  cielos»)  y 
dejamos  de  lado  el  Targum  a  Ecl  12,11  y  a  Ct  4,5;  7,4,  para  pasar  a  des¬ 
tacar  las  conclusiones  referentes  a  la  datación  de  las  respectivas  tradiciones: 
Jos  5,5-6, 1  puede  ser  premísnico,  incluso  contemporáneo  del  N.  Testamento, 
aunque  no  hay  pruebas  positivas  ciertas;  el  Targum  a  SI  78,23-25  es  pre¬ 
mísnico  aunque  posterior  al  N.  Testamento;  el  Targum  a  ClA,5  y  a  Ecl  12,1 1 


(*)  En  Ex  19,12  N  lee  vaheb  (escritura  defectiva)  por  nóten  del  TM;  lo  mismo  el  ms  F  de 
MDW  II;  por  el  contrario,  Ps  y  O  leen  yahyb .  En  Ex  20,18  NyF/nn  (=  tanen ),  Ps  y  O  tnyn. 


62* 


INTRODUCCIÓN 


son  postmísnicos.  El  TargPal  a  Ex  16  y  Dt  8,3. 16  pueden  datarse  alrededor 
del  N.  Testamento;  el  de  Nm  11,6-9  y  21,5-6  datan  ciertamente  del  origen 
del  TargPal  (Malina,  pp  9 1  s). 

La  datación  de  estos  textos  confirma,  pues,  la  fecha  que  por  otros  pro¬ 
cedimientos  se  ha  dado  al  conjunto  del  TargPal  y  apoya  la  conclusión  de 
G.  Vermes  que  muchas  tradiciones  haggádicas  ya  estaban  fijadas  en  el  si¬ 
glo  ii  a.  de  C. 


XI.  La  lengua  de  Neofiti  1 


Con  el  título  «Indicios  de  antigüedad  en  la  ortografía  y  morfología  del 
Targum  fragmentario»,  Malcom  C.  Doubles  acaba  de  publicar  un  artículo 
en  el  Homenaje  dedicado  a  la  memoria  de  P.  Kahleí1)-  Como  el  Targum 
fragmentario  o  TJ  II  no  es  más  que  una  selección  de  w  — o  parte  de  ellos — 
del  TargPal  que  ahora  tenemos  completo  en  Neofiti,  lo  que  se  diga  del  TJ  II 
interesa  a  Neofiti,  particularmente  a  sus  notas  marginales  (M)  que  en  buen 
número  — como  S.  Lund  ha  probado  para  gran  parte  del  Dt —  derivan  de 
un  TargPal  muy  semejante  al  ms  440  de  la  Vaticana.  Doubles  estudia  cabal¬ 
mente  la  ortografía  y  morfología  del  440  comparándola  con  la  del  Apócrifo 
del  Génesis  (AG)  de  Qumrán,  texto  datado  por  E.  V.  Kutscher  en  el  siglo  I 
a.  de  C.  El  estudio  de  Doubles  se  ordena  a  probar  que  en  440  hay  formas 
iguales  a  las  del  AG,  lo  cual  es  signo  de  su  antigüedad,  y  que  es  texto  bastante 
anterior  al  500  d.  de  C.,  fecha  fijada  por  Kutscher  para  el  arameo  medio. 
Ha  escogido  el  ms  440  — y  a  veces  el  Targum  fragmentario  de  Leipzig  (L) — 
por  ser  el  TJ  II  más  importante. 

La  comparación  se  hace  con  las  características  lingüísticas  del  AG  estu¬ 
diadas  por  Kutscher  en  su  trabajo  «The  Language  of  the  Génesis  Apocry- 
phon»  (2).  Seguramente  que  Doubles  no  tuvo  a  mano  el  libro  de  J.  A.  Fitz- 
myer  (3)  donde  este  autor  estudia  sistemáticamente  la  lengua  del  AG. 

La  primera  coincidencia  de  440  y  AG  es  el  uso  de  he  o  alef  como  mater 
lectionis  final:  en  femeninos  en  estado  absoluto  440  y  AG  prefieren  he  final, 
O  alef  en  estado  enfático,  sing  o  pl,  440,  S,  inscripciones  de  Jerusalén  y 
Talmud  palestino  prefieren  he  (4);  AG  y  O  prefieren  alef  en  los  verbos 
lamed-he ,  440  y  AG  prefieren  he,  O  alef  440  y  Talmud  palestino  y  Midrasim 
a  veces  ponen  he  final  en  los  infinitivos,  pero  no  AG  ni  O.  También  en  los 
participios  440  emplea  a  veces  he  final.  Este  uso  frecuente  de  he  final  de 
440  le  hace  semejante  al  arameo  galilaico  y  al  arameo  samaritano,  y  le  ase¬ 
meja  a  AG;  le  distingue  de  O,  que  utiliza  siempre  alef  como  el  arameo  orien¬ 
tal.  Ahora  bien,  el  uso  de  he  final  — también  muy  frecuente  en  el  ms  de 
Leipzig  (L)  y  en  Neofiti  (4}-=  es  signo  de  antigüedad  del  texto;  el  uso  mis¬ 
celáneo  de  hejalef  es  característico  del  AG. 


(')  «Indications  of  Antiquity  in  the  Orthography  and  Morphology  of  the  Fragment  Tar¬ 
gum»,  In  Memoriam  P.  Kahle,  pp  79-89. 

(2)  En  Scripta  Hierosolymitana,  4,  1958,  pp  1-35. 

(3)  The  Génesis  Apocryphon  of  Qumran  Cave  I.  A  Commentary ,  Roma,  1966. 

(4)  Cf  G.  Lazry,  «Some  Remarks  on  the  Jewish  Dialectal  Aramaic  of  Palestine  During 
the  First  Centuries  of  the  Christian  Era»,  Augustinianum ,  8,  1968,  p  469:  en  N  Dt  se  prefiere 
he  a  alef 


64' 


INTRODUCCIÓN 


Otro  índice  de  antigüedad:  el  ms  440  escribe  el  pronombre  relativo  dy 
separado;  a  veces,  junto  a  la  palabra  siguiente,  pero  con  esta  misma  grafía, 
que  es  grafía  antigua,  la  del  arameo  bíblico;  es  la  grafía  del  AG  entre  60  a 
70  veces,  contra  seis  veces  en  que  d  está  unido  a  la  palabra  siguiente.  En  el 
Targum  de  Job  de  la  cueva  1 1  de  Qumrán  siempre  la  forma  es  dy  separado. 
En  O  se  utilizan  dy  y  d\  en  el  arameo  medio  se  usa  d . 

Basta  echar  una  ojeada  a  N  para  ver  el  uso  prevalente  de  dy,  aunque  no 
exclusivo,  y  las  constantes  correcciones  en  d  en  las  notas  I  (interlineales) 
y  en  M  (T). 

Otro  indicio  de  antigüedad  es  conservar  440  con  AG  y  arameo  cristiano- 
palestino  el  waw  en  algunas  formas  como  yqwswn  (según  Fitzmyer  no  se 
trata  de  forma  pausal  sino  de  verbo  cóncavo)  o  conservar  R  y  Nu  formas 
como  kbwsw,  smw'w  (imperativos)  o  el  presentar  440  participios  pa'el  de 
forma  mbwrk ,  mzwmn  (Doubles,  pp  84s). 

Estas  formas  con  waw  se  encuentran  en  Neofiti  de  vez  en  cuando.  El 
que  se  encuentren  en  AG  prueba  su  antigüedad,  e  indican  arameo  occi¬ 
dental;  pueden,  pues,  ser  formas  anteriores  al  arameo  medio  que  las  des¬ 
conoce:  formas  anteriores,  algunas  quizá  influidas  por  el  hebreo. 

En  440,  Damasco  se  dice  Drmsq ,  como  en  AG  e  Is  de  Qumrán,  no  Dmsq 
como  en  TM  (Doubles,  p  85). 

En  N  encontramos  Drmsq  y  Drmsq  (2)  (esta  última  grafía  es  la  de  AG 
e  Is  de  Qumrán). 

En  440  tenemos  r's  y  rys  (cabeza);  en  AG  una  forma  confíala  r'ys  (Dou¬ 
bles,  ib  id.). 

En  Neofiti  Gn  40,12.17  r*s,  44,18  rys  (3). 

El  verbo  b's  (disgustar)  a  veces  tiene  esta  forma  (con  layn ),  en  vez  de  la 
forma  b's  (con  alef)  del  O  y  del  arameo  medio  (Doubles,  p  86). 

En  Neofiti  se  encuentran  las  dos  formas  (4).  Doubles  (p  86)  se  pregunta 
con  razón  cómo  puede  conservar  el  TargPal  esta  forma  arcaica  (b's),  que 
no  se  encuentra  en  O  ni  en  textos  aramaicos  posteriores,  si  tal  TargPal  no 
se  escribid  en  época  anterior. 

Así  como  AG  emplea  he  para  e  final,  lo  mismo  hace  440  algunas  veces. 
Además,  hay  en  TJ  II  intercambio  de  he  final  con  alef  o  yod ,  lo  que  prueba 
que  su  arameo  no  ha  llegado  a  la  fase  de  la  uniformidad  posterior. 

La  escritura  plena  frecuente  en  440  asemeja  este  ms  a  los  mss  de  Qum¬ 
rán,  en  los  que  es  práctica  general.  Lo  menos  que  este  fenómeno  prueba  es 
que  el  texto  procede  de  un  tiempo  en  que  aún  no  se  vocalizaban  los  textos. 

Conclusión  del  estudio  de  Doubles:  «A  study  of  the  morphology  of  the 
Fragment  Targum  provides  another  line  of  evidence  indicating  the  possibility 
of  an  early  date  for  the  Targum.  Although  such  a  study  cannot  prove  an 
early  date  for  the  Targum  in  the  present  State  of  our  knowledge,  it  does 
add  another  link  to  the  chain  of  arguments  for  such  a  date...  In  conclusión, 
it  seems  to  be  increasingly  possible  to  argüe  that  the  linguistic  evidences  for 
a  late  dating  for  the  Fragment  Targum  may  simply  be  the  unconscious  re- 
flection  of  the  time  of  Medieval  copysts,  while  the  actual  date  for  this  Tar- 


(')  Cf  G.  Lazry,  art.  cit.,  p  470  y  nota  17. 

(2)  Ibid,  p  475. 

(3)  Ib  id,  p  473. 

(4)  Cf  A.  Diez  Macho,  «The  Recently  discovered...».  p  241. 


INTRODUCCIÓN 


65* 


gum  must  be  determined  by  the  survivals  of  ancient  morphological  and 
orthografícal  forms,  together  with  other  evidences  from  different  lines  of 
investigation»  (p  89). 

Un  estudio  comparativo  sistemático  del  arameo  de  N  y  AG  está  en  vías 
de  ejecución.  Del  estudio  de  G.  J.  Kuiper  ya  dimos  cuenta  en  la  Introducción 
general  del  vol  I,  pp  86*-88*  (l).  De  momento,  basten  las  acotaciones  que 
hemos  intercalado  en  el  resumen  del  estudio  de  Doubles:  pueden  ser  am¬ 
pliadas  leyendo  el  artículo  de  G.  Lazry  sobre  fonética  del  Neofiti  1,  que 
acabamos  de  citar  en  notas  anteriores.  Con  reducirse  a  sólo  la  fonética  del 
Dt  de  N,  el  artículo  de  Lazry  parte  de  su  tesis  doctoral  en  esta  Universidad 
de  Barcelona-  confirma  con  ejemplos  de  N  los  puntos  estudiados  por 
Doubles  en  el  artículo  anterior.  Lazry  añade  observaciones  interesantes,  por 
ejemplo,  encontrarse  en  N  plurales  absolutos  con  desinencia  -im  en  vez  de 
-in,  fenómeno  que  ocurre  en  AG  siempre  con  la  palabra  Hmym  y  que  Fitz- 
myer  considera  como  hebraísmo  (2)  pero  que  Lazry,  con  Kutscher,  con¬ 
sidera  como  fenómeno  peculiar  de  arameo  palestino  (antiguo)  (3).  En  Neofiti 
se  encuentra  también  la  conjunción  condicional  in  e  im  («si»). 

Pero  si  es  importante  comparar  arameo  de  N  y  de  AG,  mucho  más  lo  es 
comparar  el  arameo  de  Neofiti  con  el  arameo  de  las  cartas  de  Bar  Kokeba. 
Estas  cartas  son  arameo  hablado  en  Judea  en  el  primer  tercio  del  siglo  u 
d.  de  C.,  mientras  el  arameo  de  AG  probablemente  no  pasa  de  ser  arameo 
literario  (J)  un  tanto  evolucionado  y  con  ciertos  influjos  del  arameo  hablado 
que  explican,  por  ejemplo,  la  existencia  de  algún  sufijo  wy  (arameo  hablado) 
al  lado  de  constante  sufijo  why  del  arameo  literario.  El  planteamiento  de 
Fitzmyer  — ser  el  arameo  del  AG  el  arameo  del  siglo  i  y  ser  el  arameo  de 
Neofiti  y  del  TargPal  en  general  arameo  posterior —  es  ambiguo:  si  quiere 
decir  que  el  arameo  de  AG  es  el  arameo  hablado  del  siglo  i,  es  una  afirma¬ 
ción  gratuita,  no  probada:  muchos  pensamos  que  es  arameo  literario.  Si 
supone  que  es  arameo  hablado  en  el  siglo  i  en  toda  Palestina,  no  solamente 
en  Judea,  la  suposición  es  doblemente  gratuita:  tiene  que  probar  que  en  Ga¬ 
lilea  no  se  hablaba  en  el  siglo  id.  de  C.  un  dialecto  distinto  (cabalmente  el 
arameo  del  TargPal).  Si  supone  que  el  arameo  de  N  y  TJ  II  es  evolución 
tardía  o  posterior  del  arameo  de  AG,  es  suposición  también  doblemente 
gratuita:  suponer  que  el  arameo  de  N,  etc.,  viene  del  de  AG  (y  no,  lo  que  es 
mas  verosímil,  de  un  arameo  popular  contemporáneo  o  anterior  al  de  AG) 
y  suponer  que  esta  evolución  es  tardía,  posterior  al  siglo  m  d.  de  C.  (siendo 
el  arameo  del  AG  del  siglo  i  a.  de  C.  pudo  haberse  operado  la  supuesta  evo¬ 
lución  hacia  el  arameo  de  N,  ya  en  el  siglo  ii  d.  de  C.).  Si  supone  que  el  no 
haber  escritos  en  arameo  palestinense  popular  hasta  el  siglo  m  d.  de  C.,  es 
prueba  de  que  el  TargPal  no  estaba  escrito  en  el  siglo  i  o  n  d.  de  C.,  es  suposi¬ 
ción  gratuita  que  incurre  en  círculo  vicioso:  es  suponer  lo  que  ha  de  probar. 


(')  Este  artículo  de  G.  J.  Kuiper,  «A  Study  of  the  Relationship  between  A  Génesis  Apo- 
cryphon  and  the  Pentateuchal  Targumim  in  Génesis  14,  1-12»,  ha  sido  publicado  en  In  Me- 
moriam  P,  Kahle ,  pp  149-161;  cf  p  161  (AG  tiene  especial  relación  con  N). 

(2)  The  Génesis  Apocryphon pp  189  y  75. 

(3)  Arí.  cit.,  p  475  y  nota  51. 

(4)  Cf  vol  I,  Introducción  general,  pp  76*s.  Kutscher  dice  en  su  artículo  en  hebreo  «La 
lengua  hebrea  y  a  ramea  de  los  rollos  del  Mar  Muerto»,  Mahanaym ,  1962,  final  del  art.:  que  la 
lengua  de  AG  es  muy  parecida  a  la  de  O  y  que  hay  que  suponer  que  es  sólo  arameo  literario. 


5.  —EXODO 


66 


INTRODUCCIÓN 


Urge,  pues,  comparar  el  arameo  de  N  con  el  de  las  cartas  de  Bar  Kokeba: 
éstas  son  arameo  datado  más  precisamente  que  el  de  AG,  y  sobre  todo  son 
arameo  ciertamente  hablado.  Nótese,  entre  otras  cosas,  la  coincidencia  entre 
el  arameo  hablado  de  estas  cartas  y  el  arameo  de  N  en  el  uso  del  yat  con 
acusativo,  uso  totalmente  ausente  en  AG,  que  utiliza  /  como  partícula  de 
acusativo  (l).  Este  uso  es  típico  del  TargPal  y  del  arameo  galilaico.  En  AG 
los  sufijos  verbales  van,  por  el  contrario,  unidos  al  verbo  como  en  arameo 
literario. 

A  continuación  copiamos  el  estudio  provisional  del  arameo  de  esas 
cartas  del  siglo  n  comparado  con  el  de  N,  estudio  que  apareció  en  Oriens 
Anliquus  (2): 

Fuera  del  material  de  Qumrán,  y  fuera  de  unas  inscripciones  encontra¬ 
das  en  Judea  en  piedras  sepulcrales  y  en  osarios  inscripciones  que  en  su 
mayor  parte  no  contienen  mas  que  nombres  propios-  fuera  de  la  inscripción 
de  ‘Uzzia  del  siglo  i  d.  de  C.  y  de  la  inscripción  de  Yebel  Hallet  el-Türi  -re¬ 
cientemente  publicada —  que  ya  contienen  algunas  frases,  y  fuera  de  la  «Me- 
gillá»  Ta'anit ,  o  Rollo  de  Ayunos  (a),  de  cronología  incierta  al  parecer  com¬ 
puesto  en  el  Sur  de  Palestina  entre  los  siglos  i  y  n  de  la  Era  Cristiana,  pero 
en  arameo  literario —  hasta  el  presente  no  teníamos  otra  documentación 
cierta  del  arameo  escrito  en  Judea  desde  la  redacción  final  del  libro  de  Daniel 
por  el  165  a.  de  C.  o  antes.  Pero  entre  los  importantes  descubrimientos  veri¬ 
ficados  por  arqueólogos  de  la  Universidad  Hebrea  de  Jerusalén  en  1960,  se 
han  identificado  15  cartas  dictadas  en  nombre  de  Simón  Bar  Kokeba,  jefe 
de  la  guerra  de  judíos  contra  romanos  de  132-135  d.  de  C.,  escritas  ocho  de 
ellas  en  arameo.  Ahora  bien,  las  cartas  suelen  escribirse  en  el  lenguaje  en 
que  se  habla  (4).  Tratándose  de  cartas  como  éstas,  que  un  jefe  militar  — cuyo 
cuartel  general  estaba  en  Betar,  a  12  km  al  SE  de  Jerusalén —  envía  a  sus 
comandantes  de  la  región  de  'En-Gedi  es  de  suponer  que  estén  escritas  en  el 
arameo  que  se  hablaba  en  Judea  en  la  primera  mitad  del  siglo  ii  d.  de  C. 
Aprovechando  la  oportunidad  de  encontrar  al  Prof.  Yigael  Yadin,  su  des¬ 
cubridor,  en  el  III  Congreso  Mundial  del  Judaismo  celebrado  en  Jerusalén 
en  1961,  le  preguntamos  sobre  el  arameo  de  esas  cartas,  comunicándonos 
que  su  primera  impresión  era  tratarse  de  arameo  semejante  al  de  Onqelos. 

Ultimamente  hemos  podido  examinar  personalmente  el  arameo  de  estas 
cartas  utilizando  el  número  de  la  revista  Israel  Exploration  Journal  dedicado 
a  la  exposición  de  los  hallazgos  hechos  en  1960  en  la  región  de  ‘En-Gedi  (5). 
También  han  sido  publicadas  en  las  Yedi'ot  de  la  Sociedad  de  Exploración 
de  Palestina  y  sus  antigüedades  (6),  habiendo  en  estas  dos  publicaciones 


(')  Cf  Fitzmyer,  ob.  cit.,  p  194;  cf  vol  I,  ibid,  p  77*,  nota  1 

(¿)  A.  Diez  Macho:  «La  Lengua  hablada  por  Jesucristo»,  1963,  pp  109-113. 

(3)  J  A.  Fitzmyer,  «Some  observations  on  the  Génesis  Apocryphon»,  CBQ ,  22  (1960), 
p  279,  notas  11-13  (bibliografía  sobre  estas  inscripciones);  nota  10  sobre  la  Megillat  Ta'anit. 

O  Harris  Birkeland,  el  defensor  del  hebreo  como  la  lengua  hablada  por  las  clases  bajas  de 
Palestina  en  tiempo  de  Cristo,  aprovecha  para  su  tesis  que  se  han  encontrado  cartas  de  Bar 
Kokeba  escritas  en  mísnico:  «They  are  letiers,  and,  no  doubt,  if  Ben  Kokeba  wrote  love  letters 
he  wrote  them  in  the  same  language»,  The  Language  of  Jesús,  Oslo,  1954,  p  23  V.  Kutscher,  en 
su  artículo  hebreo  sobre  la  lengua  de  estas  cartas,  Leshonenu ,  25  (1961),  p  119,  pondera  la  im¬ 
portancia  de  estas  cartas  arameas  para  conocer  al  arameo  hablado  de  Judea  en  el  siglo  n  d.  de  C. 

(5)  «The  Expedition  to  the  Judea  Desert,  1960»,  Israel  Exploration  Journal,  II  (1961), 
Expedition  D,  pp  40-52. 

(6)  Yedi'ot,  25  (1960),  pp  53ss. 


INTRODUCCIÓN 


67* 


unas  cuantas  variantes  que  nota  Y.  Kutscher  al  final  del  estudio  provisional 
que  dedica  a  las  cartas  arameas  y  mísnicas  de  Bar  Kokeba  y  sus  contem¬ 
poráneos  (l). 

Las  cartas  núms.  1,  2,  4,  8,  11,  14  y  15  están  en  arameo.  Menos  la  primera 
que  está  escrita  en  madera,  las  demás  lo  están  en  papiro.  A  pesar  de  que  la 
publicación  del  texto  de  estas  cartas  arameas,  realizada  por  Yadin,  ni  es 
completa  ni  definitiva,  y  a  pesar  de  que  una  considerable  porción  del  texto 
aramaico  se  consume  en  nombres  propios  de  personas  (Simón  Bar  Kosiba), 
en  cuyo  nombre  se  escriben  las  cartas;  Yehonatan  y  Masábala,  sus  coman¬ 
dantes  en  'En-Gedi*  a  los  que  las  cartas  van  dirigidas;  Ba'yah,  etc.),  el  ma¬ 
terial  publicado  nos  deja  ya  entrever  un  arameo  palestino  hablado;  un  arameo 
hablado  en  Judea  a  principios  del  siglo  ii  d.  de  C.  (2).  A  parte  de  que  las 
cartas  suelen  reflejar  la  lengua  hablada,  máxime  éstas  que  están  escritas  en 
lenguaje  castrense,  seco,  conciso  y  terminante,  es  lógico  que  si  las  cartas  de 
Bar  Kosiba  escritas  en  hebreo  mísnico  están,  como  es  patente,  en  lenguaje 
hablado  (3),  las  cartas  arameas  del  mismo  caudillo  han  de  estar  escritas 
también  en  arameo  hablado:  no  hay  razón  para  escribir  unas  cartas  en  len¬ 
guaje  habladq  y  otras  en  lenguaje  literario. 

La  ortografía  de  estas  cartas  arameas  es  poco  regular  como  cumple  a 
escritos  sin  pretensiones  literarias:  se  emplea  la  escritura  plena  donde  se 
esperaría  la  defectiva  y  la  defectiva  — que  es  la  que  más  abunda —  donde 
normalmente  habría  de  haber  escritura  plena;  se  escribe  ordinariamente 
Yehonatan,  pero  Yonatan  en*  una  carta;  unas  veces  la  he  sirve  de  mater 
lectionis  para  a  final  (esta  escritura  es  la  más  frecuente  y  es  una  indicación 
del  origen  palestino  del  arameo  de  las  cartas),  pero  en  varios  casos  la  mater 
lectionis  es  alef\  en  una  carta  se  escribe  sélam  (con  samek);  en  las  demás 
cartas  con  Sin\  se  escribe  nueve  veces  dy  y  dos  veces  d,  doble  ortografía  que 
se  encuentra  mezclada  constantemente  en  el  arameo  del  ms  Neofiti  1;  la 
nun  de  min  por  dos  veces  se  asimila  a  la  consonante  siguiente,  mientras  en 
una  carta  mísnica  se  escribe  min  sin  asimilación  de  la  nun ,  inconsecuencia 
ésta  tanto  mayor  cuanto  en  arameo  lo  más  común  es  la  no  asimilación  de 
la  nun,  y  en  mísnico  su  asimilación.  Respecto  a  esta  última  inconsecuencia, 
hemos  de  advertir  que  en  el  arameo  de  Onqelos  y  Yonatan  ben  ‘Uzziel  a 
los  Profetas  la  nun  casi  siempre  se  asimila  siguiendo  en  esto  el  uso  del  hebreo 
bíblico  de  los  libros  antiguos  — no  de  los  libros  más  recientes —  y  que  en 
el  arameo  del  ms  Neofiti  unas  veces  se  asimila  y  otras  no,  y  que  muchas  veces 
las  variantes  interlineales  de  tal  manuscrito  se  refieren  a  la  asimilación  o  no 
asimilación  de  la  nun  de  min.  No  deja  también  de  ser  forma  rara  e  incongruente 
el  whtsdr  de  la  carta  4,  por  no  haberse  operado  la  metátesis  de  sibilante  y 
dental,  aunque  haya  algún  caso  semejante  en  el  rollo  de  Isaías,  en  las  «Ho- 
dayot»  de  Qumrán  y  en  una  inscripción  aramea  antigua  (4). 

La  síncopa  del  alej  en  Imhd  — en  vez  de  Im'hd —  de  la  carta  1  o  en  wyth 
— en  vez  de  wy'th —  se  da  en  el  arameo  bíblico,  en  el  de  Elefantina,  en  el 


(')  «Lesonan  sel  ha-iggarot  ha-'ibriyyot  wa-arammiyyot  sel  Bar  Kosebah  u-bené  doró», 
Leshonenu ,  25,3-4  (1961),  pp  117-33  y  26,1  (1962),  pp  7-23  (este  segundo  artículo  estudia  las 
cartas  mísnicas).  Las  variantes  a  que  se  refiere  el  texto  están  en  p  23. 

(-)  «Lesonan  sel  ha-iggarot»...,  I,  pp  118-9. 

(')  «Lesonan  sel  ha-iggarot»...,  II,  pp  21-2. 

O  «Lesonan  sel  ha-iggarot»...,  I,  pp  122-3. 


68: 


INTRODUCCIÓN 


arameo  samaritano,  en  el  ms  Neofíti  1,  en  el  Péser  Habacuc  de  Qumrán  (1). 

La  sustitución  de  alef  por  yod ,  que  pudiera  explicar  el  hw 1  de  la  carta  4, 
parece  reflejar  el  intercambio  alef  ¡yod  que  es  frecuente  en  el  arameo  del 
Neofíti  (2). 

Como  el  arameo  occidental,  la  carta  14  ofrece  la  lección  yhw *  con  pre- 
formativa  y,  no  con  preformativa  Ion,  que  son  propias  del  arameo  oriental. 
También  es  argumento  de  ser  el  de  las  cartas  arameo  occidental  el  empleo 
sistemático  de  la  partícula  yat  de  acusativo,  y  esto  no  sólo  ante  pronombres 
personales,  vg.  yathon  (cartas  1  y  14)  — cosa  que  es  corriente  en  arameo 
galilaico,  samaritano  y  cristianopalestino —  sino  constantemente  ante  nom¬ 
bres.  vg.  yat  puPanuta ,  yat  sayfah  (carta  1),  wé-yat  kol  (carta  2),  yat  EPazar 
(carta  8).  Ahora  bien,  el  empleo  de  yat  como  signo  de  acusativo  es  muy  raro 
en  arameo  oriental  y  si  a  veces  se  encuentra  en  el  Talmud  babilónico,  es  en 
narraciones  de  origen  occidental  (3),  mientras  es  ordinario  en  los  dialectos 
aramaicos  occidentales.  En  estos  dialectos  unas  veces  se  usa  yat  como  signo 
de  acusativo,  otras  veces  se  usa  /,  pero  con  esta  diferencia:  que  yat  se  usa  en 
galileo,  cristianopalestino  y,  al  parecer,  en  el  samaritano  sólo  ante  pronom¬ 
bres,  mientras  /  se  emplea  ante  pronombres  y  ante  nombres.  Sin  embargo, 
Dalman  cita  en  el  galilaico  dos  casos  de  yat  ante  nombres,  y  en  el  samaritano, 
vg.  es  frecuente  — tratándose  del  Targum  y  del  Comentario  del  Merqa 
encontrar  yat  ante  nombres.  En  palmireno  se  usa  yat  una  vez  ante  nombre  y 
el  uso  de  I  ante  nombre  se  encuentra  raramente.  Donde  es  frecuente  el  empleo 
de  yat  ante  nombres  es  en  los  Targumim  — en  Onqelos,  en  Ps  y  en  el  Targum 
palestino —  y  no  sólo  cuando  traducen  un  V  del  texto  hebreo  sino  incluso 
en  las  adiciones  y  paráfrasis.  En  el  Targum  palestino  se  emplea  mucho  mas 
yat  que  /,  no  sólo  ante  pronombres,  sino  ante  nombres  (4). 

El  uso,  pues,  del  yat  en  estas  cartas  arameas  las  asemeja  lingüísticamente 
al  arameo  palestino,  al  arameo  del  Targum  palestino  sobre  todo  (5). 

Nótese,  además,  que  el  pronombre  personal  en  caso  directo  — yathon 
de  diversas  cartas —  está  separado  del  verbo  regente  como  ocurre  constan¬ 
temente  en  el  arameo  galilaico,  en  el  nabateo  y,  por  regla  general,  en  el  Cris¬ 
tian  opa festino.  En  el  ms  Neofíti  tal  es  el  uso  constante;  en  cambio,  en  el 
Onqelos,  y  muy  frecuentemente  en  el  Pseudojonatán  — aquí  probablemente 
por  influjo  del  Onqelos —  y  en  el  Samaritano  el  pronombre  personal  com¬ 
plemento  directo  se  afija  al  verbo.  En  Onqelos  y  Ps  se  separa  el  pronombre 
cuando  se  traduce  el  *t  del  texto  hebreo. 

Bajo  este  aspecto  también,  el  arameo  de  las  cartas  es  como  el  arameo  del 
Targum  palestino. 

Otro  signo  de  ser  el  arameo  de  estas  cartas  occidental  —y  además  po¬ 
pular—  es  el  empleo  de  ‘ aldy  (carta  I).  En  el  Apócrifo  del  Génesis,  XXI, 
'ahoy.  El  arameo  literario,  por  ejemplo,  el  de  Onqelos,  emplea  siempre  'alohL 


(*)  Cf  nuestro  trabajo  «El  texto  bíblico  del  Comentario  de  Habacuc  de  Qumrán»,  en  Lex 
tua  Veritas  (Festschrift  für  Hubert  Junker),  Trévens,  1961,  p  61. 

(*)  Ihid. 

(3)  «Lesonan  sel  ha-iggarot»...,  I,  p  130,  nota  53a. 

(4)  Ibid .,  pp  130-2.  Sobre  el  probable  uso  antiguo  de  yat  ante  nombres,  cf  Kutscher,  «Ha- 
arammit  ha-miqrait,  arammit  mizrahit  hi*  o  ma‘arabit»,  Congr.  Mund.  de  Estud.  del  Judaismo, 
1957,  pp  126-7. 

O  Ibid.,  p  132.  En  el  Apócrifo  del  Génesis  de  Qumrán  no  aparece  ni  una  sola  vez  el  yat  de 
acusativo,  ni  siquiera  delante  de  pronombres,  pareciéndose  en  esto  al  arameo  imperial  y  bíblico. 


INTRODUCCIÓN 


69 


En  la  carta  14  se  lee  *ns  del  arameo  occidental,  en  vez  de  *yns  del  arameo 
oriental. 

En  la  carta  8  aparece  el  adverbio  swh  en  el  sentido  de  «inmediatamente», 
sentido  que  sólo  se  encuentra  en  el  arameo  cristianopalestino  ('),  dialecto 
con  el  que,  según  Kutscher  (2),  el  arameo  de  las  cartas  tiene  buen  parecido. 

Adviértase  también  que  se  usa  la  negación  lá  (/*  tbzrn,  carta  1)  y  no  ’ al 
con  forma  de  yusivo;  o  sea,  se  emplea  la  forma  la  yiqtélun  y  no,  1 al  yiqtélu 
que  es  la  forma  del  arameo  bíblico  y  del  Apócrifo  del  Génesis  de  Qumrán. 
Como  en  el  arameo  occidental,  la  forma  del  futuro  —yusivo  o  no —  de 
estas  cartas  en  siempre  yiqtélun. 

Aparece  en  estas  cartas  'im  («si»)  por  el  arameo  7>i,  pero  esto  ocurre 
frecuentemente  en  el  arameo  de  Neofiti  1  sin  que  sea  necesario  recurrir  al 
arameo  de  Onqelos  o  de  Ps  para  explicar  el  empleo  de  *im  en  vez  de  lin:  se 
confundían  m  y  n  en  el  lenguaje  popular,  hablado,  e  incluso  la  n  tiende  a 
desaparecer,  como  ocurre  con  Mariam  >  Marian,  que  en  ciertos  osarios 
se  escribe  Mariah  — la  pronunciación  que  conservan  los  Evangelios — ,  y 
como  ocurre  con  el  onomástico  Ba'yan  de  estas  cartas  que  aparece  escrito 
también  Ba'yah. 

Este  7 m  de  las  cartas  puede  ser  (cf  p  65*)  un  hebraísmo  lo  mismo  que 
la  forma  ydw1  de  la  carta  14  que  aparece  en  las  dos  publicaciones  de  Ya- 
din,  por  más  que  oralmente  haya  comunicado  (3)  que  la  lectura  verdadera 
es  el  participio  arameo  ydy1 .  Hebraísmos  son  también  mfinyh  y  ha-nasi , 
explicables  ya  por  ser  términos  técnicos,  ya  porque  junto  con  el  arameo  se 
hablaba  hebreo.  También  al  aparecer  hay  influjo  de!  griego  — otra  de  las 
lenguas  habladas —  en  la  pronunciación  del  nombre  Bar  Mysh  de  la  carta  1 1, 
y  quizá  en  la  escritura  slm  en  vez  de  slm  de  la  carta  1. 

Naturalmente,  aún  no  es  el  momento  de  dar  un  juicio  definitivo  sobre 
el  arameo  de  estas  cartas  no  publicadas  en  su  integridad.  Pero  del  anterior 
examen  parece  ya  deducirse  que  están  escritas  no  sólo  en  arameo  palestino 
— lo  que  es  patente —  sino  en  un  arameo  hablado  en  Judea,  un  arameo  que 
tiene  muchas  semejanzas  con  el  arameo  del  Targum  palestino,  mas  que  con 
el  arameo  de  Onqelos  y  Ps,  por  más  que  Kutscher  tienda  a  destacar  en  el 
estudio  del  arameo  de  tales  cartas  la  semejanza  de  su  arameo  con  el  de 
Onqelos  y  Ps  por  una  partegg— uso  de  anabnah  en  carta  11,  por  ejemplo — 
y  con  el  cristianopalestino,  por  otra. 


(')  Schulthess,  Grammatik ,  par.  131,  5,  nota  2. 
C)  «Lesonan  sel  ha-iggarot»...,  I,  p  133. 

(3)  Ibid.y  p  127. 


XII.  La  traducción  del  TargPal 


D.  Rieder  es  autor  de  otro  artículo,  en  hebreo,  sobre  «La  traducción 
latina  del  Targum  Yerusalmí  a  la  Torá »  (Ó-  Es  una  crítica  de  ciertas  tra¬ 
ducciones  disparatadas  al  latín  del  Ps  y  TJ  II  que  se  encuentran  en  las  tra¬ 
ducciones  latinas  de  los  Targumim  de  la  Poliglota  de  B.  Walton,  Lon¬ 
dres,  1657. 

A  veces  hay  traducciones  absurdas  —dice — a  veces  traducciones  que 
hacen  reir.  Examina  las  traducciones  equivocadas  más  destacadas;  faltas 
menores  de  traducción  son  incontables.  Y  esto  porque  el  traductor  de  Ps 
y  TJ  II,  Antoinc  Rodolphc  Chcvalier  (1507-1572),  no  era  experto  en  Talmud 
y  Midrasim,  pues  estos  Targumim  (Ps  y  TJ  II)  «como  es  sabido,  se  fundan 
— añade  Rieder —  en  el  Talmud  y  en  los  Midrasim»  (p  9).  Esta  última  afir¬ 
mación,  referida  a  TJ  II,  es  inaceptable,  y  lo  es  también  referida  a  mucha 
parte  de  los  materiales  misceláneos  del  Ps.  Con  tal  concepción  de  los  Tar¬ 
gumim  palestinos  se  explica  que  en  el  artículo  anteriormente  examinado, 
Rieder  no  intente  ninguna  explicación  de  las  anomalías  de  Neofiti  1  recu¬ 
rriendo  a  su  antigüedad  pretalmúdica  o  premidrásica. 

Aunque  no  fundado  necesariamente  en  Talmud  y  Midrasim,  es  óptimo 
el  método  de  traducción  que  preconiza  Rieder,  a  saber,  deducir  el  sentido 
del  TargPal  de  los  lugares  paralelos  de  la  literatura  rabínica.  Para  traducir 
correctamente,  no  basta  el  diccionario,  como  no  bastó  a  Chevalier  el  Lexicón 
de  Buxtorfio  (Basilea,  1640),  pues  a  veces  el  error  de  traducir  deriva  pre¬ 
cisamente  del  Lexicón  chaldaicum  talmudicum  de  este  autor.  Hay  que  recurrir 
a  los  lugares  paralelos. 

Ya  Walton  dice  en  el  Prólogo,  n.  10,  e  Introducción,  p  84,  haber  tenido 
que  corregir  muchas  malas  traducciones  de  Chevalier.  Pero  no  fueron  todas. 
Rieder  corrige  una  mala  traducción  de  Ps  Gn  19,26;  de  TJ  II  25,1  (quae  ab 
initio  erat  illi  prohibita!);  TJ  II  Gn  28,10  (ille  autem  est  lapis  quem  erexit 
in  foedus  prius !:  esta  última  palabra  es  superflua);  TJ  II  Gn  30,11  (quia 
resecturus  est  convivía!  populorum);  TJ  II  Gn  30,15  (Hac  septimana!  invi- 
tetur  apud  te);  Ps  Gn  32,25;  TJ  II  Gn  44,18-19  (et  [quod]  exirent  cogationes 
(sic:  leer  cogitationes!)  cordis  ejus  et  rumperentur  vestimenta  ejus»  (hay  que 
traducir  «pelos»  en  vez  de  «cogitationes»);  TJ  II  Gn  47,21  (ne  irriderent  filios 
Jacob  et  vocarent  illos  hospites  galilaeos /,  pero  en  Ps  traduce  correctamente, 


(’)  Sinai ,  59,  1966,  pp  9-14. 


INTRODUCCIÓN 


71 


ne  vocarentur  exules );  Ps  Gn  49,5;  TJ  II  Gn  49,22  (et  erant  filiae  regum  et 
primorum  saltantes  propter  te  ad  fenestras  et  considerantes  te  e  cancellis). 
Rieder  reproduce  el  texto  que  se  encuentra  en  el  ms  de  Nüremberg  y  el  idén¬ 
tico  de  la  Biblia  Rabínica,  y  lo  traduce  como  Chevalier  ( mrqdn :  saltantes) 
menos  el  participio  msytyn  traducido  considerantes  por  Chevalier  y  «escu¬ 
charon»  por  Rieder.  Dice  este  autor  que  «considerantes»  quizá  sea  traduc¬ 
ción  razonable  de  msysyn  (en  vez  de  msytyn)  pues  se  lee  en  Beresit  Rabbá 
98,18:  «hijas  de  reyes  le  miraban  (msyswt)  a  través  de  las  ventanas». 

Pero  no  creemos  que  w msytyn  esté  equivocado,  como  dice  Rieder  (p  11), 
porque  se  encuentra  en  Neofiti  (texto)  y  en  440  ( mdyqyn ...  msytyn:  te  obser¬ 
vaban...  te  escuchaban).  En  1 10  se  encuentra  mdqyn...  wmstklyn  bk  mn  swry\ 
como  en  Neofiti  (margen).  Aquí  — en  Neofiti  (margen) —  falta  mdqyn ;  en 
nuestro  aparato  crítico  ad  loe  probablemente  habría  que  leer  swry*  (desde 
los  muros)  y  no  syrwwy'h ,  es  decir:  «y  te  observaban  desde  las  ventanas  y  te 
miraban  desde  los  muros». 

Msytyn  se  encuentra  también,  como  dijimos  arriba,  en  Nu  R:  mrqdn... 
msytyn:  saltantes...  exaudientes. 

Otras  malas  traducciones  señala  Rieder:  Ps  49,26;  50,13;  TJ  II  Ex  2,12 
(ambos  pueros /,  en  vez  de  ambos  mundos );  Ps  Ex  9,7;  9,27;  Nm  16,12;  Dt  20,10 
( pwlyn ,  aliquos /,  en  vez  de  legados );  Ps  Ex  12,29  (quibus  agrum  colebant,  en 
vez  de  quos  colebant ,  daban  culto);  Ps  Ex  14,27  ( occultavit /,  en  vez  de  forta¬ 
leció );  Ps  Ex  15,9  (nr*  =  atteram,  en  vez  de  alcanzaremos ):  el  mismo  error 
en  TJ  II  con  el  verbo  frangam ;  Ps  Ex  26,33  (et  expandes !  velum,  en  lugar  de 
separará  el  velo);  TJ  II  Ex  33,23  ( dbyr *:  el  santo  de  los  santos,  en  vez  de 
el  Verbo)',  Ps  Lv  16,21  (ab  anno  praecedenti!,  en  lugar  de  anteriormente ,  por 
hacer  derivar  la  palabra  compuesta  'stqd  de  stt*  qdm'h,  en  vez  de  sV  qdm'h); 
Ps  Lv  23,29  (qui  comederit  in  jejunio!,  en  vez  de  que  pueda  ayunar)',  Ps  Nm  9,6 
(qui  ipsis  mortuus  erat  statim  ac  mandatum  est  illis  Pascha /,  en  vez  de:  si 
uno  hubiera  muerto  junto  a  ellos  de  repente,  el  mandato  [de  enterrarlo] 
recae  sobre  ellos);  Ps  Nm  10,35  ( Vexillum /,  en  vez  de  pie)\  Ps  Nm  15,33; 
Ps  Nm  21,27;  Ps  Dt  1,16;  16,14;  32,10.32;  33,11. 

Este  artículo  de  Rieder,  afeado  por  muchas  erratas  (J),  ha  de  ser  tenido 
en  cuenta  por  los  diversos  autores  Le  Déaut,  McNamara,  E.  Levine — 
que  están  traduciendo  el  Ps. 


(')  Ocho  erratas  hemos  encontrado  en  las  citas  latinas  de  este  artículo. 


XIII.  Neofiti  1  a  Éxodo 


Neofíti  1  al  libro  del  Éxodo  ha  sido  y  es  objeto  de  diversos  estudios  de 
algunos  de  los  cuales  hemos  dado  cuenta  en  las  páginas  anteriores:  estudios 
sobre  N  Ex  22,4  (Scharbert,  Rieder,  Heinemann),  tesis  de  Malina  acerca  de 
las  tradiciones  palestinas  del  maná,  con  estudio  detallado  de  N  (y  Ps)  a  Ex  16 
completado  y  corregido  por  Vermes  en  N  Ex  16,15. 

La  tesis  de  R.  Le  Déaut,  La  nuil  pascale ,  es  un  estudio  exhaustivo  del 
poema  de  las  «cuatro  noches»  de  N  Ex  12,42.  El  autor  prueba  con  diversos 
argumentos  la  fecha  antigua  íanterior  al  final  del  siglo  i  d.  de  C. —  de  dicho 
texto.  Un  argumento  es  la  desconfianza  judía  desde  final  del  siglo  i  respecto 
a  la  apologética  cristiana:  «Pensamos  — <lice  Le  Déaut,  p  348—  que  ha  ha¬ 
bido  también  una  intención  consciente  del  judaismo  oficial  de  disminuir  la 
importancia  de  la  esperanza  pascual  popular  en  transferir  a  Ros  ha-saná  la 
mayor  parte  de  los  temas  que  anteriormente  eran,  si  no  propios  de  la  Pascua, 
por  lo  menos  muy  característicos  de  la  ideología  de  la  fiesta:  creación,  sacri¬ 
ficio  de  Isaac,  aparición  del  Libertador,  juicio  de  los  impíos  (del  que  el 
castigo  de  los  egipcios  era  figura  sombría)...  Un  texto  como  el  poema  de  las 
«cuatro  noches»  difícilmente  pudo  ser  compuesto  después  de  que  la  ideología 
preponderante  de  Ros  ha-saná  había  acaparado  estos  temas,  por  tanto, 
después  del  final  del  siglo  i  de  nuestra  Era  al  máximum».  Del  examen  del 
contenido  y  de  la  estructura  literaria  del  poema  y  de  su  comparación  con 
midrasim  y  piezas  litúrgicas,  deduce  la  prioridad  del  poema.  «Nada  en  este 
texto,  ni  siquiera  la  mención  de  Roma,  ...permite  negar  al  poema  de  las 
«cuatro  noches»  la  misma  alta  antigüedad  reconocida  al  TargPal  en  general, 
al  códice  Neofiti  1,  en  particular»  (p  359). 

Le  Déaut  acaba  de  ofrecer  una  síntesis  de  sus  estudios  sobre  la  Pascua 
judía  y  en  N.  Testamento,  partiendo  del  poema  de  las  «cuatro  noches»  de 
N  Ex  12,42  ('). 

Neofiti  1  a  Ex  19  y  20  ha  sido  objeto  de  un  largo  trabajo,  aún  inédito, 
y  que  posiblemente  publicará  el  Centre  Nationale  de  la  Recherche  de  Francia. 
Autorizados  por  su  autor  y  con  anuencia  del  Centre  de  Recherche  (2),  ha¬ 
cemos  aquí  un  breve  resumen  de  esta  investigación  a  beneficio  de  los  lec¬ 
tores  de  N  Éxodo. 


(')  R.  Le  Déaut,  «Páque  juive  et  Nouveau  Testament»,  Studies  ín  the  Jewish  Buckground 
qf  the  New  Testament  (O.  Michel  et  alii),  Assen,  1969,  pp  22-43. 

(2)  En  carta  de  23  de  abril  de  1969. 


INTRODUCCIÓN 


73* 


En  1968,  Jean  Fotin,  A.  A.,  presentó  este  estudio  como  tesis  doctoral  a 
las  facultades  teológicas  de  Lyon.  Su  título  es  La  Théofanie  du  Sinai  et  le 
don  de  la  Lo  i  dans  le  cadre  de  la  liturgie  juive  de  la  Féte  de  la  P entecó  te.  En 
un  tomo  de  363  pp,  Potin  estudia  los  textos  litúrgicos  relativos  al  tema; 
en  un  cuaderno  adicional  de  44  pp  recoge  los  textos  del  TargPal  y  de  Onqelos 
a  Ex  caps  19  y  20.  La  traducción,  estudio  y  comparación  de  estos  textos 
targúmicos  con  otros  textos  rabínicos  y  con  el  N.  Testamento,  constituyen 
el  meollo  de  la  tesis.  Los  textos  incluyen  N  (texto),  sus  glosas  marginales  (M) 
y  los  fragmentos  del  TargPal  conocidos,  que  en  estos  dos  capítulos,  por  su 
utilización  en  la  liturgia  de  Pentecostés,  son  relativamente  numerosos.  La 
disposición  sinóptica  de  los  mismos  en  líneas  horizontales  paralelas,  favo¬ 
rece  su  estudio  y  hace  ver  que  N  es  un  TargPal  con  sus  características  pro¬ 
pias,  muy  ceñido  al  texto  hebreo,  en  armonía  frecuente  con  O,  cosa  que 
Potin  explica  por  contaminación  de  O,  pero  que  sólo  se  podrá  explicar  con 
garantías  cuando  conozcamos  el  Preonqelos,  es  decir,  ese  TargPal  que  sub¬ 
yace  al  O  actual,  Preonqelos  cuya  existencia  e  influjo  en  el  O  actual  Potin 
delata  con  insistencia. 

Las  glosas  de  N  proponen  un  texto  más  concorde  con  el  ms  F  del  MD W  II, 
para  Potin  la  mejor  recensión  del  TargPal  a  los  caps  19  y  20  de  Ex. 

Del  análisis  de  los  textos  targúmicos  (pp  34-113),  Potin  ha  sacado  las 
siguientes  conclusiones: 

1)  El  TargPal,  en  su  origen,  parece  haber  sido  una  versión  bastante  fiel 
que  nunca  fue  unificada. 

2)  De  las  recensiones  primitivas  derivan  las  hoy  conocidas.  La  mas 
representativa  del  TargPal  es  el  ms  F  de  la  Geniza,  aunque  parece  acusar 
la  presencia  de  varias  recensiones.  Al  parecer,  el  TargPal  inicialmente  fue 
simple  versión  con  pocas  glosas. 

3)  M,  R  y  440  son  las  recensiones  más  cercanas  de  F  y  las  más  inde¬ 
pendientes  de  O. 

4)  N  y  1 10  son  un  TargPal:  una  corriente  menos  rigurosa  en  la  que  la 
interpretación  personal  parece  ser  más  grande  y  en  la  que  se  deja  sentir  el 
influjo  de  O  más  fuertemente. 

5)  Ps  por  su  origen  es  un  TargPal,  pero  considerablemente  evolucionado 
con  respecto  al  grupo  F;  quizá  sea  una  forma  primitiva  de  TargPal  diferente 
de  las  otras.  Por  lo  demás,  Ps  integra  numerosos  elementos  midrásicos  en 
su  mayor  parte  muy  antiguos  y  anteriores  a  las  colecciones  de  Midrasim. 
El  influjo  de  O  en  Ps  es  considerable. 

6)  Hay  que  admitir  la  existencia  de  un  Protoonqelos  que  podría  ser  una 
forma  particular  del  TargPal,  distinta  de  las  anteriores.  El  O  actual  ha  ver¬ 
tido  en  arameo  babilónico  tal  forma  de  TargPal. 

En  conclusión:  el  Targum  ha  sido  en  un  principio  una  versión  bastante 
rigurosa.  Poco  a  poco  evolucionó  integrando  explicaciones  más  amplias, 
glosas,  elementos  midrásicos,  piezas  litúrgicas;  en  esta  fase  de  mayor  liber¬ 
tad,  los  Targumim  se  mueven  dentro  de  coordenadas  marcadas  por  la  tra¬ 
dición.  Por  eso,  a  pesar  de  que  las  recensiones  estudiadas  son  numerosas, 
choca  que  las  variantes  sean  pocas  y  de  poca  enjundia.  Vi  (=  Mahzor  Vitry), 
el  ms  4017  (heb  95)  de  Estrasburgo,  el  ms  656  ENA  de  Nueva  York  y  M  en 
realidad  no  añaden  nada  nuevo  a  las  otras  recensiones.  Incluso  cuando  el 
Targum  se  independiza  del  texto  hebreo,  como  ocurre  con  el  midrás  acerca 
de  la  Palabra  o  con  las  ampliaciones  de  los  10  Mandamientos,  persiste  un 


74* 


INTRODUCCIÓN 


patrón  tradicional  que  las  paráfrasis  acatan.  Hay  que  admitir,  pues,  que  la 
literatura  targúmica  está  sometida  a  leyes  bastante  rigurosas  de  transmisión; 
por  lo  mismo,  que  los  Targumim  deben  conservar  una  interpretación  muy 
antigua  del  texto  bíblico  (pp  112s). 

«El  conjunto  de  estas  tradiciones  targúmicas  — dice  Potin —  nos  ha  pa¬ 
recido  muy  antiguo,  anterior  a  las  especulaciones  rabínicas  que  a  veces  su¬ 
ponen  la  letra  misma  del  Targum.  La  comparación  con  la  literatura  judía 
que  puede  datarse  con  seguridad  — Filón,  Josefo,  Pseudofilón —  nos  ha 
confirmado  esta  antigüedad.  Nada  se  opone  a  que  el  midrás  sobre  la  Palabra 
y  que  la  ampliación  aneja  a  los  10  Mandamientos  daten  del  siglo  i  a.  de  C. 
Al  contrario,  todo  induce  a  afirmarlo»  (p  358). 

En  la  primera  parte,  pp  34-113,  el  autor  hace  la  traducción  y  estudio  del 
TargPal  a  Ex  19  y  20,  llegando  a  las  conclusiones  arriba  enumeradas. 

En  la  segunda  parte  (pp  116-215),  investiga  los  textos  litúrgicos  de  la 
fiesta  de  Pentecostés;  cap  1:  la  fiesta  de  Pentecostés  según  la  Biblia  y  la  evo¬ 
lución  de  la  fiesta  en  la  tradición  esenia  del  libro  de  Jubileos  y  de  Qumrán; 
cap  2:  los  ritos  de  la  fiesta  de  las  primicias,  según  los  Targumim;  cap  3:  la 
Alianza  del  Sinaí,  según  los  Targumim  de  Ex  24;  cap  4:  el  Targum  de  Hab  3; 
cap  5:  el  Targum  de  Ez  1;  cap  6:  la  teofanía  del  Sinaí,  en  SI  68,8-20; 
77,17-19;  18,8-16. 

La  tercera  parte  (pp  216-354)  expone  la  teología  del  Targum  en  la  tra¬ 
dición  judía;  cap  1:  la  Iglesia  del  Desierto  (la  nación  santa,  una  asamblea 
de  sacerdotes,  un  pueblo  de  reyes);  cap  2:  la  teofanía  (en  los  Targumim,  en 
la  literatura  judía,  su  significación  teológica);  cap  3:  la  Palabra  de  Dios  (uni¬ 
versalismo  de  la  revelación  del  Sinaí,  Semot  Rabbá  5,9;  28,6;  Mekilía;  Tar¬ 
gum  a  Dt  33,2;  experiencia  de  la  Palabra  de  Dios  por  Israel;  la  Palabra  de 
Dios  según  el  midrás  targúmico  (Memra  y  Dabar ,  el  Dabar  salió  de  la  boca 
del  Santo,  flechas  y  relámpagos  [o  la  Palabra  justiciera],  las  dos  antorchas, 
el  movimiento  de  la  Palabra;  elaboraciones  posteriores  de  los  Midrasim); 
cap  4:  las  10  Palabras  o  mandamientos  (en  la  liturgia  sinagogal;  la  1.a,  3.il  y 
10.a  Palabras,  el  espíritu  targúmico  respecto  a  las  10  Palabras:  su  perspectiva 
comunitaria  y  escatológica);  cap  5:  el  Pentecostés  cristiano  a  la  luz  de  la 
tradición  judía  (concepción  de  Pentecostés  en  el  siglo  i  a.  de  C.,  estado  de 
las  tradiciones  en  el  siglo  i  d.  de  C.:  tiempo  y  lugar,  el  nuevo  pueblo  de  Dios, 
la  santidad  del  pueblo,  el  ruido  de  un  viento  violento,  reunión  de  pueblos, 
las  lenguas  de  fuego,  el  habla  de  lenguas  extranjeras);  estudio  complemen¬ 
tario  de  la  primera  semana  del  ministerio  de  Jesús  (Jn  1,19-2,12).  Conclu¬ 
sión  (pp  355-358). 

Como  se  echa  de  ver  por  esta  enumeración  de  materias,  la  tesis  de  J.  Potin 
abarca  muchos  temas  de  gran  interés.  Deseamos  que  prontamente  sea  pu¬ 
blicada. 

Las  conclusiones  de  A.  Potin,  deducidas  del  estudio  del  TargPal  a  Ex  19 
y  20,  han  de  ser  contrastadas  con  los  resultados  obtenidos,  de  momento 
provisionales,  por  rabbi  A.  O.  H.  Okamoto,  estudiante  de  investigación  de 
Oxford,  quien  bajo  la  guía  de  G.  Vermés  está  preparando  en  esa  Universidad 
una  tesis  doctoral  sobre  Neofiti  1  al  Éxodo.  Gracias  a  los  buenos  oficios 
de  G.  Vermés  me  he  puesto  en  relación  con  este  joven  investigador  quien, 
en  carta  de  6  de  setiembre  de  1969,  me  autoriza  a  publicar  los  resultados  de 
su  investigación  en  curso  de  elaboración.  A  continuación  transcribimos  la 
información  dada  por  rabbi  Okamoto  en  su  carta  de  23  de  agosto  de  1969: 


INTRODUCCIÓN 


75* 


«My  thesis  is  entitled:  «Codex  Neofiti  I  on  the  Book  of  Exodus:  its  place 
in  the  history  of  Targumic  literature». 

I  do  not  wish  to  draw  any  conclusions  before  studying  your  critical  appa- 
ratus,  but  I  believe  the  following  data  are  worth  noting.  In  order  to  determine 
the  place  of  Neofiti  I  (N)  in  relation  to  Onkelos  (O)  and  Pseudo-Jonathan  (J), 
I  first  confined  my  investigations  to  these  three  complete  targums  on  the  Book 
of  Exodus,  and  left  other  fragmentary  targums  to  be  considered  later  with 
the  marginaba  and  interlinearon. 

Setting  aside  the  scribal  errors  (38  cases),  omissions  (10  cases)  and  dit to- 
graphs  (10  cases),  at  least  40  %  of  the  entirc  Hebrew  text  is  rendered  directly 
into  Aramaic  with  no  vanants  between  N,  O  and  J. 

Then  I  have  listed  some  1,500  cases  from  the  main  text  of  N,  where  it 
departs  from  the  Hebrew  text  as  regards  similarities  and  differences  between 
N,  O  and  J  from  the  linguistic,  stylistic  and  exegetical  points  of  view,  which 
are  enumerated  and  classified  under  the  categories  A,  B,  C,  D  and  E.  The 
combination  of  the  agreements  and  the  disagreements  between  the  three 
targums  is  expressed  in  the  following  five  classes. 


Class  A:  N  =  O, 

N  —  J, 

o  =  j 

» 

B:  N  =  O, 

N^J, 

o  =/=  J 

» 

C:  N=£0, 

N  =  J, 

O^J 

» 

D:  N  =/=  O, 

N  =/=  J, 

o  =  j 

» 

E:  N=f  O, 

N^J, 

o^j 

The  number  of 

cases  is 

as  follows: 

linguistic  and 

stylistic 

exegetical 

Class 

A: 

45 

1 

» 

B: 

55 

43 

C: 

116 

57 

» 

D: 

537 

60 

» 

E: 

470 

140 

The  outstanding  feature  in  these  statistics  is  the  predominance  of  Class  D 
in  its  linguistic  and  stylistic  characteristics,  remembering  that  this  is  the  case 
where  O  and  J  are  identical  and  differ  from  N.  Thus  we  may  say  that  N  has 
its  own  characteristics  distinctive  from  both  O  and  J. 

Both  classes  D  and  E  strongly  suggest  that  N  was  written  at  a  time  different 
from  the  date  of  O  and  J. 

I  agree  with  the  thesis  that  N  is  a  versión  of  Targum  Yerushalmi,  which 
is  different  from  Both  O  and  J.  N  contains  very  early  elements  traceable  to 
the  Palestinian  inter-testamental  period  such  as  the  ángel  Sariel  (its  parallel, 
as  pointed  out  by  Dr  Vermes,  is  found  in  the  Qumran  Scrolls),  but  its  present 
form  appears  to  reflect  successive  layers  of  revisión  up  to  Gaonic  times, 

One  of  the  very  characteristic  phrases  in  N  Exodus  is  bkhwnth  rblh  (N  Ex 
28:1,3,4,41;  29:1,44;  30:30;  40:13,15;  N  margin  31:10  and  35:19;  Ex  1:21  without 
preposition  b).  Its  occurrence  is  not  confined  to  Exodus:  cf  Lv  7:35,  16:32; 
Nu  3:3,  16:10  (N  =  0  =  J);  Dt  10:6;  Gn  49:3  (with  conjunctive  w,  instead). 
If  I  can  lócate  the  use  of  this  phrase  verbatim  in  the  dated  external  literature 
(Peshitta  displays  five  parallels  to  these  verses,  but  without  the  word  rbth), 
it  may  serve  as  demonstrative  evidence  for  the  date  of  the  basic  redaction 
of  N  as  a  whole.» 

Dado  el  interés  de  Okamoto  por  encontrar  la  data  de  la  expresión  clave 
bkhwnth  rbth  (en  el  sumo  sacerdocio),  en  mi  respuesta  le  remití  a  N  Gn  14,18, 
donde  se  aplica  esta  expresión  a  Melkisedeq,  y  al  vol  I  de  esta  editio  princeps , 
Introducción  general,  p  91*,  donde  digo  que  la  glorificación  de  Melkisedeq 


76* 


INTRODUCCION 


de  la  Epístola  a  los  Hebreos  5-7  y  de  un  fragmento  de  Qumrán  y  de  este  paso 
de  Neofiti  (que  coloca  a  Melkisedeq  en  el  sumo  sacerdocio)  ha  de  ser  anterior 
al  siglo  ii  d.  de  C.,  anterior  a  R.  Ismael  (c.  130  d.  de  C.)  quien  dice  haber 
sido  despojado  este  personaje  del  sumo  sacerdocio  en  beneficio  de  Abraham. 

Junto  con  esta  aclaración  remití  a  Okamoto  el  ruego  de  que  diese  las 
razones  que  le  asistían  para  afirmar  que  N  Exodo  parece  reflejar  sucesivos 
estratos  de  revisión  hasta  la  época  de  los  geonim. 

Su  segunda  carta  es  la  respuesta  a  este  ruego: 

«The  grounds  for  my  statement,  «N’s  present  form  appears  to  reflect  suc- 
cessive  layers  of  revisión  into  geonic  times»,  are  the  following:  although  the 
sporadic  and  eclectic  passages  of  exegesis  in  Targums  are  often  traceable  to 
the  inter-testamental  and  Talmudic  literature  at  a  doctrinal  level,  a  strong 
redactionary  tendency  evident  in  N  can  not  have  emerged  much  earlier  than 
426  A.D.  (d.  of  Rav  Ashi),  postulating  that  there  had  existcd  the  basic  Targum. 

As  I  see  it,  strong  redactionary  elements  are: 

1.  Resides  (14)  Greek  and  (2)  Latín  loan  words,  there  are  many  Hebrew 
words  (e.g.  zeman,  skwm,  symn,  sdr ,  dbq>  slm ,  h$rwkh  and  so  on.  Most  of  these 
occur  in  N  Exodus  where  O  and  Ps  are  identical  in  Aramaic)  and  some  Aramaic 
words  which  are  not  confined  to  Palestinian  literature  (e.g.  Arab-Pers.  hmynh). 
They  reflect  the  revival  of  Hebrew  literature  in  7th  C.  onwards. 

2.  The  recurring  phrase  bkhwnth  rbth  (in  the  high  priesthood)  has  an 
overtone  towards  abstraction,  which  is  characteristic  of  post-Talmudic  exe¬ 
gesis;  so  also  the  frequent  phrases  in  N  such  as  l-$my ,  byt  1 amaleq ,  byt  qwds* . 

3.  Hebrew  verses  left  incompletely  translated  (esp.  N  Ex  32:1,4,8,19,23, 
24,31,35  and  also  word  dmk  for  Hebrew  skv)  reflect  the  scrupulous  revisions 
of  Targums  and  ways  of  public  reading  of  the  Scriptures,  which  the  geonic 
authority  could  control  so  thoroughly.  Cf.  Teshuvoth  Hageonim  sec.  208 
(Harkavy  p  96);  Siddur  R.  Saadya,  1904,  p  368;  Lewin:  Otzar  Hageonim ,  Meg.\ 
Albeck:  Sepher  ha  Eshkol ,  pt.  I,  pp  1 7 1  f f . ;  Tractate  Sopherim  9:9,10;  S.  Lie- 
berman:  Tosefta  Ki-Fshutah ,  pt.  V,  pp  1218  ff. 

Tentatively,  the  following  four  isolated  cases  may  suggest  early  geonic 
origin,  but  the  date  is  really  an  open  question. 

1.  N  &  TJ  II  Ex  15:27.  The  term  Sanhedrin,  referring  to  the  constituent 
individuáis  rather  than  the  institution,  is  not  traceable  to  the  first  century 
Palestinian  Aramaic  terms,  but  can  be  traced  to  the  amoraic  stratum  (b.  Sotah 
45a),  the  Theodosian  Code  and  the  Targum  Sheni. 

2.  N  Ex  22:30.  Comparing  a  false  witness  to  a  dog  is  found  in  Ahai 
Gaon’s  She’eltoth.  I  think  that  some  parallels  in  the  Mekhiltas  are  not  to  be 
taken  seriously  as  of  tannaitic  period. 

3.  N  Ex  12:46  displays  a  redundant  halakhic  formula  /’  tfqwn  mn  byt 
Imbrh  which  is  neither  in  Talmud  ñor  in  the  Codes. 

4.  N  Ex  17:16.  «Saúl  bar  Kish,  Mordecai  and  Esther  wage  war  against 
the  house  of  Amalek»  is  akin  to  those  forms  in  Targums  to  Chronicles.» 

¿,Qué  decir  a  estos  resultados  provisionales? 

Los  deducidos  del  cuadro  estadístico  de  la  primera  carta  coinciden  con 
lo  que  ordinariamente  se  admite  respecto  a  la  relación  de  N,  Ps  y  O.  Es 
interesante  destacar  la  conclusión  que  N  fue  escrito  en  tiempo  distinto  de 
O  y  Ps.  Conclusión  interesante,  porque  Onqelos  ya  tenía  masora  —luego 
texto  consonántico  fijo-  a  mitad  del  siglo  m  d.  de  C. 

Respecto  a  las  pruebas  de  una  «fuerte  redacción»  tardía  de  N,  realmente 
son  de  muy  escasa  fuerza  probativa: 

La  presencia  de  14  palabras  griegas  y  2  latinas  no  prueba  en  modo  al- 


INTRODUCCIÓN 


77* 


guno  una  fecha  tardía  de  redacción;  de  probar  algo,  prueba  lo  contrario, 
cf  vol  I,  Introducción  general  pp  73*-75*. 

La  presencia  de  palabras  hebreas  no  refleja  necesariamente  el  revivir  del 
hebreo  del  siglo  vn  d.  de  C.  en  adelante,  que  fue  un  renacimiento  del  hebreo 
preferentemente  entre  personas  cultas.  Estas  palabras  hebreas  se  encuen¬ 
tran  en  toda  la  literatura  rabínica.  Véase,  por  ejemplo,  las  concordancias 
a  Sifra  de  Kosovsky  (Ó'  sdr ,  vol  4,  p  1310;  symn ,  p  1322;  Ismy,  p  1740;  khwnh 
o  khwnh  gdwlh,  p  1002;  dbq ,  p  580;  zmn  ( zmn  de  N  Ex  23,2  es  errata  por  zkwn), 
p  750-752,  etc.  La  raíz  dbq  aparece  unas  17  veces  en  el  AG  de  Qumrán  (2), 
zmn  una  vez  (3),  slm  varias  veces  (4);  hmynh ,  palabra  árabe  y  persa,  se  en¬ 
cuentra  en  el  Talmud  (cf  Levy  ad  verb  y  Kóhler-Baumg.,  p  1069). 

La  presencia  de  palabras  hebreas  en  textos  árameos  no  significa  época 
tardía.  Antes  del  renacimiento  del  hebreo  del  siglo  vn,  hubo  una  época  en 
que  se  hablaba  el  llamado  hebreo  mísnico  o  hebreo  medio  o  neohebreo. 
Hoy  no  cabe  dudar  que  tal  hebreo  era  lengua  hablada  en  Palestina,  por  lo 
menos  en  el  Sur,  en  los  dos  siglos  primeros  de  la  Era  cristiana.  A  finales  del 
siglo  n  d.  de  C.  parece  que  dejó  de  ser  lengua  hablada.  Esta  lengua  se  encuen¬ 
tra  en  la  Misná  (su  mejor  texto  es  el  ms  de  la  Misná  de  Kaufmann),  en  la 
Tosefta ,  en  los  Midrasim  halákicos  y  en  las  baraytot  de  ambos  Talmudes: 
representa  el  hebreo  hablado  del  siglo  n  d.  de  C.  y  es  un  buen  instrumento 
para  conocer  el  hebreo  bíblico  del  cual  parece  ser  la  continuación  (5).  Tam¬ 
bién  es  hebreo  medio,  aunque  no  hablado,  sino  hebreo  de  Escuela,  el  de  los 
dos  Talmudes  y  el  de  los  Midrasim  haggádicos  (siglos  m-v),  hebreo  mas 
expuesto  que  el  anterior  al  influjo  del  hebreo  bíblico  y  del  arameo  hablado 
y  que  forzosamente  ha  de  presentar  diferencias  según  sea  hebreo  del  Talmud 
Jerosolimitano  y  de  los  Midrasim  haggádicos  palestinos,  o  hebreo  del  Talmud 
Babilónico  y  que,  aparte  de  todos  estos  inconvenientes  ser  hebreo  esco¬ 
lástico,  influido  por  el  hebreo  bíblico,  por  el  arameo  y  un  tanto  diferenciado 
según  la  procedencia —  tiene  el  de  no  contar  con  textos  vocalizados  (6). 

Ésta  es  la  situación  del  hebreo  en  la  época  de  los  tannaim  y  de  los  amo - 
raim.  De  esta  exposición  se  deduce  lo  fácil  que  pudo  ser  la  penetración,  en 
textos  árameos,  de  palabras  hebreas  en  uno  y  otro  período,  sobre  todo  en 
el  período  de  los  tannaim  — siglos  i  y  n  d.  de  C.  porque  entonces  el  hebreo 
era  lengua  hablada  junto  con  el  arameo.  Es  fenómeno  normal  en  una  si¬ 
tuación  de  bilingüismo  que  una  lengua  se  mezcle  con  otra.  Esto  es  tan  cierto 
respecto  al  hebreo  mísnico  que  ha  habido  autores  que  consideraron  a  dicha 
lengua  como  hebreo  arameizado  y  otros  como  arameo  hebraizado.  Por  lo 
mismo,  la  presencia  de  muchas  palabras  hebreas  en  N  -texto  que  había 
de  ser  entendido  por  el  pueblo —  más  bien  apunta  a  una  época  — la  de  los 


Í'J  O  izar  Leshon  Hatannaim,  Concordantiae  verborum  quae  in  Sifra  aut  Toral  Knhanim 
reperiuntur;  véase  del  mismo  autor  el  Thesaurus  Misnae,  4  vols,  Jcrusaicn,  1956;  el  Thesaurus 
Thoseflhae ,  6  vols,  Jerusalén,  1932-1961;  el  Thesaurus  Talmudis,  del  cual  han  aparecido  ya 
20  tomos. 

(2)  Cf  Fitzmyer,  ob.  cit.y  p  209. 

(3)  Ibid,  p  210.  Cf  Dan  2,16;  3,8;  7,12... 

(4)  Ibid,  p  216. 

(5)  CfE.  Y.  Kutscher,  «Mittelhebráisch  und  Jüdisch-Aramáisch»,  Hebráische  Wortforschung 
(Festschrift  z.  80.  Geburtstag  von  Walter  Baumgartner),  Leiden,  1967,  pp  160ss;  cf  A.  Diez 
Macho,  La  lengua  hablada  por  Jesucristo ,  pp  121-125. 

O  Kutscher,  art.  cit.y  pp  160-163. 


78* 


INTRODUCCIÓN 


tannaim —  en  que  el  pueblo  hablaba  hebreo  mísnico,  que  no  a  los  siglos  me¬ 
dievales  en  que  renació  el  uso  del  hebreo  en  la  gente  de  cierta  cultura  ('). 

A  esta  época  tan  antigua  apunta,  por  ejemplo,  el  empleo  de  la  palabra 
sdr  al  final  de  las  obras  de  creación  de  N  Gn  l.  Este  cap  de  N,  como  ha 
notado  Domingo  Muñoz  en  su  tesis  doctoral,  es  de  lo  mas  antiguo  de  N, 
un  cap  escapado  a  la  revisión  rabínica  posterior,  un  cap  anterior  al  siglo  n 
d.  de  C.,  época  en  que  la  reacción  rabínica  contra  la  teoría  de  los  «dos  po¬ 
deres»  hizo  revisar  el  cap  1  de  Gn  de  otros  Targumim.  Según  comunicación 
epistolar  de  McNamara,  ha  descubierto  en  la  formulación  del  final  de  los 
vv  de  la  creación  de  N  Gn  1  — precisamente  donde  se  repite  la  palabra  he¬ 
brea  seder —  indicio  de  que  estos  w  se  leían  en  las  ma'madoi  o  reuniones  de 
israelitas  que  acompañaban  con  oración  fuera  del  Templo  los  sacrificios  de 
éste.  Es  probable,  pues,  que  seder  ya  fuera  palabra  incluida  en  N  Gn  1  antes 
del  año  70  d.  de  C.  Cf  Eclo  50,14. 

Respecto  a  la  expresión  bkhwnth  rbth ,  que  por  ser  abstracta  sería  postal¬ 
múdica,  ya  la  encontramos  en  hebreo  (khwnh  gdwlh)  en  Eclo  45,24.  En 
el  AG  encontramos  otro  abstracto  rbwt *  (el  Dios  de  la  Grandeza ),  un  texto 
de  la  cueva  IV  de  Qumrán  llama  a  Dios  con  el  abstracto  rbw ,  Grandeza  (2); 


(‘)  Cf  E.  Y.  Kutscher,  La  lengua  hebrea  y  su  compañía  a  través  de  los  tiempos ,  conferencia 
en  hebreo,  N.  York,  1968,  pp  4-9,  pondera  el  gran  influjo  del  arameo  en  el  hebreo,  que  se  hace 
sentir  incluso  en  el  hebreo  bíblico  (dos  ejemplos  del  esquema  de  nombre  de  acción  hq(lh  en  Is 
y  dos  en  Ester),  pero  sobre  todo  en  el  hebreo  mísnico  (esquema  hqtlh ,  q(l ,  etc.);  en  esta  clase  de 
hebreo  el  influjo  arameo  se  deja  sentir  hasta  en  la  morfología  (en  la  2.a  pers  mase  y  fem  del 
pronombre  sufijado  que  está  tomada  del  arameo:  -eka  pasa  a  - ak ,  y  -ek  pasa  a  -ik)\  a  pesar 
del  intenso  influjo  arameo,  el  hebreo  mísnico  mantuvo  en  muchos  casos  su  independencia 
(vg.,  no  tomó  el  nun  epentético  de  la  2.a  pers  fem  sing  o  de  la  2.a  pl  del  imperfecto  contra  lo 
que  se  estila  en  arameo  palestino;  apenas  integró  los  esquemas  de  nombres  qll  y  mqtlh  que  del 
arameo  pasaron  al  hebreo  bíblico  posterior;  en  cambio,  desarrolló  abundantemente  un  esquema 
típicamente  hebreo,  pero  poco  desarrollado  en  el  hebreo  bíblico  — el  esquema  qíylh — :  Kutscher, 
ibid.,  p  6,  dice  haber  encontrado  130  palabras  del  esquema  qíylh  en  la  Misná  de  Kaufmann, 
dato  interesante  en  orden  al  problema  de  los  nombres  abstractos  de  N  suscitado  por  Okamoto. 
Es  probable  que  el  influjo  del  arameo  fuese  más  intenso  en  la  gente  culta  que  en  el  pueblo,  lo 
que  explicaría  la  relativa  frecuencia  de  los  esquemas  q(l  y  mqtl  en  los  libros  tardíos  de  la  Biblia 
y  su  escasez  en  la  lengua  mísnica.  El  principal  influjo  y  utilidad  del  arameo  es  haber  hecho  des¬ 
aparecer  del  mísnico  los  tiempos  con  waw  versivo  y  el  haber  así  acotado  el  área  semántica  de 
los  tiempos  (vg.,  el  participio  para  expresar  presente  y  futuro,  el  pretérito  para  el  pasado,  el 
imperfecto  para  el  futuro).  Pero  este  gran  influjo  del  arameo  en  el  hebreo  no  fue  la  causa  de 
que  éste  desapareciese  con  la  generación  de  Yehudá  ha-Nasi;  la  causa  fue  la  diáspora  que  siguió 
a  la  revuelta  de  Bar  Kokeba.  Hasta  entonces,  el  hebreo  había  continuado  como  lengua  hablada 
desde  la  vuelta  del  Destierro,  al  parecer,  al  lado  del  arameo,  pero  en  el  Sur  de  Palestina,  en  la 
provincia  de  Judea,  en  Jerusalén  y  sus  aledaños,  donde  se  aposentaron  los  que  volvieron  de  la 
cautividad  de  Babilonia;  sólo  cuando  los  Hasmoneos  conquistaron  Galilea  se  extendió  el  área 
lingüística  del  hebreo  hacia  el  Norte,  pero  tras  la  matanza  y  dispersión  de  la  guerra  del  132-135 
d.  de  C.,  quedaron  algunos,  muy  pocos,  judíos  en  el  Sur,  otros  huyeron  a  Galilea,  en  la  que  se 
hablaba  en  exclusividad  el  arameo  desde  hacía  siglos.  Los  que  se  refugiaron  en  el  Norte  per¬ 
dieron  el  hebreo  como  lengua  hablada,  los  pocos  que  quedaron  en  Judea  quizá  continuaron 
utilizando  el  hebreo  como  lengua  hablada,  como  parece  deducirse  de  un  dicho  del  rabbi  del 
Sur,  de  Bet  Gubrin,  R.  Yohanán,  que  nos  conserva  el  Talmud  Jerosolimitano  (cf  Kutscher, 
ibid.,  pp  7s). 

Siendo  éste  el  panorama  lingüístico  de  Palestina,  y  tratándose  del  TargPal,  Targum  para 
ser  entendido  por  el  pueblo  judío  sencillo,  las  palabras  hebreas  introducidas  dentro  del  Targum 
parecen  indicar  que  la  inclusión  se  operó  cuando  el  pueblo  sencillo  hablaba  y  entendía  el  mísnico, 
es  decir,  antes  de  que  desapareciese  esta  lengua  en  el  primer  tercio  del  siglo  u  d.  de  C,  Por  tanto, 
las  incrustaciones  de  palabras  hebreas  mísnicas  en  N  Ex  son  más  bien  signo  de  gran  antigüedad 
que  no  signo  de  época  gaónica. 

(2)  Fitzmyer,  ob.  cit .,  p  75. 


INTRODUCCIÓN 


79* 


los  nombres  terminados  en  -ut  (abstractos  o  nombres  de  acción)  se  encuen¬ 
tran  en  la  Biblia,  en  cantidad  en  los  libros  posteriores  por  influjo  del  arameo; 
y  probablemente  por  influjo  del  arameo  se  encuentran  en  el  hebreo  de  la 
Misná  como  se  puede  ver  en  el  artículo  de  E.  Y.  Kutscher,  «Mehqarim  be- 
diqduq  leson  hakamim,  z.l.  (según  el  ms  Kaufmann  de  la  Misná)»  (').  En 
vista  de  lo  cual  es  pura  hipótesis  suponer  que  expresiones  abstractas  como 
bkhwnth  rbth  sean  fruto  de  la  tendencia  a  crear  abstractos  de  época  postal¬ 
múdica.  Recuérdese  que  esta  denominación  se  aplica  a  Melkisedeq,  como 
arriba  hemos  señalado. 

Respecto  al  compuesto  byt  qwds* ,  véase  en  hebreo  en  1  Cr  29,3  y  en 
Is  64,10.  La  multiplicación  de  la  palabra  byt  más  bien  parece  deberse  a 
influjo  arameo.  En  las  cartas  de  Bar  Koseba  se  encuentra  Bet  Israel ;  cf 
Le  1,33.69  etc.  Byt  mdrs  (Pes  byt  ulpan)  en  Eclo  51,23  (2). 

El  dejar  sin  traducir  ciertos  vv  de  N  Ex  32,  en  modo  alguno  hay  que 
explicarlo  por  halakot  de  la  época  gaónica,  pues  basta  recurrir  al  tratado 
Megillah  4,10  de  la  Misná,  o  más  bien  a  una  norma  ya  anteriormente  exis¬ 
tente  codificada  en  tal  tratado.  Véase  lo  que  hemos  escrito  sobre  este  tema 
en  vol  I,  Introducción  general,  pp  61  *s. 

Respecto  al  empleo  de  «Sanhedrin»  para  significar  sus  miembros  más 
que  la  institución,  en  N  Ex  15,27  parece  que  se  ha  de  leer  como  en  M  (sbyj 
sanhedrin;  pero  cf  Jn  11,47,  Sanhedrin  63a. 

Respecto  a  Ex  22,30,  la  traducción  de  N  es  «Y  seréis  pueblo  consagrado 
para  mi  Nombre.  Y  no  comeréis  carne  despedazada  por  fiera,  matada  en  el 
campo.  La  arrojaréis  a  los  perros  o  la  arrojaréis  a  los  extranjeros,  a  los  gen¬ 
tiles  que  se  parecen  a  los  perros».  No  es  necesario  recurrir  a  pasos  de  la 
Mekilta  ni  a  seeltot  de  geonim  para  encontrar  este  dicterio  contra  judíos: 
Pablo,  en  el  siglo  i  aplicaba  la  calificación  de  perros  a  los  judíos  o  judaizantes 
infieles.  Véase  Filipenses  3,2:  «Guardaos  de  los  perros ,  guardaos  de  los  malos 
obreros,  guardaos  de  los  mutilados  (por  la  circuncisión)»  (3). 

El  valor  probativo  de  los  demás  argumentos  es  tan  poco  convincente 
como  el  de  éstos.  Por  todo  lo  cual,  la  redacción  tardía  de  N  Éxodo,  en  época 
talmúdica  o  gaónica,  hasta  que  no  se  presente  pruebas  más  sólidas,  es  hipó¬ 
tesis  sin  serio  fundamento. 


(Terminado  en  setiembre  de  1969) 


(')  En  el  Sefer  Bar -llar,  1956-1965,  pp  (71s). 

(2)  Cf  Bet  Peleg  (Ch.  Rabin,  The  Zadokite  Documents,  [2.a  ed.,  Oxford  1958],  XX,  21, 
p  41);  Bet  Yehudá  (oh  cit ,  IV,  11,  p  15);  Bet  Absalom  en  el  Péser  de  Habacuc  de  Qumrán,  col  V, 
lín  9.  En  el  Manual  de  Disciplina  VIII,  5,  IX.  6  byt  qwds.  En  la  Guerra  de  los  hijos  de  la  luz  y 
los  hijos  de  las  tinieblas  frecuentemente  se  usa  sdr. 

(3)  Cf  A.  Diez  Macho,  «Targum  y  N.  Testamento»,  Mélanges  E.  Tisserant ,  Roma,  1964, 
p  m. 


TEXTO 

Y  VERSION  CASTELLANA 


-EXODO 


EXODO 


CAPITULO  I 

1  Y  éstos  son  los  nombres  de  los  hijos  de  Israel  que  fueron  a  Egipto  con 
Jacob;  fueron  cada  uno  con  los  hombres  de  su  casa: 

2  Rubén,  Simeón,  Leví  y  Judá, 

3  Isacar,  Zabulón  y  Benjamín, 

4  Dan  y  Neftalí,  Gad  y  Aser. 

5  Y  fueron  todas  las  personas  que  salieron  de  los  lomos  de  Jacob  setenta 
personas  y  José  que  estaba  en  Egipto  (‘). 

6  Y  murieron  José  y  todos  sus  hermanos  y  toda  aquella  generación. 

7  Y  los  hijos  de  Israel  se  hicieron  poderosos  y  engendraron  hijos  y  se 
multiplicaron. 

8  Y  surgió  un  rey  nuevo  sobre  Egipto  que  no  conocía  a  José  y  no  caminó 
según  sus  leyes. 

9  Y  dijo  a  su  pueblo:  He  aquí  que  el  pueblo  israelita  es  más  numeroso 
y  más  fuerte  que  nosotros; 

10  venid,  tomemos  contra  ellos  malos  planes  (-),  decretemos  leyes  (con  las 
que)  los  disminuyamos  antes  de  que  se  multipliquen  y  ocurra  que 
sobrevenga  la  guerra  y  también  ellos  se  sumen  a  nuestros  enemigos  y 
hagan  guerra  contra  nosotros  y  pongan  sobre  sí  un  rey  y  se  marchen 
del  país. 


(')  M:  «(que)  estaba  hasta  ahora». 

(2)  M:  «pues,  y  aconsejémonos  los  secretos  de  la  guerra». 


2 


E  X  O  D  U  S 


CAPUT  I 

'pixi  ñas  api?'  as?  ansa1?  iVs?  m  Vx-itr  ’sa  nna&?  p'Vxi 

nVs?  rrnv,a 
¡min’i  mV  psa»  pixn 
sja'sai  ]*?iaT  “laü©1’ 
n®xi  ni  ^rasi  p 

mm  *]on  pas  ps?ap  aps?m  rrxVn  'pea  [!]xmPB3  Va  pim 

¡nnxaa 

:xinn  un  Vai  'ínx  Vai  p)ov  rvai 
[Cetera  desider]  ¡psoi  nV'nxi  iapn  Vx*wi  isai 
¡moiaia  "|Vn  xVi  ^ov  ir*  can  xV  m  ansa  Vi:  mn  -jVa  api 
:72a  psrpm  p3o  Vk*w  '3a  xas?  xn  rras?V  naxi 
xV  ís?  aip  pnrp  "is?T3  psm  pr  p'a  ps?  prrVs?  aosi  prvx 
Vs?  prx  f]x  psoim  xaip  mo  snsr  anx  'nm  psa- 
pnV  ppo-i  iVa  prrVs?  pin  jVaipV  xaip  pio'i  prxaw 

:XS?"IX  )a 


1  1  7",7Ki]  p'rx  M  |  iVv  ’i]  i1?:?!  I  U  5  pim]  pmm  mH  mm] 

mn  |»d  ns?  M  |  8  x1?  m]  +  mn  I  ||  9  xas?]  "as?  M  Ig  10  a 031] 

[n]anp  "mo  ;m  yis?si  p?a  M  |  pm]  leg?  pm  |  pj'x  ^x]  ps-n  mn1?  M 
pi'xiw]  leg  p’XStt?  xs?nx  ...  xanp]  píen  im  pmi  anp  mo  paipb 
ns?-ix  |?i  M. 


1 

2 

3 

4 

5 

6 

7 

8 

9 

10 


3 


Ex  1,  11-20 


NEOFITI  I 


1 1  Y  pusieron  sobre  ellos  jefes  de  servicios  a  fin  de  hacerlos  sufrir  con  sus 
servidumbres.  Y  construyeron  altas  ciudades  para  el  faraón,  Tanis  y 
Pelusio. 

12  Y  al  tiempo  que  los  oprimían,  así  ellos  se  multiplicaban  y  así  se  hacían 
poderosos.  Y  los  egipcios  se  sintieron  angustiados  ante  el  pueblo  de  los 
hijos  de  Israel. 

13  Y  los  egipcios  esclavizaron  a  los  hijos  de  Israel  con  dureza, 

14  y  amargaron  sus  vidas  con  trabajo  duro  de  barro  y  de  ladrillo  (J)  y  con 
toda  clase  de  trabajo  en  el  campo,  toda  suerte  de  trabajos  en  los  que 
los  hacían  trabajar  con  dureza. 

15  Y  dijo  el  rey  de  Egipto  a  las  parteras  hebreas  una  de  ellas  llamada 
Sifrah  (2)  y  la  segunda  Puah, 

16  y  dijo:  Cuando  asistáis  al  parto  de  las  hebreas  ved  los  asientos:  si  es 
hijo  le  daréis  muerte  y  si  es  hija  (la)  dejaréis  con  vida. 

17  Y  las  parteras  temieron  delante  de  Yahweh  y  no  hicieron  como  había 
hablado  con  ellas  el  rey  de  Egipto  y  dejaron  vivir  a  los  niños. 

18  Y  el  rey  de  Egipto  llamó  a  las  parteras  y  les  dijo:  ¿Por  qué  habéis  hecho 
esto:  dejar  vivos  a  los  niños? 

19  Y  dijeron  las  parteras  al  Faraón:  Las  hebreas  no  son  como  las  mujeres 
egipcias,  pues  son  fuertes:  antes  de  que  la  partera  venga  junto  a  ellas, 
ellas  suplican  a  su  Padre  (:{)  que  está  en  los  cielos  y  Él  las  responde  y 
ellas  dan  a  luz. 

20  Y  Yahweh  favoreció  a  las  parteras  y  el  pueblo  se  multiplicó  y  se 
fortaleció  mucho. 


0)  I:  «ladrillos». 

(2)  M:  «o  sea,  Yokébed  y  el  nombre  de  la  segunda  Puah,  o  sea,  Miriam»  =  TJ  II; 
cf  Ps  I;  cf  N  v  21. 

(3)  I:  «delante  de  Yahweh  y  les  responde  y  dan  a  luz». 


4 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  1,  11-20 


pn'snViDa  finir  psx»*?  ]a  pn^aa  p:anan  pn'V»  pipi  i  i 
¡poiV’s  nn  Diü  n'  nsnsV  jV'Vn  pnp  pm 
ip'»xi  ps'pn  pin  paai  pmo  pin  paa  pnn'  pn»sa  pim  *?ai  12 

¿xa»’  na  xas?  anp  ja  nnx» 
n'ppa  Vx-uc'"'  na  n'  x"nsa  Trasvi  13 
'axa  pVis  Vaai  na*?ai  xi'aa  'trp  pVaa  pn"n  n'  mai  m 

¡rapa  pna  mVs  -n  pVis  Va  n'  xna 
nnsp  pnaa  xnnn  nap  ’n  xn"na»  xn"nV  ansan  xaVa  naxi  15 

;n»ia  xn'nnn  naizn 

]x  x"nana  *71?  p'an  pmn  xn"na»  n'  pnV"a  pmn  na  naxi  16 
:'n'm  x'n  napi  xna  7x1  n'n'  pVapn  xm  nan  na 
xaVa  pna»  VVan  na  ■pn  pna»  xVi  *’•'*’  anp  ja  xn"n  ib  mi  17 

:x'Vd  rv>  pa"pi  a'nsan 

pma»  na  VVn  ]a  pn1?  naxi  xn"nV  ansan  xaVa  xnpi  is 

¡X'Va  pna"pi  pnn  xasns 

anx  xn"na»  nn"nsa  n'tria  xV  amx  nana1?  nn"n  pnaxi  19 
pmax  anp  p'Vsa  prx  pnnnV  xn"n  'n'n  xV  n»  prx  p'n 

:pV'  prxi  pnn'  n»  xim  x[']atra 
¡xnnV  ispinxi  xa»  pioi  nn"nV  aa"xi  20 


1 1  pnVoa]  panbc  M  |  pnnn'nsa]  pmiasoa  M  pnp]  pmp  M  j 
o:ü]  olio  M  ||  12  pim  bai]  pin  pnai  M  paa]  p  M  pao]  pxno  1 1 

ip’vxi]  ip'i?nxi  M  ||  13  rapa]  rwp  piVisa  M  14  moi] 

iTaxi  M  .  ’pp  p^aa]  xnrp  xmVisa  M  |  naVai]  xnaVai  I  jnViB  i.°] 
xinVis  M  ¡1  15  xn”nV]  xmV’b  M  nsis  ...  nnstr]  naav  mn  xm 

ama  nnn  xm  nsns  xnxmm  nan  M  16  ...  pmn  na]  aanrrV’a 
[leg  'ana]  pmana  Vv  panoa  pimm  M  |  pVapn]  [pbojpni  M  |  xna] 
nna  M  l  mmi]  nm’  pa"pni  M  17  ...  íbnm]  ]a  xm'?’  íVmm 

P  anp  M  pnar]  []]nasi  M'Jbban]  VVa  m  pa"pi] ''a’’pi  M  ¡j 
18  xn’m1?]  xm*?’*?  M  ¡§  19  nn’m]  xm1?'  M  |  n»  prx]  nv  prn  M 
prx  pnnnV  xn”n]  prn  xmV  pnnn*?  M  pnn’ ...  onp]  pnn’  nsi  P  onp 
[prob  leg  piV’i]  innV’n  I  |  x[’]aa?a]  ’  supra  addl  prxi]  prm  M 
20  ”']  nn  nma’a  M  |  xnnV  ispmxi]  xnnV  pino'i  M. 


5 


Ex  1,  21-2,  6 


N  EOFITÍ  I 


21  Y  porque  las  parteras  temieron  delante  de  Yahweh  se  granjearon  un 
buen  nombre  en  medio  (*)  de  la  casa  de  Israel  y  Yahweh  les  hizo  casas: 
la  casa  real  y  la  casa  del  sumo  sacerdocio:  Miriam  tomó  la  corona  de 
realeza  y  Yokébed  tomó  la  corona  del  gran  sacerdocio. 

22  Y  el  faraón  mandó  a  todo  su  pueblo  diciendo:  A  todo  varón  que  nazca 
a  los  judíos,  arrojadlo  en  el  río,  pero  dejad  con  vida  a  toda  hembra. 


CAPÍTULO  II 

1  Y  fue  un  varón  (2)  de  la  casa  de  Leví  y  tomó  por  mujer  la  hija  (3)  de 
Leví. 

2  Y  la  mujer  concibió  y  parió  un  hijo  y  vio  que  era  hermoso  (4)  y  le  tuvo 
oculto  tres  meses. 

3  Y  no  pudiendo  ocultarle  por  más  tiempo,  tomó  para  él  una  caja  de 
papiro  y  la  calafateó  con  asfalto  y  pez  y  puso  en  ella  al  niño  y  le  colocó 
en  el  pastizal,  a  la  orilla  del  río. 

4  Y  se  colocó  a  lo  lejos  una  hermana  suya  para  conocer  su  hermana 
qué  f)  se  le  haría. 

5  Y  bajó  la  hija  del  faraón  a  refrescarse  al  lado  (6)  del  río  y  sus  doncellas 
caminaban  por  la  orilla  del  río  y  vio  la  caja  en  medio  del  pastizal  (7)  y 
envió  a  su  sierva  para  que  la  cogiera. 

6  Y  abrió  y  vio  al  niño  y  he  aquí  el  niño  llorando  y  tuvo  compasión  de 
él  y  dijo:  Este  es  de  los  hijos  de  los  hebreos. 


(')  M  1°:  «(en  medio)  de  las  generaciones  e  hicieron  a  ellas  casas»;  M  2°: 
«Casas  del  gran  sacerdocio,  casas  de  la  profecía  y  casas  de  realeza»  (=  casas  de  sacer¬ 
dotes,  de  profetas  y  de  reyes). 

(2)  M:  «un  varón  levita  de  la  tribu  de  Leví». 

(3)  M:  «y  tomó  a  Yokébed  su  novia  por  mujer». 

(4)  Lit:  «bueno»  (tob). 

(5)  M:  «cuál  sería  el  final  del  niño». 

(fl)  M:  «a  la  orilla  del  río  y  las  doncellas». 

(7)  M:  «de  los  papiros». 


6 


N  EOFITI  I 


Ex  1,  21-2,  6 


m  ao  a»  pinV  pipi  mp  ja  xmm  on»  mm  21 

nnnnan  xmai  xmaVan  nn^a  avia  pn*?  nasn  bina*  ira 
nnnna  y?a  naos  naam  xmaVa  ‘rbo  naoi  ana  nnan 

¡nnai 

¡T'iin'1?  Tornan  nan  na  Va  nam*?  mas?  VaV  ns?-ie  npai  22 
¡pa^pn  xapu  xna  Vai  mm  pp*?an  xnma 


CAPUT  II 

mbn  urna  rr  aan  nbn  nmaa  xnai  Vtxi  1 
nrv'  nnaai  xm  ao  anx  mm  nam  na  mIri  xnnx  ma»i  2 

:pnm  xnbn 

m-rn  -an  iam  rr*?  naon  mm  nnaaaV  am  nVa'  xbi  3 
maxa  mm  mncn  x,l?a  m  na  mni&i  xnanai  xnama  mm 

¡xnm  ai  bs 

••rr'b  rasnx  na  [!]mnnx  ara*?  pinna  mnnx  mnrnxi  4 
bv  pabna  nman  xmi  Vs?  x-npnab  nsj-ian  nma  nnmi  5 
mojí  nnnax  m  nnbtri  max  na  nnam  m  xam  xnm  qn 

mm 

)a  maxi  nVs?  nam  -aa  x-Va  xm  x-Va  m  nam  nnnai  6 

=pn  xm  rmjnasn  pmaa 


21  pipi]  pipi  M  1  orna  ...  ^xiBr  rna]  pna  pn1?  'nasn  m  M 
...  nn"a]  xniaba  [a  vid  delet]  ’naai  [Njmra:  "na  «Ün  xnnna  'na  M 
amaban]  xnna^m  M  f  22  ppVon]  pbapnn  M  pa"pn  xapu] 
mm  pa’pn  nap?  M. 

2  1  nVn  nmaa  Nía)]  nVi  [Njoarca  'nv1?  na?  M  |  nmaa]  [nma]  ja  I 
n1?!  urna]  imx1?  n,L>  xna’an  naar  m  M  p  3  ain]  ti»  M  |  ri"»n] 
nsrcxi  M  aj]  *p  M  ¡p  4  mrsrxi]  m1?  napi  M  |  m1?  i'asnx]  nin 
x'Von  msioa  M  jji  5  nmam  xnm  Vs]  xm'Vm  xnn:  aj  bv  M  msx] 
man  M  ||  6  pnna  ja]  id  M  |  [m]nasn]  pnnasn  N. 


7 


Ex  2,  7-15 


N  EOFITI  1 


7  Y  dijo  su  hermana  a  la  hija  del  faraón:  ¿Voy  a  llamar  una  nodriza  de 
las  hebreas  que  te  amamante  al  niño? 

8  Y  le  dijo  la  hija  del  faraón:  Vete.  Y  fue  la  (')  doncella  y  llamó  a  la 
madre  del  niño. 

9  Y  le  dijo  la  hija  de  faraón:  Lleva  este  niño  y  amamántamelo  y  yo  te 
daré  tu  salario.  Y  la  mujer  cogió  al  niño  y  le  amamantó. 

10  Y  creció  el  niño  y  le  llevó  a  la  hija  del  faraón  y  fue  para  ella  un  hijo  y 
le  llamó  Moisés  y  dijo:  Porque  le  he  salvado  de  las  aguas. 

1 1  Y  ocurrió  en  aquellos  días:  Moisés  creció  y  salió  junto  a  sus  hermanos 
y  vio  sus  trabajos  y  vio  a  un  hombre  egipcio  pegando  a  un  hebreo  de 
sus  hermanos. 

12  Y  miró  (2)  a  uno  y  otro  lado  y  vio  que  allí  no  había  nadie  y  dio  muerte 
al  egipcio  y  lo  ocultó  en  la  arena. 

13  Y  salió  un  segundo  día  y  he  aquí  que  dos  (3)  hombres  hebreos  se  reñían. 
Y  dijo  al  culpable:  ¿Por  qué,  por  favor,  golpeas  a  tu  compañero? 

14  (Y  dijo)  (4):  ¿Quien  te  ha  constituido  en  señor  y  príncipe  sobre  noso¬ 
tros?  ¿Acaso  has  decidido  matarme  como  mataste  al  egipcio?  Y  Moisés 
tuvo  miedo  y  dijo:  He  aquí  que  ahora  (5)  se  conoce  la  cosa. 

15  Y  oyó  el  faraón  esto  y  quiso  dar  muerte  a  Moisés  y  huyó  Moisés  de 
delante  del  faraón  y  habitó  en  la  tierra  de  Madián  y  se  sentó  junto  al 
pozo. 


(')  Así  en  M.  En  el  texto  «su  doncella». 

(2)  M  l.°:  «...  en  espíritu  de  profecía  a  este  mundo  y  al  mundo  venidero  y  vio 
que  no  había  de  salir  varón  puro  de  él  y  mató  al  egipcio  y  le  ocultó  en  la  arena». 
M  2.°:  «Moisés  en  el  espíritu  santo  a  los  dos  mundos  y  vio  que  no  había  de  surgir 
ningún  prosélito  de  aquel  egipcio  y  mató  al  egipcio  y  lo  ocultó  en  la  arena». 

(*)  M:  «Datán  y  Abiram,  varones  hebreos,  riñendo». 

(4)  Falta  en  el  texto. 

(5)  M:  «en  verdad,  se  ha  conocido». 


8 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  2,  7-15 


xpva  nnx  "pV  npm  Vnx  xn  minan  mma1?  mnnx  maxi  i 

:x,1?ü  rr  i*?  p’jn  xrvmasi  p 

max  rr  nxnpi  ¡viran  n*?TXi  'Vtx  [njsnsn  nma  n1?  maxi  s 

¡x'Van 

nrr  pmxi  pan  x,l?&  rr  ,,V,’a,,'x  minan  nma  n1?  maxi  9 
¡mrr  npnxi  x,l?ü  rr  xnnx  naoai  *pn:x  rr  |nx  mxi  ■’*? 
naw  mpi  nab  n1?  mm  nsnen  mma1?  mrr  nrrxi  x^o  nan  io 

¡nn’  raí»  xn  p  nnx  maxi  nwa 
xam  nnx  mi1?  pon  nc?a  nan  prxn  xpjara  mm  n 
¡nnx  ]a  nan  na:1?  na  msa  na:  xam  pnnnhnaa 
ir  Vopi  na:  pn  mm  x1?  mnx  xam  xanVi  xan*?  Vonoxi  12 

¡xVna  mnaoi  mnsa 

nan1?  naxi  ps:na  pnas  pna:  pnn  xm  x:nn  xara  pon  13 

¡-pan1?  na  nx  pa  na1? 

nax  nx  'ir  bapa  xn  ):,l?n  a,l?m  an  na:1?  im  nui  p  [naxi]  14 
¡xa:na  mnx  pa  xn  naxi  nca  Vnm  mnsa  rr  nVapn  na  “pn 
p  nwa  pnsn  nma  m  bapa*?  nsiai  pnn  xana  m  nsna  siatri  15 
nnxa  •?»  n1?  a  mi  pian  xsinxa  nmzn  nana  anp 


7  xn]  in  text  xm  ;  Vtx  xn]  Vrxn  1  pnm]  prm  M  8  mman] 
xm’bu  M  9  ,lra"X]  [not  masor  n"ir]  'rtr  "‘ra'X  M  'p’nx-i] 
pmxi  M||  10  nmxi]  nrmxi  I;  [leg  m'rrxi;  sic!]  nm,,,xi  M  |  xm  ja] 

xma  M  II  xpjara]  in  text  xaraiH  prnin^ma]  pmnavtra  M 
na:1?]  na:  M  12  xbna  ...  xanbi  xanV]  pnn  xa'nva  nxia:  nma 
yaDi  nxnra  m  xnai  nma  pm:  ’xat  na:  m1?  xm  xam  mxn  xa^yai 
x*?na  mm  M  i.°;  rns  xnr:  m1?  xm  xam  xmVv  pnra  xpmp  mna  n»a 
xbna  mm  yaoi  nxnsa  m  xnai  nxnsa  xmn  ja  aipa1?  M  2.0  II  13 
ps:na  ...  pnn]  ps:  [jpxmm  pna:  [ojmaxi  |nn  M  ■  14  [nax:]] 

Desider  in  text  -|m]  -|nr  I  |  bapa^  büp’a1?  M  nVopn]  nVap  m  I 
mnsa]  nxnx’a  1  1  yvnx  pa  xn]  svmx  panp  pa  M  |  svrx]  svrnx  I. 


9 


Ex  2,  16-25 


NEOFIT1  l 


16  Y  el  señor  de  Madián  tenia  siete  hijas  y  vinieron  y  sacaron  agua  y 
llenaron  los  pilones  O  para  abrevar  el  ganado  de  su  padre. 

17  Y  vinieron  los  pastores  y  las  echaron  y  se  levantó  Moisés  y  las  libró  y 
abrevó  su  ganado. 

18  Y  fueron  a  su  padre  Reuel  y  dijo:  ¿Por  qué  habéis  venido  hoy  tan 
pronto?  (2). 

19  Y  dicen:  Un  hombre  egipcio  nos  libró  de  las  manos  de  los  pastores  y 
también  nos  sacó  agua  y  abrevó  nuestro  ganado  (3). 

20  Y  dijo  a  sus  hijas:  ¿Y  dónde  está?  ¿Por  qué  habéis  dejado  abandonado 
al  hombre?  Llamadle  y  tome  (4)  alimento 

21  Y  Moisés  empezó  a  habitar  con  el  hombre  y  dio  (5)  a  Moisés  por  mujer 
a  su  hija  Sipporah. 

22  Y  parió  un  hijo  y  le  llamó  Gersón  porque  dijo:  Habitante  y  residente 
soy  en  tierra  extranjera. 

23  Y  en  aquellos  largos  días  murió  el  rey  de  Egipto  y  gimieron  los  hijos 
de  Israel  por  la  servidumbre  y  clamaron  y  su  clamor  desde  la  servi¬ 
dumbre  (6)  subió  delante  de  Yahweh. 

24  Y  fue  oído  delante  de  Yahweh  su  clamor  y  Yahweh  (7)  recordó  en  sus 
buenas  misericordias  (  =  en  su  misericordiosa  bondad)  la  alianza  (8) 
que  había  pactado  con  Abraham,  Isaac  y  Jacob. 

25  Y  fue  manifiesto  delante  de  Yahweh  la  esclavitud  de  los  hijos  de  Israel 
y  determinó  con  su  Verbo  (o:  por  su  palabra)  libertarles. 


(')  M:  «los  pilones». 

(2)  M:  «os  apresurasteis  (a  venir)?». 

(3)  M:  «el  ganado». 

(4)  M:  4-  «un  poco». 

(5)  I:  «y  dio»  (otro  verbo). 

(6)  M:  «de  su  servidumbre». 

(7)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh»  (lit:  «del  Nombre»). 
(*)  M:  «su  alianza». 


10 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  2,  16-25 


mprca1?  nn[a]*na  rv  pbai  j^-n  prisi  |n  yarc  pm  na^n  i6 

:jimarn  ms?  rv 

:|inis?  rv  'ptrNi  pnrv  aran  nrca  api  |inrv  mei  «"sn  jirun  \i 
■'rv’Q1?  prvm«  na  bbn  p  na«i  finias  bsisn  miV  is 

¡pin  «ar 

nVn  ■■Vna  «pi  s"sm  |in,,T  p  ]n”  ar»  musa  na:  f'"iasi  19 

:pi?  n1’  'p&Sl  ib 

rv,l7  pnp  sna:  rv  finpa»  pa  nab  sin  fsi  nTiia1?  nasi  20 

•  ]1Ta 

¡niraV  rrma  mías  n*  aosi  xna:  rrnb  n^a1?  n»a  nan  21 
s:s  amm  mn  ras  dhk  Dimi  na»  rv'  mpi  na  mV’i  22 

¡nsnar  snsa 

'ja  ímnsi  anisan  saVa  mi  firsn  n^sro  «"ara  mm  23 
¡sinbia  p  anp  finnVap  npVoi  musí  singla  p  bs-um 
sa"p  rv  s^aa  rama  nansi  finn^ap  rv  mp  sran  24 
¡aps?-’  asn  pns'  as?  amas  as  D"p  n 
pnaa1?  rmaaa  i  asi  Vsntr  ran  fiamas»  n'  mp  25 

:pnrr 


16  pa]  +  ppi:  M  nn[a]na]  in  text  nnma;  nirvana  M  I 
vppa*?]  np®a*7  1  ||  17  Jims]  pna»  I  II  18  prisi]  fin  si  M 

*7*7:3  |a]  in  text  fa  *7*7:3  ¡  fin-ms]  finm  M  ||  19  fv  ar®]  pr®  I 

|:v]  n:s  M  20  pi]  ]m  I  |  *?a'n]  +  [leg  *7’*7p]  *?'*73  M  1  21  rvn*7] 

3:  M  aoxi]  ann  I  ||  22  nxnau]  [n]"[nai:]  I  |  23  vara] 

xara  I  |  ¡mnto]  leg  ímsnsi  |  tonVis  p  i.°]  Nin*?isa  M  Í¡Nin*7iD  |a  2.ü] 
s:n*7iDa  1  l  N:n*7ic  2.0]  fin:n*?is  M  24  finn*7ap]  finnVrp  M 
'"]  ni  nna'a  M  sa^p]  rra'-p  M  |  a"p  n]  crp  n  I  |  25  n1 

fiamas®]  finn*?iap  rv  M:  corr  ut  v  24  mp  [rv];  cf  3,  7.9. 


II 


Ex  3,  1-7 


N  EOFITI  I 


CAPÍTULO  III 

1  Y  Moisés  apacentaba  el  ganado  (de  su  suegro  Jetró,  señor  de  Madián, 
y  condujo  el  ganado)  (])  detrás  (2)  del  desierto  y  llegó  al  monte  Horeb 
sobre  el  que  se  apareció  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh. 

2  Y  se  le  apareció  el  Ángel  de  Yahweh  en  llamas  de  fuego  (3)  en  medio 
de  una  zarza  (4).  Y  vio  y  he  aquí  que  la  zarza  ardía  en  fuego  y  la  zarza 
no  se  quemaba  (5). 

3  Y  dijo  Moisés:  Me  desviaré  y  veré  esta  gran  visión:  por  qué  no  se 
quema  la  zarza  (6). 

4  Y  fue  patente  ante  Yahweh  que  Moisés  se  había  desviado  para  ver  y  le 
llamó  el  Verbo  (7)  de  Yahweh  de  en  medio  de  la  zarza  y  le  dijo:  Moisés, 
Moisés.  Respondió  Moisés  en  la  lengua  del  templo  y  dijo:  Heme  aquí. 

5  Y  dijo:  No  te  acerques  aquí;  quita  los  zapatos  de  (8)  tus  pies  porque  el 
lugar  sobre  el  que  estás  es  lugar  santo. 

6  Y  dijo:  Yo  soy  el  Dios  de  tu  padre;  el  Dios  de  Abraham,  el  Dios  de 
Isaac  y  el  Dios  de  Jacob;  y  Moisés  se  cubrió  el  rostro  porque  temía 
mirar  a  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh. 

7  Y  dijo  Yahweh:  He  visto  (9)  bien  el  dolor  de  mi  pueblo  que  está  en 
Egipto  y  he  oído  su  clamor  por  sus  opresores,  pues  es  manifiesta  en  mi 
presencia  su  esclavitud  (10). 


(')  Omitido  en  el  texto  por  homoioteleuton. 

(2)  I:  «camino». 

(3)  M:  «(y  vino?)  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh  (lit:  ‘del  Nombre’:  así  este 
anotador)  sobre  él  en  llamas  de  fuego». 

(4)  M;  «en  las  zarzas». 

(5)  M:  «...  verde  y  no  se  quemaba». 

(6)  M  «(por)  qué  la  zarza  está  verde  y  no  se  quema», 
f )  M:  «los  ángeles». 

(*)  M:  «...  para  venir;  quita  tus  sandalias  de  sobre». 

C)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh:  Manifiesto  ante  mí». 

(I0)  M:  «sus  dolores». 


12 


NEOFITI  I 


Ex  3,  1-7 


CAPUT  III 

[mv  rr  pm  nm  'ion  nm]  ni»  rr  'sn  rmn  nrcai  i 
■'■'■'i  nnrarc  [“ijp'x  rrVarrx?  miB1?  xnxi  x-imo  ira 

:3“lin 

xm  xam  X’io  u  ja  xiz?x  ■’ninHwa  'iVs?  ,vh  xaxVa  ■’Vjnxi  2 

np'  xi n  rr*?  mam  xnrcxa  “isaa  x'io 
xb  "”+  ja  pin  xa?  x'tn  rr  •’anxi  |s?a  •’üdx  nrca  ?axi  3 

¡mao  ?p' 

i:  ja  v”T  man  rr1?  x*ipi  'ana1?  nira  nao  anx  *’*’*’  mp  ^ai  4 
nan  *iaxi  xsnip  rra  jiirVa  ns?a  ni»  nwa  pirca  rr1?  ?axi  ¡rao 
nx  n  x?nx  anx  i^n  rbara  i'joa  n*?rc  xan1?  a?pr  x1?  ~iaxi  5 

¡xm  rcnp  *inx  **il?s7  a^xp 

nnVxi  pnxn  nn^x  omaxi  nnVx  *pax?  nn^x  sin  mx  ?axi  6 
“ip'xn  xVanoa1?  ja  Vm  anx  'lax  nrca  ?bbxi  apar? 

¡"n  nnanrc 

jinrVap  m  onsaa?  man  jimarx  ir  rran  'ana  *’*’■’  *iaxi  7 
¡jimiaarrc  rr  "mp  'Va  anx  jinpm  ja  rra; a® 


3  1  rus?  ri’  ...  imn]  desider  in  text,  omiss  ex  homoiotel  i  na] 
misa  I  I  n'bjn’si]  ’^jn-xi  I  |  [-i]p’N]  np"  M  |  aun]  xa  un1?  M  || 
2  x®x  ...  xaxVa]  n®x  jar6®a  'i^s?  m  runa-a®  ip’  [leg?  nn-i]  n-n-  M 
'ainVtra]  -an^tra  I  |  x®x]  n®ni  I  1  u  ja]  ua  I  |  x-so  u  ja]  x-arcxa  M 
ip’  sin  n'1?]  ip-  xVi  [leg  a-tna]  anea  M  |  3  N’rn]  nxtn  M  |  xV 

mo  ip"]  ip'  x*?i  ai¿a  nao  na  M  |  4  maa]  x^ax^a  M  |  bu  ja] 

ua  I^iaxi  ...  rus?]  [?]axi  1J  5  ubsaa  ...  xan1?]  ibiso  ^i1?®  ’n-aV 
[leg  vi1?s?a]  r^saa  M  |  nx  ’i]  nxi  I  ■  6  -iaexi]  naai  MU’”!  ...  -ip'xa] 
oip  M||  7  n’  n’an  'ana  ,”]  n-  "aip  "‘ra  ,vii  ma’a  M  1  a-ixaai] 

[anjasaa  nuo  I  |  n's?a®  jinn1?ap]  n's?a®  jinnVnp  M  |  jimias?®] 
jims?x  M. 


13 


Ex  3,  8-14 


NEOFITI  I 


8  Y  me  he  manifestado  en  mi  Verbo  para  librarlos  de  las  manos  de  los 
egipcios  y  para  hacer(los)  (])  subir  de  este  pais  al  país  bueno  y  anchu¬ 
roso,  al  país  que  produce  buenos  frutos,  puros  como  la  leche  y  dul¬ 
ces  (2)  como  la  miel,  al  país  de  los  cananeos,  hititas,  amorreos,  fereceos, 
amorreos  (3),  hiwweos  y  jebuseos. 

9  Y  ahora,  he  aquí  que  el  clamor  de  los  hijos  de  Israel  ha  subido  a  mí  y 
también  es  manifiesto  delante  de  mí  las  opresiones  que  les  hacen  los 
egipcios. 

10  Y  ahora  ven  y  te  enviaré  al  faraón  y  sacarás  a  libertad  a  mi  pueblo, 
los  hijos  de  Israel,  de  Egipto. 

11  Y  dijo  Moisés  delante  de  Yahweh:  ¿Quién  soy  yo  para  que  vaya  al 
faraón  y  para  que  haga  subir  (4)  libres  de  Egipto  a  los  hijos  de  Israel? 

12  Y  dijo:  (Con)  mi  Verbo  estaré  (5)  ciertamente  contigo;  y  esto  será  señal 
para  ti  de  que  mi  Verbo  te  ha  enviado:  Cuando  hayas  sacado  (*’)  de 
Egipto  al  pueblo,  daréis  culto  delante  de  Yahweh  en  este  monte. 

13  Y  dijo  (Moisés)  O  delante  de  Yahweh:  He  aquí  que  yo  voy  a  los  hijos 
de  Israel  y  le  digo:  El  Dios  de  vuestros  padres  me  ha  enviado  a  voso¬ 
tros;  si  me  dicen:  ¿Cómo  se  llama?,  ¿qué  les  diré  yo? 

14  Y  dijo  Yahweh  (8)  a  Moisés  (9):  Soy  el  que  Soy.  Y  dijo:  Así  dirás  a  los 
hijos  de  Israel:  Aquél  que  dijo  y  el  mundo  fue  desde  el  principio  y  (el 
que)  ha  de  decirle:  Sé  y  será,  El  me  envió  a  vosotros. 


(')  Así  con  M;  en  el  texto:  «para  haceros  subir». 

(2)  M:  «gustosos»;  cí  M  a  v  17. 

(3)  Sw. 

(4)  M:  «sea  sacado». 

(3)  O,  con  M:  «(mi  Verbo)  estará».  M:  «(estará)  en  tu  ayuda;  y  esto  para  ti»  ==  Ps. 

(*)  M:  «...  Yo  te  he  enviado.  Cuando  hayas  sacado  a  (el  pueblo)». 

(7)  Falta  en  el  texto  targúmico. 

(K)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh  a  Moisés:  El  que  dijo  al  mundo:  Sé  y  fue,  y  el  que 
ha  de  decirle:  Sé  y  será,  dijo:  Así  dirás  a  los  hijos  de  Israel:  ‘Yo  soy’  (me)  ha  enviado». 

(9)  M:  «Yo  existía  antes  que  el  mundo  fuese  creado  y  Yo  existía  desde  la  crea¬ 
ción  del  mundo.  Yo  soy  el  que  estuve  ayudándoos  en  el  destierro  de  los  egipcios  y 
Yo  soy  el  que  estaré  ayudándoos  por  todas  las  generaciones.  Y  dijo:  Asi  dirás  a  los 
hijos  de  Israel:  ‘Yo  soy1  me  ha  enviado  a  vosotros». 


14 


NEOFITI  I 


Ex  3,  8-14 


xpoaVi  n^nsan  jm'T  ja  jinrr  xarpaV  naaa  rrbinxi  8 
J'TD  XnaV  XSnxV  x-nsi  X3D  XSnX1?  Xnn  XSHX  ja  JiarV 
■"naxi  ”nm  ■'xisian  jinsnxV  xtpana  jv,l?m  xa*?na  j'pi  j^aa 

¡'on'i  •"im  t-isi 

■"anp  ,l?)  rjxi  tiii1?  npVo  ‘jxnizr  ^an  jmnVap  xn  jmai  9 

:jmrr  jpnn  nnsm  rrpnn  ir 
ppns1?  ^xiev  'n  'as  ir  pañi  nsnaV  ■jrr  nVpxi  xnx  jmai  io 

¡ansa  ja 

ir  pox  anxi  nsna  nn1?  *?tx  anx  mx  p  •,v'  anp  naa  naxi  n 

¡ansa  ja  j’pina  Vxnizr  na 

nVa  naa  anx  ja'o  ■]*?  vnrr  jm  “|as  naa  'Tinx  anx  naxi  12 
:j'nn  xma  bs  ■>■'•’  anp  jinban  n'nxaa  xas  rr  -jmpaxa  -jn*’ 
jin1?  naxi  Vxmm  'ja  rm1?  Vtx  mx  xn  mp  [n®a]  naxi  13 
na  n'aw  na  [']b  nax’i  jiann1?  'ir  nVir  jiannax  n^x 

;jin*7  na'x 

Vxntm  ^a1?  naxn  j'na  naxi  n'nx  nrx  n'nx  n^a*?  ■’■"  naxi  14 
vnnvi  mn  n^  na'a1?  nvisi  xrnp  ja  xaVs  mm  naxn  ja 

rjiann1?  ’rr  nb®  xm 


8  mVjnxi]  m’Vinxi  M  ímnxan]  ’xnxai  I  jiam]  leg  jmm  c  M 
xsnx1?  i.°,  2.“]  ¡nx1?  I  1.“,  2.a  j,,l7m]  pa’-soi  M  mían  ...  "nm]  -xrv 
’X'  ’X'  ’XT1  ’xt  MS|  "naxi]  repet  in  text  post  n-noi  |-f  9  jmnVap] 

jmrVnp  M  |  >jxi]  nn1?!  M  10  nsns1?]  nina  mi1?  M  i  j-pins1?] 
J’pi-is  M:  cf  V  seq  ||  11  pox]  psxnx  M  j-pina]  J'pns  M  12 

-j1?  ...  jm  -jas?]  n1?  jm  nmtoa  M¿|  mnx]  'nm  M  |  m  -jmpDxa  ...  naa] 
m  pian  na  "jm  mn1?^  xjx  M  ||  13  [n»a]]  desider  in  text  targ 

naxn]  [n]axi  M  |  [-]1?]  in  text  i*?l  1  14  nVip  xin  ...  nca1?  "’]  nna’a 

mm  nn  n1?  [nja-a1?  Tnsi  mmi  mn  [xja1?»1?  [n]axi  ji  mpa1?  ni 
n1?©  mnx  Vxntr  na1?  [n]am  pa  [i]axi  [leg  mnn]  M  i  vp  ...  nwx  mnx 
jiann1?]  [xja1?»  mnamxi  ja  w  x:xi  [xja1?»  xnamx  x1?  iv  mmn  xjx 
[jjiansoa  nina1?  nnsi  xm  xixi  'xisai  xmVn  jiaisoa  mmm  xm  xtx 
jiami1?  ’m  nVtr  nmx  bxiBr  na1?  nam  xna  [n]axi  m  nn  Vaa  M. 


15 


Ex  3,  15-20 


N  E  O  F  I  T  I  I 


15  Y  dijo  todavía  Yahweh  a  Moisés:  Así  (’)  dirás  a  los  hijos  de  Israel: 
Yahweh,  el  Dios  de  vuestros  padres,  el  Dios  de  Abrahám,  el  Dios  de 
Isaac  y  el  Dios  de  Jacob  me  ha  enviado  a  vosotros.  Este  es  mi  nombre 
para  siempre  y  éste  mi  memorial  para  todas  las  generaciones. 

16  Vete  y  reúne  a  los  sabios  de  Israel  y  diles:  Yahweh,  el  Dios  de  vuestros 
padres,  se  me  ha  aparecido,  el  Dios  de  Abraham,  Isaac  y  Jacob  (2) 
diciendo:  Yahweh  os  recuerda  a  vosotros  (3)  y  todo  lo  que  os  han  hecho 
los  egipcios  (4). 

17  Y  he  determinado  — con  su  Verbo —  haceros  subir  de  la  esclavitud  (5) 
de  los  egipcios  al  país  de  los  cananeos,  hititas,  amorreos,  fereceos, 
hiwweos  y  jebuseos,  al  país  que  produce  frutos  (6)  puros  como  la  leche 
y  dulces  (7)  como  la  miel. 

18  Y  escucharán  tu  voz  e  irás  tú  (8)  y  los  sabios  de  Israel  al  rey  de  Egipto 
y  le  diréis:  Yahweh,  el  Dios  de  los  hebreos,  se  nos  ha  aparecido.  Y 
ahora,  queremos  recorrer  un  camino  de  tres  días  de  marcha  en  el 
desierto  y  sacrificar  delante  de  Yahweh  nuestro  Dios. 

19  Yo  sé  que  el  rey  de  Egipto  no  os  dejará  marchar  ni  siquiera  (9)  con  la 
mano  que  es  fuerte. 

20  Y  enviaré  (10)  la  plaga  de  mis  castigos  y  daré  muerte  (n)  a  los  egipcios 
con  toda  clase  de  mis  portentos  (12)  que  obraré  entre  ellos.  Y  después 
de  esto  os  dejará  ir. 


(')  M:  «el  Verbo  de  Yahweh  a  Moisés  por  segunda  vez:  Así...» 

(2)  M:  «el  Dios  de  Isaac  y  el  Dios  de  Jacob». 

(3)  M:  «me  acordé  de  vosotros  en  mis  misericordias  buenas  (=  en  mi  bondad 
misericordiosa)». 

(4)  M:  «lo  que  os  hicieron  servir  en  Egipto». 

(5)  M:  «de  los  dolores  (?)  de». 

(6)  I:  +  buenos. 

(7)  M:  «gustosos». 

(8)  M:  «...  la  voz  de  tus  palabras  y  entrarás  tú». 

(9)  Parece  que  el  texto  hebreo  (TM)  al  que  sigue  N,  está  corrompido  y  ha  de 
ser:  «si  no  es  con  mano  fuerte»,  como  traduce  M  con  LXX  y  Vg. 

(,0)  M:  «y  soltaré». 

(11)  M:  «y  golpearé». 

(12)  M:  «con  todos  mis  signos  portentosos». 


16 


N  E  O  F  I  T  1  I 


Ex  3,  15-20 


pannax  nn^x  Vx!®'  la1?  iaxn  pD  n®»1?  rnn  iaxi  15 
p  pann1?  inV®  np»n  nnVxi  pnun  nn^x  omaxi  nn^x 

;pi  mV  'nai  a1?»1?  n® 
pannax  nnbx  *’■’•’  pnV  “íra^m  *?xi®n  xnnn  rr  w»m  Vtx  ió 
“idt  mai»  lan1?  apsn  pn^  omaxi  nn^x  'bu  •'Vinx 

^nu»  paV  na»  n  na  m  parp 
pnsnx1?  mum  pina»®  70  pan'  xpoxV  nnaaa  maxi  17 
xiasn  xsnx1?  "oiai  ^rm  nnsi  maxi  ”rm  "xisaai 

;x®ana  p^m  xaVna  x'pj  pin 
nnuan  xaVa  nn1?  *?xi®n  nnnm  nx  nm  “¡bpb  p»a®r  is 
l»a  Vn  nai  p^»  'bjnx  rnnasn  pnnbx  wb  piani 
¡jnbx  ■’■’•’  aip  aipri  xiaiaa  par  xn^n  i^na  mx 
p  x*?i  bvnb  anual  xaVa  pan1'  piatrn  x1?  anx  nxn1’  mxi  19 

sxs'pn  xm  xi’’ 

ia»x  n  'mwns  *?aa  ^xiua  rr  Viopxi  masniB  nna  ir  nVtrxi  20 

¡pan*’  n'?®'  7[**]ia  nna  pi  pnrra 


1 5  pna  ñipa1? sin]  pía  mnn  rusa1?  m  man  MH  anbtr]  n1?® 
ir  M  ¡I  16  nn^x  1.  ]  leg  nbx  I,  id  v  15  f  aps?i  pnu-]  pns’i  xn^x 
aps?n  xnbxi  M  ■jiarr  ...  -lav]  [leg  «ama]  rama  par'  [sic]  man» 
[’pats  M  |  ;nua  ...  ñas?  i]  anuas  pa1?  launa  naa  n  M  |  17  7a 

pnnajxr]  parasen  I;  jpnnsu  [7a]  M  |  "oiai ...  ''xisiai]  [']x[xj»jai] 
["Jxfoiai]  [’]s[i’m]  [^«[nai]  [,]x[aax,i]  [-]x[nm]  I  |  N’pa]  antep  ut  v  8 
pao  I  I  p’Vni]  panal  M  |  18  nx  'irm  p^p1?]  ’ms'm  ■p’ra  bpb 
nx  M  |  nal]  piai  I  |  aipn]  xaipr  I  ||  19  nsr]  ut  I  |  xt  ja  x1?! 
XD-pn  xm]  xs’pr  ra  [leg  jn^x]  xn^x  anx  M  c  LXX  et  Vg;  text  N 
sequitur  text  massoret  fl  20  n’?e?x,i]  naxi  MI  Viüpx'i]  raxi  mB 
n  mena  Vaa]  in  text  'T  mmsi;  'nana  ’ci  'na  M  ¡Jl^ia]  text 
pía;  ]a  M. 


7.— ÉXODO 


17 


Ex  3,  21-4,  7 


N  E  O  F  I  T  I  I 


21  Y  pondré  las  gracias  de  este  pueblo  ante  los  egipcios  y  ocurrirá  que 
cuando  marchéis  (no  marcharéis)  (')  vacíos. 

22  Y  pedirá  una  mujer  de  su  huéspeda  y  de  su  vecina  que  habita  en  su 
casa  objetos  de  plata  y  objetos  de  oro  y  vestidos  y  los  pondréis  a 
vuestros  hijos  y  a  vuestras  hijas  y  dejaréis  vacíos  a  los  egipcios. 


CAPÍTULO  IV 

1  Y  respondió  Moisés  y  dijo:  ¿Y  si  (2)  no  me  creen  y  no  escuchan  mi  voz 
porque  dirán:  No  se  te  ha  aparecido  Yahweh?  (3). 

2  Y  Yahweh  (4)  le  dijo:  ¿Qué  tienes  en  la  mano?  Y  dijo:  Una  vara. 

3  Y  dijo:  Arrójala  (5)  en  tierra.  Y  la  arrojó  (6)  en  tierra  y  se  convirtió  en 
una  serpiente,  y  Moisés  huyó  delante  de  ella. 

4  Y  dijo  Yahweh  a  Moisés:  Extiende  tu  mano  y  agárrala  por  la  cola.  Y 
extendió  su  mano  y  la  cogió  y  en  la  palma  de  su  mano  se  convirtió  en 
una  vara  (7). 

5  Para  que  crean  f)  que  se  te  ha  aparecido  Yahweh  (4),  el  Dios  de  sus 
padres,  el  Dios  de  Abraham,  el  Dios  de  Isaac  y  el  Dios  de  Jacob. 

6  Y  le  dijo  (9)  de  nuevo:  Introduce,  por  favor,  tu  mano  en  tu  seno;  e 
introdujo  su  mano  en  su  seno  y  la  sacó  y  he  aquí  que  su  mano  estaba 
leprosa,  como  la  nieve. 

7  Y  dijo:  Vuelve,  por  favor,  tu  mano  a  tu  seno,  y  volvió  su  mano  a  su 
seno  y  sacóla  del  seno  y  he  aquí  que  volvió  a  ser  como  su  carne. 


(')  Omitido  en  el  texto  por  homoioteleuton». 

(2)  M:  «y  ellos». 

(3)  M:  «a  ti  el  Verbo  de  Yahweh». 

(4)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(5)  M:  «arroja». 

(ti)  M:  «arrojó». 

f)  M:  «en  una  vara  en  la  palma  de  sus  manos». 
O  I:  «que  crea». 

O  M:  +  «el  Verbo  de  Yahweh». 


18 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  3,  21-4,  7 


pVrn  nnx  'nrm  ’nsm  pmsxa  pb’xn  xasn  pmn  rv>  ]nxi  21 

:ppn  [p*?rn  xV] 

pai  ^orn  pa  nira  namn  namp  jai  nn*ma  p  nnx  *?x»m  22 
¡"-isa  m  pipnm  pana  *?sn  pana  bv  pipni  pana1?!  arm 


CAPUT  IV 

on»  ,l?pa  psa»'  xVi  ^  pia^m  xV  pxi  naxi  nwa  aisi  1 

~\bv  ■’bsnx  xV  nax’ 

non  naxi  “|Ta  xm  na  m1?  naxi  2 

ntra  pin  nn1?  nm  xsnxb  mm  pbm  xsnxb  xm  pbü  naxi  3 

manp  ja 

fjpmxi  rrT  üpdi  mstnpa  ppmxi  “|T  m  apa  naab  •'•’•’  naxi  4 

:nT  paa  ion1?  mm  ma 

nnbx  pnnnax  nVx  i1?»  ^inx  anx  piam'  n  ja  5 

¡apm  nnbxi  pnxn  nnbx  omaxn 
nm  p'axi  "aína  mm  Vaxi  “jama  yr  jra  *?s?x  am  m*?  naxi  6 

¡xsVna  nxnsa  mr  xm 

|a  nm  p-axi  mama  mm  mm  "jama  yi-  js?a  mm  naxi  1 

¡mena  ima1?  mrn  xm  mam 


21  [pVrn  xb]]  desider  in  text,  omiss  ex  homoiotel  P  22  ja 
firma]  [nnjmsaa  I  |  namn]  manir  I  ]  pía]  ’ia  1 4  jpjai]  'jai  I  |  punaVi] 
pip-aVi  I  |  "isa]  'x[isa]  I. 

4  1  pxi]  jirm  M  |y  i1?»]  nna’B  ■ph»s  M  |  2  ’”]  nnaa 

”'i  M  f  na]  [leg  ]xa]  pa  I  |  xin]  +  [leg?  pi]  jxn  I  |  non]  rain  M  | 
3  pbo]  pVp  M  |  xm]  leg  mm  iipVtn]  pbpi  M  |  4  ynxi]  leg 

«ppnxi  I  rmoipa]  [leg?  moip  ma]  mmp  ma  M  |  «jpinxi]  leg  *ppnxi 
¡it  *pa  lan1?]  ’it  *pa  noin1?  M  W  5  piavr  n]  jam  I  |  ■”■’]  ma’a 
m  Mil  6  m1?]  +  ”H  ma,a  M. 


19 


Ex  4,  8-15 


NEOFITI  I 


8  Y  si  no  te  creen  ni  obedecen  a  la  voz  de  los  primeros  signos,  creerán 
a  la  voz  del  último  (])  signo. 

9  Y  si  no  creen  tampoco  a  estos  dos  signos  y  no  escuchan  tu  voz,  tomarás 
agua  del  río  y  la  derramarás  en  parte  seca  y  las  aguas  que  tomes  del 
río  se  convertirán  en  sangre  en  la  parte  seca. 

10  Y  dijo  Moisés  delante  de  Yahweh:  Por  favor,  por  la  misericordia  que 
hay  ante  ti,  Yahweh:  yo  no  soy  hombre  dueño  del  lenguaje,  ni  desde 
ayer  ni  desde  antes  ni  desde  que  (2)  Tú  hablas  con  tu  siervo,  pues  soy 
torpe  de  boca,  torpe  (3)  de  habla. 

1 1  Y  dijo  Yahweh  (4)  a  Moisés:  ¿Quién  ha  puesto  (la  boca)  al  hijo  del 
hombre?  o  ¿quién  ha  hecho  a  los  mudos  o  los  sordos  o  los  videntes  o 
los  ciegos  (5)  sino  Yo,  Yahweh?  (6). 

12  Y  ahora  vete  y  Yo  con  mi  Verbo  estaré  con  la  palabra  de  tu  boca  y  te 
enseñaré  (7)  lo  que  has  de  hablar. 

13  Y  dijo:  Te  lo  pido  por  la  misericordia  que  hay  ante  ti,  Yahweh,  envía, 
por  favor,  (8)  (tu  mensaje)  por  mano  de  aquél  que  conviene  que  sea 
enviado  (9). 

14  Y  se  encendió  la  ira  de  Yahweh  contra  Moisés  y  dijo:  ¿No  es  Aharón 
el  levita  hermano  tuyo?  Yo  sé  que  él  hablará.  Y  he  aquí  que  también 
él  viene  (10)  a  tu  encuentro.  Te  verá  y  se  alegrará  en  su  corazón. 

15  Y  hablarás  con  él  y  pondrás  las  palabras  en  su  boca  y  Yo  con  mi  Verbo 
estaré  con  el  discurso  de  tu  boca  y  con  el  discurso  de  su  boca  y  os 
enseñaré  (n)  lo  que  deberéis  hacer. 


(')  M:  «postrero». 

(2)  I:  «desde  la  hora  (=  tiempo)». 

(3)  M:  «y  difícil». 

(4)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(*)  M:  «al  que  ve  o  a  los  ciegos». 

(a)  M:  «¿acaso  no  soy  Yo  Yahweh?» 

(7)  M:  «y  mostraré». 

(”)  M:  «por  favor,  Señor  mío,  envía». 

(9)  M  l.°:  «por  mano  del  que  conviene  que  sea  enviado»;  M  2.°:  «por  mano 
del  mensajero  (del  ángel;  probablemente  hay  que  corregir  «el  rey»  en  vez  de  «el  men¬ 
sajero»),  el  Mesías  que  ha  de  ser  enviado». 

(,0)  M:  «sale»  ( o  saldrá,  cf  Ps,  o  ha  salido). 

(M)  M:  «estaré  con  el  habla  de  tu  boca  y  con  el  habla  de  su  boca  y  os  enseñaré». 


20 


NEOFITI  I 


Ex  4,  8-15 


jiw’m  nmp  *?p*?  pao®’  x*?i  i1?  x*?  px  -im  8 

nnnx  noi  *?p*? 

11»»®’  x*?i  p^xn  x^oj  7*,“inV  Tin1?  juavr  x*7  px  •’irr’i  9 
non  n  pn  |nni  xrwan  *po®ni  nnn  uo  p  a[o]m  *i*7p*? 

:xn®:rn  din1?  pin^n  xnni  p 

*7*700  na  -ni  x*?  ^  pmp  p  pama  is?aa  ■’•"  anp  n®a  naxi  io 
nVVaa  n  xjdt  p  Tin1?  ’mpn  p  x*7i  *?ianxn  p  x*7  mx 
¡nax  *?*?aa  un  na  mn  anx  “prav  a» 
ix  p®nn  ix  pa*7X  vi®  p  ix  x®3  na*?  [na]  'i®  |a  n®a*7  ■’•’■’  naxi  n 

nix  p*7x  anx  pao  ix  prrna 

n  rr  “|rr  «7*7x1  “jae  *?*?aa  os?  rrnx  nao  ay  mxi  *?tx  pnoi  12 

:*7*7an 

n-V  'uní  p  i-a  jsa  n*?®  ■«■•  -panp  P  pama  ix?aa  naxi  13 

:xn*7n®a*7 

mx  »t  rrTr*7  -pnx  pnx  x*7n  *iaxi  n®aa  «n  xnn  «7pm  14 
in’’  ■’an’i  “jmanp*?  xnx  xm  nn*?  xm  xm  V^a**  n*7*7aa  anx 

«nn*?!  Hn,i 

ay  ['ínx]  nana  njxi  nmea  x'asna  o1’  'i®™  n-a»  *?*7am  15 
:pia»n  n  na  ir*  pan1’  *7*7x1  naa  *7*?aa  ay\  -|aa  *7*7aa 


8  nnnx]  n’nna  M  I  9  xn®a"a  i.°,  2.0]  xntra-11?  I  i.°,  2.1’ 
a[o]m]  anm  N!  |  aon  n]  asm  I  1  xmi  p]  xnma  I  ||  10  *?ianxn  p] 

*?ianxa  I  |  ’ianpi  |a]  'lampa  I  1  Tin*?]  nn1?  I  ¡«a:  p]  xnjjtra  I  ns 
un]  in  text  un  od¡;  'tppi  [os]  M:  haec  var  lect  mendose  refertur  cir- 
cello  ad  un  i.°  loco  2.0  |¡  11  ’«]  nnaa  M  pcnn  ix  pabx] 

win  ix  [x]a*?x  M  j'ao  ix  pn-na]  x-'ao  ix  xn’ps  M  |  ...  anx]  x*?n 

xix  xm  M  1 1  12  naa  os]  [nja-aa  1 1  n-nx] -nn  M  «7*7x1] ’nnxi  M 

n"]  +  na  M  |  *?*?an  u]  *?*?am  1 1|  13  nbv ...  u?aa]  n*?»  man  i»  M|i 

ra]  xnVnBX1?  n,l7  ’am  71  ma  M  i.°;  xnbnrab  -rnsn  nnnra  xa^Va  ra 
M  2.°  II  14  xnx]  pa:  M  ||  15  [’inx]]  M:  loco  nbx  N  quod 

deletum  est  pan"  ...  V^aa  o»  ["ínx]]  Tais  *7*7a  Din  -[as  *7*7a  ay  un 
lian"  mxi  M  jnasri  n]  []na]vm  I. 


21 


Ex  4,  16-24 


N  EOFITI  I 


16  Y  él  hablará  a  tu  mano  (')  al  pueblo  y  él  te  hará  de  intérprete  y  tú 
seras  para  él  quien  pide  instrucciones  de  delante  de  Yahweh. 

1 7  Y  toma  en  tu  mano  este  cayado  con  el  que  harás  los  signos  prodigiosos. 

18  Y  se  fue  Moisés  y  volvio  (2)  a  su  suegro  Jetró  y  le  dijo:  Voy  a  marchar 
y  volver  junto  a  mis  hermanos  que  están  en  Egipto  y  veré  si  están  con 
vida  hasta  ahora.  Y  dijo  Jetró  a  Moisés:  Vete  en  paz. 

19  Y  dijo  Yahweh  a  Moisés  en  Madián:  Vete,  vuelve  a  Egipto  porque  han 
muerto  (3)  todos  los  hombres  que  buscaban  el  mal  de  tu  vida  (4). 

20  Y  tomó  Moisés  a  su  mujer  y  a  sus  hijos  y  los  montó  sobre  un  jumento 
y  volvió  al  país  de  Egipto  y  tomó  en  su  mano  Moisés  el  báculo  con  el 
que  se  obraron  signos  delante  de  Yahweh. 

21  Y  dijo  Yahweh  a  Moisés:  Al  irte  para  tornar  (5)  a  Egipto,  ve  todos  los 
signos  que  en  tu  mano  he  puesto.  Y  los  harás  delante  (6)  del  faraón  y 
Yo  endureceré  su  corazón  y  no  dejará  marchar  al  pueblo. 

22  Y  dirás  al  faraón:  Así  ha  dicho  Yahweh:  Israel  es  mi  hijo  primogéni- 

to  o, 

23  y  te  he  dicho:  Deja  partir  a  mi  hijo  y  dará  culto  ante  mí;  y  tú  te  has 
negado  a  dejarlo  partir  (8);  he  aquí  que  Yo  voy  a  matar  a  tu  hijo 
primogénito. 

24  Y  ocurrió  en  el  camino  en  una  posada  que  un  ángel  de  delante  de 
Yahweh  le  salió  al  encuentro  y  quería  darle  muerte; 


(')  M:  «contigo». 

(2)  M:  «y  volvió»  (otro  verbo). 

(3)  M:  «cayeron  de  sus  riquezas  y  son  tenidos  como  los  muertos»  =  Ps. 

(<)  M:  «que  buscaban  tu  vida  para  matarte». 

(5)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh  a  Moisés:  al  irte». 

(*)  M:  «delante  de  ti  y  los  harás  delante». 

O  M:  «el  Verbo  de  Yahweh:  Israel  es  mi  hijo  primogénito». 

(8)  M:  «mis  hijos  para  que  me  den  culto  ante  mí  y  rehusaste  dejarlos  partir». 


22 


NEOFITI  I 


Ex  4,  16-24 


nxi  pmnV  “[V  rnrr  xin  nim  xas  rvnV  “|T  Vs?  xin  Wan  ió 

mp  p  fDVix  yan1?  rrV  vinn 
¡xn^no  m  iv’  na  nas?n  n  “[T3  a  en  |nn  x-ioin  m  17 
nnV  -nTnxi  j»a  Vrx  eV  [njaxi  nan  nn’1?  am  nwa  Vtxi  is 
nwaV  nn'  naxi  pna  prx  |s?a  nan  ■’anxi  ansa  a  n  nx 

:oVwa  Vtx 

x'nau  Va  uva  nnx  ansa1?  nrn  Vtx  pnaa  niraV  ■’,n  naxi  19 

qwsn  xnara  rv  j-san  pim 

xsnxV  “iTm  xnan  bv  pine  aanxi  na  rv’i  nnnx  rr  nira  aon  20 
mp  |a  ’f*’D*,a  nn  narnx  n  xnoin  rp  nrca  aon  nnsan 

srvTa 

mi»  n  •'Di  Va  nn  nnsaV  ~mnaV  -jVraa  ntraV  •’•'•’  naxi  21 
nVar  xVi  rraV  rr  ppmx  nxi  nsno  mp  pnasm  "[T'a 

¡xas?  rr 

¡Vxne  ñau  na  •'•’•'  nax  pa  nsnoV  nam  22 
xn  nTP  xnVtraV  na-ioi  ■'mp  nVsn  na  rp  nVtr  -\b  nnaxi  23 

;-paia  *pa  rr  Vop  nx 

•’•'•'  mp  ]a  xaxVa  nn-  snxi  nninax  rvaa  xmixa  mm  24 

¡rrrr  VopaV  naai 


16  it  bs]  -jas?  M  |  xas;  rmV]  [xjas;1?  I  |  yan1?]  id  M  |¡  17  -|va] 

iv-a  M  |  nas?n  n]  [na]s?m  I  |  ...  -oí]  X"o:  M  ||  18  am]  uní  M 

nm1?]  nm  mi1?  M  i  n]  rnxn  M  nan]  nxn  1  |  pna  prx  ]i?a  nan]  xn 
l"na  pan  pía  na  M  oVan]  [übjir1?  I  11  19  ima]  xm  pnoama  inm 

x’maa  pa'sm  prx  M  |  -pren  ...  paan  pmn]  im  Vapa1?  “jtrsa  m  íaan  n 
Mi  20  naanx  n]  naanxn  I  ||  21  urna1?  ...  ”']  ,v,n  ana’» 

VraV  Vrn  na  ntrab  M  muir  n]  rnncn  I  |  mp  prnaam  iva]  yanp 
mp  pnm  naam  M  ¡Ippinx]  Poel;  O  Ps  fppnx  p  22  Vinar  ...  '"] 
Vxnar  [leg  p:n]  pan  ñau  aa  m  nnan  M  ||  23  mm  ...  nVa’i  na] 

pnm  xnVrtrx1?  xVn  nanoi  "sip  pnVm  'na  M  -paia]  i*naa  I 
24  xaxVa]  et  ixVa:  utrumque  in  text. 


23 


Ex  4,  25-31 


N  EO  F  IT  I  I 


25  y  tomó  Sipporah  una  piedra  y  cortó  el  prepucio  de  su  hijo  y  lo  acercó 
a  los  pies  (J)  del  Exterminador  y  dijo:  que  el  esposo  quería  circunci¬ 
darle),  pero  su  suegro  no  le  dejó  y  ahora  expíe  la  sangre  de  esta 
circuncisión  los  pecados  de  este  (su?)  esposo. 

26  Y  dejóle  el  ángel.  Entonces  Sipporah  alabó  (2)  (a  Dios)  y  dijo:  Cuán 
querida  es  la  sangre  (3)  de  esta  (circuncisión)  que  libró  a  este  (su?) 
esposo  de  la  mano  (4)  del  ángel  de  la  muerte  (5). 

27  Y  dijo  Yahweh  (6)  a  Aharón:  Sal  al  encuentro  de  Moisés  al  desierto. 
Y  salió  y  le  encontró  en  el  monte  del  templo  de  Yahweh  Q  y  le  besó. 

28  Y  Moisés  comunicó  (8)  a  Aharón  todas  las  palabras  de  Yahweh  a  que 
Yahweh  le  había  enviado  (y  todos  los  signos  que  le  había  ordenado 
hacer)  (9). 

29  Y  fueron  Moisés  y  Aharón  y  reunieron  a  todos  los  sabios  de  los  hijos 
de  Israel, 

30  y  Aharón  habló  todas  las  palabras  que  Yahweh  (6)  había  hablado  con 
Moisés  e  hizo  los  signos  a  los  ojos  del  pueblo  (,0). 

31  Y  el  pueblo  creyó  en  el  nombre  del  Verbo  de  Yahweh  y  oyeron  que 
Yahweh  se  había  acordado,  por  sus  buenas  misericordias,  de  los  hijos 
de  Israel  (ll)  y  que  eran  conocidos  ante  Él  sus  dolores;  y  se  inclinaron 
y  dieron  gloria  y  alabanza  (a  Dios). 


(x)  M:  «y  lo  arrojó  debajo  de  los  pies». 

(2)  M:  «el  ángel  exterminador.  Entonces  alabó». 

(3)  I:  «+  la  circuncisión». 

(4)  I:  «de  las  manos  del», 
f)  M:  «exterminador». 

(6)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

C7)  M:  «el  monte  sobre  el  que  se  apareció  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh». 
(*)  M:  «y  (Moisés)  refirió», 
f)  Falta  en  el  texto. 

(,0)  M:  «delante  del  faraón». 

(M)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh  (se  había  acordado)  de  los  hijos  de  Israel». 


24 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  4,  25-31 


nVanan  ■nVnV  nanpi  xim  NnVns?  rr  mm  mío  mes  naon  25 
pa  naai  írrr  pair  nV  'íam  -nn»1?  N»a  wnn  onx  maxi 
:pn  rr’inm  ’mn  bu  xnn  nn-rn  dik 
m  a'an  na  r-iaio  nías  nnair  pan  NaxVa  htd  ■’Dixi  26 
:»ma  -|xVan  std  pnn  n'innV  aran  xnn  [armi] 
n'n'  snto  Vtni  «nana1?  n^a  manpV  Vrx  pnxV  naio  21 

¡nTi1  p»ai  "n  xanpia  rva  moa 
Va  rv’i]  v”  íitp  nVan  ,vh  teams  Va  rv'  pnxV  nira  ’iini  28 

:[nas?aV  nrr  npsn  te’oi 

:  Vinar1  'im  traban  Va  rp  rosal  pnxi  nata  Vtío  29 
moi  nam  ntra  os  ■’■’■'  VVa  n  teams  Va  ir  pnx  V'Vai  30 

¡xas?  TSV 

’iama  nana  nn»  ísan  "n  man  tura  xas  uam  31 
pite  npxn  pnss  rr  'lanp  'Vi  ante  Vinar  ^a  rv*  n^as 

¡pacn 


25  xud]  uü  I  |  ’iVnV  nanpi]  'iVn  mnn  npVrn  M  |  ’iVnV] 
pV]n  I  |  nsai]  prob  leg  idd'  |  pin  mnm]  n:nn  pn  I  |  26  xaxVa 

nnaa?  paa]  na»  pa  xn  nbana  xaxba  M  |  m]  +  sn'ii  I  |  aran 
mnn1?]  runn  m  a'T©  n  M  xtb]  ’it  p  I  |  sma]  xbana  M  ||  27  '"] 

rn  mna-a  M  |  xnanaV]  [xnpnaa  I  snxi]  snsn  I  |  ’h  ...  moa]  xnaa 
,vh  mnrair  np'  ’iVs  n'bjmxn  M  1 1  28  mm]  'in  M  I  x'BünD]  nains  M 

nban]  nVa?  'n  It|  [nasa1?  ...  mi}-]  desider  in  text  ||  30  bVa  n] 

bban  I  |  '«]  ’"n  moa  M  xas?  ms?1?]  nsna  mp  M  ||  31  mnaa] 
xn[aa]  I  |  Vxnar  ...  ■’•”]  binar  ’sa  m  ”,i  nnaa  M  |  ansí]  arixi  n?aen 
nanx  in  text:  repet  delend  |  pns?s]  pmvx  M  ]Tixi]  mm  I. 


25 


Ex  5,  1-8 


N  EOFITI  1 


CAPÍTULO  V 

1  Y  después  de  esto  Moisés  y  Aharón  entraron  y  dijeron  al  faraón:  Así 
ha  dicho  Yahweh  (')  el  Dios  de  Israel:  Deja  salir  al  pueblo  y  celebrarán 
fiesta  delante  de  mí  en  el  desierto. 

2  Y  dijo  el  faraón:  0Quién  es  Yahweh  que  tenga  yo  que  escuchar  su  voz 
dejando  marchar  a  Israel?  El  faraón  no  conoce  quien  es  Yahweh  y  yo 
no  dejaré  salir  a  Israel. 

3  Y  dicen:  El  Dios  de  los  hebreos  se  nos  ha  aparecido;  déjanos  que 
caminemos  un  camino  de  tres  días  de  marcha  por  el  desierto  y  sacrifi¬ 
quemos  delante  de  Yahweh  nuestro  Dios,  para  que  no  (2)  nos  salga  al 
encuentro  con  la  peste  o  la  espada. 

4  Y  les  dijo  el  rey  de  Egipto:  ¿Por  qué,  pues,  Moisés  y  Aharón,  hacéis 
cesar  al  pueblo  de  su  trabajo?  Idos  a  vuestros  trabajos. 

5  Y  dijo  el  faraón:  He  aquí  que  ahora  es  numeroso  el  pueblo  (del  país)  (3) 
y  ¿lo  vais  a  hacer  cesar  de  sus  trabajos?  (4). 

6  Y  mandó  el  faraón  en  aquel  dia  a  los  comandantes  del  pueblo  y  a  sus 
opresores  diciendo: 

7  No  volváis  a  dar  paja  al  pueblo  para  hacer  adobes  como  el  día  de  ayer 
y  anteriormente.  Vayan  ellos  y  recojan  paja  para  sí. 

8  Pero  los  impondréis  el  mismo  total  de  adobes  que  hacían  ayer  y  en  días 
anteriores;  no  se  los  disminuyáis  porque  son  vagos;  por  eso  claman 
diciendo:  Déjanos  marchar  a  sacrificar  delante  de  nuestro  Dios. 


(‘)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(*)  M:  «el  Dios  de  los  hebreos  para  que  no». 

(3)  Añadido  encima,  entre  líneas. 

(4)  M:  «de  su  servidumbre». 


26 


NEOF1TI  I 


Ex  5,  1-& 


CAPUT  V 

nnVx  isk  pa  hsíid1?  pnaxi  janxi  nwa  iVs?  pa  ana  jai  i 
:xaaaaa  xa*7p  pina  Xas?  IV  lf?P  VxnrH 
ir’*?  Vxatr  n  n^nV^aV  n'Vpa  s?atr?x  n  <m  ]a  nsno  aaxi  2 
¡nVrca  nsx  n,‘?  Vxatr  na  r,■,  xm  p  sít1  ns?ao 
xnVn  *]Vna  mis  js?a  Vas  pVs?  ■’Vinx  "aas?!  pinVx  paaxi  3 
ximaa  jir*  sían  xVa  pVx  mp  aapn  xaaaaa  par 

:xaana  íx 

xas?  rr  pVoan  pnxi  nwa  pa  na1?  □'asan  xaVa  pnV  aaxi  4 

:piaanVioV  iVtx  pnnTasa 

pan1  pVoam  [xs?axn]  na»  pa  prx  pío  xn  nsno  aaxi  5 

:pnanVio  p 

¡aa-’aV  pnpm  na  xas?n  pn’aao  n  xmn  xava  ns?no  npoi  6 
Vanxa  *pn  xV  piaV  pVaV  xas?1?  |an  p^aV  psoin  xV  1. 

:pn  pnV  pan  pVr  prx  aaapa  “pn  xVí 
pwn  aaapa  pm  Vanxa  *pn  pnas?  prxa  xia’’1?  mao  na  8 
pnns  prx  pa  pía  prx  pV'oa  max  pma  ps?ian  xV  pn^s? 

:pVx  mp  anpn  Vía  aa^aV 


5  l  pa]  p  M  pnaxi]  pn[axi]  I  |  w]  ,v,n  nnaa  M  ||  2  p] 

+  xm  I  »at¡?x  n]  satrxn  1  3  pn1?»]  xnfbx]  I;  pnnbx  M  |  'mam] 

"xpasn]  I  anpr]  nanpn  M  xbn  pbx  w]  xbn  ’x-iasn  pnnbx  M  | 
snsr]  [»a]x[']  I  I  4  pnnmasa]  [pnn]*ras  p  I  ||  5  na»  pa  prx] 

[n]as  pna  pin  M  |  [xsnxn]]  superadd  |  pn’inbio  p]  [pn’ijnbiaa 
I:  prob  I  legit  ’V'sa  pnanVis]  pamas®  M  ||  6  pn’Dio]  id  M 

pn’pm]  id  M  ||  7  p-a1?]  in  text  ex  errore  pa1?  aa’a1?  |  ban’xn] 

bianxn  M  prx]  prn  M  ||  8  prxn]  prx  n  I;  prm  M  |  ban’xn] 

biafrrxT]  I  |  prx  pa  pía  prx]  prn  p  pía  ja. prn  M  |  prx  2."]  prn  I  , 
anpn]  nanpr  M. 


27 


Ex  5,  9-18 


N  E  O  F  I  T  I  I 


9  Agrávese  el  trabajo  sobre  los  hombres  y  háganlo  y  no  se  ocuparán  (') 
en  palabras  mentirosas. 

10  Y  salieron  los  capataces  del  pueblo  y  sus  comandantes  y  dijeron  al 
pueblo  diciendo:  Así  ha  dicho  el  faraón:  Yo  no  os  daré  paja. 

1 1  Id  vosotros,  cogeos  paja  de  donde  la  encontréis,  porque  no  se  dismi¬ 
nuirá  (2)  nada  de  vuestro  trabajo. 

12  Y  el  pueblo  se  desparramó  (3)  por  todo  el  país  de  Egipto  para  reunir 
rastrojo  para  (hacer)  paja. 

13  Y  les  apremiaban  los  capataces  diciendo:  Terminad  vuestro  trabajo,  el 
cupo  de  cada  día,  como  cuando  se  os  daba  paja  (4). 

14  Y  los  comandantes  de  los  hijos  de  Israel  que  habían  puesto  sobre  ellos 
los  capataces  del  faraón  fueron  castigados  diciendo:  ¿Por  qué  no  habéis 
terminado  vuestro  cupo  de  fabricación  de  adobes  (5)  como  ayer  y 
anteriormente  ni  ayer  ni  hoy? 

15  Y  vinieron  los  comandantes  de  los  hijos  de  Israel  y  clamaron  (6)  ante 
el  faraón  diciendo:  ¿Por  qué  obras  así  C)  con  tus  servidores? 

16  No  se  da  paja  a  tus  servidores  y  tú  nos  dices  a  nosotros  (K)  tus  servi¬ 
dores:  Haced  adobes:  Y  tus  siervos  han  sido  castigados  y  el  faraón  y 
el  pueblo  tienen  la  culpa  f). 

17  Y  dijo:  Sois  unos  vagos,  unos  vagos;  por  eso  decís:  Queremos  ir  a 
sacrificar  (10)  delante  de  Yahweh. 

18  Y  ahora,  marchaos  a  trabajar  pero  no  se  os  dará  paja  y  debéis  de  dar 
el  cupo  de  ladrillos. 


(')  M:  «se  apoyarán». 

(2)  M:  «yo  no  disminuiré». 

(3)  I:  «se  dispersó». 

(4)  M:  «había  paja». 

(5)  M:  «el  cupo  de  adobes». 

(6)  M:  «y  suspiraron  (?)». 

(')  1:  «se  obra  así». 

(*)  M:  «ellos  nos  dicen». 

(*)  M:  «culpables». 

(,0)  I:  «y  haremos  sacrificios». 


28 


NEOFITI  I 


Ex  5,  9-18 


¡■pipen  p*?aa  pposn1'  xVi  na  pnasn  xnan  bv  xnTas  ppnn  9 
pna  na'aV  xa»*?  p-iaxi  pn'anoi  xasn  pnpm  pan  10 

:|an  pa1?  an1  mx  n'1?  nana  nax 
|a  siana  xb  nnx  pna»n  n  jx  p  pn  pa1?  iao  iVtx  pnx  11 

¡asna  pa^nVie 

¡pn1?  pp  xa:»1?  ansm  xsnx  *?aa  xav  pnaxi  12 
-pn  xava  av  aiao  panTas?  laVtrx  "la’a1?  ppm  ípnm  13 

pan  pa1?  an'na  mm  na 

“i»'»1?  nsnan  mprn  pn'1?»  pie?  n  Vxner  'm  pmano  ipVi  14 
x*?i  Vanxn  -pn  xb  p1?^1?  paaiao  pnabtrx  xb  na  *?*?aa  p 
¡pnn  xav  mnVi  ^ianx  mn1?  lanpn  -pn 
pa  na1?  -)»■’»*?  nana  mp  musí  [^jx-io?**  nan  pmano  pnxi  15 

¡pía»1?  pa  narn 

xm  na»  -pa»  ]*?  nax  nx  pia^i  pías?1?  amn»  rrb  |an  16 

¡pon  xas;i  nsnai  ip1?  pnas? 

anpn  Vti  pnax  pnx  ][']na  pía  p^aa  pnx  pV’aa  naxi  17 

anp 

¡pmn  x^ia1?  aiaoi  [pa1?]  amnx  x1?  pm  in^a  i*?tx  pnai  is 


9  ppnn]  TPnn  M  xnray]  [xnpay  I  |  pposrr]  panno-  M  | 
papen]  -ipm  MÍ]  10  prrpm]  [pmp]nn  I  |  p-iaxi]  naxi  I  ||  11 
pnatrn  n]  [pnairm  I  |  mana]  y:a  xix  m1?  M  |  pamela  ja]  [painjVisa 
I  |  asna]  oins  M  |  12  pnaxi]  pmxi  Urjan1? ...  xaia1?]  xian  Para1? 

M  13  ppm]  ppm  M  |  mm]  nn  n  1 1  jan  ...  mm]  xian  mn  n  M  | 
14  pma-io]  m-a-io  I  ¡  pie?  n]  pnn  Ifl-ipm]  x-pm  M  |  jaba1?  paaiao] 
x-iab  mao  Mjiin1?]  Tin1?  I  ¡  mn1?!]  mn1?!  M  15  pma-10]  m-ano  M  | 
invnn]  leg?  ímn-i  M:  M  habet  imvri!  |  js?a  naV]  |»[a]  [n]ab  M  |  “Tasín 
pa]  p  -rasinx  I  ¡|  16  p  nax  nx]  p  [|]nax  pin  M  |  ipb]  j-p1?  M  | 
p'an]  a-a-n  M  ||  17  pnx  ][-]*ra  pía]  [p]nx  ja  pía  ]a  M  |  j[-]na] 
in  text  jna  |  a— ipil]  na  mi  I;  naipi  M  ||  18  amnx]  amma  M; 

[pa1?]  add  in  M  |  aiaoi]  mam  M. 


29 


Ex  5,  19-6,  4 


N  E  O  F  I  T  I  I 


19  Y  los  comandantes  de  los  hijos  de  Israel  los  vieron  disgustados  al 
decir(les):  No  habéis  de  disminuir  el  cupo  diario  de  vuestros  adobes. 

20  Y  encontraron  a  Moisés  y  a  Aharón  que  estaban  (])  ante  ellos  al  salir 
ellos  de  delante  del  faraón. 

21  Y  les  dijeron:  Que  Yahweh  (2)  se  os  aparezca  y  juzgue  pues  habéis  sido 
causa  de  que  nuestro  nombre  tenga  mala  reputación  delante  del  faraón 
y  ante  sus  príncipes,  poniendo  (3)  la  espada  en  sus  manos  para  darnos 
muerte. 

22  Y  se  volvió  Moisés  delante  de  Yahweh  (4)  y  dijo:  Por  favor,  por  las 
misericordias  que  hay  delante  de  Ti,  Yahweh,  ¿por  qué  has  hecho  mal 
a  este  pueblo  y  por  qué  me  has  enviado? 

23  Desde  que  vine  al  faraón  (3)  a  hablar  en  nombre  de  tu  Verbo,  maltrata 
a  este  pueblo,  y  no  has  liberado  en  modo  alguno  a  tu  pueblo. 

CAPÍTULO  VI 

1  Y  dijo  Yahweh  (2)  a  Moisés:  Ahora  verás  lo  que  voy  a  hacer  al  faraón, 
porque  por  mano  dura  deberá  dejarles  partir  y  por  mano  dura  deberá 
expulsarlos  del  país. 

2  Y  Yahweh  (2)  habló  con  Moisés  y  le  dijo:  Yo  soy  Yahweh, 

3  y  me  aparecí  por  mi  Verbo  a  Abraham,  a  Isaac  y  a  Jacob  como  el  Dios 
de  los  cielos  (6),  pero  no  les  di  a  conocer  mi  nombre  poderoso,  Yah¬ 
weh  O. 

4  Y  también  pacté  con  ellos  mi  alianza:  darles  el  país  de  Canaán,  el 
país  de  su  residencia  donde  habían  habitado. 


t1)  M:  «puestos». 

(2)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh»;  cf  ms  D  de  la  Geniza. 

(3)  M:  «(y  juzgue)  a  vosotros  porque  habéis  hecho  maloliente  nuestro  aliento 
ante  el  faraón  y  ante  sus  siervos  poniendo». 

(4)  M:  «en  oración». 

f)  M:  «(desde)  la  hora  en  que  entré  delante  del  faraón», 
f)  TM:  «El-Sadday». 

O  M:  «pero  el  nombre  del  Verbo  de  Yahweh». 


30 


N  EOFITI  I 


Ex  5,  19-6,  4 


I»  pssan  xV  -la-'a1?  r*aa  pnrp  ’ua  •'Dio  pam  19 

:  prava  dv  mao  pana1? 

ja  prrnipaxa  prrmaip1?  pa^p  pnx  m  ntra  iv  ímxi  20 

¡rima  mp 

'axa  era  ja®  rv  pnaox  n  p*m  pa'Vs?  •’^arr*  pnV  naxi  21 
:jrv  rrVapaV  pirra  xain  jna1?  vsxai  runa 

p?a  naV  *paip  |a  pama  is?aa  "taxi  ,v’  mp  n^a  irni  22 
:vv  nn^p  |S7a  naVi  p^xn  xa»1?  n[irx]ax 
xas?V  pxax  yiaa  naa  n^^aa1?  asna  nn*?  rvnxi  xiar  ¡ai  23 

:“jas7  rv  rvpae  íx1?  p-iaai  pVxn 


CAPUT  VI 

xra  anx  nsns1?  laax  n  na  'ann  pía  n^aV  iaxi  1 
¡xsnx  |a  pnrv  rntr  xa^pn  xrai  pnrv  nVir  xa^pn 

xin  X3X  r1?  naxi  ntra  a»  w  V^ai  2 
x’atr  nbxa  npa?'’  Vsn  pnr  bv  amax  bv  na^aa  rv*?3rpxi  3 

¡pnV  npjsnix  xV  xa-pn  -atr  ma 
I síidt  xs7ix  rr  pn1?  jna1?  pnas  'as?  -a^p  rv  na^p  rmVi  4 

:na  nmnx  n  prniamn  xmx  rv 


19  nía  -dio]  "mi  prrmo  I;  ’m'-mo  M  |  pa-iab  p]  [pD^aJa*?»  I  | 
¡vara]  xar  M  20  isnxi]  isnyi  I  !  pmp]  prnsa  M  ||  21  ■"■] 

rn  mn-a  M  jnaV  ...  jrn]  nano  mp  jm  rp  [finjnox  n  pan’  [jvri] 
jira1?  mas?  mpi  M  n’bapaV]  biap’a1?  M  i|  22  w]  +  ibxa  M 
n[trK]3X]  nxirax  N!  ||  23  rts?^  ...  xiat]  nmo  mp  n,l?m  xnsrc?  M 

pisai]  xanrai  M  ixb]  sic  in  text  |  rvpiB  wV]  leg?  npns  ’b:  ranr  x1?  I. 

6  1  ■”’]  rn  nna-a  M  I  ias?N  n]  [ia]s?Ni  I  1  sra]  ra  M  i  N-rai] 
■raí  M  2  ""j  ni  nna’a  M  ||  3  n’biiv’Ni]  'Vjn'Ni  M  | ...  ’ac>  ma] 
rn  nna'a  oen  M;  cf  440  |  n[']snw]  ’  superadd  ;  4  Tin,?i]  -nnbi  I  | 

-as?]  prob  deld  |  Nsnx  2 u]  leg  mx. 


31 


Ex  6,  5-13 


NEOFITI  I 


5  Y  he  oído  también  el  clamor  de  los  hijos  de  Israel  a  los  que  los  egipcios 
esclavizan  y  he  recordado  con  misericordia  mi  pacto. 

6  Os  lo  juro:  Di  a  los  hijos  de  Israel:  Yo  soy  Yahweh,  y  os  sacaré  ( 1 ) 
libres  de  debajo  del  yugo  de  la  esclavitud  de  los  egipcios  y  os  libertaré 
de  sus  trabajos  y  os  redimiré  con  mano  fuerte  (2)  y  con  grandes  juicios. 

7  Y  os  separaré  (3)  para  mi  nombre,  para  pueblo  de  santos  (4)  y  mi  Verbo 
será  para  vosotros  Dios  Redentor,  y  sabréis  que  Yo  soy  Yahweh,  el 
Dios  vuestro  que  os  liberté  f )  y  os  saqué  de  debajo  del  yugo  de  la 
esclavitud  de  los  egipcios. 

8  Y  os  introduciré  en  el  país  que,  levantando  (H)  mi  mano,  juré  dar  a 
Abraham,  Isaac  y  Jacob,  y  os  lo  daré  a  vosotros  en  herencia  (7)  y 
posesión.  Yo  (8),  Yahweh. 

9  Y  Moisés  habló  así  con  los  hijos  de  Israel  y  no  escucharon  (9)  las 
palabras  de  Moisés  por  dureza  de  espíritu  y  por  la  dura  servidumbre. 

10  Y  habló  Yahweh  (10)  con  Moisés  diciendo: 

1 1  Vete,  habla  con  el  faraón,  rey  de  Egipto,  y  (n)  deje  salir  a  los  hijos  de 
Israel  de  su  país  (12). 

12  Y  habló  Moisés  delante  de  Yahweh  diciendo:  He  aquí  que  los  hijos  de 
Israel  no  han  escuchado  (mis)  palabras  y  ¿cómo  me  escuchará  (13)  el 
faraón  a  mí,  yo  que  soy  torpe  (14)  de  lenguaje? 

13  Y  Yahweh  (10)  habló  con  Moisés  y  Aharón  y  les  dio  instrucciones 
respecto  a  los  hijos  de  Israel  y  respecto  al  faraón,  rey  de  Egipto,  en 
orden  a  sacar  (15)  a  los  hijos  de  Israel  del  país. 


(')  M:  «de  la  esclavitud». 

(2)  I:  «con  brazo  levantado»;  cf  ms  D  de  la  Geniza. 

(3)  I:  «y  (os)  tomaré». 

(4)  M:  «para  pueblo  santo», 
f )  M:  «os  saqué  libres  de...» 

(tí)  M:  «  ...que  he  levantado  (levantando)  mi  mano», 
o  M:  «  ...herencia.  Así  ha  dicho  Yahweh». 

(8)  I:  «ha  dicho  (Yahweh)»  =  ms  D  de  la  Geniza. 

(9)  M:  «a  Moisés  por  dureza  de...» 

(I0)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(n)  =  «para  que  (deje)». 

(12)  I:  «del  país». 

(13)  M:  «(no)  me  escucharon,  ¿pues  cómo  me  escuchará?» 
(u)  M:  «difícil». 

(I5)  M:  +  «libres»  o  «redimidos». 


32 


NEOFITI  1 


Ex  6,  5-13 


jna»®a  musan  Vn-iep  nan  jinnVap  rr  n»a®  xix  ninVi  5 

swp  rr  pama  imanxi  jiña 

mnn  |a  j'p-na  jiarr  p'axi  ••■*■*  mx  Vxn®1’  na1?  *iax  n»ia®a  6 
jian’  pnaxi  jinnnVa  ja  jiarv  ar®xi  "man  jimia»®  ti 

tj'anan  jnn  moai  xs^pn  Va 
pina  nVx1?  jiaV  nana  ,nn,i  j^np  a»1?  'a®1?  jiarr  ®*isxi  ? 
jiarr  rrpsxi  rrpna  n  jianVx  •’•’•’  xin  mx  mnx  ji»*Tm 

masan  jimia»®  ti  mnn  ja 

□max*?  nrr  jna1?  n»ia®a  t  rrapn  x»nxV  jiDT  *?»xi  8 

mx  momo  [hit]  jiaV  mrr  jnxi  ap»,l?i  pnxV 

mnspa  man  nVa1?  i»a®  xV  Vxn®'’  na  a»  jna  n®a  Wai  9 

:n®p  jnVioai  rm 
nana1?  n®a  a»  *’•’*’  Wai  io 
:rr»nx  ja  ^xa®'  na  ir  n1?®'!  D’Tsan  xa*?a  n»*ia  a»  Va  Vi»  n 
'[•’jVa*?  i»a®  x1?  Vxn®'  na  xn  nana1?  anp  n®a  Wai  12 
:V?aa  mn  mxi  n»na  na  »a®^  jnann 
V»i  bxn®*'  na  *?»  jinrr  npai  jnnx  a»i  n®a  a»  V?ai  13 

:x»nx  ja  Vxn®'  na  rr  xpaaV  anuan  xaVa  n»“ia 


5  mn1?!]  rinV  1 1  m  nsa®  xix]  m  ’anp  Va  M  |  mnxan]  'aura  n  1 1 
jiña]  jinm  M  j|  6  nsna®a]  ja1?  M  |  -iax]  max  I  |  mx]  +  xm  I  | 

jinma»® ...  pp-ns]  nía»®  |a  M  |  mnn  ja]  mnna  M  |  ’x-ism  I  l 

xs'pn  Va]  xbaia  [leg  smxa]  snxa  I  ||  7  Bnsxi]  aoxi  I  |  ds?1? 

j-trnp]  xtrnp  naixV  M  mpns  n]  [mpjnsn  I  |  ja  ...  mpns]  mpsx 
ja  j’P’iD  jiam  M  |  mnn  ja]  mnna  I  |  rnsan]  ’xnsan  M  ||  8  mspn] 

nspt  n  I  |  'T1  mspn]  ’T  m  ma-snx  n  M  |  [inm]]  in  text  jnbi!  |  [inm] 
...]  n  [n]ax  jna  [leg  inm]  tt  M  |  mx]  [n]ax  I  ||  9  j’na]  ja  M 

nnspa  ...  nVa1?]  [leg  niTsp]  mmsa  ja  nena1?  M  |  n®p  jnbisai]  jai 

n®p  jnVs  M||  10  Initio  hujus  v  repet  'ín  na  os?  jna  n®a  bbai 

v  praecedentislj''”]  nn  nna’a  M  ||  11  nn?nx  ja]  xs?~ixa  I  ||  12 

na  ...  is?a®]  na  bap'  -pxi  na  V-ap  M  |  '[^Va1?]  nVa1?  in  text  |  nn] 
'itp  M  13  ■'■'•’]  rn  ma’a  M  |  xpsab]  +  j’pns  M  |  na  m]  bis  in 
text  |  xs?nx  n  NSnN»  I. 


U.  EXODO 


33 


Ex  6,  14-25 


N  EOFITI  I 


14  Estos  son  los  jefes  de  su  casa  patriarcal:  Los  hijos  de  Rubén,  primogé¬ 
nito  de  Israel:  Hanok  y  PaMú,  Hesrón  y  Karmí.  Estas  son  las  familias 
(o.  clanes)  de  los  hijos  de  Rubén. 

15  Y  los  hijos  de  Simeón:  Yemuel,  Yamín,  Ohad,  Yakín,  Sóhar  y  Saúl, 
hijo  de  la  cananea.  Estas  son  las  familias  de  los  hijos  de  Simeón. 

16  Y  éstos  son  los  nombres  (¡)  de  los  hijos  de  Leví,  según  sus  genealogías: 
Gersón,  Qehat  y  Merarí.  Y  los  años  de  la  vida  de  Leví  ciento  treinta 
y  siete  años. 

17  Los  hijos  de  Gersón  (2):  Libní  y  Simí,  por  sus  familias. 

18  Y  los  hijos  de  Qehat:  Amram,  Yishar,  Hebrón  y  Uzziel.  Y  los  años  de 
la  vida  de  Qehat:  ciento  treinta  y  tres  años. 

19  Y  los  hijos  de  Merarí:  Mahlí  y  Musí.  Estas  son  las  familias  de  los  hijos 
de  Leví  según  sus  genealogías. 

20  Y  Amram  tomó  por  mujer  a  Yokébed,  hija  (3)  del  hermano  de  su  padre, 
que  le  parió  a  Aharón  y  Moisés.  Y  los  años  de  la  vida  de  Amram, 
ciento  treinta  y  siete  años. 

21  Y  los  hijos  de  Yishar:  Qórah,  Néfeg  y  Zikrí. 

22  Y  los  hijos  de  Uzziel:  Misael,  Elsafán  y  Sitrí. 

23  Y  Aharón  se  tomó  por  mujer  a  Eliseba,  hija  de  Amminadab,  hermana 
de  Nahsón,  y  le  parió  a  Nadab,  a  Abihú,  a  Elazar  y  a  Itamar. 

24  Y  los  hijos  de  Qórah:  Assir,  Elqanah  y  Abiasaf.  Estas  son  las  familias 
de  los  hijos  de  Qórah. 

25  Y  Elazar,  hijo  de  Aharón,  tomó  mujer  de  las  hijas  de  Putiel  y  le  parió 
a  Pinhás.  Estos  son  los  jefes  de  las  casas  patriarcales  de  los  levitas 
por  sus  familias. 


(’)  I:  «son»  (///.  «ellos»). 

(2)  Así  en  vez  de  «Gcrsom»:  confusión  de  m/n. 

(3)  M:  «su  amada»  o ,  más  bien,  «(su)  tía,  para  él»;  cf  LXX  PeS  Vg  «su  prima» 
con  texto  de  N;  TM  O  Ps  M:  «su  tía». 


34 


NEOFITI 


Ex  6,  14-25 


■pin  bxatma  naia  pixaa  na  [!]pnnax  rra  fiara  ]*,**l7X 
¡pixaa  aiaa  pnnsnr  p'Vx  'aaai  paxn  xibsi 
nnasaai  ma  'mxttn  ansí  anxi  7"*»**i  Vxizr  psaan  ’uai 

:py»en  im  pn'nrsnT  pix  p'Vx 
ain  'aaai  nnpi  mens  panin'1?  aVa  asa  nna»  p'Vxi 

;pi®  »aun  pn*?m  nx»  aVa  in 
:pnnv,snT‘?  •,»»nn  aa*?  pansa  asa 
napa  'vn  ['jian  Vxasn  paam  ansa  mas?  nnpa  ’im 

n*?ni  pn*?m  nx» 

aVa  'lian  prrnvsnT  prx  p*?x  'enai  'brm  maa  asai 

jpn-o'in-'? 

nV  mVn  nnxb  n1?  laxa  anx  ma  aaav  n'  mas  aosi 
¡psa?  san  pnVni  nxa  naasn  in  aan  na?»  na  pnx  n* 

rían  son  nap  anxn  asai 
ranoi  pxVxi  ’axtrr»  *?xasn  asai 
naVa  nnxb  m1?  ptzmsa  mnnx  aíras?  na  »aer*?x  n*  pnx  aon 
nanpjx  na  itsVx  na  xm-ax  na  aii  n-  n^ 
pn'nvsnT  prx  p'Vx  *]ox'axi  nspVxi  a-ox  napa  asai 

¡napa  [-]aaaa 

ni’Va  nnxV  n'V  Vx-’üidi  ansa  p  nV  aos  pnx  aa  itvVxi 
¡pn^nasaTV  n-ai*?  nnax  fhra  p-Vx  onra  n'  n'1? 


14  nDi3]  nniDs  I  |  pnnsnf]  n-mr  I;  nvrinr  M  ||  15  ma] 

na  I  nmiyiDi]  [nm»]»  I  II  16  nmsefl  [p]in  I  I  pmoirr1?]  pnmnVnV 
I  |  uen]  leg  ’ien  I  ||  17  pnn,,snT1?]  prinrrinT1?  M  ||  18  [’Jien] 

aen  I;  in  text  ueni  |  19  prrnrsnT]  mminr  1  |  prnoirr'? ...  prrnvsnT] 

pnrma^n1?  'torV  mr'sat  M  ||  20  ...  na  a]  n1?  xna’an  M  || 

23  na]  naa  M  |  nnx1?]  infx1?]  I  |  aanpjx]  ’  superadd  ||  24 

['pía  a]  lian  in  text  |  pmnranf]  mmint  I;  pnmvsat  M  ||  25  ]» 

rrnia]  [mnpan  I  |  n-ma]  pnma  M  |  nnxV]  ínDtV]  I  |  mera]  hic  et  v  14 
vid  leg  'era  |  prrnvsnT1?]  prnanT*?  I. 


14 

15 

16 

17 

18 

19 

20 

21 

22 

23 

24 

25 


35 


Ex  6,  26-7,  4 


N  EO  F  IT  I 


26  Fueron  Aharón  y  Moisés  a  los  que  Yahweh  (dijo)  (]):  Sacad  a  los  hijos 
de  Israel  (2)  de  la  tierra  de  Egipto  por  sus  unidades  militares. 

27  Ellos  son  los  que  hablaron  con  el  faraón,  rey  de  Egipto,  en  orden  a 
sacar  a  los  hijos  de  Israel  de  Egipto.  Ellos,  Moisés  y  Aharón. 

28  Y  aconteció  en  el  día  en  que  Yahweh  (3)  habló  con  Moisés  en  el  país 
de  Egipto, 

29  que  (Yahweh)  habló  con  Moisés  diciendo:  Yo  soy  Yahweh:  Habla  con 
el  faraón,  rey  de  Egipto,  todo  lo  que  Yo  (4)  hablo  contigo. 

30  Y  dijo  Moisés  delante  de  Yahweh:  Yo  soy  torpe  f)  de  habla,  ¿cómo 
el  faraón  me  va  a  escuchar? 

CAPÍTULO  VII 

1  Y  habló  Yahweh  (3)  a  Moisés:  Mira  que  te  he  constituido  a  ti  señor  y 
príncipe  para  el  faraón,  (6)  y  tu  hermano  Aharón  será  tu  intérprete. 

2  Tú  hablarás  todas  las  cosas  que  te  he  ordenado  C7)  y  Aharón  tu  her¬ 
mano  hablará  con  el  faraón  y  (8)  dejará  salir  a  los  hijos  de  Israel  de  su 
país. 

3  Y  Yo  endureceré  (9)  el  corazón  del  faraón  y  multiplicaré  (mis)  señales 
y  mis  portentos  (l0)  en  el  país  de  Egipto. 

4  Y  no  os  escuchará  el  faraón  y  Yo  colocaré  las  plagas  de  mi  venganza 
en  Egipto  y  sacaré  mis  ejércitos,  mi  pueblo,  los  hijos  de  Israel,  del  país 
de  Egipto  con  grandes  justicias. 


(J)  Falta  en  el  texto. 

(2)  M:  4-  «libres». 

(3)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(4)  M:  +  «ahora». 

(5)  M:  «difícil». 

(*)  M:  «He  aquí  que  te  he  puesto  como  señor  para  el  faraón». 
(7)  I:  «(te)  ordenaré»;  M:  «que  Yo  ordeno», 
f)  =  «para  que  (deje  salir)». 

(*)  I:  «endureceré»  (otro  verbo). 

(,0)  M:  «mis  señales  y  (mis)  signos».  I:  «el  milagro  de  Yahweh». 


36 


NEOFITI  I 


Ex  6,  26-7,  4 


1»  Vx-wrn  rr  ípax  pnV  [nos]  n  ncrai  pnx  mn  26 

:|m,niV,,n  Vy  ansm  xynx 

Vxnp'  rr  npaaV  anisan  xaVa  nyna  as?  p-n-’x  27 

:pnxi  rwn  xin  ansa  )a 
tamisan  xsnxa  npa  ay  v,‘’  VVa  n  xava  mm  28 
trisan  xaVa  nyna  ay  VVa  ■,v’  nsx  ib’bV  nira  ay  [rv’]  VVai  29 

:*]ay  [V]Vaa  nix  n  na  Va  rr 
;nyia  'ja  Vap'  pnam  VVaa  nsn  nix  anp  ntra  naxi  30 


CAPUT  VII 

pnxi  nynaV  b'Vot  an  -|rr  irisan  ^an  ntraV  naxi  1 

¡■pann  nn''  “pnx 

nyna  ay  VVa-  -pnx  pnxi  *]ir  mps  n  na  Va  rr  VVan  nx  2 

ín^ynxa  Vinar  na  rr  nVizm 

xynxa  Turna  ni  "["Joi  rr  idxi  nynan  xaV  ir  *ipinx  nsxi  3 

:nsan 

paxi  a-nsaa  mayaia  nma  n*  npxi  nyna  pasa  Vap^  xVi  4 
prn  moa  ansan  xynxa  Vx*w  na  noy  rr  miV^n  ir 

:panan 


26  [nax]  ]  desider  in  text  | ,v]  rn  tib’d  M  |  Vxnem]  +  pp,_is  M  | 
ja]  [xsn]xa  I  (|.;  27  prx]  prn  I  |  ansa  ja]  [crnxjaa  I  ||  28 

VVa  n]  [VV]m  Ig  ”’]  fn  nna-a  M  ||  29  [-”]]  desider  in  text; 

rn  n-na-a  M  |  ñau]  +  ton  I;  in  text:  w  mx  w  [add  a  I:  +  xm]  nx  | 
mx  n]  [nijxn  I;  +  jsa  M  |  [V]Vaa]  in  text  paa!  ||  30  vn]  +  xn  I  | 

nix]  mxn  I  |  un]  ’&p  M  |  pnam]  -pm  I. 

7  1  ""j  m  nnans  M  |  ...  mían]  nsnsV  pan1?  in’  mrnp  xn  M  | 

■jiann]  [*]iai]nm  M  ||  2  mps  n]  npsn  I  |  mps]  npsa  x:x  M 

n’snxa]  [n’s?]nx  ja  I  ||  3  ppinx]  Poel;  4,  21;  nn?px  I  |  ’[’]di]  noi  N  | 

'nams  rn  '['Jai]  [leg  ”oi]noi  m  "nx  M  |  ^nams]  m  na'n  I;  [’rnrpns  M  1 1 
4  rrna]  nna  I  |  xsnxa]  [xynx]  ja  I. 


37 


Ex  7,  5-16 


N  EOF1TI  I 


5  Y  conocerán  los  egipcios  que  Yo  soy  Yahweh  cuando  ponga  las  plagas 
de  mi  venganza  sobre  Egipto  y  saque  a  la  libertad  a  los  hijos  de  Israel 
de  entre  ellos. 

6  Y  Moisés  y  Aharón  lo  hicieron;  conforme  les  ordenó  Yahweh  (*)  así 
hicieron. 

7  Y  cuando  hablaban  con  el  faraón  tenía  Moisés  ochenta  años  y  Aharón 
ochenta  y  tres. 

8  Y  dijo  Yahweh  (')  a  Moisés  y  a  Aharón  diciendo: 

9  Cuando  el  faraón  hable  con  vosotros  diciendo:  «daos  (2)  una  señal», 
dirás  a  Aharón:  Toma  tu  vara  y  arrójala  (3)  delante  del  faraón  y  se 
convertirá  en  una  serpiente. 

10  Y  entraron  Moisés  y  Aharón  al  faraón  e  hicieron  conforme  les  había 
mandado  Yahweh  ( 1 )  y  Aharón  arrojó  su  vara  delante  del  faraón  y 
delante  de  sus  servidores  (4)  y  se  convirtió  en  una  serpiente. 

11  Y  el  faraón  llamó  también  a  los  sabios  y  a  los  adivinos  y  también  ellos 
— los  adivinos  egipcios —  hicieron  lo  mismo  con  sus  encantamientos. 

12  Y  cada  uno  arrojó  su  vara  y  se  convirtieron  en  serpientes,  pero  la  vara 
de  Aharón  se  devoró  sus  varas. 

13  Y  se  endureció  el  corazón  del  faraón  y  no  les  escuchó  según  dijera 
Yahweh  (*). 

14  Y  Yahweh  (')  dijo  a  Moisés:  se  ha  endurecido  el  corazón  del  faraón. 
No  quiere  dejar  partir  al  pueblo  f). 

15  (Vete)  (6)  al  faraón  por  la  mañana:  he  aquí  que  él  sale  a  refrescarse 
junto  al  río  (7);  y  ponte  a  su  paso  a  la  orilla  del  río  y  toma  en  tu  mano 
la  vara  que  se  tornó  en  serpiente. 

16  Y  le  dirás:  Yahweh,  el  Dios  de  los  hebreos,  me  ha  enviado  a  ti  a  decir: 
Deja  salir  a  mi  pueblo  y  (8)  den  culto  delante  de  mí  (9)  en  el  desierto, 
y  he  aquí  que  hasta  ahora  no  has  obedecido  (10). 


(')  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  M:  «poneos»  (?). 

(3)  M:  «y  arrója(la)». 

(4)  I:  «gobernadores». 

(5)  M:  «a  su  pueblo», 
f)  Falta  en  el  texto. 

f)  M:  «junto  a  las  aguas», 
f)  =  «para  que  (den  culto)». 
H  M:  «delante  de  Él». 

(l0)  M:  «(no)  fias  escuchado». 


38 


NEOFITI  I 


Ex  7,  5-16 


ansa  Vs?  TiisniB  ana  rr  ■,niz?x  id  ■,v’  nsx  mnx  "asa  isna 

¡prrrnn  ppno  'axatta  'is  ri'  apsxi 
mas  |ia  jiña'  ap*n  n»  -pn  jnnxi  nra  ans?! 
prr’mWBa  piw  a*?ai  pian  aa  jnnxi  nm  pw  pian  aa  ntyai 

:ns?as  DS7 

na'a1?  janxVi  arca1?  w'  “taxi 
jnnx*?  aa-rn  jq'o  paV  ían  aa^a1?  n»as  paa»  ^a1  max 
¡XTn1?  man  naas  Dap  rrrr  p*?Di  *jaan  rv*  ao 
pbai  apea  na  ya  pa  íaasn  naaa  rmV  pnxi  arca  *?s7i 
¡x'rnb  nnm  'íans?  Dapi  ns?aD  Dap  nnain  rv>  pnx 
pn^tran  prx  rjx  nns?i  xnpanVi  x^a^an1?  ns?aD  ain1?  xapi 

:pa  pacana  "asan 
¡panan  rr  pnxn  n^nDin  s?*?:n  jvn1?  jnm  anüin  aai  ip*?Di 
Waa  aa  “pn  paV  s?aw  xVi  nsnsn  xa1?  «jpmxi 
¡xas?  rv>  aparca1?  ja  aao  asasa  xa1?  fjpmx  arca1?  *’*’**  aaxi 
xans  bs?  aaa[ip]na  psi  xm  xa  xaosa  asas  [an1?  ‘arx] 
aoa  •’rn1?  -jsnax  "a  xaaim  xans  y  *?s?  apiaap1?  aas?am 

:-¡Ta 

a1?»  aa^a1?  -jan1?  p**  nVc?  p-nasn  paaVx  •'•'•'  aP  aapi 
:paa  as?  as?arc  x1?  xm  xaaaaa  ^aip  pn'asa  sas?  a*1 


5  ’xaxa  I  |  mx]  +  xm  I  |  ansa  Vy]  a^asaa  I  |  pnmna] 

[’n]  ja  I  ||  6  apaa]  [ap]s  -a  I  |  ,v]  na  nma’a  M  |  jaa]  p  I  ||  7 

pian]  aan  I  8  w]  na  nna-a  M  ||  9  ja'O]  [leg  ja’w]  prrc  M; 

sic  scriba  var  lect  qui  ponit  circellum  sup  p’o,  sed  vid  leg  pi[l]ip  var 
lect  pro  ían  |  pVüi]  pbpi  M  |  xam1?]  nam1?  1 1  10  apea]  [ap]s  'a  I  ¡ 

"']  na  n-aa-a  M  |  anas?]  [leg  aio1?’^]  rmb'w  I  1 1  11  amb]  amb  I  | 

x'a’an1?]  ja-an1?  1  prx  px]  [leg  pin]  pin  amV  M  |  ’msaa]  ansaa  I  | 
P=]  P  I  II  12  ip*?ai]  ip*?pi  M  |  jvn1?]  pin*?  M  ||  13  w] 

rn  M  ||  14  ni  M  |  n^nV^a1?  ja]  cf  5,2;  [n-nVjffa1?  I; 

[rrnVpJa1?  kV*t  M  |  xas  rr]  rray1?  M  ||  15  [mi*?  *?rx]]  desider  in 

text  |  n-n[ip]na]  ¡rnpina  in  text  |  *nm  *?y]  ira  Vr  M  |  -|Dnnx  h] 
ftsnnhn  I  |  16  pnnVx]  khVn  I  |  p-nnsn]  [^]  n  I  |  ^a-Tp]  ^laip  M 

nyac?]  n*?np  M. 


5 

6 

7 

8 

9 

10 

1 1 

12 

13 

14 

15 

16 


39 


Ex  7,  17-23 


N  EOFIT1  I 


17  Así  ha  dicho  Yahweh  (‘):  En  esto  (2)  conocerás  que  Yo  soy  Yahweh: 
he  aquí  que  Yo  golpearé  con  el  bastón  que  está  en  mi  mano  sobre  las 
aguas  del  río  y  se  convertirán  en  sangre. 

18  Y  morirán  los  peces  que  hay  en  el  río  y  hederá  (3)  el  río  y  sentirán 
fastidio  (4)  los  egipcios  de  beber  las  aguas  del  río. 

19  Y  dijo  Yahweh  (')  a  Moisés:  Di  a  Aharón:  Toma  tu  vara  e  inclina  tus 
manos  sobre  las  aguas  de  los  egipcios,  sobre  sus  ríos  y  sus  fuentes  (5), 
sus  lagunas  y  sobre  toda  congregación  de  aguas  y  se  convertirán  en 
sangre  y  habrá  sangre  en  todo  el  país  de  Egipto,  en  (vasijas  de)  ma¬ 
dera  (6)  y  piedra. 

20  Y  lo  hicieron  así  Moisés  y  Aharón,  conforme  lo  que  Yahweh  les  habia 
ordenado,  y  levantó  su  vara  (7)  y  golpeó  las  aguas  del  río  delante  del 
faraón  y  delante  de  sus  príncipes  y  se  tornaron  todas  las  aguas  del  río 
en  sangre. 

21  Y  los  peces  que  había  en  el  río  murieron  y  hedió  (")  el  río  y  los  egipcios 
no  pudieron  beber  agua  del  río  y  hubo  sangre  en  toda  la  tierra  de 
Egipto. 

22  Y  los  magos  de  los  egipcios  hicieron  lo  mismo  con  sus  encantamientos, 
y  el  corazón  del  faraón  se  endureció  y  no  les  obedeció  (9)  según  lo  que 
Yahweh  (')  hablara. 

23  Y  tomando  camino  (l0)  el  faraón  entró  en  su  casa  y  no  tomó  en 
consideración  ni  siquiera  esta  plaga  (n). 


(')  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  M:  «esta  vez  conocerás»  o:  «en  esta  señal  conocerás»;  cf  Ps. 

(3)  M:  «olerá  mal». 

(■*)  M:  «y  se  cansarán», 
f)  M:  «sus  acequias  (?)». 

f)  M:  «en  las  artesas  (?)»;  [en  las  acequias  (?);  en  las  maderas  (?)] 
(7)  M:  «(había  ordenado)  el  Verbo  de  Yahweh  y  cimbreó  su  vara» 
(H)  M:  «y  olió  mal». 

O  M:  «y  no  les  escuchó». 

(,0)  M:  «y  reflexionó».  ( Prob :  desplazado). 

(M)  M:  «amargura»  (leer:  «aflicción?»). 


40 


N  EOFITI  I 


Ex  7,  17-23 


■h  xnama  'na  mx  xn  w  mx  max  snn  xna  anx  pa  17 

¡ais1?  paona  xann  n  ira  bv  ’Ta 
Tupa*?  "isa  pn^nnri  xam  mo'i  lima*’  xama  n  x’nn  18 

¡xinaa  x^a 

lin'a'a  •?»  ■pT  paxi  “ptrm  ao  pnx1?  max  n©aV  •'•’viaxi  19 
ira  b a  bai  pn'X’a  Vsn  pn'snaa  Vvi  x^ani  V»  "asan 
casan  xsnx  Vaa  naax  ana  aaxV  pna  pma'a  xrwaa 

¡xaaxai  x^cpa 

nnai  matan  □nxi  ,r’  apon  na  "pn  pnxi  npa  pa  nasa  20 
x^a  b'D  lacnnxi  ac^rc  napi  nina  Dnp  xama  n  x'a  rr 

¡xaab  xana 

x'a  Tipa1?  ""isa  í^a'  x*n  xana  naoxa  irra  xanaa  n  xaiai  21 
¡D'iaiaT  xsnx  Vaa  naax  mm  xana  |a 
xVi  nansa  xaV  *]pirxa  prncnna  'xasan  pnnznn  pa  nasa  22 

Wan  na  *pn  pnb  sair 

¡nnna  xa1?  px  maV  arc  xVi  arma  íaV  Van  nans  piaa  23 


17  ns]  p  M:  in  ms  falso  refert.  ad  ri“b  |  yin  NT3  mií^ 

[Oí] 

snn  Nim  Nina  ni  M  mx  i.-]  +  xm  I  |  n  i.°,  2  ]  n-m  M  i.°,  2."  1 

xnnn  n]  [x-»n]ian  I  1 pssnn]  psonmi  M  |  mxb]  tnb  I  II  18  mo"i] 

no'i  M  pnbnm]  psbn  M  |  "nsn]  '«[asa]  I  !  xama]  [x-i]m  p  I  : 
19  '"]  m  mamo  M  |  "asan]  ’xpsnn]  I  \  pn’sua]  prnir  [forma 
dialect  (?)  pro  prrpp]  M  xsnx]  *?ax  M  I  o’asan]  'x[ason]  I  I  x'O’pa] 
x’p'oai  M:  prob  leg  X’p’ffm  vel  X’O’pa  c  metathesi  ||  20  n’pBi] 

•si  I  |  mnoin  ...  '"]  [mjnoina  poxi  rn  mao’n  M  |  nnai]  nn[ai]  I  | 

•n]  mxn  I  |  'ID'*?®]  aaobw  M  ¡  xmi]  antep  a;  mxn  M  |  xanb]  dix1?  I  1 1 
21  'i]  mxn  M  xnma  n]  [xnn]ian  I  |  moxi]  noxi  M  |  "asa] 

'«[asa]  I  |  ]a]  pa  I  naa«  mm]  prob  huc  inser  var  lect  nn[ai]  v  prae- 
cedentis:  nonx  nna  mm;  cf  «aa  nna  mm  Ps;  «aa  mm  M  |  D’asaa] 
'«[asaa]  I  |  22  pa]  p  I  pnb  »a»  xbi]  pma  b'ap  «Vi  M  |  bban] 

[bba]  'a  1 1 '"]  na  maa’a  M  ||  23  pim]  bsnoxi  M  |  [leg 'm’a]  in"a  ub] 
[sic]  rrn"m‘a  M  «ab  p«]  «anb  pi«  I  |  nrna]  [nn]i[na]  I;  «maaa 
[leg?  «mían]  M. 


4) 


Ex  7,  24-8,  3 


NEOFITI  I 


24  Y  excavaron  todos  los  egipcios  alrededor  del  río  (aguas  para  beber, 
porque  no  podían)  (*)  beber  las  aguas  del  río. 

25  Y  termináronse  siete  días  después  de  que  Yahweh  (2)  golpeara  las  aguas 
del  río,  y  lo  curó  (3). 

26  Y  dijo  Yahweh  (2)  a  Moisés:  Entra  al  faraón  y  dile:  Así  habla  Yah¬ 
weh  (2):  Deja  marchar  al  pueblo  y  (4)  den  culto  ante  mí  (5). 

27  Si  tú  rehúsas  dejar  partir,  he  aquí  que  Yo  aniquilaré  ('  )  todo  tu  terri¬ 
torio  con  ranas. 

28  Y  el  río  pululará  ranas  y  subirán  y  entrarán  en  tu  casa,  en  tus  alcobas, 
sobre  tu  lecho  y  en  la  casa  de  tus  príncipes,  y  en  tu  pueblo  O  (y  en 
todos  tus  principes)  O  y  en  tus  hornos  y  en  tus  artesas. 

29  Y  subirán  las  ranas  contra  ti  y  contra  tu  pueblo  y  contra  tus  prínci- 
pes  O. 

CAPÍTULO  VIII 

1  Y  Yahweh  (2)  dijo  a  Moisés:  Di  a  Aharón:  inclina  tu  mano  con  tu  vara 
sobre  los  ríos  y  sobre  las  acequias  y  las  lagunas  y  haz  que  suban  las 
ranas  sobre  la  tierra  de  Egipto. 

2  E  inclinó  Aharón  su  mano  sobre  las  aguas  de  los  egipcios  y  subieron 
las  ranas  y  cubrieron  ("')  el  país  de  Egipto. 

3  Y  con  sus  magias  hicieron  lo  mismo  los  magos  e  hicieron  subir  las 
ranas  sobre  el  pais  de  Egipto. 


(')  Omitido  en  el  texto  por  homoioteleuton. 

(2)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(3)  M:  «e  hizo  heder  (?)  al  río». 

(4)  =  «para  que». 

(5)  I:  «ante  Él». 

(H)  M:  «destruiré». 

O  M:  «de  tus  servidores  y  de  tu  pueblo». 

(8)  Prob  no  pertenece  a  este  v  sino  que  procede  por  dittografía  del  v  siguiente. 
Por  eso  la  lección  M  correspondiente  ha  sido  borrada, 
f )  1:  «tus  servidores». 

(10)  M:  «las  ranas  y  cubrieron». 


42 


NEOFITI  I 


Ex  7,  24-8,  3 


[i'td-’  xV  max  'n^a1?  xn]  xnni1?  "mn  nm  ■•nsa  'na  nom  24 

:xnnn  'ía  p  T^a*? 

irpiv  'OKI  xnnn  ira  rv  nnan  ana  )a  par'  n»aw  laVn  25 
n'nw  nax  ][']na  n,ln  -lavn  n»"io  nn*?  Vi»  ntraV  w  naxi  26 

¡•"anp  iinVa'!  xa»  rr 

:x'3»Tixa  -pinn  Va  rv*  xr-rca  nix  xn  nnV^aV  nx  anoa  onx  27 
■pana  nopal  "p^aa  p^i  ppD1’!  pi»*nx  xnm  ■pizm  28 
qnixxai  "|-mnai  "poVup  Vaai  "p»ai  "poV^  naai  "[non»  *?» 

tx'isTix  ppo'  iio1?^  Vaai  *p»ai  "jai  29 


CAPUT  VIII 

‘nsi  xnni  V»  "["loma  *|T  n*1  pnx  pnx1?  nax  n^a1?  naxi  1 
:onsai  x»"tx  V»  x'aynnx  n'  poxi  rrara  *n»i  xpir 
m»*nx  ppVoi  "asan  piran  V»  ítt’  n*  pnx  pnxi  2 

¡onxan  x»ix  n-*  poní 

x»-ix  V»  x’3»"nx  n'  ppoxi  pagina  ¡vcnn  ■[[•’Jna  na»i  3 

nnxan 


24  •"isa]  '«[isa]  I  |  [iVa1’  xb  ...  ira]]  desider  in  text:  omiss  ex  ho- 
moiotel  [’n^aV  ira]  ]  'ñera1?  x'a  M  25  ayate]  nyaw  M  i  nnan] 
[nna]  n  I  1  xnnn  ...  -pl  [leg  prob  rv  ’noxi  vel  ’oxi]  rvp’oxi  m  n’na’a 
xnnr  M  n’rv  ’dni]  id  1 1|  26  'v>  i.°,  2.°]  nn  n’na'a  M  i.°,  2.0 1  i[’]na] 

pina  N;  sed  cfTM;  p  1 1 -’anp]  nanp  1 1|  27  oían]  jxi  M  |  nx]  +  xbn 

I  |  xs-»a]  baña  M  ||  28  ynttn]  [sic]  pasa  M  |  -|rvaa  ...  piynnx] 

-|rvaa  p>yn  pon  pynnix  M  |  ■pony]  -pny  I  |  layai  iiüVp]  i’nay 
■payi  M  l  -poV©  Vaai]  prob  del;  [verb  delet]  a  M  I  *|mxxai]  -|naxsxai 
M  29  -pyai  -jai]  -pyai  naai  M  |  ■pa'nts]  -["na»  I  x-isnnx] 
xnynmx  M. 

8  1  ,"]  nn  n’na’a  M  |  nax]  niax  1 1  xnsnnx]  xnsnmx  M  |  a-nsan] 
'x[nsan]  I  ||  2  rv  pam  nasnnx]  rv  poai  x'wnnx  Mil  3  |[’]na] 

pna  N;  p  I  xnynnx]  [xnynjmx  I. 


43 


Ex  8,  4-13 


N  EOFITI  I 


4  Y  el  faraón  llamó  a  Moisés  y  a  Aharón  y  dijo:  Rogad  delante  de 
Yahweh  (*)  pasen  (2)  de  mí  y  de  mi  pueblo  las  ranas  y  dejaré  marchar 
al  pueblo  y  sacrificarán  delante  de  Yahweh. 

5  Y  dijo  Moisés  al  faraón:  Dame  una  señal  y  confia  sobre  mí  (:í);  ¿hasta 
cuándo  he  de  rogar  por  ti,  por  tus  príncipes  (4)  y  por  tu  pueblo  para 
hacer  desaparecer  las  ranas  de  ti  y  de  la  gente  de  tu  casa,  y  sola¬ 
mente  las  que  están  en  el  río  quedarán?  (5). 

6  Y  dijo:  Hasta  mañana.  Y  (Moisés)  dijo:  (Sea)  según  tus  palabras  a  fin 
de  que  sepas  que  no  hay  como  Yahweh  nuestro  Dios. 

7  Y  se  retirarán  (6)  las  ranas  de  ti  y  de  la  gente  de  tu  casa,  y  de  tus 
príncipes  (7)  y  de  tu  pueblo.  Solamente  las  del  río  quedarán  (8). 

8  Y  salieron  Moisés  y  Aharón  de  delante  del  faraón  y  Moisés  suplicó 
delante  de  Yahweh  por  el  asunto  de  las  ranas  que  dio  al  faraón. 

9  Y  Yahweh  (9)  hizo  según  las  palabras  de  Moisés  y  las  ranas  murieron 
de  las  casas,  de  las  moradas  y  del  campo. 

10  Y  las  reunieron  en  montones  y  más  montones  y  quedó  apestado  (10) 
el  país. 

1 1  Y  vio  el  faraón  que  había  tiempo  de  alivio  y  endureció  su  corazón  y 
no  les  escuchó  (n)  conforme  lo  que  Yahweh  f)  había  hablado. 

12  Y  dijo  Yahweh  a  Moisés:  Di  a  Aharón:  (Baja)  (12)  tu  vara  y  golpea  el 
polvo  de  la  tierra  y  se  convertirá  en  mosquitos  en  todo  el  país  de 
Egipto. 

13  E  hicieron  así:  Y  Aharón  bajó  la  mano  con  la  vara  y  golpeó  el  polvo 
de  la  tierra  y  hubo  mosquitos  en  los  hombres  y  en  los  animales.  Todo 
el  polvo  de  la  tierra  se  convirtió  en  mosquitos  en  todo  el  país  de  Egipto. 


(')  =  «para  que». 

(2)  M:  «y  pasen». 

(3)  M:  «sobre  ti». 

(4)  M:  «y  por  tus  servidores». 

C)  I:  «solamente  quedarán  en  el  río». 
(6)  M:  «y  pasará(n)». 

C7)  M:  «y  de  tus  servidores». 

(8)  I:  «solamente  quedarán  en  el  río». 
O  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(10)  M:  «y  hedió». 

(n)  M  I:  «y  no  los  escuchó». 

(12)  Falta  en  el  texto. 


44 


NEOFITI  [ 


Ex  8,  4-13 


x'jy-nx  jnsn  Dip  pVs  -taxi  pnxVi  rmaV  ns?*io  xapi  4 
mp  pa-ip'i  xas?  rr»  nVirxi  'as?  pi  'ja 
'Vsx  'na'x  as?  'Vs?  pmnxi  pro  'V  an  ns?*is>V  n^o  aaxi  5 
"[ira  awx  }bi  "|ia  x'S'ffaV  “jasVi  -piioVffVi  -pVs? 

tpiT'ncr  xinm  TinV 

:pVx  '"o  n'V  a*nx  s?Y*m  Wia  p  •p'raa  aaxi  anaV  "taxi  6 
Tin1?  “ps?  pi  "pioVtt?  jai  -]rva  'b?jx  pi  pa  x”3s?*nx  pVm  i 

¡pi-mor  x-imai 

pos?  Vs?  ’’,n  mp  nc?a  'Vxi  ns?“io  rmV  p  pnxi  noa  posi  8 

:ns?“ioV  ■’Tiir  n  xns?"nx 

pi  m  pi  'ira  p  x'ns?*ns?  írrai  ntt?a*r  'íV'aa  aas?i  9 

¡rrVpn 

:xsnx  nmoxi  pina  pina  pinrr  nwai  io 
pnV  sao  xVi  rraV  rr  *ipni  nm  ns?E?  nnn  max  ns?*ie  xam  n 

; VVaa  na  -pn 

xs?axa  xaos?  rr  nal  “poin  [pax]  pnxV  aax  niraV  •>•’•'  aaxi  12 

:ansaa  xs?ix  Vaa  paVaV  iim 
xs?-ixa  xaos?  rr  nnai  xaoina  xt  rr»  pnx  paxi  p  nas?i  13 
paVa  pin  xs?axi  xnos?  Va  x-rs?aai  xe?sx  naa  xnVa  pim 

:onxaa  xs?ax  Vaa 


4  pin]  pias'i  M  |  x'3smx]  in  text  x’iyiy-ix;  tnyvnx  M  | 
"os?  pi]  "ns?m  M  ||  5  ,l?»]  -p^y  M  |  ’na’K  iy]  nax  ay  M  |  i'jiaVwVi] 

■paay1?!  M  |  x-iynx]  tny*rnx  M  |  Tin1?]  nn1?  I  |  tomai]  mnia  I  | 
p"rnr]  pp’nar]  I  1 1  6  jV-aa]  pairea  M  ||  7  pibm]  tayi  M  | 
■pa1?®  pi]  yaay  pi  M  |  nn1?]  nn1?  I  |  tnnm]  xnma  I  |  ji-rn®’] 
pp-n®’]  I  1 1  8  rvnV  |a]  rm*?a  I;  mp  [p]  M  |  iriynx]  K’iynix  M  | 
’n®  n]  -n®n  M  ||  9  w]  m  nna-a  M  |  uvai]  prrai  I  |  ic’jy-ny] 

[x”iya]aix  M  |  'iva  p]  trna  p  M  |  m  pi]  niai  I  |  n,l?pn  pi] 
n,l?pnai  M  ||  10  nmoxi]  moto  M  ||  11  ny®]  leg  ny®  c  I  | 

ya®  xVi]  Vap  «Vi  M  1  pnV]  pma  I  |  w]  rn  n’aa-a  M  ||  12  [laax]] 

desider  in  text  ||  13  mama]  mama  M  |  nnai]  viai  M  |  pm] 

pim  M. 


45 


Ex  8,  14-22 


N  EOFITI  I 


14  E  hicieron  lo  mismo  los  magos  con  sus  magias  para  hacer  salir  mos¬ 
quitos,  pero  no  pudieron  y  hubo  mosquitos  en  los  hombres  y  en  los 
animales. 

15  Y  dicen  los  magos  al  faraón:  Es  el  dedo  (!)  del  poder  de  delante  de 
Yahweh,  y  se  endureció  el  corazón  del  faraón  y  no  les  escuchó  (2) 
conforme  a  lo  que  Yahweh  había  hablado. 

16  Y  dijo  Yahweh  (3)  a  Moisés:  Levántate  de  madrugada  y  apóstate 
delante  del  faraón:  he  aquí  que  él  sale  a  refrescarse  a  la  orilla  del  río 
y  le  dirás:  Así  ha  dicho  Yahweh  (3):  Deja  marchar  a  mi  pueblo  y  (4) 
den  culto  delante  de  mí  (5). 

17  Porque  si  tú  no  dejas  partir  a  mi  pueblo,  he  aquí  Yo  soltaré  (tí)  contra  ti 
y  tus  príncipes  (7),  tu  pueblo  y  la  gente  de  tu  casa  tábanos  (H)  y  se  llena¬ 
rán  de  tábanos  las  casas  de  los  egipcios  y  el  país  en  el  que  habitan  O. 

18  Y  haré  signos  y  milagros  en  ese  día  con  la  tierra  de  Gosen  donde  mi 
pueblo  mora,  de  manera  que  no  haya  allí  tábanos,  a  fin  de  que  sepas 
que  Yo  soy  Yahweh  cuyo  Verbo  habita  (10)  en  medio  del  país. 

19  Y  pondré  liberación  (n)  entre  mi  pueblo  y  el  tuyo.  Para  mañana  será 
esta  señal. 

20  Y  Yahweh  (3)  hizo  así:  Y  vinieron  muchos  tábanos  al  palacio  del  faraón 
y  a  las  casas  de  sus  príncipes  (l2),  y  en  todo  el  país  de  Egipto  el  país 
quedó  asolado  ante  los  tábanos. 

21  Y  el  faraón  llamó  a  Moisés  y  Aharón  y  dijo:  Idos,  sacrificad  delante 
de  Yahweh,  vuestro  Dios,  en  el  país  (,3)  de  Egipto. 

22  Y  dijo  Moisés:  No  es  cabal  hacer  así,  por  cuanto  los  (carneros)  (14)  son 
abominación,  son  ídolos  de  los  egipcios;  a  ellos  debemos  tomar  para 
sacrificar  delante  (15)  de  Yahweh  nuestro  Dios;  si  nosotros  sacrificamos 
los  ídolos  (16)  de  los  egipcios  en  su  presencia  no  podrán  menos  de 
apedrearnos. 

(')  M:  «el  poder». 

(2)  M:  «y  no  les  escuchó». 

(3)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(4)  =  «para  que  (den  culto)». 

(5)  I:  «delante  de  Él». 

(fi)  M:  «enviaré». 

(7)  M:  «y  tus  servidores». 

O  M:  «tábanos  y  también». 

O  M  l.°,  2.°:  «en  el  que  ellos  habitan»  (dos  verbos  distintos  para  «habitan)). 

(I0)  M:  «que  la  Gloria  de  la  Sekiná  habita». 

(")  Traducción  del  TM  que  probablemente  está  corrompido. 

(l2)  M:  «a  la  casa  del  faraón  y  a  las  casas  de  sus  servidores». 

(>3)  M:  «dad  culto  a  Dios  en  el  país». 

(N)  Parece  que  falta  esta  palabra  en  el  texto. 

(,5)  M:  «los  carneros  son  abominación  de  los  egipcios;  de  ellos  debemos  tomar 
y  sacrificar». 

(,(i)  M:  «la  abominación  de  los  egipcios». 


46 


NEOF1TI  I 


Ex  8,  14-22 


pim  i*?D'  x*?i  x"a*?:>  n'  xpoaV  pn'rnna  x"Enn  pa  nasn  i4 

:XT»aai  XEttXa  X'aVa 

Hpinxi  xn  oip  |a  mían  snsx  ny-isV  n"mn  pnaxi  15 
:'"  V?an  na  *pn  pnV  sarc  x*n  nsnen  na1? 
poi  xm  xn  nsno  mp  nnsnxi  x-iosV  mpx  n^aV  '"  naxi  16 
pnVon  ,ai?  n^tr  *’*•*’  nax  pa  n'V  -iavn  xnm  V»  m-npna1? 

:"anp 

*]as?m  “pmVwai  *p  nía  xix  xn  'as?  n'  nVrca  “|rv,‘?  ]x  anx  17 
xaians?  ja  ['Jxnisan  pnna  p*?am  xanana  rr  “p'a  'iraxai 

:na  pn»  pix  n  xsnx  m 

p'*w  'ay  n  pn  xsnx  ny  xmn  xara  p'boi  pon  nayxi  18 
mx  onx  nm  ja  xaijpjany  pan  nina*?  xV  n  n*?y 

:xynx  na  nt?  naan  '"  xm 
;pn  xia'o  nn'  nnaV  “jay  pai  'as?  pa  jp-no  nwxi  19 
no*’1?®  maai  nynon  p-noVsa  *pn  anany  xnxi  pa  '"  nasn  20 
:xanan»  mp  ja  xsnx  nbannx  Dnsan  xynx  Vaai 
pan*?x  ■’■’■'  mp  mp  iVtx  naxi  pmxVi  n^a*?  [n]y*io  xnpi  21 

:onsan  xynxa 

p'nnyo  prx  xpma  nnx  pa  nayaV  )pn  xb  npa  naxi  22 
px  pipa  px  xn  p*?x  '"  mp  xa-ipa1?  aoi  pma  "isan 
:]rr  pan'  x^n  *wbx  n'*?  pn'anp  "isan  pnnryo  n' 


14  pn-anna]  pimna  M  |  xaaxa]  [x®]ra  M  ||  15  mían  saxx] 

miai'  M  |  |in*7  s?a a?  xVi]  pma  Vap  xVi  M  :|  16  ’”]  fn  n-na’a  M  1 

xnssV]  xnsxa  M  ¡  Vr]  +  M  | w]  ,v,7  nna’a  M  |  ■"anp]  napp]  I  II. 
17  in’V  ]x]  nx  n’b  M  |  nsa]  n^ara  M  |  ira^ai]  -pnava  M  |  -pa] 
■pna7  I  xanany]  7inVi  xany  M  |  [’Jxnxan]  text  xnxan  |  pix  n 
na  p-nefl  pa]  p’ntp  prn  -7  M  i.°;  nVs?  pan-  prx  '7  M  2.0  ||  18 

xai[7]37x]  xanany  N  |  naan]  x-na?  nratr  npn  M  ||  20  w]  [npna-a 

’"7  M  |  na-Var  ...  pmaVsa]  ma sn  pn-nai  nsnoT  n’n'-aa  M  ||  21 

xsnxa  ...  iVtx]  xsnxa  xnVx1?  m*?o  M  ||  22  mp  ...  xpma]  nmax 

mp  nanpr  ao:  prua  'X7aa7  pnnpma  prn  M  |  "naaT  pnrmsa] 
'xnsaT  pnnpma  M. 


47 


Ex  8,  23-9,  3 


N  E0FIT1  I 


23  Caminaremos  un  camino  de  tres  jornadas  de  marcha  en  el  desierto  y 
sacrificaremos  delante  de  Yahweh  nuestro  Dios  conforme  nos  dijo. 

24  Y  dijo  (el  faraón)  (*):  He  aquí  que  yo  os  dejo  partir  y  podréis  sacrificar 
delante  de  Yahweh,  vuestro  Dios,  en  el  desierto.  Sólo  no  vayáis  dema¬ 
siado  lejos.  Rogad  también  por  mí  (2). 

25  Y  dijo  Moisés:  He  aquí  que  salgo  de  junto  a  ti  y  suplicaremos  C) 
delante  de  Yahweh  y  mañana  hará  pasar  los  tábanos  del  faraón  y  de 
sus  príncipes  y  del  pueblo.  Sólo  que  el  faraón  no  vuelva  a  mentir  no 
dejando  salir  al  pueblo  para  que  sacrifique  delante  de  Yahweh. 

26  Y  Moisés  salió  del  lado  del  faraón  y  rogó  delante  de  Yahweh. 

27  Y  Yahweh  (4)  hizo  conforme  a  las  palabras  de  Moisés  y  retiró  los 
tábanos  del  faraón  y  de  sus  príncipes  (5)  y  del  pueblo.  No  quedó  ni 
uno  solo. 

28  Y  el  faraón  endureció  su  corazón  también  esta  vez  y  no  dejó  marchar 
al  pueblo. 


CAPÍTULO  IX 

1  Y  dijo  Yahweh  (4)  a  Moisés:  Entra  al  faraón  y  dile:  Así  ha  dicho 
Yahweh,  el  Dios  de  los  judíos  (6):  Deja  salir  a  mi  pueblo  y  (7)  den  culto 
ante  mí  (*). 

2  Si  tú  rehúsas  dejarlos  marchar  y  hasta  ahora  los  retienes, 

3  he  aquí  que  la  plaga  de  mi  venganza  será  (9)  en  tus  animales  (que 
están)  en  el  campo,  en  los  caballos,  en  los  asnos,  en  los  camellos,  en 
la  vacada  y  en  las  ovejas:  una  mortandad  muy  fuerte. 


(‘)  Falta  en  el  texto. 

(2)  M:  «rezad  también  por  mí». 

(3)  Primera  persona  pl  por  primera  sg:  arameismo  muy  frecuente  en  Neofiti. 

(4)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(5)  M:  «sus  servidores». 

(6)  M:  «de  los  hebreos», 
f)  =  «para  que». 

(8)  I:  «ante  Él». 

(*)  M:  «vendrá  a  tu  hacienda  que  está  en  el  campo,  a  tus  caballos  y  asnos». 


48 


NEOFITI  I 


Ex  8,  23-9,  3 


■pn  pVx  mp  anpsi  xnmaa  ^n]  par*  xn1™  i*?na  mx  23 

:)*?  naxn  na 

panVx  w'  mp  pmpni  pan'  nV^a  xsx  xn  [ns?na]  naxi  24 
¡'Vs?  í]x  pVx  Vra1?  ppmn  x1?  npnn  mn1?  xnmaa 
n-1  nas?n  w>  mp  rrVsn  -jn-n1?  ]a  pas  xsx  xn  nrca  naxi  25 
ns?ns  «-id’  xV  mn1?  ana1?  xas?  jai  •ntrVw  jai  ns?na  ja  xanans? 

mp  panp’’  n  xas?  rr  xnVtrra1?  xVn  nnptpa1? 

mp  ^sn  ns?na  nn1?  |a  nira  pan  26 
xas?ai  na^iz?  jai  ns?naa  xmnans?  nns?i  nuran  nV’aa  w'  nas?i  27 

nn  x*?  c]x  T’Tirx  xV 

¡xas?  rr  nbc?  x1?!  xnn  xsata  nn*?  na1?  rv’  ns?na  «jpni  28 


CAPUT  IX 

pnnbx  nax  pna  n'1?  laTii  ns?na  nnV  Vs?  rura1?  •••»••  naxi  i 

¡"aip  jin^an  ^as?  n*  nVir  minn 
¡pna  «jpina  nx  pía  ns?i  xnV^ab  nx  anoa  nx  2 
xmanai  x-'oioa  xVpn  n  "p’saa  xmn  *’nss?ms  una  xn  3 
¡xnn1?  «jpn  xma  nss?ai  mina  x’Vasa 

23  i*7n]]  Vn  M  |  aapn]  n[aipn]  1 1  jnVx]  jinVx  N  ||  24  [nsns]] 

desider  in  text  aram  |  ain1?]  amb  I  |  npm]  npma  I;  pinna  M  |  pVs 
'bv  *in]  ’bs?  amb  jiVsni  M  pVs]  leg  prob  pVx  ||  25  irm1?  p] 

[■jnJiVra  I  |  rr1?:»!  -|miV]  n’-bsr  -pi  M  |  nas?n]  iasn  I  |  nsns  p] 
[nsrJ-iDn  I  |  ncVo  jai]  [,!ü,17]irDi  I  |  nn1?]  awb  I  ||  27  -ab-aa  ,”] 

'’ajn’DD  '"a  [nj’na’a  M  |  nsnoa]  [nsn]o  ja  I  |  ■ntj,*?«r  jai]  [naj’bpa  I  I 
'itrVtzr]  naas?  M  I  xasrai]  [x]asr  jai  I;  in  text  xaasrai  |  *jx]  qiK  I  ||  28 

ain1?]  awb  I. 

9  1  "’]  ”-a  n'aa-a  M  |  w  ...  aa-m]  [nj’aa’a  [n]ax  j-aa  rras?  '?*?am 
m  Mr!  pnn1?»]  nnbx  I  |  "mnn]  in  text  "Tin’*?!;  noasn  M  l  ”aap] 
raaip  I  2  asa]  asrn  I  |  qpina]  Ps  O  *j’pna  ||  3  nna]  nina  I  | 

xbpn]  leg  xbpna  |  xmanai ...  xmn]  xnnoioa  xaa  ’axa  n-xa  -['cana  x’nx 
[hoc  vb  deld:  pert  ad  v  4]  snoa  xaanm  M;  circellus  indicat  princip  huj 
var  Iect  in  vb  nna  loco  xam  |  x'a'anai]  leg?  X’axa'  vel  xma'. 


9— ÉXODO 


49 


Ex  9,  4  13 


NEOF I T  I  I 


4  Y  Yahweh  hará  distinción  entre  los  animales  de  los  egipcios  y  los 
animales  de  Israel  y  de  todo  lo  que  pertenece  a  los  hijos  de  Israel  no 
morirá  (*)  nada. 

5  Y  Yahweh  (2)  puso  un  plazo  diciendo:  Mañana  Yahweh  pondrá  por 
obra  esta  palabra  (3)  en  el  país  (4). 

6  Y  Yahweh  (¿)  puso  por  obra  esta  palabra  al  día  siguiente  y  murieron 
todas  las  bestias  (6)  de  los  egipcios  y  de  las  bestias  (7)  de  los  hijos  de 
Israel  ni  una  sola  murió. 

7  Y  el  faraón  despachó  enviados  y  he  aquí  que  no  había  muerto  ni  una 
sola  de  las  bestias  (8)  de  Israel,  pero  el  corazón  del  faraón  se  endureció 
y  no  dejó  marchar  al  pueblo. 

8  Y  Yahweh  dijo  a  Moisés  y  a  Aharón:  Tomaos  un  puñado  (9)  de  ceniza 
de  un  horno  y  Moisés  lo  tire  a  los  cielos  (10)  delante  del  faraón. 

9  Y  se  tornará  en  polvo  sobre  todo  el  país  de  Egipto,  y  se  tornará  en  los 
hombres  y  en  las  bestias  en  inflamación  eruptiva  causante  de  pústu¬ 
las  (n)  en  todo  el  país  de  Egipto. 

10  Y  tomaron  la  ceniza  del  horno  y  se  pusieron  delante  del  faraón  y 
Moisés  la  aventó  hacia  los  cielos  y  se  convirtió  en  inflamación  causante 
de  pústulas  (12),  erupción  en  hombres  y  animales. 

11  Y  los  magos  no  pudieron  estar  delante  de  Moisés  a  causa  de  las 
inflamaciones,  porque  había  inflamaciones  en  los  magos  y  en  todos  los 
egipcios. 

12  Y  Yahweh  (5)  endureció  el  corazón  del  faraón  y  no  les  escuchó  con¬ 
forme  a  lo  que  Yahweh  (5)  había  hablado  con  Moisés. 

13  Y  Yahweh  f)  dijo  a  Moisés:  Levántate  de  mañana  y  sitúate  ante  el 
faraón  y  dile:  Así  ha  hablado  Yahweh  (5),  el  Dios  de  los  judíos  (13), 
deja  marchar  al  pueblo  y  (14)  den  culto  delante  de  mí  (I5). 


( 1 )  M:  «y  el  Verbo  de  Yahweh  pondrá  una  marca  de  distinción  entre  los  ani¬ 
males  de  Israel  y  entre  los  animales  de  los  egipcios  y  no  morirán  de  sus  animales». 

(2)  M:  «y  el  Verbo  de  Yahweh». 

(3)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh  esta  señal». 

(4)  M:  «palabra  (=  cosa)  al  país». 

(5)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(6)  M:  «los  animales  de...» 

(7)  I:  «y  de  los  animales  de...» 
f)  M:  «de  los  animales  de..» 

f)  Puñado:  lit:  «lleno  de  los  huecos  de  vuestras  manos». 

(l0)  M:  «hacia  los  cielos». 

(n)  M:  «que  hará  brotar  pústulas». 

C2)  M:  «inflamación  (que  hace  brotar)  pústulas». 

(13)  M:  «de  los  hebreos». 

(14)  =  «para  que». 

(,5)  I:  «delante  de  Él». 


50 


NEOFITI  I 


Ex  9,  4-13 


xVi  Vxnern  pmn'ya  'raí  "asan  pringa  mn  pasa 

:ayna  Vxnr1  'nV  Vsa  nía1 
¡xynxn  pan  xains  •,v’  nny  ana  na^aV  p?  •’•’•’  nn 

pmn'yn  Vs  mai  xanaa  xar  ¡a  pan  xams  rr  nayi 

nn  xV  px  rv»a  xV  Vxa^  ana  prna^yaai  "asan 

fpmxi  an  xV  as?  VxnErn  pmn'ya  p  ma  xV  xm  ayas  nVcn 

¡xay  m  nVt?  xVi  nansa  xa'1? 
pian  pnxa  nap  pa'sa  xVa  paV  íao  pnxVi  arca1?  w  aaxi 

:nyns  Dap  x'arcV  arca  n,rv’ 
Vyi  xwx  na  Vy  ama  Dnsan  xynx  Va  V»  paxV  ana 
:Dnsaa  xynx  Vaa  ppisVtr  nny  ñas  pnrcV  xn^yn 
x'a^V  arca  mm  pan  ayas  aap  lapi  xnnx  nop  m  iaon 
ma'yaai  xrcrx  aaa  ñas  ppifsVrc]  aay  xm'tr  mm 
ximr  mm  max  xin’»  Dap  p  arca  Dap  ap^aV  xaran  íVm  xVi 

^'asa  Vaai  xnmna 
VVa  m  na  -pn  pnV  yat?  xVi  nynsn  xaV  m  w  ppm 

:nwa  ay 

paa  mV  aami  nyas  aap  anynxi  xasxa  anpx  mraV  ’,v’  aaxi 
manp  pnVsa  xay  m  nVrc  awi  pnnVx  aax 


4  ...  unan]  ’x-isaa  prroD]  pai  Vxnirn  prroDi  pa  na  naa’o  -con 
pn’a’sa  ja  nim  xVi  M  |  osno]  mns  1 1|  5  w]  '"a  naaa  M  |  xains  v” 

pan]  x^ains  in  text;  pan  xia’o  ,v,a  maa’a  M  |  xsnxa  ...  xains]  Dins 
[xsjax1?  M  If  6  w]  '"-a  n-na-a  M  |  pn-a-ya]  pmoDi  M  |  --asaa] 
’X[nsaa]  I  |  pn’a’yaai]  pno[a]iai  I:  I  mendose  pnoiai  |  ^x]  I  || 
7  pn’a’sa  ja]  prnoaia  M  ||  8  pa-oa]  paasin.M  |  x’a©1?]  -oba 
x’a©  M  ||  9  ppisVp  aaa  nao]  p-piaVo  nato  M  ||  10  ...  xm-ip 
ppi[B*?p]]  in  text  ppiVsü;  p’piaVir  pnw  M  ||  12  v"  i  °]  [npna’a 

'"a  M  | 2.°]  ”"a  n’aaa  M  ||  13  vn  i.%  2.°]  ,v,a  [npna’a  M  i.°,  2.»  | 

pnn^x]  xa1?»  1 1  ’mna]  ’xaaaa  M  i.°;  "[nasa]  M  2.°  |  ”aap]  -ia[ap]  I. 


4 

5 

6 

7 

8 

9 

10 

II 

12 

13 


51 


Ex  9,  14-22 


NEOFITI  I 


14  Porque  esta  vez,  he  aquí  que  Yo  enviaré  todas  mis  plagas  contra  tu 
corazón  (*)  y  tus  príncipes  (2)  y  tu  pueblo  a  fin  de  que  sepas  que  no 
hay  como  Yo  (3)  en  toda  la  tierra. 

15  Si  ahora  hubiera  enviado  las  plagas  de  mi  venganza  y  te  hubiera  hecho 
desaparecer  con  la  peste  a  ti  y  a  tu  pueblo,  habrías  desaparecido  (‘), 
oh  faraón,  de  la  tierra; 

16  pero  no  te  he  dejado  subsistir  hasta  ahora  a  fin  de  que  (5)  te  vaya  bien, 
sino,  te  he  dejado  subsistir  hasta  ahora  para  esto:  para  hacerte  ver  la 
potencia  de  mi  fuerza  y  a  fin  de  que  cuentes  mi  santo  nombre  en  toda 
la  tierra. 

17  He  aquí  que  hasta  ahora  te  enseñoreas  sobre  mi  pueblo  para  no  dejarlo 
salir: 

18  He  aquí  que  Yo  haré  bajar  a  esta  hora  (tí),  mañana,  una  granizada  (7) 
muy  fuerte  como  nunca  hubo  en  Egipto  desde  el  día  en  que  quedó 
constituido  (K)  hasta  el  presente. 

19  Y  ahora  envía  a  reunir  tus  bestias  (9),  todo  lo  que  tienes  en  el  campo; 
todos  los  hombres  y  animales  que  se  encuentran  en  el  campo,  si  no  se 
recogen  en  casa,  descenderá  (10)  sobre  ellos  la  granizada  y  morirán. 

20  El  que([1),de  los  principes (12)  del  faraón,  era  temeroso  ante  Yahweh, 
hizo  huir  a  sus  siervos  y  sus  animales  a  casa  (13); 

21  pero  el  que  no  hizo  caso  de  las  palabras  de  Yahweh  (14)  dejó  sus  siervos 
y  sus  animales  (l5)  en  el  campo. 

22  Y  dijo  Yahweh  a  Moisés:  Extiende  (tu  mano)  (l6)  a  los  cielos  (17)  y 
habrá  el  granizo  en  todo  el  país  de  Egipto,  sobre  los  hombres  y  ani¬ 
males  y  sobre  toda  hierba  del  campo  en  el  país  de  Egipto. 


(')  M:  «soltaré  para  todos  ellos  mis  plagas  y  llegarán  hasta  tu  corazón». 

(2)  M:  «la  plaga  de  mi  venganza  al  corazón  del  faraón  y  a  tus  servidores». 

(3)  M:  «como  el  Verbo  de  Yahweh». 

(')  I:  «habrías  sido  hecho  desaparecer». 

0)  M:  «a  fin  de  mostrarte  cuál  es  la  potencia  de  mi  poder  y  para  contar  mi 
nombre». 

(a)  M:  «en  este  tiempo». 

C)  M:  «en  este  día  y  mañana  una  granizada». 

(8)  M  «que  fue  fundado». 

(®)  M:  «tu  hacienda». 

(,0)  M:  «(si  no)  se  recogen  dentro  de  las  casas,  descenderá». 

(H)  M:  «Job,  que  era  temeroso  de  las  palabras  de  Yahweh». 

(*2)  M:  «servidores  de». 

(,3)  M:  «sus  haciendas  dentro  de  sus  casas». 

(,4)  M:  «pero  Balaam  que  no  prestó  atención  a  las  palabras  de  Yahweh». 

(,s)  M:  «sus  haciendas». 

(,6)  Falta  en  el  texto. 

(,7)  M:  «levanta  tu  mano  a  los  cielos». 


52 


NEOFITI 


Ex  9,  14-22 


"|nüV®ai  *|aV  V»  "rrnna  Va  rv  nV®a  nix  xn  xnn  xiaTa  onx  i4 
:x»nx  Vaa  ’nna  rvV  an«  »nn  n  VVia  p  *p»ai 
■ja»  rn  “irv*  rvs'®i  'n3»*HD  nina  rv  nnV®  )na  dvik  15 

:x»nx  |a  runa  '2rn®m  xixrnaa 
p  xVx  jna  *t»  “frv*  na"p  “|V  atr  n  VVia  p  xV  anal  ió 
jai  ’V"n  *pn  rv  -jrv  n'inaV  VVia  |a  ]na  a»  "|rv  na"p  xa 
:x»nx  Vaa  x®np  ’a®  rv  n'inm  VVia 
ipnrr  xnV®aV  xVn  'aya  a*ianna  nx  jna  n»  xn  17 
nnna  'in  xV  n  xnnV  *]'pn  ma  ana1?  nn»®a  rvna  mx  xn  is 

:jna  *r»i  nuanTxn  xav  pV  nnsaa 
Va  xna  ’axa  iV  rvxn  na  Va  rvi  -p'»a  rv  ®ia  nV®  jnai  19 
pn'V»  nin’i  xrva  uV  marr  xVi  xVpna  nan®xn  XT»ai  x®rx 

:]inia'i  xana 

nn'»a  rv»i  'na»  rv  pn»  nsnaa  ’n'V®  |a  '"  mp  |a  Vm  ]a  20 

:xn'a  uV 

n'T»a  rvi  'na»  n'  pa®i  "'a  vainaV  xaV  v®  xV  n  pi  21 

:x*ia  'sxa 

x»ax  Vaa  xana  ’in’i  x'a®V  [yr]  rv  pnx  n®aV  "'  *iaxi  22 
xna  'sxa  xa®»  Va  V»i  m'»a  V»i  x®ix  '3a  V»  ansan 

:D'a»ai  x»-ixa 


14  -| 3*7  *257  ...  nbtro]  -pa1?  ti?  pon-n  ’nno  pnVia1?  -no  M  |  "nnno 
*|injV®ai  ...]  -pasai  ninan  n'3-V  V»  mina  nno  M  |  ’nna]  nro 
■n  nnoo  M  ||  15  ’msms]  n’n’  N  |  ’X’nirni]  [leg  n'X’mrxi]  n'X'irxi 

I||  16  VVb  p]  [?]  pa1?  M:  leg  [no]  p  i1?  ins  ut  var  lect  pro  y 

rr?:  «pn  [p  -|V]  n'  -[rr  n’inoV  |  *jV  ao’  ’n]  -|V  xaon  M  |  xbx  |na  ni? 
’o®  n'  ...  ’rVia  p]  pi  [leg  ’V”n]  n’V”n  «ppn  p  y  nninoV  VVia  p 
’os?  nx  nano1?  VVia  M  ||  18  nnmra]  xiora  M  |  na  moV  nninra] 

na  moVi  pin  xo'a  M  |  mono]  nVVanirxn  M  ||  19  y»a] 

-pai  M  |  Va]  +  na  M  |  narwxi]  [nan]irrx  n  I  |  mrn  xn’a  uV  irían’] 
mn’i  n"na  uV  ]nrian'  M  1 1  20  Vm]  Vm  mm  p  M  |  ...  Vm  p] 

’n  ’oino  ]o  V'm  mm  arx  M  |  nü’Vir]  'nai?  M  1  xn’a  11V  n’Tiia] 
n'n"a  11V  ’ioai  M  1 1  21  "’n ...  pi]  '"i  'oinc1?  n’a1?  vtr  x^n  Ds'rai  M  | 

n,-ri?a]  ’ioai  M  ||  22  x’oirV  ...  pnx]  x’oir  '?»  *|T  oanx  M  |  [it]] 

desider  in  text  I  ’sxa]  ’oxn  I. 


53 


Ex  9,  23-30 


N  EO  F I T  I  I 


23  Y  extendió  (')  Moisés  su  vara  a  los  cielos  y  Yahweh  dio  (2)  truenos  y 
granizo  y  caminó  (3)  el  fuego  en  la  tierra  y  Yahweh  hizo  bajar  granizo 
sobre  el  país  de  Egipto. 

24  Y  hubo  fuerte  granizada  y  el  fuego  saltaba  en  medio  de  la  granizada: 
era  muy  fuerte,  tanto  que  no  había  habido  como  ella  en  toda  la  tierra 
de  Egipto  desde  el  tiempo  (4)  en  que  fue  un  pueblo  y  reino  (5). 

25  Y  la  granizada  destruyó  en  todo  el  país  de  Egipto,  todo  lo  que  había 
en  el  campo,  de  los  hombres  a  los  (6)  animales,  y  destruyó  (7)  el  granizo 
toda  la  hierba  que  había  en  el  campo  y  destrozó  todos  los  árboles  del 
campo. 

26  Sólo  no  hubo  pedrisco  (8)  en  la  tierra  de  Gosen  donde  habitaban  los 
hijos  de  Israel. 

27  Y  el  faraón  envió  a  llamar  a  Moisés  y  a  Aharón  y  les  dijo:  Esta  vez  he 
pecado  (9).  Yahweh  el  justo,  y  el  faraón  y  el  pueblo  los  culpables. 

28  Suplicad  delante  de  Yahweh  e  impida  (10)  que  haya  truenos  de  delante 
de  Yahweh  y  pedrisco,  y  os  dejaré  partir  y  no  volveréis  a  estar  (aquí). 

29  Y  Moisés  le  dijo:  Al  salir  yo  de  la  ciudad,  extenderé  las  palmas(ll)de 
mis  manos  ante  Yahweh,  los  truenos  cesarán(,2)y  el  pedrisco  no  será 
más,  a  fin  de  que  sepas  que  la  tierra  es  de  Yahweh. 

30  Pero  tú  (13)  y  tus  príncipes,  yo  sé  (u)  que  porque  estáis  ante  signos  (l5) 
teméis  delante  de  Yahweh  (16)  nuestro  Dios. 


(')  M:  «y  levantó». 

(*)  M:  «puso». 

(3)  M:  «y  el  fuego  saltaba  en  medio  del  granizo  y  llovió  el  Verbo  de  Yahweh 
granizo  sobre». 

(4)  M:  «la  hora»  (=  «el  tiempo»), 

(5)  M:  «(en  que  fue  constituido)  en  pueblo». 

(*)  I:  «y  a  todos  los». 

(7)  M:  «destrozó». 

O  M:  «allí  pedrisco». 

(9)  M:  «he  pecado  porque  me  he  rebelado  contra  el  Verbo  de  Yahweh  esta 
vez.  Es  manifiesto». 

(,n)  M:  «y  cesen  delante  de  Yahweh  el  justo». 

(")  M:  «la  palma». 
f2)  M:  «cesarán». 

(,3)  M:  «pero  tú,  faraón,  y  tus  servidores  (yo)  s6>. 

(,4)  M:  «que  hasta  que  no  llegan  sobre  vosotros  las  plagas,  vosotros  no  os  hu¬ 
milláis  ante  (Yahweh)». 

(,5)  M:  «que  todavía  no  teméis». 

O8)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 


54 


NEOFITI  I 


Ex  9,  23-30 


xnrcx  roVm  n~im  p’Vp  am  ,vvi  x'nipV  mnüin  rr  n^a  pnxi  23 
:anxm  xsnx  Vs?  xnna  ,m  rmxi  xsnx  ua 
n  xnnV  *ppn  n*na  m  msspa  mn  xrwxi  pppn  nna  mm  24 
nmx  mn  m  xidt  p  nnxm  xsnx  Vaa  mmia  min  xV 

naVm 

p  xna  •’sxa  mm  na  Va  m  Dnxm  xsnx  Vaa  x*na  «mn  25 
'X'w  [x-ia]  ’sxm  xarc»  Va  mi  [xlrnsa  mn  xrcrx  ^a 

nar  xna  'oxan  traV’N  Va  mi  x*na 
:xnna  mn  xV  Vxnw  na  jan  pnw  m  pn  xsnxa  mnV  20 
xiar  xm  man  pinV  nnxi  pnxVi  ntraV  xnpi  nina  nVn  21 

JK^Ja^n  xasn  mnai  xpns  xm 
nVrcxi  mai  •’•’•’  mp  p  'Vp  nnaV  p  snmi  *’*’*»  mp  piVx  28 

:DpmV  pisom  xVi  pam 

mp  ■’T  'aa  m  unan  xmp  m  paaa  nrcn  mV  naxi  29 
'm  mnx  mm  VVn  |a  ain  nm  xV  xnnai  paian^]  x-’-’Vp 

:xmx  x^Jn 

mp  |a  ■pVm  pinx  mpn  Va  Dinx  mx  sr  -piaVun  nxi  30 

¡)nVx  w 


23  pnxi]  nanxi  M  |  am]  nw  M  |  Va  uto  ...  naVm]  xnnrx  nm 
Va  nna  nn  [npnaa  nüaxi  xnna  113  xxepa  M  ||  24  mm]  mm  M, 
c  nm  permut  xiar]  xnair  M  |  'ai  ix]  [na]ixV  Mil  25  mm]  mxn  M  | 
na  ¡a]  na  a  I  [x]maa  nai]  [’a]  Va  na  I  |  -oxan]  ’sxn  I  I  [xna]]  xnna 
text!  1  ’snr]  nna  M  I  x’nV’x]  xiVx  Mil  26  nmV]  nmV  I;  mn  M  1 
pna?  m]  pmm  I  |  xnna]  nna  |an  M  ||  27  xiat  ...  man]  man 

'Vi  xiat  mn  m  mna’a  Va  manan  M  |  xpmx  xm]  text  x’pmx!;  xpms 
xm  I  x["]a,,n]  ["]  superadd;  pam  M  ||  28  piVs]  +  ]aa  M  |  ...  atan 

w  mp  p]  nxai  ,v,n  nanp  piosn  M  |  nnaV  ja]  imVa  I  |  nnaV]  mnV  M  1 1 
29  m  ’paaa]  p  pici  na  M  |  m]  p  I  |  -dd]  *p  M  |  ’T]  x-t  1  |  paian[’]] 
in  text  paiami;  ppoD-  M  |  ain]  ma  M  |  x  x[’]n]  xm  N;  ’anx  Va  xm 
Mil  30  ar  ...  nxi]  ar  -p'ra5n  nana  rK1  M  Q-rP  P  •••  onu]  Qinx 
□np  p  paiana  pnx  mV  xmma  pa-Va  paa’  xV  [leg  na]  Va  M  |  pVnn] 
[leg  pVnn]  pVnn  xV  nan  M  |  w]  ,v,n  mna-a  M. 


55 


Ex  9,  31-10,  4 


NEOFITI  I 


31  Y  el  lino  y  las  cebadas  fueron  estropeados,  porque  las  cebadas  estaban 
espigadas  (')  y  el  lino  estaba  abierto  y  había  quedado  (2)  en  flor; 

32  pero  el  trigo  y  la  espelta  no  fueron  castigados  porque  eran  tardíos. 

33  Y  salió  Moisés  de  la  ciudad  (3)  de  junto  al  faraón  y  extendió  la  pal¬ 
ma  (*)  de  sus  manos  delante  de  Yahweh  y  fueron  retenidos  (5)  los 
truenos  y  el  pedrisco  y  no  descendió  lluvia  a  la  tierra. 

34  Y  vio  el  faraón  que  los  truenos,  la  lluvia  y  el  pedrisco  habían  cesado  (b) 
y  volvió  a  pecar  y  se  endureció  su  corazón  (de)  él  y  (de)  sus  principes  (T). 

35  Y  se  endureció  el  corazón  del  faraón  y  no  dejó  salir  a  los  hijos  de  Israel 
como  había  hablado  Yahweh  (H)  con  Moisés. 


CAPÍTULO  X 

1  Y  dijo  Yahweh  (9)  a  Moisés:  Entra  al  faraón,  porque  Yo  he  endure¬ 
cido  (10)  su  corazón  y  el  corazón  de  sus  príncipes  (' 1 )  a  fin  de  poner 
estos  signos  (12)  en  medio  de  ellos. 

2  Para  que  contéis  a  los  oídos  de  vuestros  hijos  (,3)  y  de  los  hijos  de 
vuestros  hijos  la  confusión  que  he  puesto  en  los  egipcios  y  mis  prodi¬ 
gios  que  he  puesto  a  ellos  (M)  y  sepáis  (,5)  que  Yo  soy  Yahweh. 

3  Y  vinieron  (,b)  Moisés  y  Aharón  al  (17)  faraón  y  le  dicen:  Así  ha  dicho 
Yahweh,  el  Dios  de  los  hebreos:  ¿Hasta  cuándo  tú  rehusarás  el  humi¬ 
llarte  delante  de  Yahweh?  Deja  partir  a  mi  pueblo  (l8)  y  (,9)  den  culto 
ante  mí. 

4  Porque  si  rehúsas  dejar  partir  a  mi  pueblo,  he  aquí  que  Yo  traeré 
mañana  la  langosta  en  tu  territorio. 

(')  M:  «eran  tardías». 

(*)  M:  «y  había  roto». 

(з)  M:  «fuera  de  la  ciudad». 

C)  M:  «sus  palmas». 

(5)  M:  «cesaron». 

(*)  M  l.°,  M  2.ü:  «había  cesado  la  lluvia,  el  pedrisco  y  los  truenos». 

(7)  M:  «y  sus  servidores». 

(H)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh  por  medio  de  Moisés». 

O  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(,ü)  M:  «Yo  endureceré». 

(ll)  I:  «de  sus  servidores». 

(,2)  M:  «y  mis  prodigios». 

O3)  M:  «para  contar  a  los  oídos  de  vuestros  hijos». 

(и)  M:  «la  venganza  que  he  tomado  de  los  egipcios  y  mis  signos  prodigiosos 
que  he  puesto  entre  vosotros». 

(,5)  M:  «y  sabrán». 

(I6)  M:  «y  entró». 

(,T)  M:  «delante». 

('*)  M:  «delante  de  Él;  deja  partir  a  mi  pueblo». 

(I9)  =  «para  que  den  culto». 


56 


NEOFITI  I 


Ex  9,  31-10,4 


nnn .  n:nai  pna  ]in  n-natr  anx  ppV  mn[a]i  31 

¡nm  mnxi  pViaaa 

¡pin  ptzrpV  anx  ppV  xV  nnnai  nnm  32 
íaianxi  anp  'rr  *p  oidi  xnnp  rr  nana  nnV  p  hpd  pan  33 

¡xanxV  nm  xV  naai  xnnm  x'Vp 
nnaV  *pixi  xnnm  xnaai  mVp  íaianx  anx  nana  xani  34 

ncrVin  xin  nnV  fpinxi 

V'Va  n  na  -pn  Vxnim  na  rr  n*?p  xVi  nanan  xaV  *]pinxi  35 

¡non  as?  w' 


CAPUT  X 

nm  nnV  n*  np’Japn  mx  anx  nana  nnV  Via  nmV  ^  naxi  1 
¡pnna  pV'x  xn'n  miiEnV  VVia  p  •ntr’Vttn  finn1? 
■•nxaa  npiir  n  na  pana  'lai  panan  paasna  pinnn  VVia  2 
;w  mx  anx  panm  pna  n,w  n  •ni  nn 
pnVx  •’•’•’  nax  pna  mV  pnaxi  nana  nnV  )nnxi  mira  xnxi  3 
ínVan  na  ir*  nVtr  •*■***  anp  naianaV  anca  nx  nax  na  'naan 

¡'nnp 

nnaV  n-n  xix  xn  na  rr  nnViznV  nx  anca  px  anx  4 

¡"pinna  xau 


31  nm[a]i]  mnai  N  |  proa  fin]  prp1?  p-nn  M  |  mnxi]  snnxi  M 
32  p'p*?]  [leg  pipV]  p*?p  M  ||  33  mi1?  ja]  [npiVa  I  |  xmp  m]  na1? 

xrnp  ]a  M  |  nn-  *p]  nsa  M  |  isaanxi]  isíiami  I;  iposi  M  |  noai]  xnaai  I 
xsnx1?]  xsnxa  M  ||  34  isnanx]  [isijan-1  I  |  x-nai  ...  isnanx]  pos 

m-Vpi  nmai  xnaa  M  !  ^pinxi]  [leg?  *ipim]  'pi  I  |  ntrVim]  tosí  M  1 1 
35  Wa  -n]  deld  *?,l?an  inmed  praec  in  text  |  nira  d»  ■"']  "”n  mna’a 
niran  m-  M. 

1 0  1  "■]  ’"n  nnaa  M  |  n[-]Dpn]  ’  superadd;  [mD]pw  I;  fpinx  M  | 

tü,i?bh]  masn  I  |  x-ot]  +  toctobi  M  1 1  2  panan  ...  Wia]  nnma1? 

pana  [’sajiraa  M  |  rpw  -t]  npren  I  |  pna  ...  rpiir]  ’x-isa  ]a  r-yiax 
pa’ra  mim  Turne  ’OT  m  M  |  psnm]  psnn  M  1  mx]  +  xm  I  | 
3  xnxi]  *?si  M  |  mi1?]  anp  M  !  pnVx]  xn*?x  I;  pnnVx  M  |  nsiara*?] 
antep  fa  M  |  "a»  ...  anp]  -a»  nVs?  nanp  p  M  ||  4  nx]  +  xbn  M. 


57 


Ex  10,  5-12 


N  EO  F I T  1  I 


5  Y  cubrirá  la  vista  de  la  tierra  y  no  podrás  (*)  ver  la  tierra  y  comerá  lo 
que  os  ha  quedado  (2)  del  pedrisco  y  comerá  todos  los  árboles  que  os 
crecen  en  el  campo. 

6  Y  se  llenarán  tus  casas  y  las  casas  de  todos  tus  príncipes  y  las  casas  de 
todos  los  egipcios  (3),  lo  que  no  vieron  tus  padres  ni  los  padres  de  tus 
padres  desde  el  día  en  que  fueron  (4)  sobre  el  país  hasta  este  día.  Y  se 
apresuró  (5)  a  salir  de  la  presencia  del  faraón. 

7  Y  los  servidores  del  faraón  le  dijeron:  ¿Hasta  cuándo  será  éste  causa 
de  tropiezo?  Deja  partir  al  pueblo  (6)  y  den  culto  delante  de  Yahweh 
su  Dios  antes  de  que  conozcas  (7)  que  Egipto  está  aniquilado  (8). 

8  Y  se  hizo  volver  a  Moisés  y  a  Aharón  junto  al  faraón  y  les  dijeron: 
Marchad,  dad  culto  ante  vuestro  Dios,  pero  ¿quiénes  son  los  que  han 
de  marchar? 

9  Y  dijo  Moisés:  Iremos  con  nuestros  jóvenes  (9)  y  nuestros  viejos;  iremos 
con  nuestros  hijos  e  hijas,  con  nuestros  rebaños  y  vacas,  pues  tenemos 
fiesta  delante  de  Yahweh. 

10  Y  les  dijo:  Sea  pues  el  Verbo  (,0)  de  Yahweh  con  vosotros  (n)  cuando 
os  deje  partir  a  vosotros  y  a  vuestros  niños.  Mirad  que  hay  ante  vuestra 
faz  cosa  mala. 

1 1  No  será  así;  id  los  varones  y  dad  culto  delante  de  Yahweh,  pues  esto 
pedís  vosotros.  Y  se  les  echó  de  junto  a  la  faz  del  faraón. 

12  Y  Yahweh  (12)  dijo  a  Moisés:  Baja  tu  mano  sobre  el  país  de  Egipto  con 
la  langosta  (13)  y  suba  sobre  el  país  de  Egipto  y  coma  toda  la  hierba 
y  (14)  el  país:  todo  lo  que  dejó  el  pedrisco. 


(1)  M:  «(no)  podrá  el  faraón». 

(2)  M:  «y  comerá  el  remanente  de  lo  salvado  que  os  ha  quedado». 

(3)  M:  «(de  todos)  tus  servidores  y  las  casas  de  todos  los  egipcios». 

(4)  M:  «habitaron». 

(5)  M:  «y  se  dirigió  (para  salir)», 
f)  M:  «a  los  hombres». 

(7)  M:  «¿es  que  todavía  no  has  reflexionado  para  saber?». 

C)  M:  «ha  sido  aniquilado». 

(9)  M:  «nuestros  jóvenes». 

(10)  M:  «así  sea  el  Verbo». 

(n)  M:  «en  vuestra  ayuda». 

(12)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

C3)  El  texto  hebreo  debe  estar  corrompido  faltando  alguna  palabra. 
(14)  Prob  el  texto  está  equivocado  y  debe  decir  «del  país». 


58 


NEOFITI 


Ex  10,  5-12 


Viat  xsnx  rr  fantaV  Via'n  xVi  xsnxt  rmn  rr  Yoat  5 
x'tV'x  Va  n'  Viat  xtta  p  paV  nfT’pirxt  nn^Vo  tv  rr 

:XtD  'DX  p  paV  pnam 

x1?  n  "txa  Vat  prrnai  "piDVtf  Va  ’nai  *pna  pV»m  6 
xnv  ts  xs?tx  bv  pin  n  xav  p  “pnax  nmxi  *]nnax  pan 

:nsnD  Dtp  p  pon  nn  ptn 

nVir  nVpnV  ]V  pt  tif  na’x  iv  rrb  nsnst  ttas?  naxi  7 
Ditx  snn  xV  iv  Dtp  pnnVx  Dtp  pnVst  xay  rv’ 

iD'tsa  x^n  XTtira 

mVo  iVtx  pnV  ítaxi  nsns  mi1?  pnx  mi  mra  n’  ttm  8 

:p*?TX  ]13X  pi  P  patVx  ■’•’•’  Dtp 

pmnai  pya  ¡niaai  p'[i]aa  Vrt  p-ooai  p^aVi^a  n^a  taxi  9 

:)*?  Dtp  xin  Ditx  Vm 

nt  pan'  nVwx  ta  paas?  ^t  nna^a  pa  tf  pnV  taxi  10 
tpa^ox  V'ap  Va  xncra  Ditx  pan  paVsta 
pyan  pnx  nrv>  Ditx  ■«•’  Dtp  mVsi  x^tai  pa  iVtx  pa  xV  11 

¡nsnst  tsx  nnV  p  pnn-'  ttoi 
Vs?  pot  xam  D'tsat  xsnx  bv  -| t  ptx  ntraV  *’•’*’  taxi  12 
t-’w  n  na  Va  ir  xsnxi  xa&y  Va  ir  Via”!  Dnuat  xsnx 

¡ntta 


5  Vían]  nsns  *7ia-  M  ;  pa1?  n[T,,]n©xt  ...  *?iat]  tria  iv  *?axt 
paV  TTtrx  h  xncVs  M  |  t’b]  tvp  I  I  r[T”]rirxt]  in  text  n'nntrxt 
Vían  2.°]  Vaxt  M  I  pnaxt]  pnaxat  Mil  6  ;nxa  ...  ■pioVc]  *ptay 
'«isa  Va  [leg  mai]  tai  M  |  ’txa]  ansa  M  |  pin  ’t]  pwt  I;  +  pnc  M  I 
nn]  +  ?  pial  M  ||  7  naxi]  pnaxi  M  |  nVpnV]  nVpirV  I  |  xas] 

n-nat  M  I  snn  xV  ts?  Dtp]  sn-aV  xnuianx  xV  pa  tan  [del]  xn  M  | 
X’sr'nira]  n,,xnir,x  M  ||  8  inVs  iVnx]  [inbci]  mVsi  iVt  M  |  psx] 

prxt  M  psx]  pmx  [leg  pin]  pin  M  1 1  9  taa]  p-Vaa  M  |  '’^aa] 

3  <  |  i1?]  xsV  I  ||  10  nna’a  'a  tn’]  [n’Jta'a  fin’  p  M  |  paay] 

pataca  M  |  pa-cx]  pcsx  ’a-’p  M  ||  II  nnV  p]  tV’ya  Mil  12  ,"] 
”-t  nnaa  M  |  Vían]  Vaxt  I  xytxi]  leg  prob  xstxt  |  ’t]  t"en  I. 


59 


Ex  10,  13-22 


N  E  O  F  I  T  I  I 


13  Y  Moisés  bajó  su  vara  sobre  la  tierra  de  Egipto  y  Yahweh  (])  condujo 
el  viento  del  oriente  (2)  al  país  todo  aquel  día  y  noche.  Se  hizo  de 
mañana  y  el  viento  oriental  había  transportado  la  langosta. 

14  Y  subió  la  langosta  sobre  todo  el  país  de  Egipto  y  se  posaron  en  todo 
el  territorio  de  Egipto:  muy  numerosas:  tal  plaga  de  langosta  no  la 
hubo  antes  ni  la  habrá  después  (3). 

15  Y  cubrió  toda  la  vista  de  todo  el  país  y  se  oscureció  (4)  la  tierra  y  comió 
toda  la  hierba  de  la  tierra  y  todos  los  frutos  de  los  árboles  que  dejara 
el  granizo  y  no  quedó  nada  verde  en  los  árboles  y  en  la  hierba  f)  del 
campo  en  todo  el  país  de  los  egipcios. 

16  Y  el  faraón  llamó  con  prisa  (6)  a  Moisés  y  a  Aharón  y  dijo:  He  pecado 
delante  de  Yahweh,  vuestro  Dios,  y  contra  vosotros. 

17  Y  ahora,  perdona,  te  ruego,  mis  pecados  (7)  sólo  esta  vez  y  suplicad 
delante  de  Yahweh,  vuestro  Dios,  y  (8)  aleje  de  sobre  mí  solamente  esta 
peste  (9). 

18  Y  salió  de  delante  del  faraón  y  suplicó  delante  de  Yahweh. 

19  Y  Yahweh  substituyó  un  viento  en  el  mar  (10)  muy  fuerte  (n)  que 
transportó  la  langosta  y  la  arrojó  en  el  mar  (12)  de  los  Juncos.  No  quedó 
una  sola  langosta  en  todos  los  términos  de  los  egipcios. 

20  Y  Yahweh  endureció  el  corazón  del  faraón  y  no  dejó  marchar  a  los 
hijos  de  Israel. 

21  Y  dijo  Yahweh:  Extiende  tu  mano  a  los  cielos  (13)  y  haya  oscuridad 
sobre  el  país  de  Egipto  y  palpe  en  la  oscuridad  (14). 

22  Y  extendió  (15)  Moisés  su  mano  a  los  cielos  y  hubo  densa  tiniebla  en 
todo  el  país  de  Egipto  tres  días. 


(])  M;  «y  su  Verbo». 

(2)  M:  «oriental». 

f)  M  «y  no  volverá  a  haberla  después». 

(4)  M  «y  se  entenebreció». 

(5)  M:  «verde  en  los  árboles  y  en  la  hierba». 

0)  M  «se  apresuró». 

O  M  «y  remite  los  pecados»  (lit:  «las  deudas»), 

(®)  =  «para  que». 

(9)  M  «ira». 

(10)  =  Viento  del  poniente. 

(11)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh  un  viento  de  poniente  fuerte». 

(,2)  M:  «y  la  arrojó  al  mar». 

C3)  M:  «Y  dijo  el  Verbo  de  Yahweh:  levanta  tu  mano  a  los  cielos», 
(N)  M:  «y  sean  como  quienes  palpan  en  la  oscuridad». 

(,s)  M:  «y  (Moisés)  levantó». 


60 


NEOFITI 


Ex  10,  13-22 


□'ipi  nn  "im  "i  tmsai  xsnx  bv  miüin  m  mz?a  pixi  13 
I»b  xanp  nm  mn  xiss  x'b'b  xmn  xav  ^3  xsnxa 

:x3i  m 

misan  pmainn  Vd3  xitm  misan  xsnx  bv  xau  p^oi  14 
im  xb  minai  mmia  313  |1d  mn  xb  ianp  xmV  *ppn 

:P=> 

X3P3  *73  rr  Vaxi  X31X  rorcm  X31X  V31  niTn  *73  rv*  'OSI  15 
fpB  *73  T’ntlK  X*71  X113  T’ff  n  XlVx  '13  ^3  211  X31X1 
miSBl  X31X  *733  X13  'DX!  X3P331  jV'XS 

psvi^x  mp  me n  iaxi  pnxVi  nvnb  'ipnb  nsns  mixi  ió 

:)13*7T 

psnVx  oip  p*?si  pn  xinta  nn1?  min1?  p3  'ie  pi3i  17 

:pm  xmia  rr  nnV  ibya  1331 
aip  ^si  n3is  mp  p  psn  18 
xw  nm  3*7pxi  X3U  m  prn  xm1?  «ppn  xa'3  mi  *’■'*’  *pm  19 
:msai  pmainn  *733  m  313  im»x  x^  «pm 
:Vxitr  13  rr  nVr  x*?i  n3im  m3*?  rr  «pim  20 

mi  misan  xsix  *73  xaiizm  mi  x'nvb  -|T  pix  naxi  21 

:x3iBn3  rcarcaa 

misan  xsnx  ^33  ^apn  -pwn  mm  x'nvb  xt  rr  nva  pixi  22 

:par  xn*7n 


13  ”-i]  nnsm  M  |  o-npi]  o-ip  I;  [leg  T’nno]  «mía  M  |  mn 
xanp]  mmna  mn  M  ||  14  onxan]  misal  I  |  rrniia  mi  pa] 
xnaa  xau  id  M  |  ]id  ...  minai]  p  nina*?  fiar  x*7  minai  M  ||  15 

rotrni]  nVapnxi  M  |  m?  n]  nitn  I  |  xawsai  ...  rpa]  to*7xa  pin 
xairsai  M  ||  16  mm]  nn  M  ||  17  "ain*?  ...  nw]  piaim  [mr] 
mmnV  M  |  mn*?  i.°,  2.0]  111*7 1  i.%  2.0  |  xiata]  wat  I  |  ji*?xi  pin  toma] 
[|i*7]m  xiar  xin  M  |  xima]  xnn  M  ||  19  *ppn  ...  mi  w]  ñi  miaa 

l'pn  ama  mi  M  |  xa’ ...  s*?pxi]  xaP  nn’  p*?üi  M  |  x*?]  x*7i  1 1  pmainn] 
omn  I  |  rnsai]  'xisai  M  ||  20  *pim]  «pirixi  I  ||  21  ...  naxi 

x’air1?]  x’air  *7»  *]T  nsnx  ”n  [n]na’a  [i]axi  M  |  xawn]  xaimn  M  | 
xawna  ...  ini]  xaurna  [p]c?ipaD  pim  M  ||  22  pixi]  dvixi  M  | 
*7api  iiirn]  Pap  "[iirn  M. 


61 


Ex  10,  23-28 


NEOFITI  l 


23  No  se  veían  uno  a  otro  y  nadie  se  levantó  de  su  lugar  durante  tres  días. 
Pero  todos  los  hijos  de  Israel  tenían  luz  en  sus  moradas  (2). 

24  Y  el  faraón  llamó  a  Moisés  y  a  Aharón  y  dijo:  Id,  dad  culto  delante 
de  Yahweh;  permanezcan  (3)  aquí  solamente  vuestros  rebaños  y  vacas. 
Vayan  también  con  vosotros  vuestros  pequeños. 

25  Y  dijo  Moisés:  También  has  de  poner  en  nuestra  mano  (4)  sacrificios 
y  holocaustos  y  lo  ofreceremos  delante  de  Yahweh  nuestro  Dios. 

26  Y  también  nuestras  bestias  (5)  irán  con  nosotros.  No  quedará  el  casco 
de  un  pie,  porque  de  ellas  hemos  de  tomar  para  sacrificar  delante  de 
Yahweh  nuestro  Dios,  y  nosotros  no  sabemos  cuánto  culto  tendremos 
que  dar  delante  de  Yahweh  hasta  cuando  hayamos  llegado  allí  (6). 

27  Y  Yahweh  (7)  endureció  su  corazón  (8)  y  no  quiso  dejarlos  partir. 

28  Y  el  faraón  le  dijo  (!'j:  Vete  de  mi  lado  (10).  No  vuelvas  a  hablar  delante 
de  mí  ninguna  de  estas  duras  palabras;  por  lo  demás  (H)  prefiero  (12) 
morir  a  no  estar  escuchando  tus  palabras.  Ten  cuidado  (13)  de  que  no 
se  inflame  mi  cólera  contra  ti  (y)  te  entregue  en  manos  de  la  gente  que 
pedían  tu  vida  y  te  den  muerte  (14). 


0)  M:  «tenían  luz  por  cuanto  se  ocupaban  en  las  palabras  de  la  Ley  en  sus 
moradas». 

(2)  M:  «en  sus  tiendas». 

(3)  M:  «Dejad.  Tomad  también  vuestros  niños». 

(4)  I:  «en  nuestras  manos» 

C)  M:  «nuestros  animales  tomaremos  con  nosotros». 

(6)  M:  «qué  hemos  de  sacrificar  delante  de  Yahweh  hasta  que  lleguemos  allí», 
f)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(8)  M:  «del  faraón». 

(9)  a  Moisés. 

(10)  M:  «cuídate  de  (no  volver. ..>>. 

(11)  I:  «estas  (palabras)». 

(12)  I:  «él  (prefiere)». 

(13)  M:  «estas  palabras.  Por  tanto  — le  dijo —  ten  cuidado  de». 

(14)  M:  «diciendo:  ¿Acaso  no  son  palabras  duras  esas  que  me  dices?  Yo  sólo 
quiero  morir  y  no  escuchar  tus  palabras.  Ten  cuidado  de  que  no  se  encienda  mi  cólera 
contra  ti  y  te  entregue  en  las  manos  de  aquella  gente  que  buscaba  tu  vida  para  matarte». 


62 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  10,  23-28 


Va^i  pav  xnbn  nonx  p  i  ai  íap  x^i  ’ins  rr  iai  pon  xV  23 

spmnaa  -nni  mn  Vx-iur  nn 

pimis?  Tin1?  anp  inVa  i^tx  naxi  pnxVi  ntraV  nina  x*ipi  24 
¡paas?  Vt'  io'Vdd  «p  xan  aip'  jooim 
¡pVx  ■’**■’  tnp  anpn  pVsn  pcai  po  |nn  nx  mn1?  n&?a  naxi  25 
aoi  pma  nnx  bn  nona  rnirn  xV  ps?  Vt'  jTsn  Yin1?!  26 
ns?  ■’•’■’  anp  nVai  naa  fsr  |ix  m1?  jixi  pVx  anp  xanpaV 

¡jan1?  Vision  pt 

¡pnn’’  nnVwa1?  xau  xVi  noV  rr  *’•’*’  ppm  21 
nn  ain  [’]anp  nb’naaV  poin  xV  r^sra  Vnx  ns?ia  mV  naxi  28 
“pVa  s?atr  'ína*?  x*n  maaV  nix  as  Día  xrrop  m^a  j'rxa 
xas?n  prna  "|rr’  noaxi  "ja  on  *]prr  xVn  ~\b  nnmx 

qrr  iiVopa  "prai  ps?an  pm 


23  mnnx  ja]  [mn]nxa  I  |  pmmnaa  ...  mn]  b»  xmm  mn 
pmiamaa  xm’mx  ’aimDa  [ppp’os?  pmn  M  |  mni]  xmm  I  |  pmmnaa] 
[pm]*?oiaa  M  ||  24  inbs]  [inVjai  I  |  mnV]  mn1?  I  |  Vr'  ...  aip-] 

ia'o  paVoo  mnV  ipia®  M  ||  25  mn1?]  mn*?  I  |  jma]  ]rma  I  |  poai] 

]D,a:  M  |  anpn]  nanpn  M  ||  26  mnVi]  mnbi  I  |  ja»  ‘?nv’  jmsa] 

ja’s?  ao?  pa?  M  i  jan1?  ...  naa]  jan  f?s?a  na  ’«  Dnp  nanpi  na  M  |  naa] 
na  I  ||  27  '"]  ’«n  [nj’na’a  M  |  na1?]  xa*?  I;  +  nsnsn  M  28 
nVsa]  +  i1?  nnmx  M  |  xm’pp  mPa  pxa]  pm?p  pb-a  []*?]••«  ]a  I  | 
□na]  [leg  p'bxn]  p’xn  I  |  mx]  mn  I  |  nnmx  ■['Va]  nnmx  p,l?a  'a  in  text; 
nnmx  m1?  nax  pV  p*?xn  x-Va  M  |  usque  ad  finem  v  ...7]  xVn  [nja-ab 
xVi  ma’a1?  xjx  "sa  Dna  -V  [n]ax  nxn  f?xn  xm’irp  x,,l?a  [leg  xbn] 
pmr  pa  pm  moaxi  pa  nnn  piprn  xVn  p*?  nnnrx  -pV’aV  s?ap  mn-a*? 
pm  Viapab  piro?  m  is?an  ’n  p’Vx  naan  M;  M  inserit  praec  paraphr 
post  verba  pmma  pm. 


63 


Ex  10,  29-11,  4 


N  EO  F I T  I  I 


29  Y  le  (l)  dijo  Moisés:  Bien  y  con  verdad  has  hablado:  ya  fui  prevenido  (2) 
cuando  habitaba  en  Madián,  diciendo:  han  muerto  todos  los  hombres 
que  pedían  tu  vida;  y  no  tras  llegar  el  fin  de  pedir  yo  por  ti  delante 
de  Yahweh,  de  suplicar  por  ti  y  ser  retirada  de  ti  la  plaga  (o:  «y  no 
sólo  después  de  haber  pedido  yo  por  ti  delante  de  Yahweh,  de  haber 
yo  suplicado  por  ti  y  de  haber  sido  retirada  de  ti  la  plaga»).  Pero  esta 
plaga  será  la  décima  para  el  faraón:  Comenzaré  por  el  hijo  primogénito 
del  faraón.  Y  dijo  Moisés  al  faraón:  Bien,  con  verdad,  has  hablado;  no 
volveré  a  ver  el  semblante  de  tu  rostro. 

CAPÍTULO  XI 

1  Y  dijo  Yahweh  a  Moisés:  Aún  voy  a  traer  (3)  una  plaga  sobre  el  faraón 
y  los  egipcios  y  tras  ella  os  dejará  partir  de  aquí.  Cuando  os  deje 
marcharos  arrojará  de  aquí  a  toda  prisa  (4). 

2  Habla  por  favor,  a  los  oídos  del  pueblo  y  (5)  cada  uno  pida  a  su 
compañero  y  cada  mujer  a  su  compañera  objetos  de  plata  y  objetos  de 
oro. 

3  Y  Yahweh  (6)  puso  las  gracias  del  pueblo  a  la  faz  de  los  egipcios. 
También  Moisés  era  varón  muy  poderoso  en  el  país  de  Egipto,  a  la  faz 
de  los  príncipes  O  del  faraón  y  a  la  faz  del  pueblo. 

4  Y  dijo  Moisés:  Así  ha  dicho  Yahweh  (6):  A  media  noche  mi  Verbo  f) 
se  aparecerá  en  medio  de  Egipto, 


(‘ )  I:  «al  faraón» 

(2)  «(fui  notificado)  yo  desde  el  tiempo  remoto  en  que  habitaba  en  Madián  y 
no  solamente  después  de  que  te  fue  hecha  misericordia,  después  de  que  yo  supliqué 
por  ti  y  que  la  plaga...». 

(3)  M:  «voy  a  soltar». 

(4)  M:  «completo  exterminio». 

(*’)  =  «para  que». 

(6)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(7)  M:  «los  servidores». 

(*)  M:  «A  mitad  de  la  noche,  mi  Verbo». 


64 


N  EOFITI  I 


Ex  10,  29-11,  4 


xixn  ni?  xrrin  nrcaa  nbba  xüEnpi  mx'  rrb  nwa  naxi  29 
■peí  n'  ps?an  pmn  X"na2  ba  w'a  anx  na'ab  pnaa  a'n' 
xnnai  i^i?  'bsa  xmn  "'  onp  p  i1?*?  s?an  xnnn  *po  p  xVi 
nancn  n'maa  p  ns?naV  'n  n^T®»  xnn  nnnai  *]ia  rrbana 
naxi  [Subsequitur  altera  versio,  utraq  c  var  lect]  :'nur 
'an'ab  ain  *pix  xb  nbba  xcwip  p  nw  nsiob  nrca 

:-px  nao 


CAPUT  XI 

pi  "isa  bi?i  m?no  Vi?  'n"x  nn  E?naa  tu?  nwa*?  '"  naxi  1 
maca  nnsn  pan1'  nbw'  na  xan  p  pan'  nVc?'  ][']na  nna 

:nan  p  pan'  nino' 

p  xnnxi  n'nan  p  ñas  pbxizm  xas?n  pns?at2?aa  pa  bba  2 

:annn  piai  fpan  pía  nnnan  nnV 
«ppn  nrca  xnm  mnb  "nuan  pnoxa  xai?n  pn'in  '"  mn  3 
¡xas  'oxai  ni?non  'íü'brc  H'oxa  n'nsan  xsnxa  xnnb 
¡a’nsa  12a  'bina  '[n]aa  x'b'bn  xiboa  '"  nax  pa  nwa  naxi  4 


29  n,l7]  nana1?  I  |  NDtmpi]  xacnp  p  I  |  (i.°)  Nnnai  ...  nrcaa]  [ntraa] 
I1?  mm  *po  |a  xb  pnaa  [leg  a'n’]  a'n'  xmn  ’n  n”anp  Niar  ¡a  n:n 
xnnai  y1?»  -^xa  Nnnn  pam  M  l  'a©'  ...  nmaa  ja]  njn  paia  -jiaa 
'na?a  I  |  xarip  ja]  [Nüjtnpa  I  |  am]  iií  M  |  *]SK  nao]  “|qn  I. 

1 1  1  'n"N]  '-nx  M  l  "asa]  '«[asa]  I  |  jai]  |a  I  |  ][’]na]  pía  N; 

|a  M  nVirr]  nVtrx  M  |  n»’nsa]  m’ai  M  ||  2  pn»a®aa]  n»a®aa  M  | 

nn1?  |a]  nnba  I;  nn1?  M  |  nnnan]  in  text  nnnan  pía  :pia  del  1 1  3  ’"] 

’"n  [n]’naa  M  |  "nuan  pnaxa  xasn]  ’xnsan  pn'DNa”a»n  M  un1?] 
nin1?  I  |  na-1?®]  nía»  M  Na»]  Nasn  M  ■  4  '[n]aa  ...  w]  [npna'a 

'naa  N”1?'1?  nnVsa  ’«n  M  |  ’[n]aa]  in  text  ’naa; 


10.  ÉXODO 


65 


Ex  11,  5-12,  2 


NEOF1TI  I 


5  y  serán  matados  (])  todos  los  primogénitos  en  el  país  de  Egipto,  desde 
el  primogénito  del  faraón  que  habría  de  sentarse  en  el  trono  (2)  de  su 
reino  hasta  el  primogénito  de  la  esclava  que  muele  tras  las  muelas  y 
todos  los  primogénitos  de  los  animales. 

6  Y  habrá  (3)  gran  clamor  en  todo  el  país  de  Egipto:  no  lo  hubo  igual  y 
no  volverá  a  verse  (4)  otro  igual. 

7  Y  contra  ningún  hijo  de  Israel  — de  los  hombres  a  los  animales — 
aullará  con  su  lengua  un  perro,  para  que  conozcáis  que  Yahweh  hace 
distinción  entre  los  egipcios  y  entre  Israel. 

8  Y  bajarán  a  mí  todos  estos  tus  servidores  y  me  saludarán  diciendo:  sal 
tú  y  todo  el  pueblo  que  está  contigo  f)  y  después  de  esto,  yo  saldré.  Y 
salió  (Moisés)  de  delante  (tí)  del  faraón  con  gran  cólera. 

9  Y  dijo  Yahweh  (7)  a  Moisés:  el  faraón  no  os  escuchará  a  fin  de  multi¬ 
plicar  (8)  mis  signos  portentosos  en  el  país  de  Egipto. 

10  Y  Moisés  y  Aharón  hicieron  todos  estos  prodigios  delante  del  faraón, 
pero  Yahweh  (7)  endureció  el  corazón  del  faraón  y  no  dejó  partir  a  los 
hijos  de  Israel  de  su  país. 


CAPÍTULO  XII 

1  Y  dijo  Yahweh  (7)  a  Moisés  y  a  Aharón  en  el  país  de  Egipto  diciendo: 

2  Este  mes  de  nisán  será  para  vosotros  el  primero  de  los  meses,  será 
el  primero  para  vosotros  (y)  para  todos  (9)  los  principios  de  los  meses 
del  año. 


(')  I:  «y  mataré». 

(2)  M:  «Aborrecer  [(a^no1?)  o  apetecer  (axn?3*?  =  asna1?)  o  buscar  (sana1?)  o 
sentarse  en  (a  annb)]  todos  los  tronos.»  Más  probablemente  hay  que  leer  i'DVnnb  =  ser 
descartado  (del  trono). 

(3)  Lit:  «y  fue». 

(4)  M:  «a  haber». 

(5)  M:  «que  está  en  tu  mano». 

(6)  l:  «de  junto  al». 

O  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(8)  M:  «estos  (signos)». 

(®)  M:  «para  todos». 


66 


N  EOFITI  I 


Ex  11,  5-12,  2 


rns  mm  nsnsa  xana  p  ansaa  xsnxn  nnisa  Va  Vopnxi  5 
p  xana  nino  n  nrlnaxn  nana  i»  n’niDVs  -oto  V»  amaV 

¡KTSa'  H1133  Vai  X'na 

nnn  xV  nmo  n  ansm  x»ax  Vaa  naa  nnnns  nnm  6 

¡nnn1?  *pn  xV  nnroi 

p  T»a  nsn  aai  pV  n'iwVa  aVa  nar  xV  Vxar1  aa  VaVi  ? 

¡Vxair  pai  ""isa  pa  •”■’  «ns'  n  psnn  n  VVia 
Vai  nx  pía  aa’aV  "aV^a  pVxm  ,nn'?  pVx  "pna»  Va  pnnn  s 
;in  *^pnn  nana  nap  p  pan  piax  ippa  ana  pi  "jasa  xas 
’iins  '03  ’jaaV  VVaa  ja  nana  paia  Vapn  xV  nrcaV  aaxi  9 

:ansaa  x»axa 

n-1  w  pjpim  nana  nmp  pVxn  n"03  Va  n-1  na»  janxi  nrcai  io 
¡n’krax  p  Vxatp  ^a  n'  nVi?  xVi  n»asn  rraV 


CAPUT  XII 

na'aV  ansa  a  xsnxa  pnxVi  rn^aV  aaxi  i 
’trxa  VaVi  paV  xn  "aap  pna'  m  paV  pn  pan  xna*1  2 

:xiw  na' 


5  Vüpnxi]  bapxi  I  |  nmaa]  nnaa  I  1  xaiaa  i.°,  2.0]  xaaa  I  i.°,  2." 
’dtid  bu  ann1?]  [vel  forte  ...  baa  ana1?]  n"oma  ba  [leg?  rana1?]  asna1? 
M  |  nnaa]  maa  I  ||  6  nnm]  nnm  M  |  nnnnx]  leg  nnns  M  |  -a 

nnna]  nmaa  -a  M:  sed  circellus  est  sup  nnnai  |  -ina1?]  leg?  aína1?  M 
7  -rsa  asi  tai  ja1?]  a-sa  bm  nai  'jh'j  M  jimn  n]  [pinna  I  | 
ana’  n]  anón  I  "asa]  onsa  M  ||  8  pin]  [iJai?  -a  I;  n-xn 

■jan  M  ana  |ai]  anaai  N  addito  |  a  sofer  \  jpjna]  paa  N  |  aap  ja] 
naba  I  1  9  ’"]  '"a  nna’a  M  |  ñama]  +  p’^xn  M  ||  10  pbxn] 

p’bxn  M  |  ’"]  '"a  nnaa  M  |  nn1?]  xa1?  I  |  n’xmx  ja]  n'inxa  I. 

12  1  ’"]  '"a  nnaa  M  ||  2  jia1?  i.°]  ^a1?  M  [  pa1?  xm]  bis  in 

text  |  Vabi]  huc  vid  transf  huj  v  var  lect  ba1?. 


67 


Ex  12,  3-11 


N  EO  F I T  I  I 


3  Hablad  con  toda  la  asamblea  de  los  hijos  O  de  Israel:  A  los  diez  días 
de  este  mes,  tome  (2)  cada  uno  un  cordero  por  familia,  un  cordero 
por  cada  casa. 

4  Y  si  la  gente  de  la  casa  son  demasiados  pocos  en  número  para  un 
cordero  de  Pascua,  él  y  el  vecino  que  está  junto  a  su  casa  cogerán 
(uno)  según  el  número  de  personas  (3):  fijaréis  el  número  para  un 
cordero  pascual  según  lo  que  cada  cual  puede  comer. 

5  Será  un  cordero  perfecto  sin  defecto,  macho,  de  un  año.  Os  podréis 
coger  corderos  o  cabritos. 

6  Y  lo  guardaréis  hasta  el  catorce  de  este  mes  y  lo  sacrificará  toda  la 
congregación  de  la  comunidad  de  los  hijos  de  Israel  en  el  crepúsculo 
vespertino. 

7  Y  tomarán  de  la  sangre  y  la  pondrán  sobre  las  dos  jambas  y  sobre  el 
dintel  de  las  casas  donde  coman  la  Pascua  (4). 

8  Y  comerán  la  carne  en  la  noche  de  Pascua;  la  comerán  asada  al  fuego, 
panes  ácimos  con  hierbas  amargas. 

9  No  comeréis  de  él  crudo  ni  tampoco  cocido,  cocido  en  agua,  sino  asado 
al  fuego:  cabeza  con  sus  patas  (5)  y  entrañas. 

10  Y  no  dejéis  sobras  de  él  hasta  la  mañana  y  lo  que  sobrare  de  él  para 
la  mañana  siguiente  lo  quemaréis  al  fuego. 

11  Y  lo  comeréis  según  este  orden:  ceñidos  vuestros  lomos  (6),  vuestros 
calzados  en  los  pies  y  vuestros  cayados  en  las  manos.  Y  lo  comeréis  (7) 
de  prisa:  es  el  sacrificio  pascual  delante  de  Yahweh. 


(‘)  M:  «de  Israel». 

(2)  M:  «para  ellos»;  en  el  texto:  «para  vosotros». 

(3)  M:  «según  el  total  de  personas». 

(4)  M:  «en  las  que  la  coman». 

(5)  M:  «sus  patas»;  cf  O. 

(fl)  M:  +  «con.  los  mandamientos  de  la  Ley». 

(7)  M:  «serán  comidos»  (probablemente  hay  que  leer:  «y  comeréis»). 


68 


NEOF1T1  I 


Ex  12,  3-11 


paon  pn  xna’V  par  natraa  Vxair  naa  xrwna  Va  a»  íVVo  3 
mma  VaV  aox  ormax  rraV  a»-x  aai  paV 
xnoo  azrx  V»  xn»n oV  nona  xmaa  xa»  prx  pT»T  ]xi  4 
nVam  asV  aai  pWsi  pina  nmiV  anpn  nnnm  xm  aon 

¡xna^a  la-’X  V»  piann 

X'm  pi  xnax  ja  paV  mn'’  xnrc  aa  aan  ma  )a  oVrc  aox  5 

:paV  paon  xns  **aa 

poan  pan  xna-V  par  arc»  naaax  a»  naoaV  paV  nnn  6 
¡xmtrarc  nn  Vxattr  naa  xnrcna  Vnp  Va  nn’ 

-na  V»  xsiptf  Vsn  xiraiTa  pnan  V»  pmn  naax  p  paon  1 

;pna  xno'B  n1  pVax*1  n 

pana  a»  pana  xana  'Vx  xnoo  n^Va  xarca  n’  pVan  8 

mnv  pVa*” 

pVx  aiax  x'aa  Vira»  p'Vff  xV  ^xi  anana  nnm  pVam  xV  9 

mra  na  nsn  nVn  a»  rcxn  xana  'Vx 
xaox  a»  nnn  a^iraa  nai  xaox  a»  nna  pa^nsm  xVi  10 

:papn  xana 

pa-Vna  panoa  pa-ox  pausan  nn-  pVan  xaao  panal  11 
xm  xnoo  oaxa  íVmaa  nai’  pVam  pamm  panomi 

n'  aap 


3  ’v  nai]  Vxatra  M  |  paV]  pnV  M  |  'nax]  Dnnnax  N  |  arma]  rva 
M||  4  prx]  pin  M  |  x’inna1?]  ’xinrrxVn  M  |  n-miV]  leg  nvraV,  id 

rrnnaV  M  |  pVsi  pina]  [p]m  maca  M  |  m-x]  -m-x  M  1 1  5  oía  ja] 

man  I  |  paon  ...  x,,-n]  [pa]en  -ay  -ai  M  |  paon]  id  I  ||  6  xnma] 

[’a]  a»  M  ’Br  'lai]  *?xnra  M  ||  7  pna  xno-s  n-  pVax"]  nvr  pVax 

pna  M  i  8  pina  na]  bis  in  text:  prima  vice  pan»  os  ||  9  nVn] 

asna  M  ||  10  pTwn]  leg  pa”irn  M  |  papin]  papm  M  ||  11 

pa’ox]  -(-  xn’-aixn  mnnxna  M  l  pba’ni]  [leg  prob  ’xm]  pVaxm  M 
oaxa]  can  M:  ex  v  27. 


69 


Ex  12,  12-17 


NEOFITI  1 


12  Y  pasaré  con  mi  Verbo  (!)  en  el  país  de  Egipto  en  esta  noche  de  Pascua 
y  daré  muerte  a  todos  los  primogénitos  en  el  país  de  Egipto  desde  los 
hombres  hasta  los  animales.  Haré  diversos  juicios  contra  todos  los 
ídolos  de  los  egipcios.  Ha  dicho  (2)  Yahweh. 

13  Y  la  sangre  os  servirá  de  contraseña  sobre  las  casas  en  donde  (3)  ellos 
vivan,  pues  veré  la  sangre  y  pasaré  de  largo  (4)  y  con  mi  Verbo  os 
defenderé  (5)  y,  respecto  a  vosotros,  no  habrá  muerte  exterminadora 
cuando  Yo  dé  muerte  a  todos  los  primogénitos  en  el  país  (6)  de  Egipto. 

14  Y  este  día  será  para  vosotros  de  buen  recuerdo:  lo  celebraréis  como 
una  fiesta  delante  de  Yahweh  (7);  por  vuestras  generaciones  lo  celebra¬ 
réis  como  ley  eterna. 

15  Comeréis  f)  durante  siete  días  panes  ácimos.  Ya  desde  el  primer  día 
haréis  desaparecer  de  vuestras  casas  la  levadura,  porque  todo  el  que 
coma  desde  el  día  primero  al  séptimo  pan  fermentado,  tal  hombre  O 
será  aniquilado  de  Israel. 

16  En  el  día  primero  tendréis  vosotros  día  festivo  y  congregación  santa  (y 
en  el  día  séptimo,  día  festivo  y  congregación  santa)  (10).  Ningún  trabajo 
haréis  en  ellos.  Pero  lo  que  se  hace  (u)  por  cualquier  necesidad  vital, 
sólo  eso  podréis  hacer. 

17  Y  observad  los  ácimos  (12)  pues  en  este  día  saqué  (13)  con  libertad  a 
vuestros  ejércitos  del  país  de  Egipto,  y  guardad  este  día  como  manda¬ 
miento  eterno  por  vuestras  generaciones. 


(*)  M:  «y  me  manifestaré  por  mi  Verbo». 

(2)  M:  «Yo  soy». 

(:‘)  M:  «en  las  que». 

(4)  M:  «y  respetará». 

(s)  M:  «Y  mi  Verbo  defenderá». 

(6)  M:  «y  el  ángel  exterminador  encargado  de  la  muerte  — un  demonio —  no  tendrá 
autorización  al  manifestarme  para  dar  muerte  a  los  primogénitos  en  el  país». 

(  )  M:  -f  «vuestro  Dios». 

(H)  M:  «comerán». 

(9)  I:  «tal  alma  (=  persona >>. 

(10)  Olvidado  en  el  texto  por  homoioteleuton. 

(M)  M:  «todo  aquello  con  lo  que  se  ha  de  comen). 

(*2)  =  «la  fiesta  de  los  Ácimos».  M:  «los  mandamientos  (cf  LXX  Samar)  de  los 
Acimos». 

(13)  M:  «sacó». 


70 


N  EO  F I T  1 


Ex  12,  12-17 


Vd  Vopxi  pin  anos  D’nxan  xsnxn  nana  nnvxi  12 

pn'nn»a  *?aai  st»3  nsn  xwix  'ia  ¡a  ansai  xsnxa  nmaa 

n»x  pa®  pn  aasx  ""isai 

’anio  |an  7*’*— 10?  pax  n  rrria  Vs?  proV  pnV  nanx  nnv  13 
xma  |iaa  •mn-'  xVi  pmV»  ■’ia'aa  pxi  nooxi  manx  rv 
JD'-isan  xsnxn  miaa  Va  vn^apa  Vana 
onp  xin  mrv  pinn[i]  aa  lian1?  paV  pin  xav  im  14 

:mv  pinn  oV»  a^p  pamV 

xman  pVaan  nxanp  «ara  TinV  pVa’n  [j^tos  par  ns?a®  15 
|a  xmn  x®jx  s^Jan  Viav,n  Va  anx  pavía  ja 

¡K’S’a®  xav  n»  m’anp  xav  ja  Vxntr 
aa  ar  x’sra®  xavai]  ®np  srnxi  aa  ar  n^aip  xava  16 
na  rmV  pna  nasrv  xV  x*ra»  Va  paV  mn1  [®np  snxi 
¡paV  naam  vnnVaV  xm  naan  tdus  VaV  rasn"  n 
pai-iV^n  rv  rvpsx  |nn  xav  pía  mnx  nxTas  rv  pnam  17 
m’pV  pamV  pin  xav  rv  pnam  nnsan  xsnx  |a  ppna 

¡aVs? 


12  ’naaa  naaxi]  [—i]aaa  'Vin-xi  M  |  n,-naa]  n-naa  I  |  xanxa] 

anxa  I  I  □asan]  [Dpnxa  I  :  aa  ja]  -na  I  i  Vaai]  Vai  M  |  vnxan] 

"xnxan  M  nax]  xm  xix  M  |;  13  pin  h]  pixn  I  I  pn]  pna  M 

noDxi]  oim  M  1  -na-aa  pxi]  -naa  jri  M  |  xanxa  ...  mm  xVt]  xa-  xVi 

n’-naia  VüpaV  'nvxVjrrxa  pnaV  xma  Va  aaan  xVana  xl’bxVaV  [npirn 
anxa  M  «"-roa]  xnaa  I  ||  14  pjnr[i]]  pinn-  N  |  w]  +  panVx  M 

□Va]  oVan  M  15  pVavt]  jiVax’  M  |  TinV]  TinV  I  |  a[’]an]  ’  super- 
add  Vxntr  |a  ...  ’xyhwyi]  Vxnir’a  X'nn  xipdj  'snon  M  xwn  xcax] 

x-nn  x©B3  I  1  n^aip]  nx[anp]  I  x’a’aip]  nxfa’aia]  I  ||  16  xava] 

ora  I  n”anp]  nx[anp]  I  |  [aa  dv]  ...  i.°  ao]  nxa’aip  naval  anxi  aa 
[a]ü  [m]’  M  [mp  ...  xavai]]  desider  in  text,  omiss  ex  homoiotel  | 
vaarv  ’n  na]  pna  Vaxrrxn  Va  M;  vba  haec  apponuntur  a  M  post 
primum  vaarv  naon]  tupo:  I  |  17  nxvüD]  [nx]naon  nmixa  M 

pía]  pr  i'n  M  !  n’pox]  psx  M  1  oVa]  oVan  I. 


71 


Ex  12,  18-26 


NEOFITI  1 


18  El  primer  mes,  desde  el  catorce  del  mes  por  la  tarde  al  crepúsculo, 
comeréis  ácimos  hasta  el  día  (')  veintiuno  del  mes,  por  la  tarde. 

19  Durante  siete  días  no  se  encontrará  (2)  en  vuestras  casas  levadura 
porque  todo  el  que  coma  pan  fermentado,  tanto  extranjero  como 
natural  del  país,  tal  persona  será  extirpada  de  la  congregación  de  Israel. 

20  Nada  fermentado  comeréis  en  cualquier  lugar  donde  tengáis  vuestras 
moradas.  Comeréis  panes  ácimos. 

21  Y  llamó  Moisés  a  todos  los  sabios  de  Israel  y  les  dijo  (3):  señalad  (los 
participantes)  y  tomaos  una  res  por  familia  y  sacrificad  la  Pascua. 

22  Y  tomad  un  manojo  de  hisopo  y  lo  teñiréis  de  la  sangre  de  un  recipien¬ 
te  (4)  (y  venid)  f)  y  poned  sobre  el  dintel  y  sobre  las  dos  jambas  sangre 
del  recipiente;  ninguno  de  vosotros  salga  de  la  puerta  de  su  casa  hasta 
la  mañana. 

23  Y  pasará  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh  (6)  para  destruir  (7)  a  los 
egipcios  y  verá  la  sangre  sobre  el  dintel  y  las  dos  jambas  y  pasará  (H) 
y  el  Verbo  de  Yahweh  defenderá  la  puerta  de  los  padres  de  los  hijos 
de  Israel  y  no  dará  licencia  al  Exterminador  (9)  para  entrar  dentro  de 
vuestras  casas  para  destruir  (10). 

24  Observaréis  esta  palabra  como  estatuto  eterno  para  vosotros  y  vues¬ 
tros  hijos. 

25  Y  será  que  cuando  hayáis  entrado  en  el  país  que  Yahweh  (6)  os  dará 
conforme  ha  dicho,  observaréis  este  rito. 

26  (Y  cuando  os  pregunten  vuestros  hijos  ¿qué  significa  para  vosotros  este 
rito?)  (n). 


(*)  M:  «(día)  festivo»  ( tob ):  glosa  desplazada  (?)  de  v  16. 

(2)  M:  «no  sera  visto». 

(3)  M:  «retirad  vuestra  mano  del  culto  extranjero  (=  idolátrico)  y  después 
sacrificad  un  cordero». 

(4)  M:  «que  hay  en  la  taza». 

(5)  o:  «y  vosotros»:  prob  es  una  dittografia  motivada  por  la  misma  palabra 
más  adelante. 

(6)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

O  M:  «para  destruir» 

(8)  M:  «y  respetará». 

(B)  M:  l.°:  «(y  no)  estará  autorizado  el  ángel  exterminador»;  M  2.°:  «al  Exter¬ 
minador». 

(,0)  M:  -f-  «a  vosotros». 

(n)  Omitido  por  homoioteleuton. 


72 


NEOFITI  I 


Ex  12,  18-26 


xrwaip  T2  nísií  xm’V  par  nc?s7  nmx3  n^anp  xnT’a  is 
:«ü»-»3  xn?1?  DV  p-tEWl  tn  QV  IV  pTDD  pVoxn 
sran  Vox  n  Vo  onx  po'na  133  nsnizr  xV  Tan  par  nj?aw  19 
¡xsnxn  X3rr3i  xana  Vx-nrn  xntraa  p  x*>nn  xtPD3  ■’X'nipm 
:pToo  pVo-n  ponina  na  -mx  V33  pVoxn  xV  sranx  Va  20 
poV  13di  pianx  pnV  naxi  Vxurn  nnon  VoV  nwa  xnpi  21 

:xnOD  10331  psmsnTV  p 

pinm  pnxi  nías  n  nanxa  psrasm  3irxn  xión  p3om  22 
xV  pnxi  niao  n  xanx  ]a  x^nma  pmn  Vsn  xoipw  Vsr 

:xid3í  iv  naa  yin  p  *133  ppsn 
nanx  [’Jan’i  ;nsa  rr  x'a^aV  "n  nninip  np’x  nssrrn  23 
Vs?  wi  nana  pr  noon  xnnra  pmn  Vsn  xoipw  bv 
nV  VisraV  xVsnaV  un  jir  xVi  Vxtt  aan  nnn3x  snn 

¡nVanaV  pona 

:oV3?V  IV  |13’33Vl  poV  Q-’pV  pin  Xa3J1D  T  pOOm  24 
pnam  Wan  na  -pn  poV  |ít  n  xsnxV  pVsrn  onx  mr  25 

:pnn  x3nVio  t 

:[poV  pnn  xinVio  na  poaa  poV  pía”  dtix  mi]  26 


18  ov]  -f  aiü  M  del?  |  dv  p“ iip»i  tn]  par  im  []],_i©y  M  ||  19 

mrair]  nsaw  M  |  naneo]  pann'  M  |  Vas  -t]  bam  1 1  -X’nemi]  'unen  M  | 
tonn]  xm[n]  I  ¡  mvia]  mima  M  |  Na’X’ai]  [leg  ’s-ai]  xv,a,x,aa  M  1 
20  vanx]  sana  M:  21  binen  maan]  [bm]en  ma’an  M 

panx]  [pijan-  I  |  loar  ...  ja]  p  ana  pi  moau  lunbis  |a  par*  mu 
la’N  |ioar  M:  M  inserit  vba  haec  post  p,  sed  inserenda  videtur  post 
finb  22  maa  ...  junm  fimo]  finio  prob  dittog  orta  ex  subseq 
finio  maa;  maa  'i  nanit  ja  m-tiTa  pmn  bsn  naipe?  ba  junm  M  |  nansa] 
nan[a]  I  |  maa  n  i.°]  nbaioa  mío  M  ||  23  wn  ...  np’x]  [n]ia’a 

’T  M  |  mmrab]  nbanb  M  |  mxa]  ’inxa  M  |  [’]ani]  in  text  iami  i 
naso]  owi  M  ¡  xbanab  ion  in’]  xbana  Kaxba  ’ttn’  M  |  sVanab] 
xiVanab  M  |  nbanab] +|iDn’ M  ||  25  xsnxVl  [’«]  V»  1  |  w]  [nj'iaa 

’T  M  na  i’n]  naa[n]  I  |  bban]  bis  in  text  ||  26  Desider  in  text, 

omiss  ex  homoiotel. 


73 


Ex  12,  27-34 


N  EOFITI  I 


27  diréis:  Es  el  sacrificio  de  las  Pascua  delante  de  Yahweh  que  pasó  de 
largo  y  defendió  ( 1 )  las  casas  de  los  hijos  de  Israel  en  Egipto  cuando 
dio  muerte  a  los  egipcios  (2)  y  salvó  nuestras  casas.  Y  el  pueblo  se 
inclinó  y  dieron  gloria  y  alabanza. 

28  Y  los  hijos  de  Israel  fueron  y  lo  hicieron:  hicieron  conforme  a  lo  que 
Yahweh  (3)  había  mandado  a  Moisés  y  a  Aharón. 

29  Y  a  media  noche  Yahweh  dio  muerte(4)  a  todos  los  primogénitos  en  el 
país  de  Egipto,  desde  el  primogénito  del  faraón  que  se  había  de  sentar 
sobre  los  tronos  reales  hasta  el  primogénito  del  cautivo  que  estaba  en 
cárcel,  y  todos  los  primogénitos  de  los  animales. 

30  Y  se  levantó  el  faraón  de  noche,  él  y  todos  sus  príncipes  (5)  y  todos  los 
egipcios  y  hubo  un  gran  clamor  en  Egipto  porque  no  había  allí  una 
casa  donde  no  hubiera  muertos  (6). 

31  Y  llamó  por  la  noche  a  Moisés  y  a  Aharón  y  dijo:  Levantaos,  salid  de 
mi  pueblo  vosotros  y  los  hijos  de  Israel  e  id,  dad  culto  ante  Yahweh 
como  dijisteis. 

32  (Tomad  también  vuestro  ganado  menor  y  mayor  como  dijisteis)  f)  y 
partid  y  rezad  también  por  mí. 

33  Y  los  egipcios  instaban  al  pueblo  para  que  les  dejaran  salir  aprisa  del 
país,  pues  decían:  si  se  retardan  los  israelitas  aquí  una  sola  hora  he 
aquí  que  todos  los  egipcios  moriremos. 

34  Y  el  pueblo  cargó  sus  masas  antes  de  que  fermentasen  (8),  sus  artesas 
envueltas  en  sus  mantos  sobre  (9)  sus  hombros  (10). 


(')  M:  «respetó  y  defendió  el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  M:  «cuando  destruyó  a  los  egipcios». 

(3)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(4)  M:  «a  media  noche  el  Verbo  de  Yahweh  dio  muerte», 
f)  M:  «sus  servidores». 

(*)  M:  «casa  en  la  que  no  hubiera  muerto  de  los  egipcios», 
f)  Falta  en  el  texto  omitido  por  homoioteleuton. 

(*)  M:  «su  masa  antes  de  que  fermentase». 

(*)  I:  «puestas  (sobre)». 

(,0)  M:  «las  sobras  de  los  panes  ácimos  y  de  las  hierbas  amargas  envueltas  en 
sus  vestidos,  cargados  sobre  sus  hombros». 


74 


NEOFIT1  I 


Ex  12,  27-34 


"jm  pmm  V»  jm  noo  n  mp  xm  xnos  oaa  fna'm  27 
xa»  np»i  3'tp  |rna  mi  ansa  m  nniVopa  ansaa  Vxntr 

nnattn  mxi 

mas  ja  pnxi  nrca  m  ipon  na  "pn  Vxnitr  oa  na»i  iVtxi  28 
onsan  xsnxa  moa  Va  m  Vop  '"i  x'V’Vt  xaVsa  mm  29 
xmaa  n»  xnnaVa  ’ona  Va  amaV  mn»  'im  n»*iDi  xmaa  ]a 
:xm»an  xmaa  Vai  nttnan  maa  n  xmaan 
nnnx  mm  "uta  Vai  ’iiidVip  Vai  xin  x'V'Va  n»*io  Dpi  30 
:pma  pn  mn  xV  n  ma  jan  mn  xV  mnx  D'mtaa  na*i 
mnV  -a»  ía  p  ípio  íaip  *iaxi  x'V'Va  pnxVi  nwaV  x*ipi  31 
¡pnVVan  na  “pn  mp  inVs  iVtxi  Vxntr  ’aa  mnVi  pmx 

:'V»  mnV  piVxni  pVrni  [  ]  32 

nnx  x»nx  p  pnm  nnVwaV  xnitaV  xa»  V»  'naja  íopmxi  33 
"uta  Va  xn  xnn  n»E?  «yix  nan  Vxnm  pax  pmr  ]x  nax 

:pn"a 

pmDEnrca  imnat  pnnaatx  »annx  xV  *i»  pmmV  m  xa»  ia»üi  34 

¡prnstia  V» 


27  nos  -7]  no37  I  Vs?  p-i  nos]  Vs?  m  nnaa  pxi  on  M  nmVüpa 
ansa  rr]  -xnsa  n-  xmVana  M  ||  28  7pD7]  7ps  -7  I  |  —]  [n]naa 

m  M||  29  ^ap  — 1  x-V-'n  xiVsa]  bop  m  nnaai  x^-1?  nubea  M  | 

snisa]  man  I  |  mían  ja]  xmaaa  I  |  ’ona]  m-oma  M  |  xmaa]  ’aa  1  | 
-7]  n-x7  M  |  maa  '7]  [m]aa7  I  xmaa  *731]  naa  pai]  I  |  xn-s?a7] 
[mj’sa  I  1 1  30  -inD1?©]  mas?  M  |  "asa]  -xnsa  M  |  nnns]  leg  nnns; 
in  text  nnrvns  prra  ...  ma]  D-7-ta  [ja]  ma  ma  mn  x1?  -7  a-asa  ja  m-a 
M  i.»;  -xmta  ]a  «n-a  n-a  mn  xV  -7  xm-a  M  2.“  |  xV  -7]  xVa  I  ||  31  |a 

u]  isa  I  [  Tin1?,  Vi]  amV  I,  id  v  32  |  mVs]  ínVsi  M  |  pnbVaa]  'a  -7  I  | 
32  [  ]]  desider  |  p^rm]  [íjhnxi  M  !  p^sm]  [p^sprn  I  ||  33  -asa 

i.°,  2.u]  -x[mta]  I  i»,  2.»  |  nax]  +  -xmta  M  |  ns?© ...  psx]  -sa  nan  psxn 
ns?©  *?X72T  M  ||  34  s?annx  ...  pn-©-1?]  s?apnx  xV  ns?  onp  pn©1? 
[leg  s?annx]  M  |  pn-ona  ...  pnnasx]  [leg  nns]  7-s  -mnai  n-as  -m-© 
pn-sn-a  bs?  ”3s?d  pnmoaa  M  |  pn-B©i©a]  id  I;  +  pa-n- 1. 


75 


Ex  12,  35-42 


NEOFITI  I 


35  Y  los  hijos  de  Israel  hicieron  según  las  palabras  de  Moisés  y  pidieron 
a  los  egipcios  objetos  de  plata  y  oro  y  vestidos. 

36  Y  Yahweh  (’)  puso  las  gracias  del  pueblo  ante  la  vista  de  los  egipcios 
y  les  prestaron  (2)  y  los  hijos  de  Israel  despojaron  a  los  egipcios  de  sus 
riquezas  (3). 

37  Y  (partieron)  (4)  los  hijos  de  Israel  desde  Pelusio  (5)  a  Sukkot  como 
seiscientos  mil  varones  de  a  pie,  fuera  de  los  niños. 

38  Y  también  muchos  extranjeros  (6)  subieron  con  ellos  y  ganado  menor 
y  mayor:  muchísimos  animales  C). 

39  Y  cocieron  la  levadura  (8)  de  sus  casas  que  habían  sacado  de  Egipto  en 
panecillos  ácimos  (9)  antes  de  que  fermentara,  pues  habían  sido  arro¬ 
jados  de  Egipto  (lü)  y  no  habían  podido  esperar  ni  tampoco  se  habían 
hecho  provisiones  (n). 

40  Y  la  estancia  de  los  hijos  de  Israel  que  moraron  en  Egipto,  cuatrocien¬ 
tos  treinta  años. 

41  Y  fue  al  cabo  de  cuatrocientos  treinta  años  y  fue  este  mismo  día  que 
salieron  libres  del  país  de  los  egipcios  todos  los  ejércitos  de  Yahweh. 

42  Noche  de  vela  y  predestinada  para  la  redención  en  el  nombre  de 
Yahweh  en  el  tiempo  de  la  salida  (12)  del  país  de  Egipto  de  los  hijos  de 
Israel  liberados.  Sólo  cuatro  noches  son  las  que  están  escritas(l3)en  el 
Libro  de  las  Memorias :  La  primera  noche:  cuando  se  apareció  Yahweh 
sobre  el  mundo  para  crearlo(14).  El  mundo  era  confusión  y  caos  y  la 


(')  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  M:  «(de)  los  egipcios  y  pidieron». 

(:‘)  M:  «(los  hijos  de)  Israel  a  los  egipcios  con  sus  animales». 

(4)  Falta  en  el  texto. 

(5)  TM:  Rameses. 

C6)  M:  «muchedumbres  abigarradas». 

(7)  M:  «muchísimos  ganados». 

(8)  M:  «la  masa  que  habían  llevado». 

(9)  M:  «pastelillos  ácimos». 

(10)  M:  «(porque)  los  habían  arrojado  los  egipcios». 

(M)  M:  «detenerse  ni  tampoco  se  habían  hecho  provisiones  para  el  camino». 
C2)  M:  «(Es  una  noche)  de  redención  delante  de  Yahweh  a  la  salida». 

(13)  M:  «porque  cuatro  noches  están  escritas». 

(,4)  I:  «para  crear  al  mundo». 


76 


N  EOFITI  I 


Ex  12,  35-42 


pin  vn:sn  p  i^xcn  nican  -nVaD  na»  Vx-iip  ’m  35 

ymaVi  arm  pm 

ppm  pn*?  i'axpxi  •’nsan  prrsxa  xnsn  pmn  ir  'w  •'n  36 

:prro3i  p  •’nsa  ir  Vx-mr  ^a 

pian  pna-i  pn«D  nmao  poiV^o  p  Vx-hzt  -na  [íVon]  37 

;*cVdü  p  na1?  p'Vn 

¡mn^  *p¡?n  T-sa  pmni  pi  pna»  ípVo  pío  pan  fpi  38 
aap  pajosa  pmn  ansa  p  íp'Dxn  pmn  n»nn  ir  poxi  39 
pan  *]xi  «aaioaV  íVa-1  x1?!  Dnsa  p  mus  Dinx  »an  x1?  a» 

:pnV  na»  x1? 

pnVm  nxa  »aax  Dnsaa  pac?  n  Vxaur  na  n  pnna^ai  40 

:pi27 

pan  xar  pr  -pn  nim  pie?  pn*?m  nxa  »aax  yoa  mm  41 
:;,asaa  x»ax  p  ppns  "n  nrvnV'n  *73  ipsi 
nan  prrmpax  pía  ^n  na^V  ipms1?  xm  pirn  tdi  'V?  42 
n  prx  pi‘?,,17  n»aax  üaa  ansaa  x»ax  p  ppna  Vxattr 


35  nVaa]  xainsa  M  |  piruVi  ...  ib'xn]  *]oa  asa  ’xasa  p  ibxm 
probi  ana  nxai  M  !  36  "a]  ,v,n  nmaai  M  |  iVxipxi  "asan]  ’xasa[n] 

■fr'xsn  M  |  ppm]  prob  leg  upm  |  pnmai  ...  Vxanr]  '«asa  m  bxacr- 
pnmna  M  ||  37  [iban]]  desider  in  text  pnira  nmao]  nrroio1? 

prmrxa  M  |  pm¡n]  pruno  1 1  x-bsa  p  aab]  p'bsa  pa  aab  M  ;  x-bsa  |a] 
x’bsaa  I  ||  38  f]Ni]  ambi  M  |  par:]  paiaaas  M  |  ipba]  ipVio  I  | 
xanb  ...  a'sa]  ’anb  no  ”oai  M  |  «ppn]  ypn  I  ||  39  psxi]  psxi  I  | 
ip’sxn  ...  nsmn]  [ip’D]s  m  ñor*1?  M  |  ipmxn  pnaa]  [ippsx  m  I  |  p 
amsa]  [D’ajsaa  I  |  parnsa  pmn]  [j^ansa  país  M  |  pamsn]  [papas  I  1 
xb  as]  bs  I  |  san]  smn  I;  san’  M  |  ansa  |a  rraax]  ansa  pnrr  laaa 
M  |  amsa  |a]  [an]saa  I  |  xaaiaa1?]  [xapie1?  I  |  pnb  ...  xaaiea1?] 
mas'  xb  nnaixb  [p]nvn  nmVi  [leg  n^nnaaV  vel  n^naa1?]  n^nnaa1? 
pn1?  M  |  parir]  pnar  I  |  40  paa  m]  parra  I  |  nxa]  pixa  M  ||  41  |a 

xsax]  [x]saxa  I  |  ''asan]  a-asa  |a  M  ||  42  pnmipsx  ...  país1?  xm] 

xmpsxa  ’■«  aap  xm  país1?  M  1  xsax  p]  xsaxa  1 1  ansan]  =  'pasan]  | 
pama  ...  aaa]  priman  pin  pib’V  saax  aiax  M  |  prx  ’a]  prxa  I  |  'Vinx] 


77 


Ex  12,  42 


N  E  O  F  I  T  I  I 


oscuridad  estaba  extendida  sobre  la  superficie  del  abismo  y  el  Verbo 
de  Yahweh  era  la  LuzO)  y  lucía  (2);  y  la  llamó  Noche  Primera  f). 
La  noche  segunda:  Cuando  Yahweh  se  apareció  a  Abraham  centenario 
y  Sara  su  mujer  nonagenaria  para  cumplir  lo  que  dice  (4)  la  Escritura: 
¿Por  ventura  Abraham  de  cien  años  engendrará  y  su  mujer  Sara  de 
noventa  años  parirá?  E  Isaac  tenía  treinta  y  siete  años  cuando  fue 
ofrecido  sobre  el  altar.  Los  cielos  descendieron  y  bajaron  e  Isaac  vio 
sus  perfecciones  y  quedaron  nublados  sus  ojos  por  sus  perfecciones  y 
la  llamó  Segunda  Noche  (5). 

La  tercera  noche:  Cuando  Yahweh  se  apareció  a  los  egipcios  a  media 
noche:  su  mano  daba  muerte  a  los  primogénitos  de  los  egipcios  y  su 
diestra  daba  protección  a  los  primogénitos  de  Israel  para  cumplir  lo 
que  dice  la  Escritura:  «mi  hijo  primogénito  es  Israel»  (6)  y  la  llamó 
Tercera  Noche. 

La  Cuarta  Noche:  Cuando  llegue  el  mundo  a  su  fin  para  ser  redimi¬ 
do  O-  *os  yugos  de  hierro  serán  quebrados  y  la  generación  malva¬ 
da  (8)  será  aniquilada  y  Moisés  subirá  de  en  medio  del  desierto  (y  el 
rey  mesías  de  lo  alto)  (9).  Uno  caminará  a  la  cabeza  del  ganado  (10)  y 
el  otro  caminará  a  la  cabeza  del  ganado  (10)  y  su  Verbo  caminará  entre 
los  dos  y  Yo  (ll)  y  ellos  caminaremos  juntos.  Esta  es  la  noche  de  la 
Pascua  para  el  nombre  de  Yahweh:  noche  reservada  y  fijada  para  la 
redención  de  todas  las  generaciones  de  Israel. 


(1)  I:  «Luz». 

(2)  I,  M:  «e  iluminaba»;  cf  Atlántida ,  1,  1963,  p  389,  ExpT ,  79,  1968,  p  116. 

(3)  Cf  R.  Le  Déaut,  La  nuil  pascale ,  Roma,  1963,  pp  215  ss. 

(4)  M:  «su  hijo  primogénito  es  Israel»  (Ex  4,22)  y  la  llamó  Noche  Segunda. 
Tercera  Noche...».  Esta  cita  escrituraria  está  desplazada.  Pertenece  al  final  de  la 
noche  tercera.  La  cita  de  la  segunda  noche  es  Gn  17,17. 

(5)  Cf  R.  Le  Déaut,  ob  cit ,  pp  133  ss. 

(")  Ex  4,22. 

(7)  Walton,  R.  Bloch,  Le  Déaut:  «para  ser  disuelto». 

(h)  I:  «y  los  malvados»;  M:  «los  miembros  de  los  malvados  y  los  yugos  de  hierro 
serán  destruidos  de  Is(rael)». 

O  Estas  palabras  faltan  en  N,  y  M  advierte  la  falta.  Están  en  los  demás  textos. 
Según  Le  Déaut  ( ob  cit ,  p  272)  se  trata  de  olvido  no  deliberado.  Traducimos  «de  lo 
alto»  (me-ruma)y  pero  puede  traducirse  también  «de  Roma».  Es  preferible  (así  Le 
Déaut,  ob  cit>  pp  359-369)  la  primera  traducción.  El  texto  alude  al  Hijo  del  Hombre 
o  Mesías  que  viene  de  las  alturas  (Dn  7).  Pero  también  puede  aludir  a  la  creencia 
judía  (Sanh  98a)  de  que  el  Mesías  vendría  de  Roma. 

(I0)  O:  «encima  de  la  nube».  En  el  Targum  de  la  Políglota  de  Walton  y  en  las 
primeras  biblias  rabinicas  se  lee  «la  nube»  ('anana )  en  vez  de  «rebaño»  ('ana).  Pa¬ 
rece  que  «rebaño»  es  la  mejor  lección,  pero  con  un  remez  o  alusión  a  la  nube  de  Dan  7,1 3. 

('*)  «y  Yo»  probablemente  sobra  en  el  texto,  que  quedaría  así:  «y  ellos  (Moisés 
y  el  Mesías)  caminarán». 


78 


NEOFITI  1 


Ex  12,  42 


Vs?  '"  ’Vinx  ns  s'sip  x'V'V  mían  nsoa  pama  prx 
'ax  Vs?  ons  xawm  mai  ínn  xaVa  mn  mr  nmaaV  x»Vs 
N’mp  ’V’V  nrr  xnpi  nnn  xmm  mnS1  "n  nmaai  xamn 
ma  n’nnx  nnn  nxa  na  mas  Vx;  "'  ’Vinx  na  xrin  'V'V 
piff  nxa  na  anax  xn  xana  naxn  na  n»'p»V  piir  paum 
pnVn  na  mn  pmn  nVn  pi»  psarn  nna  n'nnx  nnn  nVix 
mnn  laaanx  x'arc  xnana  'ai  Va  anpnx  na  pie?  san 
n'n'  xnpi  pn'ViVatr  Va  ’ii"s  pai  pn'ViVap  n'  pns’  xam 
x'V'V  miVaa  "nua  Va  'Vinx  na  x'n'Vn  x'V'V  xi'in  V'V 
pn'maa  Va  xna  nnn  n'i'an  "nuan  pn'maa  nVapa  n'n'  nm 
Vxnn  prx  'naia  na  xana  naxn  na  xa"paV  Vxnnn 
n'sp  xaVa  aVn  na  x'a'an  'V'V  x'n'Vn  'V'V  n'n'  xnpi 
pío'  ntrai  pirnn  xxntn  mn  pnan'  xVrns  'ti,  xpnsnaV 
xia  Erna  nan'  jn  [xam  u  )a  xmm  xaVai]  xnana  u  |a 
prxi  mxi  pn'nn  rra  nana  nma'ai  ma  nna  nan'  pm 
pirai  tüi  'V'V  "'n  narcV  xnoa  'V'V  xm  xnna  [)]mana 

¡pn'nnV  Vxnn  VaV  fpmsV  sin 


['Vi]n'  1 1  nmaaV  xaV»  Vs]  [nmn]aV  I  |  n’n']  [«Ja1?»  n’  1 1  síioni ...  mn] 
xawm  [leg  mal]  mai  mn  M  |  xnni]  nm]  I  |  nnn]  mtai  I  |  xnpi  nnn] 
xnpi  miai  M  xmn  ’V’V  x'anp]  [xm]’n  x’V’V  ’xanp  M  |  ’Vmx]  [’Vi]n’  1 1 
anpnx  ...  pnxn]  [an]pnx  m  jan  [sic]  pn®'  nm  pi®  xn®i  pnVn  na  xn  M  I 
anpnx]  [anp]n’  I  |  x’a®]  [x’]a®i  I  |  laaanx]  [iaaa]n’  I  |  pn’ViVa®  Vs] 
[’®]  |a  I  |  xnn  V'V]  jrn  'V'V  I  |  ’Vinx]  [’Vi]n’  I  |  x’V’V  miVsa]  uVaa 
x'V’Vn  I  |  nm’]  n’ra’  M  i  x'amn ...  na]  nm’  xnpi  Vxn®'  pm  mam  n”Ta 
nVn  X’V'V  pin  pV'V  M:  aut  tria  ultima  vba  corrupta  et  leg:  ’V'V  X'n’Vn 
X'V’an  aut  M  falso  citat  Ex  4,  22  Vxnsr  ...  n”n’a  in  fine  sec  loco  tertiae 
noctis  prx  'nata]  prn  [m]  M  |  x’sran  ’V'V]  nx»’  n’V’V  I  ¡  DVen] 
oV®x  M  |  nmp  xaVs]  [x]aVsn  xxp  1 1  xsr®*i  mi]  n’»’®m  1 1 ...  xVna  mn 
px’n®’]  ’tra  px’n®’  xVna  mm  x'»’®n  max  M  |  u  ]a]  na  I  |  ...  xaVai] 
[xam]  desider  in  text;  add  in  aliis  text  |  []]’nana  prxi]  [ppaVna  pmi  M 
VaV  ...  jaiiai  mal]  VaV  paral  [leg  toi]  moi  I  |  '”n  na®V]  ünp  M  | 
IpmcV]  [fpnpsi  I. 


79 


Ex  12,  43-13,  2 


N  EOFITI  I 


43  Y  dijo  Yahweh  a  Moisés  y  a  Aharón:  Este  es  el  estatuto  de  la  Ley  de 
la  Pascua;  ningún  gentil  comerá  de  ella. 

44  Y  todo  esclavo  que  haya  sido  comprado  (')  por  dinero,  cuando  lo 
hayáis  circuncidado,  entonces  será  apto  para  comer  de  ella. 

45  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  el  residente  extranjero  (2)  a  sueldo  no 
comerá  de  ella  (3). 

46  Será  comida  por  grupos;  no  sacaréis  carne  fuera  de  una  casa  a  otra  ni 
de  un  grupo  a  otro  grupo  y  no  se  le  quebrantarán  los  huesos  (4). 

47  Toda  la  comunidad  de  Israel  celebrará  la  Pascua. 

48  Y  si  un  residente  que  mora  con  vosotros  quiere  celebrar  la  Pascua 
delante  de  Yahweh,  con  circuncidar  todo  varón  entonces  será  apto  para 
celebrarla  y  será  como  los  naturales  del  país;  pero  ningún  gentil  coma 
de  ella. 

49  Un  mismo  precepto  legal  f)  habrá  para  los  naturales  y  para  los  inmi¬ 
grantes  que  moran  entre  vosotros. 

50  (Y  lo  hicieron)  (ti)  todos  los  hijos  de  Israel:  hicieron  así  como  Yah¬ 
weh  (7)  había  mandado  a  Moisés  y  a  Aharón. 

51  Y  el  mismo  tiempo  de  este  día  Yahweh  sacó  libres  del  país  de  Egipto 
por  sus  ejércitos  a  los  hijos  de  Israel. 

CAPÍTULO  XIII 

1  Y  habló  Yahweh  (7)  con  Moisés  diciendo: 

2  Consagra  a  mi  nombre  (8)  todos  los  primogénitos:  los  que  abren  toda 
matriz  entre  los  hijos  de  Israel,  entre  los  hombres  y  entre  los  animales 
son  de  mi  nombre  (5>). 


(‘)  M:  «de  compra,  cuando  (lo)  hayáis  circuncidado». 

f)  I:  «el  residente  y  el  mercenario  extranjero». 

(3)  M:  «el  residente  que  sea  un  mercenario,  cuando  sea  gentil,  no  comerá  de 
ella»;  cf  Targum  fragmentario. 

(4)  M:  «(de)  su  casa  carne  afuera  y  no  descuidaréis  (practicar)  con  ella  el  man¬ 
damiento».  M  evita  traducir  un  texto  polémico,  cf  Jn  19,36. 

(5)  M:  «una  misma  ley  habrá». 

(®)  Falta  este  verbo  al  arameo. 

(7)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(R)  M:  «todos  los  primogénitos,  los  primeros  que  abren  la  matriz  entre  los 
hi(jos)». 

(9)  M:  «son:  así  ha  dicho  Yahweh». 


80 


NEOFITI  I 


Ex  12,  43-13,  2 


na  Va  xnoan  xmmx  n*rn  xn  pnxVn  npaV  naxi  43 

:nTD  VaX*1  XV  7’’7D73S7 

nira  ■nin’  pnaa  n^rr  pntsrn  xaoa  par  nan  na»  Vai  44 

:nsa  VanaV 

:nsa  Via"1'  xV  xnaxV  paas?  na  arnn  Vxnir  ^a  ñas?  45 
mían  p  xV  *^xi  man*?  rra  p  pipan  xV  V'axrv’  pian  pian  46 
:rra  pnann  xV  xann  nnaV  mira  p  riman1? 

¡sno'D  jnar  Vxnsm  xnunsa  Va  47 
n’V  nnaa  w  anp  xno'a  nas?n  mi  paos?  amrp  mnxi  48 
xs?nxn  x'a'íra  nnn  n,iv'  naya1?  nira  ■nn’  paa  xman  Va 

¡n^ia  Vax*1  xV  pan»  na  Van 

:|iDTa  pT'snan  nmviVi  x'a-’srV  nn'  xnn  xnmx  nnm  49 
pnx  m  nira  n-  ■,,,,*  npan  na  "pn  Vxnir  'sa  Va  [nas?i]  so 

mas?  p 

xs?nx  p  pp^na  Vxntr  'sa  n*1  *’**■•  p'ax  pnn  xav  pr  -pn  mni  51 

¡im'nnVm  Va  anaan 


CAPUT  XIII 

na'aV  npa  ds?  ■,v’  V'Vai  1 
ma  VxnKn  naa  n^aa  nVn  Va  'nne  xmiaa  Va  --airV  trnpx  2 

:prx  'aicV  nTaaai  xirsx 


43  paar]  piaar  in  text  ||  44  pnrnn  ...  par]  patín  na  mrar  M  || 

45  paas?  na  amn]  [paas?  na  mato  amn  1 1  nía  Via”  ...  amn]  nan  amn 
rrra  Vato  xV  paar  na  ton  na  man  M  ||  46  ma  ...  ma]  p  mn^a 

pVoan  naa  xV  [sic  vid  leg  et  non  vbum  [x]anai]  "nxai  xnaV  xntca 
na  M  ||  49  nn" ...  nnm]  on’  nnx  nnm  Mil  50  w  npon]  npo-n 

”"n  [npna’Q  M  |  [nasn]]  desider  in  text. 

13  1  ”']  ,v,n  [npna’a  M  ||  2  aaa  n^sta  ...  Va]  to'niaa  Va 

[n]aa  [x]nVn  aae  [leg  "anp]  nánp  M  |  prx]  w  nax  pna  pin  M. 


II.  ÉXODO 


81 


Ex  13,  3-12 


NE0FIT1  1 


3  Y  dijo  Moisés  al  pueblo:  Recordad  este  día  en  que  salisteis  libres  de 
Egipto,  del  lugar  de  esclavitud,  pues  Yahweh  ( 1 )  os  sacó  libres  de  aquí 
con  mano  fuerte.  Y  no  comáis  pan  fermentado. 

4  Este  día  vosotros  salís  libres,  en  el  tiempo  del  mes  de  abib. 

5  Y  cuando  Yahweh  os  haya  introducido  en  el  país  de  los  cananeos, 
hititas,  amor  reos,  hiwweos  y  jebuseos  que  prometió  Yahweh  a  vuestros 
padres  dar  a  vosotros  país  que  produce  frutos  buenos,  puros  como 
la  leche  y  dulces  como  la  miel  (2) —  en  este  mes  haréis  este  rito: 

6  siete  días  comeréis  ácimos  y  el  día  séptimo  será  fiesta  delante  de 
Yahweh. 

7  Los  siete  días  se  comerá  ácimos  y  no  se  os  verá  pan  fermentado  y  no 
se  os  verá  en  todos  vuestros  términos  levadura. 

8  Y  en  ese  día  lo  contaréis  a  vuestros  hijos  diciendo:  por  el  precepto  de 
los  ácimos,  Yahweh  operó  para  nosotros  nuestras  victoriosas  guerras 
cuando  salimos  libres  de  Egipto  (3). 

9  Y  será  para  ti  como  señales  sobre  vuestros  brazos  y  para  buen  recuerdo 
sobre  tu  rostro,  a  fin  de  que  esté  constante  la  Ley  de  Yahweh  en 
vuestras  bocas,  pues  Yahweh  os  sacó  libres  de  Egipto  con  mano  fuerte 

10  y  observad  los  estatutos  de  esta  ley  en  el  tiempo  señalado:  de  tiempo 
en  tiempo  (4). 

1 1  Y  cuando  Yahweh  (J)  os  haya  introducido  en  el  país  de  los  cananeos 
conforme  te  juró  a  ti  (5)  y  a  tus  padres,  y  os  lo  haya  dado, 

12  separaréis  todos  los  primogénitos  que  abren  la  matriz  al  nombre  de 
Yahweh  y  todos  los  que  abren  la  matriz  (6)  en  los  animales  que  tengáis, 
los  machos  serán  para  el  nombre  de  Yahweh. 


(')  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

f)  M:  «(como)  leche  y  sabrosos  como  miel». 

(3)  M  l.°:  «por  este  precepto  de  los  ácimos  y  las  hierbas  amargas  y  esta  carne 
de  la  Pascua  operó  Yahweh  signos  en  mi  favor  al  salir  yo  de  Egipto»;  M  2.°:  «a  nos¬ 
otros  el  Verbo  de  Yahweh  (ha  obrado)  signos  al  salir  ellos». 

(4)  M:  «esta  ley  a  su  debido  tiempo,  haciéndola  en  cuanto  a  los  días  y  a  los 
meses»  (lit:  «desde  esos  días  de  esos  meses»). 

(5)  M:  «a  vosotros». 

(6)  M:  «(y  todos)  los  primeros  que  rompen  la  matriz». 


82 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  13,  3-12 


ansa»  ppns  papan  |nn  xar  pTan  pin  xasV  nina  naxi  3 
xan  ]o  ppns  pan' ,v’  pnx  xa'pn  xr'a  anx  xmasw  rra  |o 

ssran  Vnxrr  xVi 

¡xnnxn  xnT  jan  ppns  ppai  pnx  pin  xar  4 
"laxi  ’Tim  "xisian  pnsnx*?  parr  Vs?’  anx  rmn  5 
xnnsn  xmx  paV  inaV  pannnxV  a^p  n  "oiar  nm 
xmVb  rv’  pnVsni  xrcana  p'Vm  xnVna  p'pi  pao  pTD 

:pnn  xnTa  pin 

:r"  mp  xan  rrsrnw  xarm  pina  pVavi  par  nsnin  6 
xVi  snn  paV  nnrr  xVi  x'ar  'nsarc  w  Vaxrr  pTaa  1 

¡pamnn  Van  sanan  paV  -anrr 
x—raan  nmisa  |a  nanV  xmn  xarn  pamnV  pinm  8 
¡ansa  |a  ppna  |mpaxa  pnnp  nnsa  p  na s 
|a  panx  rrn  Vs  aa  panVi  pannnx  Vs  pnxV  “[*7  rnr  9 
xa-’pn  Ta  anx  pansa  xnnn  "n  xmix  mnin  VVaa 

sansa  ja  ppna  parr  pnx 
jnsV  par  jns  |a  xaana  nnn  xn'mxn  nn^p  ir  pnam  10 

:par 

arp  n  na  -pn  msaan  pnsmxV  pan-  Vs'  anx  rmr  11 

:pa*7  nn*1  anr  pannaxVi  “[*7 

nnVn  nna  Vai  "n  nawV  nnVn  nna  rnir  Va  pirnam  12 
:,v,n  nair*7  x’nan  paV  pin1’  n  xnnan 


3  pp-as]  ppasna  1 1  «’]  ’”i  [npaana  M  l  4  ppna]  ppaana  M 
5  nm  "laNi]  ’xrm  'xaaxi  M  L’NsnN]  vax  M  Hx©aaa  ...  xa^na] 
[»]33D  pa’sai  [leg  ’na]  a^m  M  ||  7  Tiya©]  ’»a©  I  ||  8  ... 

ansa  ja]  pon  v"  aas  pn  unes  a©ai  xaiaai  ni  n’tddt  nrmsa  pn 
nnsaa  ['Jpsaa  ,l7  M  |  jmpQxa  ...  p  w]  jirrpBaa  D'on  ”’a  na’a  j1?  M 
ansa  ja]  n-nsaa  I  ||  10  j’ar  jas1?  ...  n^a^p]  xjana  pan  na"p 

pnn-  p^x1?  par1  p^x  pa  rrrr  paay  pira1?  M  1 1  11  w]  '"a  [npaa’a  M 

’nsjaa  pnsnx*?]  [leg  ’xssiaa]  ’xyna  xyaxV  M  Pn”p  -a]  D^pa  I 
■jV]  pa1?  M  ¡I  12  ’nne  na©]  na©  nnna  I  InaVn  ’nna]  ’nVc  naap 
[nnjVn  [leg  niVo  "aap]  mE  jnrr  n]  pirra  I. 


83 


Ex  13,  13-19 


NEOFITI  1 


1 3  Pero  todos  los  que  abren  la  matriz  entre  los  asnos  los  rescataréis  con 
un  cordero.  Si  no  lo  rescatáis  lo  mataréis  (').  Y  rescataréis  todos  los 
primogénitos  de  los  hombres  entre  vuestros  hijos. 

14  Y  cuando  mañana  te  (2)  pregunten  tus  hijos  diciendo:  ¿Qué  es  esto?, 
le(s)  dirás:  Yahweh  (3)  nos  sacó  libres  con  mano  fuerte  del  lugar  de  la 
esclavitud  (4). 

15  Y  sucedió  que  (Yahweh)  endureció  al  faraón  en  orden  a  dejarnos  salir 
y  Yahweh  dio  muerte  a  todos  los  primogénitos  en  el  país  de  Egipto 
desde  los  primogénitos  de  los  hombres  hasta  los  primogénitos  de  los 
animales.  Por  esto  ofrecemos  delante  de  Yahweh  todos  los  machos  que 
abren  la  matriz  (6)  y  nosotros  rescatamos  todos  los  primogénitos  de 
nuestros  (6)  hijos  (7). 

16  Y  será  como  señal  sobre  tus  brazos  y  como  buen  recuerdo  sobre  tu 
rostro  (®),  pues  Yahweh  nos  sacó  libres  de  (9)  Egipto  con  mano  dura. 

17  Y  ocurrió  que  cuando  el  faraón  dejó  marchar  (10)  al  pueblo,  Yah¬ 
weh  (n)  no  los  condujo  por  el  camino  del  país  de  los  filisteos,  aunque 
era  el  más  cercano,  porque  dijo  Yahweh  (12):  para  que  no  se  quebrante 
el  corazón  del  pueblo  cuando  vean  las  formaciones  militares  y  vuelvan 
a  Egipto. 

18  Y  Yahweh  hizo  rodear  al  pueblo  (13)  por  el  camino  del  desierto  hacia 
el  mar  de  los  Juncos.  Y  los  hijos  de  Israel  subieron  libres  del  país  de 
Egipto  armados  con  obras  buenas. 

19  Y  Moisés  tomó  consigo  los  huesos  de  José,  pues  les  había  hecho  jurar 
a  los  hijos  de  Israel  diciendo:  Yahweh  se  acordará  ciertamente  de 
vosotros  por  sus  buenas  misericordias  (14)  y  subiréis  de  aquí  con  vos¬ 
otros  mis  huesos. 


(')  M:  «lo  matarás  con  hacha». 

(2)  M:  -f  «os». 

f1)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh,  de». 

(4)  M:  «(de)  Egipto,  del  lugar  de  las  servidumbres».  Pero  probablemente  hay 
que  leer:  «del  lugar  de  las  esclavitudes  de  Egipto»  (M). 

(5)  M:  «al  nombre  de  Yahweh  todos  los  que  por  primera  vez  abren  la  matriz». 

(6)  M:  «de  mis  hijos  redimiré», 
f)  I:  «ellos  (son  redimidos)». 

(®)  En  el  ms  se  menciona  expresamente  «filacterias»  =  íefillim. 

O  M:  «nos  redimió  y  sacó  de». 

(,0)  M:  «en  el  tiempo  en  que  dejó  marchar». 

(11)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh  (no  los  condujo)  por  el  camino». 

(12)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh  en  su  pensamiento  (¿de  su  corazón?)». 

(,3)  M:  «y  condujo  el  Verbo  de  Yahweh  al  pueblo». 

(I4)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh  (se  acordará  de)  vosotros  en  sus  misericordias». 


84 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  13,  13-19 


rrrr  pp*ian  xV  px  -insa  pp*nan  x-iam  x-rVn  -nnc  Vm  13 
sppnan  pa’iaa  xcax  'ía  maa  Vai  mv  pVapn 
n*’1?  nam  xn  xn  na  aanV  nnaV  pa’n  pVxar  nnx  ■nm  u 
:xtos7b?  rva  p  ppns  •’■’■’  71T'  p'ox  xcpn  ra 
xs?axn  nniDa  Va  ■’•’■’  Vüpi  jrr  nnVtraV  ns?*iD  'ttpx  anx  nim  15 
px  pía  pn  xTsa  maa  ns?i  xpjx  aa  finia  a  p  onsm 
pa  fieman  Vai  xman  xnVn  Tina  Va  mp  panpa 

:pp“lDB  px 

□nx  pa'ox  rra  Vs?  aa  pavrVi  pa’smx  V»  pnV  nm  16 
: □ nxa  p  ppns  jrp  psx  xc'pn  Ta 
pnsnx  mx  pan’*  *ian  xVi  xas  rr  nana  nVc?  na  mm  17 
pnaV  “iarr  xVn  ,,,,,  nax  anx  xin  nanp  anx  '■wVEn 
¡onsaV  p-mri  xa-ip  mo  pan'  na  xas?n 
xaa  xnaaa  panal  «pon  xa'  xnana  mx  xas?  rv*  *^pxn  18 
sanxan  xs?*ix  p  ppne  Vxnzr  'sa  ípVo 
'sa  rp  s?aao?x  xaanwa  anx  iras?  *pm  •’ians  rr  ntz?a  aon  19 
ppom  n'au  'lama  pan'  naT  xnana  -la'aV  Vx-i»' 

:paas?  nan  ]a  *,*,a-ia  rr 


13  mrr ...  mm  ’sn]  [leg  ]iVüpn]  pVcpnn  mm  [leg  ppncn]  ppncnn 
tiv  M  |  rrrv  pVtspn]  popa  niVapm  MBppnon  3.°]  ppncn  mm  M 
14  pVxir]  +  pam  M  fncm]  pnami  I  |  mV]  pn1?  M  |  p  ppmc  "'] 
p  ,v,n  [n^na-a  M  |  xmav©  ma  p]  mas?©  ma  p  ansa  M;  sed 
prob  aan  M  et  ansa  M  conjungenda  et  inserenda  post  r’a  p 
[nenias©  ||  15  xnVa  ...  onp]  [xn]Va  nno  ’anp  Va  '«n  na©V  M 

n[’]naa]  ,  superadd  [  ppnca  ...  pa]  pmcx  na  M  |  ppnca]  +  p:x  I  || 
16  Vy  |B"oV  ama]  V»  pnxV  ana  M  |  ...  p-oV]  o-Vcn  M  !  |a  ...  pcx] 
|a  jm  pcxi  pac  M  ||  17  nV©  na]  nV©n  pía  M  |  mx  w]  ’«n  mnam 
•pna  M  I  xm]  mm  M  |  2."]  ,v,n  [njma’a  M;  na©naa  ”m  [n]ma,a 

[leg?  maV]  mVn  M  |  puna  xanp]  mina  aap  1 1|  18  xas?  m  ^pxi] 

[x]as?  m  ,v,n  [n]na,a  nam  M  |  mx]  mix  I  |  xsnx  p]  xsnxa  I  |l 
19  xs?an©a]  ya©a  M  ¡  aama  pam  ”’]  aama  ”m  [n]maa  pam  M. 


85 


Ex  13,  20-14,  6 


N  EO  F I T  1  I 


20  Y  partieron  de  Sukkot  y  acamparon  en  Etam,  al  borde  (')  del  desierto. 

21  Y  el  Verbo  de  Yahweh  caminaba  delante  de  ellos,  de  día  en  la  columna 
de  la  nube  para  guiarlos  en  el  camino  (2)  y  de  noche  con  la  columna  de 
la  nube  de  fuego  para  darles  luz,  para  que  caminasen  f )  día  y  noche. 

22  La  columna  de  nube  durante  el  día  y  la  columna  de  fuego  durante  la 
noche  no  cesaban  de  guiar,  estar  e  iluminar  delante  del  pueblo  (4). 

CAPÍTULO  XIV 

1  Y  habló  Yahweh  (5)  con  Moisés  diciendo: 

2  Habla  con  los  hijos  de  Israel  y  vuelvan  y  acampen  delante  de  los 
Burdeles  del  Libertinaje  (6),  entre  Migdol  y  el  mar  delante  del  Idolo 
Safón  (7).  Rumbo  a  él  acampad  junto  al  mar. 

3  Y  el  faraón  (dirá)  (8)  respecto  al  pueblo  de  los  hijos  de  Israel:  Están 
perdidos  en  el  camino.  Baal  Sefon,  mi  dios,  les  ha  cerrado  los  pasos 
del  desierto  (9). 

4  Y  endureceré  el  corazón  del  faraón  e  irá  en  persecución  de  ellos  y  me 
glorificaré  (10)  en  el  faraón  y  en  todos  sus  ejércitos  y  sabrán  los  egipcios 
que  Yo  soy  Yahweh.  E  hicieron  así. 

5  Y  se  anunció  (n)  al  rey  de  Egipto  que  había  huido  el  pueblo  y  se  cambió 
el  corazón  del  faraón  y  de  sus  príncipes  ante  el  pueblo.  Y  dijeron:  ¿Qué 
es  esto  que  hemos  hecho,  que  hemos  dejado  partir  a  Israel  de  nuestro 
servicio? 

6  Y  dispuso  sus  carros  y  tomó  consigo  gente,  a  los  del  servicio  militar. 


(')  M:  «que  está  en  los  bordes  del». 

(2)  M:  «para  indicarles  el  camino». 

(3)  M:  «caminasen  y  tuviesen  luz». 

(4)  M:  «la  casa  de  Israel». 

(5)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(6)  TM:  Pihahirot.  En  texto  y  M.  literalmente:  «Fondas»,  «posadas  del  liber¬ 
tinaje». 

f)  TM:  Baal -Sefon. 

(8)  Falta  en  el  texto. 

(9)  M:  «el  faraón  dirá  a  Datán  y  Abiram  que  quedaron  en  Egipto,  acerca  de  los 
hijos  de  Israel:  Mi  ídolo  Peor,  etc....  Ellos  están  presos  (?)  en  el  país;  están  perdidos 
en  el  camino:  el  dios  de  Safón  les  ha  cerrado  los  pasos  del  desierto». 

(I0)  M:  «y  perseguirá  y  será  glorificado  mi  (lit:  «su»)  Verbo  en  el  faraón». 

(n)  M:  «se  lo  anunciaron  los  «exactores»  (uxroto  =  inspector  de  esclavos)  que 
caminaban  con  los  campamentos  de  Israel  y  habían  actuado  contra  el  pueblo». 


86 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  13,  20-14,  6 


¡mana  no'oa  arrxa  pin  maca  iVon  20 
sima1?  xsss?n  xrias?a  xaa’xa  pnmp  nana  mn  'm  nnaai  21 
pn1?  xnnsaV  xrw'xn  xus?n  [x]mas?a  x^^i  xmixa  pnrr 

¡x’Wai  xaa'a  pa'na  una1? 

pma  x'Wa  xntrxn  x*nas?i  xaa'xa  xus?n  xmas?  pos  xV  22 

¡xas?  mp  pmsai  p*rns?ai 


CAPUT  XIV 

na'aV  nc?a  ay  V’Vai  1 
pa  nn-rn  'pina  anp  pntri  pimp  Vxntr’  ua  di?  Wa  2 
:xa’  bv  pnz?n  pina  a  pos  nms?a  anp  xa*1  pai  Vma 
xmixa  prx  p’so  Vxtir  uan  xas?  pos?  bv  ns?~is  [nan]  3 
¡xnanan  mu  tiis?ü  pas  bvi  pn’Vs?  ma 
Vaai  ns?ns[a]  "ipnxi  pnnna  fpvri  ns?"ion  naV  rr’  p|pinxi  4 
¡•pa  nasi  xin  nsx  onx  "isa  ps?Ti  n,rm,T,,n 
ns?-isn  na1?  -|snnxi  xas?  ipns?  anx  ansan  xaVaV  unxi  5 
rr  pnVrc  anx  p*ras?*r  xn  x-n  na  pnaxi  xas?  rmV  "uu^Bni 

:panp  nVaa1?  |a  Vxhp 

ñas?  nan  xanp  ñas?  xas?  m  'íamx  rr  oaai  6 


20  ns'oa]  [n]aiD3  I;  'D^oa  rrxi  M  21  xmixa  ...  xma1?] 
xmix  pn1?  ’nna1?  M  |  ’inaV]  pina1?  M  !  pa*?na]  'sai  pVtx  M  [xpiasia  2.u] 
xnasiai  M  ¡i  22  xa»]  bxnr  n-a  M. 

14  1  «-J  m  [n]na-a  M  ||  2  nm'n  ...  inri]  'pnis  puri 

xniTn  M  pmaa]  Vtap  *73  M  |fi  3  [~ia— ■!]]  desider  in  text  !  Tris? 

ns?a  tiisb  (Sjxnr  aa  pos?  Vs?  onxaa  p"n«?an  dtsxi  pi1?  ns?-iD  nam 
xms?D  pn-Vs?  tiü  xmixa  prn  p’s?ü  xs?~ixa  pin  [leg  prnx]  p-rnx  si 
xman  [leg  ttm]  ims  pasn  M  |  4  nsna[a]  ...  «p-n-i]  |a  «pm-i 

[nsn]sa  na'a  ap^xi  [pmm]  M  I  nsns[a]]  in  text  ns?~ia  pa]  p  M 
5  nasi  [’jxpin  prrrrura  as?  p'müai  (actores  >)  piapx  psm 
xas?  ^s?  M  1  n^aa1?  p]  [njVaaVa  I. 

87 


Ex  14,  7-12 


NEOFITI  I 


7  Y  tomó  seiscientos  carros  y  todos  los  carros  de  los  egipcios  y  fueron 
nombrados  jefes  (])  sobre  todos  ellos. 

8  Y  Yahweh  endureció  el  corazón  del  faraón,  rey  de  Egipto,  y  fue  en 
persecución  de  los  hijos  de  Israel.  Y  los  hijos  de  Israel  salieron  libres 
con  la  cabeza  descubierta. 

9  Y  les  persiguieron  los  egipcios  todos  sus  caballos,  los  carros  del 
faraón,  sus  jinetes  y  sus  ejércitos —  y  los  alcanzaron  acampados  junto 
al  mar,  cerca  de  los  Burdeles  del  Libertinaje,  delante  del  Idolo  Safón. 

10  Y  el  faraón  se  acercó  (2)  y  los  hijos  de  Israel  levantaron  sus  ojos  y  he 
aquí  que  los  egipcios  caminaban  tras  ellos  y  tuvieron  un  gran  miedo  y 
los  hijos  de  Israel  suplicaron  (3)  delante  de  Yahweh. 

1 1  Y  dicen  a  Moisés:  ¿Por  ventura  por  no  haber  tumbas  (4)  en  Egipto  nos 
condujiste  f)  a  darnos  muerte  en  el  desierto?  (6)  ¿Qué  es  lo  que  nos  has 
hecho  sacándonos  (7)  de  Egipto? 

12  ¿No  es  esto  lo  que  hablamos  contigo  en  Egipto  diciendo:  Déjanos  (8) 
que  sirvamos  delante  de  los  egipcios  pues  nos  es  mejor  servir  ante  los 
egipcios  que  matarnos  en  el  desierto?  (9). 


(')  M:  «polémarjos»,  es  decir,  generales. 

(2)  M:  «y  el  faraón  ofreció  sacrificios  a  Baal-Sefon». 

(3)  M:  «y  clamaron». 

(4)  M:  «¿no  teníamos  tumbas?». 

(5)  M:  «para  traernos». 

(6)  M:  +  «de  Sefón». 

(7)  M:  «a  ellos». 

(8)  M:  «déja(nos)»  (otro  verbo). 

(9)  M:  «en  tiendas». 


88 


NEOFITI  I 


Ex  14,  7-12 


|rin  pjanam  "nxan  imia'mx  Vai  pm«  nxa  nnr  a'ojj  ? 

:pnViD  bv  pan 

Vxntr'’  ^a  -ina  fpm  D'nxan  xaVa  nsnm  naV  ir  "'  «pim  8 

:'*?i  ma  pp'no  ipoj  Vxnp'  'jai 
nnnoio  bs  xa'  bu  pi»  pnn'  ivnxi  pinnria  "isa  imm  9 
mp  nriTn  'pnjio1?  “pao  n'mVr'm  'ittnoi  nsnm  ’iam» 

¡pos  nmisa 

pVoj  "nsa  xm  pimj"»  n'  Vxnp'  'ja  iVüji  aap  nsnsn  10 
:'"  mp  'nxntr'  'ja  p^si  xnnV  iVnm  pmna 
nVopab  p'  mm  ansan  pnnp  rr^n  i?a  p  xn  ntra1?  pnaxi  11 
¡D'nxa  p  p'  npoaV  xjV  rmsi  xa  x'n  na  xnanaa  p' 
pa  'snx  na'aV  D'nxaa  “jas?  jjWan  xajna  p  xm  xVn  12 
n'^opaV  p  "nsa  mp  pnVo  ]b  mn  ao  anx  "nxa  anp  nVoji 

¡xnanaa  ]n' 


7  pannx  nxa]  píannn  pixa  M  |  pian  ...  pma'nnx]  ornean  pn’ann 
pnaa  pnan  M  |  pn[']a’nnx]  [leg  nannx]  nannx  I  |  pjanam]  panada 
■noUfiaQxoQ  M  II  9  pmna  "asa]  [pn'i]na  ]a  'xnxa  M  |  10  nsnsn 

anp]  pos  bn?ab  poai  anp  nsnsn  M  |  nbasi]  vel  ]ban?  |  "isa]  'xnsa  M  | 
ibnm]  ib-nm  M  |  pbxi]  musí  M  ||  11  n’bn ...  xn]  n'bnan  I  |  pnap  ...] 

[pn]ap  ib  nn  xb  M  man?]  ”n'ab  M  |  xnanaa]  +  ps>xn  M  |  x'n  na 
nnasn  xn]  nnasn  na  M  |  ]rp  2.-]  pnn'  M  ||  12  'anx]  píos  M  |  nban 
"nxa  nnp]  'xnxa  as  nbsn  M  |  xnanaa]  nana  M. 


89 


Ex  14,  13-18 


N  EO  F  IT  I  I 


13  Y  los  hijos  de  Israel  se  hicieron  cuatro  partidos  cuando  estaban  al  lado 
del  mar  de  los  Juncos.  Uno  decía:  echémonos  al  mar;  otro  decía: 
volvamos  a  Egipto;  otro:  organicemos  frente  a  ellos  los  cuadros  de 
combate;  y  otro  decía:  gritemos  ante  ellos  y  confundámosles.  Al  par¬ 
tido  que  decía:  echémonos  al  mar,  Moisés  le  dijo:  No  temáis,  estad 
dispuestos  y  ved  la  redención  de  Yahweh  que  os  hará  hoy.  Al  partido 
que  decía:  volvamos  a  Egipto,  le  dijo  Moisés:  No  temáis,  porque  así 
como  habéis  visto  hoy  a  los  egipcios  no  les  volveréis  a  ver  más  por  los 
siglos  en  la  esclavitud. 

14  Y  al  partido  que  decía:  organicemos  frente  a  ellos  los  cuadros  de 
guerra,  Moisés  les  dijo:  No  temáis,  Yahweh  O  os  hará  vuestros  com¬ 
bates  victoriosos.  Y  al  partido  que  decía:  voceemos  frente  a  ellos  y 
confundámoslos,  les  dijo  Moisés:  No  temáis,  levantaos,  callad,  dad 
gloria  y  alabanza  y  majestad  a  nuestro  Dios. 

15  Y  dijo  Yahweh  (2)  a  Moisés:  ¿Hasta  cuándo  estarás  de  pie  rezando 
delante  de  mí?  Tu  oración  ha  sido  oída  delante  de  mí.  Además  la 
oración  de  los  hijos  de  Israel  ha  precedido  (3)  a  la  tuya.  Habla  con  los 
hijos  de  Israel  y  que  se  pongan  en  camino. 

16  Y  tú  levanta  tu  vara  y  extiende  tu  mano  sobre  el  mar  y  divídelo  y 
entrarán  los  hijos  de  Israel  en  medio  del  mar  en  suelo  seco. 

17  Y  Yo  endureceré  el  corazón  de  los  egipcios  y  entrarán  tras  de  ellos  (4) 
y  me  glorificaré  en  el  faraón  y  en  todas  sus  huestes,  en  sus  carros  y 
caballeros. 

18  Y  conocerán  los  egipcios  que  Yo  soy  Yahweh  al  glorificarme  en  el 
faraón,  en  sus  carros  y  caballeros. 


(1)  M:  «con  la  Gloria  de  su  Sekiná  es  el  que  os  hará».  Esta  variante  parece  estar 
fuera  de  lugar  en  el  ms. 

(2)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(3)  M:  «de  mi  pueblo  ha  precedido». 

(4)  M:  «tras  de  vosotros  y  será  glorificado  mi  (su)  Verbo»;  cf  v  4. 


90 


NEOFITI  I 


Ex  14,  13-18 


xw  bv  r»--p  pmn  xíoia  Vxntm  na  vra»nx  pro  ranx  13 
n*’“i22Dl7  "mm  mas  rmn  sim  xmV  Vdj  mas  rmn  xnn  ^iot 
mas  rmn  xnm  nanp  mo  pmVap1?  -noi  mas  rmn  mm 
xwb  Visa  nnnx  mm  xrra  pnm  aansm  pmVapV  'b'ybi 
m  •’m  mpmD  m  pam  n[n]srix  pVnnn  xb  nrca  pnV  *1  nx 
nax  ornsa1?  "mm  mas  nnm  xmm  pn  sor  paV  ñas?’ 
sav  •,*,“ia27a  m  pmann  na  yn  nns  pVnnn  xb  nwa  pnV 
¡a1?!;1?  [n]»  masraa  ain  pnm  n’oma1?  pooin  xb  pnn 
nrca  pnb  nax  xanp  mo  pm^ap*?  mor  nnax  nnm  xrvoi  14 
nnm  xmoi  po'anp  nnxi  pob  na»  xm  ■’■’■’  pbnnn  xb 
pVnnn  xb  nrca  pnV  nax  pnm  aansn  pmbapb  'bribi  mas 
pnVxV  mam  xnanm  np-’x  ian[i]  ipinw  pip 
»m®  v,anp  ^sa  mnn  o^p  nx  na’x  ns?  mra1?  -,v’  naxi  15 
"p'n*?  xanp  Vxnzr  nan  pnm*?s  tna  •"anp  "jmVx  xn 

¡pVon  Vxntm  na  as? 

p*?sm  mm  s?rai  xa'  bv  -|T  m  pnxi  "pom  m  asns  nxi  16 

¡xntram  xa"  na  ^xnm  na 

nsnea  npmxi  pmnna  pbsm  misan  pnab  m  ppma  xn  mxi  17 

mansai  nansa  mn’n'rm  ^aai 
mttnsai  nansa  nsnoa  mnp'nxa  mx  onx  msa  mnn  18 


13  ...  xa’*?]  [pn’bjaip1?  nnoi  nax  xnm  xam  M:  ponitur  «kitta  » 
tertia  secundo  loco  I  mas  rmn  3.u,  4.“]  [nn]ax  M  |  aansn  ...  •’bibi  mas] 
naansni  im'baipb  'bu1?:  max  M  mnn  xrra  i.°]  id  M  m[n]snx] 
in  text  nsnx  nipms]  nnpma  M  1  ñas?’  -t]  nasrn  I  1  na  y  m  ...]  [m] 
nasn  xm  Tiro»  np'a  M,  sed  haec  var  lect  videtur  falso  hic  posita; 
aptior  loe  est  in  v  14  post  ,v’  pbnnn  ubi  a  Nu  affertur  |  [n]v]  bs  in 
text  ||  14  aansn]  naansm  M  |  ian[i]]  ian’  in  text  ||  15  ’■”] 

m  nna'a  M  |  □,,p]  D'xp  M  |  'b^a  mnn  a^p]  fpxjai  □"p  nnm  I  | 
xanp  bxnur  ’ian]  nanp  nasn  M  |  xanp]  nanp  I  |'  17  npiri?3]  Tpno 

1 10  |  pnabl  xa*?  1 1  npmxi  pnmna]  [cf  v  4]  ,’,na,a  np-xi  [flianna  ja  M  || 
18  mxa]T,l,mxa  M  |  mnpmxa]  mnp’a  M  Biannxa]  ñama  v  20. 


91 


Ex  14,  19-25 


NEOFITI  I 


19  Y  se  movió  el  Angel  de  Yahweh  que  estaba  dispuesto  para  caminar 
delante  de  los  campamentos  de  Israel,  de  frente  de  ellos,  y  se  puso  tras 
ellos;  y  se  movió  la  columna  de  la  nube  de  delante  de  ellos  y  se  puso 
tras  ellos. 

20  Y  entró  entre  el  campamento  de  los  egipcios  y  los  campamentos  de 
Israel  y  la  nube  fue  (J)  oscuridad  y  en  parte  luz:  oscuridad  entenebre- 
cedora  para  los  egipcios  y  luz  para  Israel  toda  la  noche.  Y  no  se 
acercaron  unos  a  otros  a  entablar  combate  en  toda  la  noche  (2). 

21  Y  extendió  Moisés  su  mano  sobre  el  mar  y  Yahweh  arrastró  el  mar 
con  un  viento  oriental  fuerte  durante  toda  la  noche  y  le  hizo  tierra  seca 
y  se  dividieron  las  aguas. 

22  Y  los  hijos  de  Israel  entraron  en  medio  del  mar,  en  la  parte  seca,  y  las 
aguas  eran  para  ellos  muros  de  agua  a  su  derecha  y  a  su  izquierda. 

23  Y  los  egipcios  fueron  en  su  persecución  y  entraron  tras  ellos  en  medio 
del  mar  todos  los  caballos  del  faraón,  sus  carros,  sus  jinetes. 

24  Y  era  el  tiempo  de  la  mañana  cuando  Yahweh  observó  (3)  con  cólera 
los  campamentos  de  los  egipcios  y  arrojó  sobre  ellos  nafta,  fuego, 
piedras  de  granizo  (4)  y  confundió  los  campamentos  de  los  egipcios. 

25  Y  desmontó  las  ruedas  de  los  carros  y  los  llevaban  arrastrando  tras 
ellos.  La  costumbre  de  las  muías  (s)  es  tirar  de  las  ruedas,  pero  los  ejes 
se  pusieron  a  tirar  como  las  muías  y  los  arrojaron  (a  los  egipcios)  al 
mar.  Cuando  los  egipcios  vieron  esta  cosa  admirable,  se  dicen  unos  a 
otros:  Huyamos  del  pueblo  (6)  de  los  hijos  de  Israel,  pues  éste  es 
Yahweh  que  les  hacía  sus  guerras  victoriosas  cuando  ellos  estaban  en 
Egipto  (y  Él  ha  de  hacerles  sus  guerras  victoriosas  mientras  ellos  estén 
en  Egipto)  (7),  y  Él  ha  de  hacerles  sus  combates  victoriosos  también 
sobre  el  mar  de  los  Juncos. 


(1)  M:  «(en  parte)  luz  y  en  parte  oscuridad:  luz  que  iluminaba  a  Israel  y  oscu¬ 
ridad  que  entenebrecía  a  los  egipcios  y  no». 

(2)  M:  «a  Israel  iluminaba  de  noche.  No  se  acercaron  un  campamento  a  otro. 
Sólo  los  ángeles  de  servicio  no  dijeron  el  servicio  toda  la  noche». 

(3)  M:  «y  el  Verbo  de  Yahweh  observó». 

(“)  I:  «y  granizo». 

(5)  M:  «de  los  carros  que  llevaban  empujando  detrás  de  ellos.  La  costumbre  de 
las  muías...»  Cf  L.  Ginzberg.  Legends ,  III,  p  27. 

(6)  M:  «(la  costumbre  de  las  muías)  es  tirar  de  las  ruedas.  Por  el  contrario,  las 
ruedas  de  los  carros  se  pusieron  a  tirar  de  las  muías,  y  los  arrojaron  al  mar.  Respon¬ 
dieron  los  egipcios  y  dijeron  unos  a  otros:  No  queda  más  que  huir  ante  el  pueblo». 

(7)  Dittografia. 


92 


N  EO  F IT  I  I 


Ex  14,  19-25 


Vx-iizm  pmnntra  onp  iVnaV  rns  ’im  -m  xaxVa  Ven  19 
pmanp  p  xns?n  xmas?  Ver  pnnna  p  mV  api  pmanp  p 

:pnnna  7a  mV  Dpi 

mm  Vxntrn  pmmnrca  'raí  "isan  pnmnira  pa  Vs?i  20 
Vxnir’V  xmnn  mnsaV  *pna  xaiwn  xmm  xsVsi  "pwn  xns? 
¡x'V-V  Va  xanp  nnoV  p-VxV  p-Vx  lanp  xVi  x^V'V  Va 
*ppn  nnp  nna  xa'  m  •’*’•’  nam  xa'  Vs?  mT  rr  n»a  pnxi  21 
:x'a  is?ranxi  xntratra’V  xa*1  rr  nan  x’V’V  Va 
pnn  pnia?  pnV  pin  x^ai  xrwa'a  xa’  na  [Vjxnr'  na  iVsn  22 

:pnxVaa?  pi  pnra'  p 

nanai  nannx  nana  mimo  Va  pnnna  iVs?i  ansa  íanm  23 

:xa’  llV 

'nxan  pn’nn»a  Va?  nna  pnxi  xnax  mns?a  mm  24 
pam^m^a  m  aansn  xnna  naxi  xmzrxi  nos:  pmVs?  nam 

¡misan 

pnnnaV  pns  pnrr  pnana  uní  rnnrnn  ’VsVs  rr  pací  25 
pnn  nnaV  nrn  'api  'ViVia  pnn  nnaV  nnrVian  pnnx 
pnn  xnnawn  "isa  pan  na  xa^V  pnm  pan  mmViaá 
xm  pn  nnx  Vx-nr-’  na  xas?  p  pns?s  pVxV  pVx  pnax 
xim  anxaa  pan'  prx  ns?  pmanp  nnxs  pnV  ñas?  mm 
pian  xa"  Vs?  «px  pmanp  nnxa  pnV  nas?aV  rns 


19  pn-nna  p]  [prrnjraa  I  [I  20  ñama  M:  transp  v  18 1 
kVi  ...  -p»n]  Vs?  urna  [x]anrm  Vxnr’  Vs?  ama  xnn:  -prn  xjVdi  nm 
«Vi  nasa  M  |  xaap  nnoV]  xanp  ,no  nmoaV  M  ¡  Va  ...  Vxnir'V  xmrrn 
x'V’V]  xrnnnr  ’axVa  ana  mea  Vx  mira  íanp  xV  x’V'V  nnsx  Vxnir' 
x-V'V  Va  xn-nr  nax  xV  M  |  x”V’V]  xníV’V  M  ||  21  xntraira'V] 

leg?  xnira’V  c  1 10  TI  23  rmoio]  'mroio  M  |  nannx]  nam  M 
24  w  p’Txi]  "i  [njna’a  p’-pxi  M  |  ai  ■«]  T13T3  I  j  HDD:]  váfOa  \ 
xna  naxi]  xma  xi  in  text;  xmai  nj  ■"-isai]  nnxan  M  ||  25 

nnnVian  ...  n'nim]  pnrrnx  pnnna  ]a  []]nns  paia  jm  pnnnnn 
[nnn]Vian  M  |  xa»  p ...  pnn  nnaV]  xnnn’nV  ,17jVi  pin  ’VjVsV  pn  pna[V] 
pnVx  |'VxV  pVx  [fl'naxi  -xaxa  pn»  xa'  V»  pam  ’xrmViaV  pu  pn-aV 
[x]as  mVp  p  pasa  [leg?  pnVx]  M  xim  -aa  'n'  'h  np  ...  -rns?]  bis  in 
text:  de  Id. 


93 


Ex  14,  26-15,  1 


NEOFITI  I 


26  Y  dijo  Yahweh  (')  a  Moisés:  Extiende  tu  mano  sobre  el  mar  y  vuelvan 
las  aguas  sobre  los  egipcios,  sobre  sus  carros  y  jinetes. 

27  Y  Moisés  extendió  su  mano  sobre  el  mar  y  volvió  el  mar  por  la  mañana 
a  su  fuerza  (2)  y  los  egipcios  huían  a  su  encuentro,  y  Yahweh  los  dejó  (3) 
a  los  egipcios  en  medio  del  mar  (4). 

28  Y  volvieron  las  aguas  C),  y  cubrieron  a  los  carros  y  a  los  jinetes  (6),  a 
todo  el  ejército  del  faraón  que  había  entrado  tras  ellos  en  el  mar.  No 
quedó  ni  uno  solo. 

29  Y  los  hijos  de  Israel  caminaron  por  seco  en  medio  del  mar  y  las  aguas 
eran  para  ellos  muros  (7)  de  aguas  a  su  derecha  y  a  su  izquierda. 

30  Y  el  Verbo  de  Yahweh  redimió  y  libertó  aquel  día  a  Israel  de  las  manos 
de  los  egipcios  y  los  israelitas  vieron  a  los  egipcios  muertos,  arrojados 
sobre  la  orilla  del  mar. 

31  Y  vieron  los  israelitas  la  mano  fuerte  (con)  que  había  obrado  Yahweh 
contra  Egipto  y  el  pueblo  temió  delante  de  Yahweh  y  creyeron  (8)  en 
el  nombre  del  Verbo  de  Yahweh  y  en  la  profecía  de  su  siervo  Moisés. 

CAPÍTULO  XV 

1  Entonces  Moisés  y  los  hijos  de  Israel  cantaron  este  poema  de  alabanza 
delante  de  Yahweh  y  dijeron  así: 

Loemos  y  alabemos  delante  de  Yahweh  (9),  porque  Él  con  su  Verbo 
ha  tomado  venganza  de  todos  los  que  se  habían  enorgullecido  delante 
de  Él:  a  caballos  y  jinetes  por  haberse  ensoberbecido  y  perseguido  al 
pueblo  de  Israel,  en  el  mar  de  los  Juncos  los  ha  arrojado  y  hundido  (10). 


(‘)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  M:  «a  sus  lugares». 

(3)  Prob  «los  ahogó».  M:  «y  ahogó». 

(4)  M:  «y  los  egipcios  huían  a  su  encuentro  y  el  Verbo  de  Yahweh  ahogó  a  los 
egipcios  en  medio  del  mar». 

(5)  M:  «unas  a  otras». 

(6)  M:  «sus  jinetes». 

(7)  M:  «como  muros  de  agua». 

(8)  M:  «la  fuerza  del  poderoso  brazo  con  que  había  obrado  el  Verbo  de  Yahweh 
signos  en  Egipto  y  creyeron». 

(9)  M:  «que  es  más  alto  que  los  encumbrados  y  que  destaca  sobre  los  sober¬ 
bios,  y  (de)  todo  lo  que  se  ensoberbece». 

(,0)  M:  «ha  hundido». 


94 


NEOFITI  I 


Ex  14,  26-15,  1 


□nsa  Vs?  x'a  purni  xa’  *?s?  “|T  m  p-ix  n^aV  '"  naxi  26 

¡pmcno  ’jn  pn^mx  *?s? 

nspn1?  xim  mis?1?  xa'  -ntnxi  xa'  Vs?  rrT  m  n®a  p-ixi  n 
¡xa'  na  ;'ixa  rp  '"  pan  rrmaip1?  pp-is?  "*ixai 
ns?im  mm'r'n  VaV  mona  mi  'aSx  rp  pan  p'a  ntm  28 
nn  x1?  px  pna  rra»  x1?  xa'a  pnnna  iVs?! 
pai  piw  pnV  pin  x'ai  xa'  na  xn®a'a  iD'Vn  Vxm  'jai  29 

:pn*?a®  pi  pnra'  p 

pn'T  |a  ’bxm  n'  xinn  xana  '"i  nnaa  [a]m  pin  30 
¡xa'  p[']j  bs?  p'ai  pn"a  ;'isa  n'  bxm  pam  "ixai 
xas?  iV'mi  a'ixaa  '"  las?  ’i  xns'pn  xt  m  bxnn  pam  31 
¡mías?  n®ai  mnxiasai  "n  nnaa  ü®a  ua'm  '"  mp  ja 


CAPUT  XV 

'"  mp  mn  nnnann  m'®  rp  [b]x"i®'  nai  n®a  na®  naa  1 
xm  'iaip  'xsnai  p  Van  '"  mp  na®Ji  'tu  na'ab  p-iaxi 
imm  pxanx  'i  bs?  prnaam  poio  mra  mena  ’ia'aa 
¡pim  xa'a  pnm  s?am  xai  bx-i®'  'ja  xas?  ma 


26  '”]  ”’i  [nj’ia’a  M  |¡  27  nrmo]  -irnxi  I  |  nspnb]  mnxb  M 

xa’  ua  ...  ”-isai]  pi©i  jn'maipb  ]pis?  nn  ’xnsai  [haec  vid  genuina  lect, 
quamvis  etiam  possim  leg  u©r  cf  p:©i  440]  i)3  '”isa  n'  ’”i  [nj'ia’a 
xa'  M  |  pa©i]  leg  prob  pi©i;  p'n©i  M  j|  28  p’a]  +  pbxb  pbx  M 
T©ns]  pn'©ns  M  px  pn3]  pix  pn:a  M  |.j  ,  29  pan  pn©]  pn©  -pn 
x"ai  M  30  ||a]r©i]  in  text  r©i¡  ;  +  ?  pa  M:  cf  infra  |  ’”i  maa] 
”'n  [nj'ia'a  M  |  p[’])]  pu  in  text;  prob  huc  pertinet  [leg  p’a]  pa  M 
31  ua'm  ...  xno’pn  xt]  '”n  [npna-a  na  -ras?  h  'mía:  sns  pipn 
íra-m  mxaa  po  M. 

15  1  naa]  |33  xn  M  |  nnna©in  nn©]  xnn  xm’©  na©  M  |a  ban 
’X)nan]  nx)nan  na  bai  mmu  by  nx:nai  x’an  by  m  xim  M  px?nx] 
[p]x:n’  I  !  s?3Di]  yací  M. 


95 


Ex  15,  2-9 


N  E  O  F  I  T  I  I 


2  Nuestro  poder  y  la  mayor  parte  (')  (=  y  objeto  de  la  mayor  parte)  de 
nuestras  alabanzas,  temido  de  todos  los  siglos,  es  Yahweh.  Ordenó  por 
su  Verbo  y  se  hizo  nuestro  Redentor.  Los  hijos  de  Israel  dijeron  (2):  Él 
es  nuestro  Dios,  alabémosle;  el  Dios  de  nuestros  padres,  ensalcémosle. 

3  Yahweh  es  varón  guerrero.  Yahweh  es  su  nombre.  Como  su  nombre, 
así  es  su  fortaleza.  Sea  su  nombre  bendito  por  los  siglos  de  los  siglos. 

4  Los  carros  del  faraón  y  sus  huestes,  sobre  ellos  disparó  dardos  de  fuego 
en  el  mar,  y  la  flor  de  sus  jóvenes,  los  valientes  del  faraón,  los  arrojó 
y  hundió  (3)  en  el  mar  de  los  Juncos. 

5  Los  abismos  los  cubrieron,  descendieron  y  se  hundieron  en  lo  profundo 
del  mar,  se  parecieron  a  las  piedras. 

6  Tu  diestra,  Yahweh,  cuán  gloriosa  (4)  es  en  el  poder.  Tu  diestra, 
Yahweh,  ha  quebrantado  al  faraón,  enemigo  y  contrario  (5). 

7  Y  con  tu  magna  majestad  destruyes  (6)  a  los  enemigos  de  tu  pueblo. 
Sueltas  contra  ellos  tu  ira  vehemente,  los  consumes  (7)  como  el  fuego 
quema  la  paja. 

8  Y  por  el  Verbo  (o:  «y  por  una  palabra»)  de  delante  de  ti,  Yahweh,  se 
tornaron  las  aguas  hacinas  y  más  hacinas;  se  pusieron  de  pie  manojos 
como  odres  de  fluidas  aguas.  Los  abismos  se  congelaron  en  medio  del 
Gran  Mar. 

9  Decía  el  faraón,  el  malvado,  el  enemigo  y  adversario:  Perseguiré  al 
pueblo  de  los  hijos  de  Israel,  y  los  encontraré  acampados  a  la  orilla  del 
mar.  Haré  de  ellos  muchos  cautivos  y  haré  de  ellos  un  gran  botín. 
Repartiré  el  botín  (")  entre  mi  gente,  los  del  servicio  de  armas;  una  vez 
que  mi  alma  se  haya  hartado  de  ellos,  después  desenvainaré  mi  espada 
y  mi  diestra  los  aniquilará  (9). 


(')  O:  «señor  (nuestro)  de  nuestras  alabanzas»  (leyendo  rab  como  Ps  y  el  ms 
3089  de  la  Palatina  de  Parma). 

(2)  M:  «desde  los  pechos  de  las  madres  señalaban  con  sus  dedos  los  lactantes 
a  sus  padres  y  les  decian:  éste  es  nuestro  Padre  que  nos  alimentaba  con  miel  de  roca 
y  nos  ungía  con  aceite  de  roca  pedernal.  Los  hijos  de  Israel  respondieron  diciéndose 
unos  a  otros:  Es  nuestro  Dios  y  alabémosle,  el  Dios  de  nuestros  (lit:  «sus»)  padres, 
exaltémosle».  Cf  P.  Winter,  ZNW  45,  1954,  pp  145-179. 

(3)  M:  «hundió». 

(4)  M:  «loable  es  en  poder.  Tu  diestra,  Yahweh,  que  has  aplastado  y  aplastas 
el  muro  de  los  enemigos  de  tu  pueblo». 

(5)  M:  «y  con  tu  mucho  poder  quebrantaste  los  muros  de  los  enemigos  de». 

(6)  M:  «has  destruido  los  muros  de  los  enemigos  de». 

(?)  M:  «y  los  destruirás». 

O  M:  «todas  las  riquezas». 

O  M:  «y  aniquilaré». 


96 


NEOFITI  I 


Ex  15,  2-9 


p  mm  naan  naK  ,V|  trnbv  Va  Vm  jnnann  am  jspin  2 
pnnK  n^K  nTnawn  p^K  Km  p  VKnr1  pian  pns1? 

¡niaann 

tb»  Km  mnmas  p  marca  marc  Knnp  ñas  Knau  ■’•’•>  3 

¡paVs  ’a^s1?  “púa 

kbu  Krcm  pía  pmVs  nrcp  mm^'m  nsnsn  ■ñama  4 
pión  kbu  pnm  saai  Kan  nsnsn  vnm  ib’Vis  nsrci 
¡kuk?  jibtk  man  mnTuaa  isprci  mm  pmVs  pos  Kf-Jamn  5 
nKirc  nsns  man  ‘pa’  K^nn  ku  Knnn  na  ■’*’■’  -pa’  6 

:naan  bsm 

ppn  pna  nVrcn  *jasn  pnnnn  ■’Vsa  msn  "pimiva  moni  7 
¡Krcpn  ns?a  s*iin  na  -pn  pnm  Vann  “jan 
pnns  íap  jais  jans  [Kpa  nasnK  ■’■’■’  -janp  p  na’aai  s 
¡Kan  Kan  miVaa  K’amn  psp  k'^ti  xai  Kpn  -pn 
bKnrc1'  'n  kbs  nna  *pnnK  Kaan  V’sai  nKirc  KS'rcn  nsns  naK  9 
naKi  nan  a»  pma  urcK  kb’  «][•’])  Vs  pnrc  pnm  snKi 
proa  •’bann  nsi  Kanp  ñas  ns1?  nnnrc  jVdk  nan  ma  proa 
¡-ra’  t  [j]inm  u'rcm  unn  m  «^iVisk  pa  nna  jai  'rcsi 


2  mi  ppw]  id  M  1  usque  ad  finem  v  ...  piax]  [leg  nr]  nn  p 
[leg  pnaxi]  pinol  imnfnpx1?  pnrsasío  x-pr  [+)nna]  pin  xnnax 
ma»  p  n»a  p'  n»ai  [x]s'a  p  »an  jn'  pro  nnm  pías  Kin  pn  pnb 
nbx  nn  nnaaai  p*?x  xm  p  pVx1?  p>x  piaxi  pjxnir  aa  par  xnro 
n-n-  naainr  [leg  pnax]  jinmax  M  |  4  io'Vis]  leg  na-Vis  vel  'o^iy 

satsi  xan]  uod  Mil  6  Usque  ad  finem  v ...  xmn]  x'mna  x'n  xna»a 
•jasa  prnaan  ’^sa  01»  nsmai  nxxm  n  ira1'  M  |  ^rai ...  man  ira''] 
’Vsa  ni»  man  -ppw  aioai  M,  ex  v  7  i  7  -^sa  man]  nw  man 
’^sa  M  pnm  Vann]  pna  Vanm  M  |  8  upa ...  lap]  pnns  [pin1?  lapi 

[xppra  M  |  nu^aa]  "ubaa  m|  9  nos  nna]  ''asV  M  |  f|[’]i]  pu  in 
text  |  nma»]  na:  ^a  M  !  Kanp]  ’anp  I  Pnai]  ns>  110  |  pnia]  ama  I 
'2£'»m]  'S'»K1  M. 


12.  EXODO 


97 


Ex  15,  10-16 


N  EOFIT1  I 


10  Soplaste  con  un  aliento  (3)  ( o :  «con  un  viento»)  de  delante  de  ti,  Yah- 
weh;  las  aguas  del  mar  (2)  los  cubrieron;  descendieron  y  se  hundieron 
como  el  plomo  en  las  aguas  poderosas. 

11  ¿Quién  como  Tú,  entre  los  dioses  de  lo  alto,  Yahweh?  ¿Quién  como 
Tú,  magnífico  en  santidad,  temible  por  cosas  loables  (o:  «que  ha  de  ser 
temido  en  alabanzas»?  o:  «temible  por  proezas»?)  por  todos  los  siglos, 
obrador  de  prodigios  y  maravillas  a  tu  pueblo  la  casa  de  Israel? 

12  El  mar  y  la  tierra  discutían  entre  sí  (3)  y  decían:  El  mar  decía  a  la  tierra: 
recibe  tus  hijos.  Y  la  tierra  decía  al  mar:  recibe  tus  muertos.  El  mar  no 
los  quería  recibir  y  la  tierra  no  los  quería  tragar.  Tenía  miedo  la  tierra 
del  juicio  del  gran  día  que  no  se  los  pidiera  a  ella  en  el  mundo  venidero. 
Inmediatamente  extendiste  tu  diestra,  Yahweh,  sobre  la  tierra  jurando 
que  Tú  no  los  pedirías  a  ella  en  el  mundo  venidero.  Y  (4)  la  tierra  abrió 
la  boca  y  los  tragó. 

1 3  Por  tu  gracia  guiaste  a  este  pueblo  que  redimiste.  Los  guiarás  con  tu 
poder  a  la  morada  del  templo  de  tu  santa  Sekiná. 

14  Oyéron(lo)  las  naciones  (y)  se  encolerizaron.  El  temblor  cogió  a  los 
habitantes  de  Filistea. 

15  Entonces  se  conturbaron  los  grandes  de  los  idumeos,  el  temblor  cogió 
a  los  fuertes  de  los  moabitas  (5).  Se  fundió  dentro  de  ellos  el  corazón 
de  todos  los  habitantes  del  país  de  Canaán. 

16  Caerá  sobre  ellos  tu  espanto  y  tu  temor.  Ante  la  fuerza  (6)  de  tu  brazo 
poderoso  quedarán  mudos  como  piedras  hasta  que  tu  pueblo,  Yahweh, 
haya  pasado  los  torrentes  del  Arnón,  hasta  que  este  pueblo  que  redi¬ 
miste  haya  pasado  los  pasos  del  Jordán  f). 


(')  M:  «soplaste  tu  aliento». 

(2)  M:  «el  Gran  Mar  y  se  hundieron  como  plomo  en  las  aguas  alabadas». 

(3)  M:  «uno  contra  otro  discutían;  el  mar...  recibe  tus  muertos...  el  mar  no 
quería  sumergirlos  y  por  el  Verbo  ( o :  «y  por  una  palabra»)  de  delante  de  ti  extendiste 
tu  mano  en  juramento  y  fue  jurado  a  la  tierra  que  no». 

(4)  M:  «he  aquí  que  entonces  (abrió)». 

(5)  M:  «un  temblor  le  cogió  a  Moab.  Se  fundieron  en  sus  corazones  todos  los 
habitantes  de  la  tierra». 

(6)  M:  «el  temor  de  la  muerte  y  del  desastre;  ante  tu  fuerza». 

(7)  M:  «los  vados  del  Jordán  hasta  que  haya  pasado  este  pueblo  que  adquiriste 
para  tu  nombre». 


98 


NEOFITI  I 


Ex  15,  10-16 


uvm  xa'n  na  pmbs?  pea  ^anp  nn2  nDK;N  10 

¡x^Ei'pn  x'aa  xna'x  -pn 

inacin  nirnpn  mnn  -|rma  |a  xana  '*?'xn  -[rvna  |a  n 
^x-itr  ma  pas?1?  pxVm  pos  ñas?  x-abs?  Va 
nax  mn  xav  pnaxi  xnna  pmnn  pna  |mn  xs?nxi  xa'  12 
xb  -pbnop  'bap  xa’1?  max  rmn  xs?nxi  -psa  'bap  xs?nxb 
pnm  s?baab  ns?  a  rmn  xs?nx  xbi  pnm  xbapb  ns?a  mn  xa' 
nía  pnm  san'  xbn  nan  xav  xs'n  p  xs?nx  rmn  xb'nn 
mbn  ns?iarca  xs?nx  bs?  ira1’  nsanx  m  |a  rnxn  xabs?b 
ns?bm  xano  m  xs?nx  nnnoi  'nxn  xabs?b  ma  pnm  s?an  nx 

¡jinn' 

ma1?  -ppna  pnm  nann  npno  n  p’bxn  xas?  -pona  man  13 

pu?mp  ni'ac?  ma 

:na?bsn  xs?nxn  'nmb  rnnx  xmm  imnnx  x'aix  is?aE?  h 
xmm  pnm  nnnx  ''axia  ’D'pn  'xanx  'sanan  ibnanx  poa  15 
¡pian  xs?nxn  'T'n  Va  pnnsa  pnab  'oanx 
pin'  xo'pn  -jnmas  s?nnx  pipna  -pnoi  *|na'x  pmbs?  bon  16 
xnnx  'bns  m  -ps?  pnas'n  pr  ns?  xnaxa  pa'an  pa"p 
;ns[n]Tn  nrma  m  npno  'n  p'bxn  xas?  pnas?'n  ns? 


10  *panp  ja  nina  napx]  -[mn  nom  M  x[’]B'pn  ...  xa’?]  na?  xa* 
[leg  x'naira]  pnaira  x'aa  xna’xa  is?pe?i  M  11  pann]  nnasnn  M: 
huc  vid  pert  vb  hoc  quod  ut  var  lect  v  12  affertur  |  12  mbn  ...  pmnn] 

pnm  [npatsab  ns?a  nn  xb  xa'  [...]  -|b'üp  bap  [...]  xa'  [fl'mn  jn  bapib  p 
[leg  prob  c  440  ns?ane?xi]  s?antrxi  ns?iaira  -|T  n'  manx  namp  ja  [nja'aai 
mbn  xs?nxb  M  xbapb  ns?a  mn  xa']  [n]bapab  xa'  xs?a  nn  I  l 
xbi  ...  xbapb]  +  x's?nx:  huc  vid  pert  hujusm  vb  adnotatum  in  M 
nyiapa  xs?nx  bs?]  [x]$?nx  bs?  [x]ns?ia©a  1  nnnsi]  [  ns]  pa  xn  M 
15  xs?nxn  ...  ;,axia]  '?"?  ba  pnaba  poax  pnn'  ntnx  mnn  axia 
xs?nx  M  i  pnn]  'xnn  I  16  «ppna  ...  -|na'x]  [x]man  ’ra’x 
’pna  xnam  M;  M  hoc  falso  appon  v  15  |  nsfnjmn  nnna  ...]  nn'n  ’a 
in  text;  -|ae?b  mspn  p'bxn  ñas?  pnas?’n  pt  ns?  nnnrn  nnna  M. 


99 


Ex  15,  17-24 


N  EO  F  IT  I  I 


17  Los  introducirás  y  los  darás  herencia  en  la  montaña  de  tu  heredad;  el 
lugar  (l)  fijado  como  lugar  de  la  Sekiná  que  te  has  preparado  (2), 
Yahweh;  tu  templo,  Yahweh,  tus  dos  manos  lo  han  perfeccionado. 

18  Los  hijos  de  Israel  dijeron:  Cuán  bien  te  va  a  ti  la  corona  real,  Yahweh. 
Cuando  vieron  tus  hijos  tus  signos  portentosos  en  el  mar  y  el  poder 
entre  las  olas,  en  aquella  hora  abrieron  su  boca  a  una  y  dijeron:  De 
Yahweh  es  el  reino  desde  la  eternidad  y  por  los  siglos  de  los  siglos. 

19  Cuando  entraron  los  caballos  del  faraón  con  sus  carros  y  jinetes  en  el 
mar  y  Yahweh  volvió  sobre  ellos  las  aguas  del  mar,  los  hijos  de  Israel 
caminaron  en  seco  por  medio  del  mar. 

20  Y  tomó  María  la  profetisa,  hermana  de  Aharón.  los  adufes  en  su  mano 
y  salieron  todas  las  mujeres  O  tras  ella:  al  son  de  adufes  danzaban. 

21  Y  María  les  respondía:  Alabemos  y  ensalcemos  delante  de  Yahweh  el 
Altísimo  que  se  encumbra  sobre  los  orgullosos  (4)  y  que  se  exalta  sobre 
los  altaneros.  Porque  se  ensoberbecieron  y  persiguieron  al  pueblo  de 
los  hijos  de  Israel,  a  caballos  y  caballeros  ha  arrojado  y  hundido  en  el 
mar  de  los  Juncos. 

22  Y  Moisés  hizo  marchar  a  Israel  desde  el  mar  de  los  Juncos  y  salieron 
al  desierto  (5)  de  Halusah  (6)  y  caminaron  un  camino  de  tres  jornadas 
por  el  desierto  y  no  encontraron  agua. 

23  Y  vinieron  a  Marah  y  no  pudieron  beber  aguas  de  Marah  porque  eran 
amargas.  Por  esto  la  llamó  Marah. 

24  Y  murmuró  el  pueblo  contra  Moisés  diciendo:  ¿Que  vamos  a  beber 
nosotros? 


f)  M:  «en  la  morada  donde  habita  tu  santa  Sekiná ,  Yahweh,  que  te  Fijaste, 
Yahweh;  tu  templo,  Yahweh,  tus  dos  manos  lo  han  perfeccionado». 

(2)  I:  «has  Fijado». 

(3)  M:  «y  todo  el  pueblo  salió  tras  ella». 

(■*)  M:  «y  María  les  respondió:  Alabemos  y  ensalcemos  delante  de  Yahweh  que 
es  más  alto  que  los  encumbrados». 

(  )  M:  «a  la  tierra». 

(“)  TM:  Sur. 


100 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  15,  17-24 


rva  pna  nnx  -jmionK  rva  moa  pnrv’  pnxm  pnn’  Vyn  17 
irrrr  'Wa®  “|T  pmn  “pipía  rra  v”  nipnx  “[V  nra» 
■pn  pan  na  xmaVa  V'Va  ~\b  xm  nx'  na  Vxnp'  na  pnax  is 
mns  xnyp  x'nna  x'VVi  n'a  xnmaji  xa'a  “jn^ns  ’on 
nyi  xa*?y  mp  |a  xrnaVa  ion  "n  pnaxi  xnna  pn'ais 

¡x'aVy  oVy 

,v’  nrm  xa'a  nEnsai  namxa  nynd  xnnoio  i*ns?  nnx  19 
¡xa'  na  xnpa’a  ia'Vn  Vxnttr  nai  xan  na  pn’Vy 
x'bb  Va  ípsn  m’3  ;sin  rv'  pnxn  nnnx  nnxm  ana  naco  20 

:}V"n  pin  x'oina  nina 

xnmn  Vy  nxinan  nsnn  mp  natrn  nnn  ana  pnV  myi  21 
xay  nna  imm  ixinxn  Vy  pn'aam  pioio  x’Vüjb  Vy  Vnjnai 
pión  xa’a  pnrr  yam  Kan  [Vjxnsn  na 
laVm  nsiVm  xnanaV  ipon  *po  xa'a  Vxncr  rr  n^a  Vnxi  22 
;p'a  inarcx  xVi  xnanaa  par  xnVn  “|Vna  nnx 
prx  pnna  mnx  nna  ]a  x'a  'rwaV  iVa'  xVi  xmaV  mxi  23 

;nna  nap  xnp  pa  pía 

:p'n®  px  p  na  na'aV  ntra  Vy  xay  laynnxi  24 


17  rrr'  ’VVde?  ...  ~inx]  “|V  nnan  w  "pup  rínrair  n'a  nina  a 
n-n'  p'bbaip  i'T  prnn  ’"  pipa  r'a  M  mpnx]  Tiai  I  I  urnpia] 
nanpia  I  p  18  xmaba  xm  '"i]  [xm]a>Va  xm  r"i  M:  prob  verba  M 
veniunt  initio  v  post  bxnp'  na  piax  ||  19  xa'  na  ...  nm]  bis  in 

text,  repet  ex  homoiotel  ||  20  nnra  ...  ipan]  |a  xp:x  Va  ipsai 

mna  MU1  21  nxinai  ...  njsn]  nnasai  mu  ama  [p]nV  'isa  nm 
[nxjnai]  x'an  Vs?  an  xm  [leg?  ’i]  m  n  mp  M  22  *po  xa’a] 
«po  □’  p  I  xnanaV]  xsnxb  M  ]"a  vdwií|  [p]'a  ma©'  M  23  irxi] 
pnxi  M  l  x'a]  D'a  M  |  pa  pja]  p  pía  ja  pin  M  ||  24  p'rro]  nrm  M. 


101 


Ex  15,  25  16,  2 


NEOFITI  I 


25  Y  (Moisés)  (!)  suplicó  delante  de  Yahweh  y  Dios  le  mostró  un  árbol  (2) 
y  el  Verbo  de  Yahweh  tomó  de  él  una  palabra  de  la  Ley  y  la  arrojó  en 
medio  de  las  aguas  y  las  aguas  se  tornaron  dulces.  Allí  le  puso  (3) 
leyes  (4)  y  estatutos  judiciales  y  allí  le  probó  (5). 

26  Y  dijo:  Si  escucháis  de  verdad  la  voz  del  Verbo  de  Yahweh,  vuestro 
Dios,  y  hacéis  (tí)  lo  que  es  bueno  ante  Él  y  obedecéis  los  mandamien¬ 
tos  y  guardáis  todos  sus  estatutos,  no  pondré  sobre  vosotros  todas 
las  plagas  malas  que  traje  (7)  a  los  egipcios,  pues  Yo  soy  Yahweh 
que  os  cura  (8). 

27  Y  vinieron  a  Elim  y  allí  había  doce  fuentes  de  agua  frente  a  las  doce 
tribus  de  Israel  y  setenta  palmeras  de  dátiles  frente  a  los  setenta  (an¬ 
cianos)  O,  el  Sanhedrín  (,0)  de  Israel.  Y  acamparon  allí  junto  a  las 
aguas. 

CAPITULO  XVI 

1  Y  partieron  de  Elim  y  vino  toda  la  comunidad  de  los  hijos  de  Israel  al 
desierto  de  Sin  que  está  entre  Elim  y  el  Sinaí,  el  quince  del  segundo 
mes  de  su  salida  del  país  de  Egipto. 

2  Y  murmuró  toda  la  congregación  de  la  comunidad  de  los  hijos  de  Israel 
contra  Moisés  y  Aharón  en  el  desierto, 


(')  Falta  en  el  texto,  siguiendo  al  TM. 

(2)  M  l.°:  «un  oleandro,  y  lo  echó  dentro  de  las  aguas  y  se  volvieron  dulces». 
M  2.°:  «un  árbol  de  oleandro  y  escribió  en  él  el  Tetragrammaton  (=  Yahweh)  y 
arrojó  a  las  aguas». 

(3)  M:  «le  indicó  el  Verbo  de  Yahweh». 

(4)  Los  detalla  Ps:  el  sábado,  honrar  padre  y  madre,  etc. 

(5)  M:  «le  probó  con  su  décima  tentación». 

(K)  M:  «y  haces  lo  que  es  bueno  ante  Él». 

(T)  M:  «que  puse  (=  envié)». 

(*)  M  1":  «que  con  el  Verbo  de  Yahweh  (cura)»;  M  2.°:  «que  con  mi  Verbo  curo». 
(*)  Falta  en  el  texto. 

(,0)  El  Gran  Sanhedrín  se  componía  de  setenta  miembros. 


102 


NEOFITI  I 


Ex  15,  25-16,  2 


nna'o  rrra  aor  pV’x  rrV  'im  w  mp  [rwa]  25 
pa^p  rrV  re;  pan  «'a  pVnnxi  ira  nV  pVtn  xmiin  nVa 

¡rrrr  'oa  pan  pn  moi 

TB®T  panVx  "■h  maa  Vpa  [ppsarcn  sapa  px  naxi  26 
rnrnaa  Va  •’i7a,,*,p  Va  pnam  nvutaV  prv’sm  pna»n  ^exa 
xin  nix  anx  pa'Vs  pnrv’  ’i®»  xV  rmsaV  nn^xn  n’Ta 

¡pan'  ■'oai  'v' 

-ie?s7  pin  Vap  Va  p'ai  prs  p-w»  pmn  |am  na’VxV  pnxi  21 
[x’ao]  p»a®  Vap  Va  piam  pVpi  p» aian  Vx-rar  'aa® 

¡x’a  Vs?  pan  pncn  Vxncn  pnmo 


CAPUT  XVI 

poi  xnanaV  Vx-iet  \m  xnrcna  Va  pnxi  D'Vx  pa  iVon  1 
pnmpsxV  xnn  xrrrV  par  ur»  rnrana  to  pai  aV'x  pa  n 

snnsai  xsnxa 

pnnx  Vs?i  ntra  V»  Vxurr  ’m  xntna  m»  Va  íasnnxi  2 

:x-iaiaa 


25  [n©a]]  M;  desider  in  TM  et  in  text  |  i.°  vel  2.°]  '"i  [njna-o 

M  pVnnxi  ...  pV’K]  [pVn]nxi  x”a  na  pVpt  ’ismxn  [pV'xJ  M  1  ...  pV'x 
x-a  uV  pVei]  x’aa  pVoi  «©isa  xa©  rra  anai  'ismin  pV'x  M  n-V  n©] 
’"T  [nj'ia'a  'V  'íin  M  1  mm  'Di]  m©s?  [npavoia  -m  [leg  -oa]  pon  M 
26  s?a©a]  s?ta©a  M  pnasri  ...  tsbt]  nas?n  nmip  ns©n  nai  M 
misa1?]  'Tip'DV  M  nrr-xt]  mi©i  M  rrnsaV]  ’xnxa  Vjj  M  ’oai] 
[’oa]  ”n  [njna-aan  M  i.°;  ’'oa  ’ia'aaT  M  2.°  ||*  27  ]td]  7u¡yi¡\ 
nra  I;  pr'»  M  1  Vx-!©’  ’oa©]  Vxn©'n  '"tía©  M  i©s  pn  Va p  Va] 
'm©s?  ,-in  VapiVa  M  |  psa©  Vap  Va]  x'ao  ’msai©  VapiVa  M  [trao]] 
desider  in  text. 

16  1  n]  mío  M  pnmpsxV]  pn-mpsx  pata  I  ¡[pnpmpsaa  M 
2  íasnnxt]  íajnmt  M. 


103 


Ex  16,  3-10 


N  E  O  F  I  T  I  I 


3  y  les  dijeron  los  hijos  de  Israel:  Ojalá,  quién  nos  hubiera  dado  morir¬ 
nos  i1)  delante  de  Yahweh  en  el  país  de  Egipto  cuando  estábamos 
sentados  junto  a  las  ollas  de  carne,  comiendo  pan  (2),  a  saciedad.  En 
verdad  nos  habéis  sacado  a  este  desierto  para  matar  de  hambre  a  toda 
esta  congregación. 

4  Y  dijo  Yahweh  (3)  a  Moisés:  He  aquí  que  Yo  os  haré  bajar  pan  (4)  de 
los  cielos  y  saldrá  el  pueblo  y  recogerá  el  cupo  diario  a  fin  de  probarlos 
a  ver  si  ellos  (5)  guardan  los  mandamientos  de  la  Ley  o  no. 

5  Y  en  el  día  sexto  guardarán  (6)  lo  que  trajeron  (7)  y  será  doble  de  lo 
que  recogían  como  cupo  diario. 

6  Y  dijeron  Moisés  y  Aharón  a  todos  los  hijos  de  Israel:  Por  la  tarde 
conoceréis  que  Yahweh  (3)  os  ha  sacado  libres  del  país  de  Egipto, 

7  Y  por  la  mañana  veréis  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh,  y  vuestra 
murmuración  ha  sido  oída  delante  de  Yahweh,  pues  nosotros  ¿que 
contamos  nosotros  que  murmuráis  contra  nosotros? 

8  Y  dijo  Moisés:  (Veréis  la  Gloria  de  Yahweh)  cuando  Yahweh  os  dé 
por  la  tarde  carne  para  comer  (*)  y  por  la  mañana  pan  para  saciaros, 
cuando  delante  de  Yahweh  son  oídas  vuestras  quejas  con  que  vos¬ 
otros  os  quejáis  (9)  contra  Él,  pues  nosotros  (,qué  contamos  nosotros? 
vuestras  murmuraciones  no  son  contra  nosotros  sino  delante  de 
Yahweh. 

9  Y  dijo  Moisés  a  Aharón:  Di  a  toda  la  comunidad  de  los  hijos  de  Israel: 
acercaos  delante  de  Yahweh,  porque  han  sido  oídas  ante  Yahweh 
vuestras  murmuraciones. 

10  Y  ocurrió  cuando  Aharón  hablaba  con  toda  la  comunidad  (,0)  de  los 
hijos  de  Israel  y  se  volvieron  en  dirección  del  desierto,  que  la  Gloria  de 
la  Sekiná  de  Yahweh  se  apareció  en  la  nube. 


(')  Estas  palabras  están  en  texto  hebreo. 

(2)  M:  «y  comíamos  comida». 

(3)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(')  M:  «alimento». 

(5)  M:  «(de  probar)os  si  vosotros». 

(6)  M:  «y  prepararán». 

(7)  I:  «lo  que  hayan  recogido». 

(8)  M:  «para  comer  y  sustento  por  la  mañana  para  saciaros,  pues  son  mani¬ 
fiestas  delante  de  Yahweh  vuestras  murmuraciones  con  las  que  murmuráis.  No  contra 
nosotros». 

(9)  M:  +  «en  oración». 

(10)  M:  «ante  todo  el  pueblo  de  la  comunidad». 


104 


NEOFITI  I 


Ex  16,  3-10 


xs?uxa  aup  una  ]rv’  'a  uVx  [V]xntr  un  pnV  pnaxi  3 
ps?atr  anV  pVax  Nutra  nauiu  Vs?  pan'  pmn  ua  ansau 
pun  xVnp  Va  rr  xVapaV  pun  xuauaV  in  papan  anx 

:xiaaa 

xas?  ppsu  x^ap  |a  anV  paV  nna  mx  xn  ntraV  '■’*’  uaxi  4 
prual  px  prx  pnrr  n^oiaV  p  n'ara  ar  mao  íapVu 

=xV  |x  xnmxu  nansa 

na  Vs?  nVisaa  unu  prr  n  na  n  ps?3su  xnnw  xana  unu  5 

¡nana  an  mao  papV1’  n 

p^ax  ■’■’■’  anx  psnn  xaaua  Vxutr  na  Va1?  pnxi  ntra  uaxi  6 

¡ansau  xs?uxa  ppna  pan 

oup  panas?mn  n  naai  ,v,u  nnraa  up'x  pann  xuasai  7 
¡jrVs?  pnasnnn  anx  pa'trn  px  na  pxi 
xuasa  anVi  Va^aV  urca  xaaua  paV  jm  ua  naa  uaxi  8 
uVs?  pasnna  pnxu  panasnin  n  aup  s^aa  ua  s?arcaV 
aup  xVx  anx  panasnin  jrVs?  xV  pa’trn  px  na  pxi 
aup  laup  Vxntr  ñau  xnwua  VaV  uax  pnxV  urca  uaxi  9 

••panasnin  n  aup  sr'a»  anx 
xnauaV  [i]mai  Vxntr  ñau  xntrua  Va  as?  pnx  VVa  ua  mni  10 

:xns?a  n^Vmx  "n  nnratz?  up'x  xm 


3  'ü  ’iVx]  ja  uiV  I  1  urna  jn'  ’a]  e  TM  |  rain]  =  miun;  [sic]  na  un 
I  1  an1?  pbax]  pía  pVaxi  M  xssaa]  xisiaa  M  ||  4  [n]nao 

'”i  M  an1?]  pa  M  |  px  ...  pun-]  pnx  px  xn  pan’  M  [  panas]  ’oa  I 
xn'mxu]  xnmxu  M  1 1  5  psisxu]  [jpspnu  M  |  pn’  n]  [flicpV'u  I 

nVisaa]  [pjVa-ua  M  :  <  óiitÁó^  ||  6  ',’1]  '■"i  M  7  spobh 

aup  ...]  ['”  nup  |a  xbx  orix]  pamiasnin  rr  sra®  ua  M:  quod  clau- 
ditur  intra  [  ]  videtur  transpon  insequenti  v  8  ff  8  jl'Vs?  x1?  ...  Va’aV] 
pasnna  pnxu  pansasmn  nup  ’Vsu  isíaipa1?  [x]usxa  prai  Va-ab 
ir1?:?  x1?  M  |  pnxu]  +  (?)  ibxn  M  |  anx ...  p,l?y  x1?]  pamiasnin  p’Vs?  xb 
diix  M  i  ’p  xbx  anx]  aup  ja  xbx  anx  M:  haec  var  lect  vid  falso 
attribui  in  M  v  7  I  10  xncnsa  ba  ay]  xnrua  ay  bab  M  |  [íjsuiai] 
js-nai  in  text  up’x]  up-  M. 


105 


Ex  16,  11-20 


N  EOFITI  I 


1 1  Y  habló  Yahweh  (‘)  con  Moisés  diciendo:  * 

12  Han  sido  oídas  delante  de  mí  las  murmuraciones  (2)  de  los  hijos  de 
Israel.  Habla  con  ellos  diciendo:  en  el  crepúsculo  vespertino  comeréis 
carne  y  por  la  mañana  os  saciaréis  de  pan  (3)  y  sabréis  que  Yo  soy 
Yahweh  vuestro  Dios. 

1 3  Y  por  la  tarde  subieron  codornices  (4)  y  cubrieron  los  campamentos  y 
por  la  mañana  había  una  nubecilla  (?)  (5)  de  rocío  todo  alrededor  del 
campamento. 

14  Y  se  levantó  la  nubecilla  (?)  (5)  de  rocío  y  he  aquí  que  sobre  la  superficie 
del  desierto  había  una  cosa  menuda,  en  partecitas,  menuda  como  la 
escarcha  (6)  sobre  la  tierra. 

15  Y  lo  vieron  los  hijos  de  Israel  y  dijéronse  unos  a  otros  qué  es  él  (o?:  ¿es 
esto  maná?),  porque  no  conocían  a  Moisés  ( o ?:  qué  era  aquéllo).  Y  les 
dijo  Moisés:  Él  (o.  ello)  es  el  pan  que  Yahweh  os  ha  dado  para  co¬ 
mer  (7). 

16  Ésta  es  la  palabra  que  Yahweh  ha  ordenado:  Recoged  de  él  cada  uno 
según  lo  que  come,  un  ómer  por  cabeza;  según  el  número  de  vuestras 
personas:  cada  cual  tomaréis  según  lo  que  haya  en  su  tienda. 

17  Y  lo  hicieron  así  los  hijos  de  Israel  y  recogieron  unos  más  y  otros 
menos  (8). 

18  Y  lo  midieron  con  el  ómer  y  no  tuvo  sobrante  quien  (*)  recogió  más  ni 
estuvo  falto  quien  recogió  poco.  Cada  uno  había  recogido  según  lo  que 
comía. 

19  Y  les  dijo  Moisés:  Nadie  deje  lo  sobrante  hasta  la  mañana. 

20  Y  no  le  escucharon  a  Moisés  y  algunos  (10)  dejaron  de  él  hasta  la 
mañana  y  se  convirtió  (n)  en  gusanos  y  hedió  (12).  Y  Moisés  se  enfadó 
contra  ellos. 


(')  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  M:  «son  manifiestas  delante  de  Él  (a>rr(?):  «delante  de  mí»)  vuestras  quejas». 
C)  I:  «de  alimento». 

(4)  M:  «y  por  la  tarde  subieron  faisanes  (Ps:  «faisanes»). 

(’)  No  encontramos  esta  palabra  en  Jastrow  ni  Levy. 

(b)  M:  «blanca,  menuda  como  la  escarcha». 

(7)  M:  «por  el  Verbo  de  Yahweh  a  vosotros  para  alimento».  Cf  Introd.  p  60*. 

(8)  M  l.°:  «una  tribu  más  y  otra  tribu  menos»;  M  2.°:  «unos  y  otros:  (éste  más) 
y  aquél  menos». 

C)  M:  «la  tribu  (que)». 

(10)  M:  «Datan  y  Abiram,  hombres  pecadores». 

(11)  M:  «y  subió»  (gusanos). 

C2)  1:  «olió  mab>. 


106 


NEOFITI  I  Ex  16,  11- 

na'a1?  nwa  os?  y^ai 
"wa1?  pnas?  V^a  1?K‘uzr’  non  pnnas?nn  m  ^aip  sra» 
onx  ps?mm  on1?  ps?aa?n  mssoi  nz?o  pVovi  nmrac?  ’n 

¡ponbx  xm  mx 

mus?  nnn  xnssm  xnmira  m  mosi  'ib o  np*?oi  xirano  mm 
jxm-u&a1?  Titn  nm  xVo  [hic  et  v  14  leg?  mus?] 
xt’Vio  p’pi  ososa  p-pn  mana  "sn  *?s?  Km  x*?o  mus?  npVoi 

:xs?-ix  bs? 

ps?*r  pn  x1?  mis  xm  xia  unx1?  ios  p-iaxi  bx-w  un  pam 
■'■’*’  om  n  Kan1?  xm  pn1?  n»a  naxi  [corr?  xm  na]  n^a 

i^orn1?  po1? 

n*?s*?3  VoV  ñas?  m^sua  os1?  nos  nía  íop*?  ■’■’•'  nps  n  Kains  pr 
:paon  morcan  m  na  os1?  -ios  porcsi  púa 
ns?n  ¡ai  íioxn  ja  mpVi  Vxnrc'’  un  pío  nns?i 
“ins  "ion  x1?  “isjtkt  jai  uoxn  p  -miz?  x*?i  xnas?n  iV’dxi 

nop1?  mbrra  os1? 
¡xnsu  ns?  nía  ‘■pep  k1?  mi  pn1?  nrca  naxi 
ps?*?in  nns?i  K“iss  ns?  p-im  mía  í-rrci  nrca1?  is?arc  x*?i 

¡nrca  pn'1?!?  tm  nnoxi 


11  ,v,i  [njna’a  M  12  pnnasnn  ...  yac]  'íamp  ’V: 

jnasnin  m  [leg?  "BTip]  M  !  b’ba]  in  text  ’b’ba:  ’  finalis  vid  spernend 
ut  lin  complemt  pvarcn  masai]  []is]a»r  masai  M  onb]  |ita  I  it 
13  'ibo  ...  iwaia  mm]  (qaaiavóQ  subint  prn-o-B  ip’boi  Niraaa  mm 
"  o  i1  / =  Phasianus  Colchicus)  M  |  ’ibo]  pibip  M  !|  14  kt'Vjd  p  TU 

ktid-m  p”p"T  Tpn  M  |U  15  ntra]  cf  Introd  p  60* 

'"i  [nj^a^n  M  ||  16  ]1dwd2]  ]*DrwD2  M  i  -i]  n-m  M 

17  i»n  ]oi  inoKT  p]  [leg  1377x1]  ivsxi  [K]oatm  noxi  [x]ün&  M; 
[leg  ivtxi]  ivsxi  pi  ['xi  p]  pi  p  M  ||  18  jo]  XDatr  M  ||  20 

pim]  pn^n  x^iaa  dtsxi  [sic]  )m  jm  pian  M  13371]  di  on  [vid 
leg  oion  (cf  DT»n  in  440);  potest  tamen  legi  ü*i  anv  di  pro  13371 
et  nm  pro  W"p  mn  1D1  v  sequentis  (cf  E.  Levita,  Meturgeman  'tfon  *731)] 
M  moxi]  ■noxi  I. 


■20 

11 

12 

13 

14 

15 

16 

17 

18 

19 

20 


107 


Ex  16,  21-31 


NEOFITI  I 


21  Y  lo  recogían  cada  mañana,  cada  cual  según  lo  que  comía,  y  cuando 
el  sol  estaba  (!)  encima,  se  hacía  agua  (2). 

22  Y  el  día  sexto  recogían  doble  ración:  dos  ómer  para  cada  cabeza  (3).  Y 
vinieron  todos  los  jefes  de  la  comunidad  (4)  y  se  lo  contaron  a  Moisés. 

23  Y  dijo  Moisés:  Es  la  palabra  que  ha  hablado  Yahweh  f).  Mañana  es 
el  sábado  solemne,  santo  delante  de  Yahweh.  Coced  lo  que  coceríais 
(mañana)  y  hervid  lo  que  herviríais  (mañana),  y  lo  que  os  sobre  guar¬ 
dáoslo  hasta  mañana. 

24  Y  lo  guardaron  hasta  la  mañana  conforme  había  mandado  (6)  Moisés 
y  no  hedió  y  no  hubo  gusanos  en  él  C). 

25  Y  dijo  Moisés:  Comedlo  hoy,  porque  hoy  es  el  sábado  delante  de 
Yahweh.  Hoy  no  encontraréis  en  la  superficie  del  campo. 

26  Seis  días  lo  recogeréis,  pero  el  día  séptimo  es  el  sábado,  en  él  no  habrá. 

27  Y  en  el  día  séptimo  algunos  del  pueblo  salieron  (8)  a  recoger,  pero  no 
encontraron. 

28  Y  dijo  Yahweh  a  Moisés:  ¿Hasta  cuándo  rehusaréis  guardar  mis  man¬ 
damientos  y  mis  estatutos  judiciales?  f). 

29  Mirad  que  Yahweh  os  ha  dado  el  sábado;  por  esto  Él  os  da  el  día  sexto 
pan  doblado;  quedaos  cada  uno  (10)  en  su  sitio.  No  salga  nadie  de  su 
lugar  el  día  séptimo. 

30  Y  el  pueblo  descansó  el  día  séptimo. 

31  Y  los  hijos  de  Israel  lo  llamaron  maná  y  es  como  semilla  de  cilantro, 
blanco,  y  su  gusto  como  pasteles  (n)  con  miel. 


(1)  M:  «se  ponía». 

(2)  M:  «(se  convertía  en)  fuentes».  Cf  aparato  crítico. 

(3)  M:  «por  varón»  (o:  «cada  uno»). 

(4)  M:  «de  la  gente  de  la  comunidad». 

(5)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(6)  M:  «había  hablado». 

f)  M:  «(no)  hedió  ni  tampoco  los  gusanos  se  apoderaron  de  él». 
(*)  M:  «unos  perversos  salieron  del  pueblo». 

(9)  M:  «mis  mandamientos  y  las  instrucciones  de  mi  Ley?». 

(10)  M:  «alimento  de  dos  días.  Quedad  cada  uno». 

(11)  'asisim:  pasteles  hechos  con  lentejas  cocidas  y  con  miel. 


108 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  16,  21-31 


NC773C7  mn  131  mVa’a  DQ3  133  1DS1  1QS  Vaa  mm  lÜpVl 

:ma?  mn  i1?»  a^p 

x1?!1?!)  VaV  pías?  pin  xVs'aa  nnV  mpV  mmna?  san  mm 

mc?aV  psm  xnrcia  iaiai  Va  pnxi 
maV  ■’•■■’  Dip  a?ip  xnaa?  naa?  ■,■|■|  VVa  n  xams  xm  na?a  iaxi 
na  Va  ni  iVa?a  pVc?an  'i  na  ni  paxn  psxn  m  na  m 
:xids  i»  maaV  paV  ps?isx  T'na?ai 
nan  mox  xVi  na?a  ipsi  na  "pn  xids  i»  mm  ps?3:sxi 

mm  mm  xV 

aip  pin  xav  xnac?  mix  pi  xav  mm  iVax  na?a  iaxi 
;xia  'axa  mm  pnawn  xV  pin  xav 
ma  im  xV  xnaa?  x’siti  xavai  mn'  püpVn  pav  xma? 

mía 

nnarcx  xVi  xapVaV  xas?  ¡a  ipss  x'vatr  xara  mm 
;in  -noi  'misa  naaV  paioa  pnx  v’na,x  is?  na?aV  w  iaxi 
xava  paV  am  xm  pía  pía  xnaia?  paV  am  onx  pan 
mmx  |a  ñas  pie-1  xV  mmxa  ñas  pía?  xVaaa  nnV  x'mn® 

wya®  xava 
mma?  xava  xas?  imnxi 
mas?oi  ivn  naoai  s?ita  xim  ma  mas?  m  Vxic?'  ia  pipi 

mía  par^a 


21  ddd]  p^D  ■’DD  [ult  vb  vid  deletum  ved  totaliter  vel  potius 
partialiter  lantum  ita  ut  vb  legatur  p'D  ut  var  lect  pro  rrff  (cf  Ps  pnnn); 
■'DD  vel  est  hebraismus  vel  leg  [d]m  vel  [D]"D3]  M  ü"p]  'nnra  M 
22  x^a-aa  unb"]  x^a  )1T o  M  |  Hbfr'ü  ^a1?]  na:  M  }  x^ria]  xm 
[xn^an  M  ||  23  w]  ,vh  [ñañara  M  |  xnatr]  '-raw  M  |  paxn  paxn] 

pax  paxn  M  psrixx  T-ntrnn]  [sic]  xsmx  xnni»  M  ||  24  psnxxi] 

paxxi  M  |  npan]  *?*?»  n  M  |  rnn  ...  mox]  rurn  «pxi  [leg  nox]  '-nox 
Tn  aVw  x1?  M  ||  26  xnnr]  xrwx  M  ||  27  xm  p  ipa:]  ípa:  '■sntn 

hm  p  M;  xm  Tn&n  p  ípa:  Ps  fj  28  Tn  ...  vins»]  n^nnxi  mp^s 
[leg  ’inis]  vimx  M||  29  ...]  pna  p:a  [vel  p]  p  rr  M  pnrc  ...  anV] 

na:  ut  par  pnn  pt»  M  ||  30  ímnxi]  irmrxi  M. 


21 

22 

23 

24 

25 

26 

27 

28 

29 

30 

31 


109 


Ex  16,  32-17,  4 


NEOFITI  I 


32  Y  dijo  Moisés:  Esto  es  lo  que  ha  ordenado  Yahweh  ('):  Llena  un  ómer 
de  maná  (2)  para  guardarlo  para  vuestras  generaciones  a  fin  de  que 
vean  el  pan  (3)  que  os  di  a  comer  (‘)  en  el  desierto  cuando  os  saqué 
libres  del  país  de  Egipto. 

33  Y  dijo  Moisés  a  Aharón:  Toma  una  botella  y  pon  en  ella  un  ómer  lleno 
de  maná  y  consérvalo  delante  de  Yahweh  como  testimonio  para  guar¬ 
darlo  por  vuestras  generaciones. 

34  Según  lo  que  Yahweh  había  ordenado  a  Moisés,  Aharón  lo  guardó 
delante  del  testimonio. 

35  Y  los  hijos  C)  de  Israel  comieron  el  (6)  maná  por  cuarenta  años,  co¬ 
mieron  el  maná  hasta  que  entraron  en  el  país  de  sus  residencias  (7), 
hasta  que  llegaron  a  los  confines  del  país  de  Canaán. 

36  Y  el  ómer  es  la  décima  parte  de  tres  seas  (8). 


CAPÍTULO  XVII 

1  Y  toda  la  comunidad  de  los  hijos  de  Israel  partió  del  desierto  de  Sin  y 
sus  desplazamientos  fueron  según  orden  del  Verbo  de  Yahweh.  Y 
acamparon  en  Refidim  y  no  tenían  aguas  que  bebiera  el  pueblo. 

2  Y  el  pueblo  se  querelló  con  Moisés  y  dijeron:  Danos  agua  y  bebere¬ 
mos  (9).  Y  les  dijo  Moisés:  ¿Por  qué  discutís  conmigo?  ¿por  qué 
tentáis  delante  de  Yahweh?  (10). 

3  Y  el  pueblo  tuvo  sed  allí  y  murmuró  (n)  el  pueblo  contra  Moisés  y  le 
dijeron:  ¿Para  qué,  pues,  nos  sacaste  de  Egipto,  para  matarnos  de  sed 
a  nosotros,  a  nuestros  hijos  y  a  nuestros  animales? 

4  Y  Moisés  oró  delante  de  Yahweh  diciendo:  ¿Qué  haré  con  este  pueblo? 
Un  poco  más  y  me  apedrean  (12). 


(')  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  «de  maná»,  a)  parecer  con  LXX;  «de  él»:  TM  y  Ps. 

C)  M:  «para  que  vean  el  sustento». 

(4)  M:  «el  sustento  que  di  a  comer». 

C)  M:  «el  pueblo  de...» 

(fi)  M:  «maná», 
f )  M:  «de  sus  asentamientos». 

(8)  TM:  de  una  efa. 

(*)  =  «para  que  bebamos». 

(10)  M:  «de  la  Gloria  de  la  Sekiná  de». 

(11)  M:  «y  querelló». 

(,2)  M:  «(y)  mi  vida  está  en  peligro»;  «nuestros  (o:  los)  ancianos». 


110 


N  EOFITI  I 


Ex  16,  32-17,  4 


po’-n1?  moa1?  nía  xnas?  n*?a  vn  nps  n  xasno  p  nrca  naxi  32 
’mpDxa  sinaa  pan1’  nVox  n  xanV  rp  pan’  n  p 

¡□■nxan  xs?nx  |a  ppns  pan' 

17  3  22K1  XSa  X“iaS?  X*7a  HIM  3H1  Xin  ’m^S  30  pnX*7  ntí?a  naXI  33 

¡pam*?  mes1?  xnnnirV  "■’  mp  nir 
xnnn®  mp  pnx  n'n'  s?sxxi  ntr?a  n'  ■’•’■’  npon  no  pn  34 

:moaV 

xs?™1?  prv'Vy’o  ns?  p»  ps?anx  nía  n'  i^ax  bxniz?''  *»am  35 
:psan  X371K  'mo1?  pn'^sra  ns?  V?ax  xsa  iv  pn^manm 

¡xm  pxo  n*?m  mtz?s?  p  nn  hidíi  36 


CAPUT  XVII 

00  Vs?  pnn^oxi  poi  xnnnaa  ^x-itzn  ’m  xnaria  *?a  ibón  1 
pntrn  ira  pnb  mn  x*?i  □'Tena  pn»i  "n  nna’a  mis 

:xas? 

nrca  pn*?  naxi  'mi  p-a  ]*7  an  pnaxi  ntr?a  os?  xas?  ínxi  2 
mp  posa  pnx  na  'a»  psma  pn»  na 
na1?  n,l7  pnaxi  nwa  di?  xas?  ias?nnxi  x^a1?  xas?  pn  pnxi  3 
¡xninxa  p’s?a  nn  pna  nn  p’  n^opa1?  nnsaa  p'  npox  pa 
psm  ‘r'rp  tis?  pnn  xas?1?  nas?x  na  na^a1?  •"”  mp  nc?a  -^si  4 

¡•'n1' 


32  ■”■’]  ’"n  [rpna-a  M  xan1?  rp  pan-  -i]  [sic]  pan’  n  'nía  M:  rect 
ord  in  text  I  n*?ax  H  xan1?]  [lcg  '=nx]  rp^a-x  n  'na  M  ||  33  ...  mp 

xrmn®1?]  mp  xnnn®1?  M  ||l  35  nai]  [antep?]  d»  M  ¡  ma  rp] 

ja  M  priTiamn]  primera  M  |  x:a  rp]  xn:a  rp  M. 

17  1  pnen  x-a]  'viera1?  oa  M  ||  2  "’]  [m]  vratr  np’  M 

3  ias?nnxi]  íasnnn  I;  is-'n  M  |  onxaa]  [opnxa  ]a  M  |  }vs?a]  'iT»a  M 

4  ...  xas?1?]  [leg  ti’]  nv  pan  pi-m  vsx  V'Vp  xn  p’bxn  [xlas?1?  M 
...]  xi-ao  vel  xs-ao  vel  [leg  x-'ao  var  lect  v  5]  xrao  M. 


111 


Ex  17,  5-12 


N  EOFITI  I 


5  Y  dijo  Yahweh  (')  a  Moisés:  Pasa  delante  del  pueblo  y  toma  contigo 
algunos  sabios  de  Israel  y  tomarás  en  tu  mano  la  vara  con  que  golpeaste 
el  río  (2)  y  vete. 

6  He  aquí  que  mi  Verbo  estará  situado  (3)  sobre  la  roca  en  Horeb,  y 
golpearás  la  roca  y  saldrán  de  ella  aguas  y  beberá  el  pueblo.  Y  Moisés 
hizo  así  a  los  ojos  de  los  sabios  de  Israel. 

7  Y  llamó  al  lugar  Su  Tentación  (4)  y  Sus  Reyertas  (5),  porque  altercaron 
los  hijos  de  Israel  y  porque  tentaron  delante  de  Yahweh  (6)  diciendo: 
¿De  verdad  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh  habita  entre  nos¬ 
otros  o  no? 

8  Y  vinieron  los  príncipes  de  f7)  Amaleq  y  organizaron  sus  cuadros  de 
combate  contra  f)  Israel  en  Refídim. 

9  Y  dijo  Moisés  a  Josué:  Escógenos  unos  hombres  valientes  y  sal  y 
ordena  los  cuadros  de  combate  contra  (8)  los  de  la  casa  de  Amaleq 
mañana.  He  aquí  que  yo  estaré  (9)  situado  sobre  la  cumbre  de  la  altura 
y  la  vara  con  la  que  fueron  hechos  los  prodigios  delante  de  Yahweh 
estará  en  mi  mano. 

10  Y  Josué  hizo  como  le  dijo  Moisés,  su  señor,  disponiendo  los  cuadros 
de  combate  contra  (8)  los  de  la  casa  de  Amaleq.  Y  Moisés,  Aharón  y 
Hur  subieron  a  la  cima  de  la  altura. 

11  Y  sucedió  que  cuando  Moisés  levantaba  sus  manos  en  oración,  los  de 
la  casa  de  Israel  prevalecían  y  vencían,  y  cuando  retiraba  sus  manos 
de  orar,  prevalecían  los  de  la  casa  de  Amaleq  y  caían  por  la  espada. 

12  Y  estando  las  manos  de  Moisés  levantadas  en  oración,  tomaron  una 
piedra  y  la  pusieron  debajo  de  él  y  se  sentó  en  ella  y  Aharón  y  Hur 
cogieron  sus  manos  (10)  uno  de  un  lado  y  otro  del  otro  lado  y  las  manos 
de  Moisés  estuvieron  levantadas  en  oración  recordando  la  fe  de  los 
padres  justos,  Abraham,  Isaac  y  Jacob  y  recordando  la  fe  de  las 
matronas  justas,  Sara,  Rebeca,  Raquel  y  Lea,  hasta  ponerse  el  sol  (n). 


(L)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  Nilo. 

f)  M:  «situado  delante  de  ti». 

(4)  TM:  Massah. 

0)  TM:  Meribah. 

(6)  M:  «Lugar  de  la  Tentación  y  de  la  Reyerta,  por  cuanto  los  hijos  de  Israel  se 
habían  querellado  y  por  cuanto  Yahweh  los  había  probado». 

(7)  M:  «de  la  casa  de». 

(H)  M:  «frente  a». 

(9)  M:  «mañana  yo  estaré»,  con  TM. 

(,0)  M:  «sus  dos  manos». 

(u)  M:  «levantadas  en  oración  hasta  ponserse  el  sol». 


112 


N  EOFITI  I 


Ex  17,  5-12 


Vxitf'l  X"0'3n  p  *p»  307  X0»  [!]'2D*?  *73»  77^0*7  '"  *70X7  5 

iVrm  *]T»3  30'n  xim  m  n3  rrno  'i  xiom 
]7po37  xi2'03  'nom  3*7n3  xm'o  bv  [m]»no  D"p  nao  xn  6 

1*7X11211  X'O'On  '2'»*7  11220  )7*T0  *T3»7  XO»  |7nCT7  X"0  12'0 
*7X1121  '23  ]72"1X1  V»  n'D772"*T7  n'27"02  X1DX1  1012?  X1p7  7 
'"*r  nn2'0tt;  ip'x  xosnp  jo  xn  io'o*7  mp  |702  '*t  *7»7 

:X*7  'X  |2'2'3  X"112? 

:Q'*T'D*73  *7X1121  O»  X3*7p  '110  7*7*T07  p*70»  '23*731  J7DX7  8 
X31p  '110  1107  p707  )'13'2  |'13J  |*7  in3  »t2nm*7  1t2?0  10X7  9 

xiD7m  xnoi  1211  V»  in»o  D"p  mx  xn  ino*7  p*70»  n'3i  n» 

:'1'3  '"  Dlp  |'D2  n'3  13»I7X  '1 
X3ip  'no  xnoo*?  n'3i  nt2?o  m*7  ioxi  no  *]'n  »i2nm  iasn  10 
¡xnoi  1211*7  7p'Vo  nm  |inx7  nc?07  p*?a»  nm  d» 
l'i32no  *7x1121  n'3i  pnn  7^1223  it  n'  ^pi  niro  mn  no  mm  11 
píame  p*?o»  nm  |77n  m^so*?  p  it  2720  mn  107  pnx207 

:X3in3  p*7027 

m*7»  3D'7  imnn  pim  px  73027  7*1:23  p'pt  pin  n®oi  ni  12 
[xi]oo  xi  p  im  xioo  xn  p  m  n'3  prnx  pn  nm  pnx7 
x"p'i2í  xnnax  m20'n  xioio  7*1223  p'pr  mroi  it  pim 
np3i  nnr  nnpm  xnnox  rmo'n  10107  3p»i  pnx'  omax 

¡xirotp  'sobo  i»  nx*77  Vm 


5  ”’]  ”’i  [n]’io’o  Mi!  6  [in]sno]  in  text  msno!;  panp  iriso 
M  N”D]  o'»  M  H  7  mp  ...  hitoi]  pxintn  bs  ttmsoi  ’rroi  ira 
pnn'  *on  bsi  *?kibi  ia  M  |  prm]  p"ixi  M  |  pw  1]  pon  M 
ip’N]  ip-  jtn  M  pi-a]  in  text  inmed  praecedit  pirra  quod  deld 
8  lamí]  +  n*ai  M  |  os]  *?3p7,73  M  1  9  ina]  nna  M  !  pial] 

lrn  ’naj  M  1107  pioi]  no7  por  M  |  os]  t?ap7,?a  M  |  o"p  ...  inoV] 
cf  LXX;  [D]'«p  mn  mo  M:  cfTM  10  os]  l?ap71?a  M  I  i  11  ...] 
[sa]ina?  M;  prob  inser  post  pnxm,  sed  malim  legere  simpliciter 
ina  prout  jacet  M  et  transponere  hanc  lect  ad  v  9:  ina]  ina  M 
12  it  a]  it  nina  M  |  xvmv  ...  2.°  iVsa  p’pr]  cf  110;  iVxa  jo'pt 
ipoo  ’sooo  [i]s  M  nnpns  Knnox]  nnpns  N”pnx  Nnnnax  in  text! 


13  Fxonn 


113 


Ex  17,  13-18,  5 


NEOFITI  I 


13  Y  Josué  exterminó  a  Amaleq  y  a  su  pueblo  a  filo  ([)  de  espada. 

14  Y  dijo  Yahweh  (2)  a  Moisés:  Escribe  esto  como  buen  recuerdo  en  el 
Libro  y  pon  en  los  oídos  (de)  Josué  que  haré  desaparecer  (3)  comple¬ 
tamente  el  recuerdo  de  Amaleq  de  debajo  de  los  cielos. 

15  Y  Moisés  construyó  un  altar  y  oró  (4)  allí  en  nombre  del  Verbo  de 
Yahweh  que  le  hizo  signos  (5). 

16  Y  dijo:  Juramento  ha  salido  debajo  del  trono  de  la  Gloria  del  Señor  de 
todos  los  siglos:  el  primer  (rey)  que  ha  de  surgir  de  la  tribu  de  Benjamín 
será  Saúl,  hijo  de  Qis:  él  (6)  organizará  la  guerra  contra  la  casa  de 
Amaleq  f)  y  matará  reyes  con  príncipes  y  lo  que  quede  de  ellos  los 
aniquilarán  Mardoqueo  y  Ester.  Y  Yahweh  determinó  en  su  Verbo 
exterminar  el  recuerdo  de  Amaleq  por  todas  las  generaciones. 

CAPÍTULO  XVIII 

1  Y  oyó  Jetró,  señor  de  Madián,  suegro  de  Moisés,  todo  lo  que  Yahweh 
había  hecho  a  Moisés  y  a  Israel  su  pueblo,  que  Yahweh  (8)  había 
sacado  libre  a  Israel  de  Egipto, 

2  y  Jetró,  suegro  de  Moisés,  tomó  a  Sipporah,  mujer  de  Moisés,  después 
de  que  la  había  abandonado, 

3  y  a  sus  dos  hijos,  uno  llamado  Gersón,  porque  había  dicho:  «Inmi¬ 
grante  (9)  y  residente  soy  yo  en  tierra  extranjera», 

4  y  llamado  el  otro  Eliezer,  porque  «el  Verbo  del  Dios  de  mi  padre  fue 
en  mi  ayuda  (10)  y  me  libró  de  la  espada  del  faraón». 

5  Y  vino  Jetró,  suegro  de  Moisés,  y  sus  dos  hijos  y  su  esposa,  a  Moisés, 
al  desierto  donde  él  residía,  donde  moraba  la  Gloria  de  la  Sekiná  de 
Yahweh. 


f)  M:  «la  maldición  de  Yahweh  es  la  pena  de  muerte,  y  (los)  mató  a  filo  (de 
espada)». 

(2)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(3)  M:  «haréis  desaparecer  el  recuerdo». 

(4)  M:  «el  altar  y  dio  culto». 

(*)  Esta  traducción  aramea  falsea  el  sentido  del  original;  lo  mismo  en  v  12  y 
Gn  29,17. 

(6)  M:  «que  ha  de  sentarse  sobre  el  trono  de  los  reinos  de  los  hijos  de  Israel 
es  Saúl,  hijo  de  Qis.  Él». 

O  M:  «frente  a  la  casa  de  Amaleq». 

(8)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh  a  los  hijos  de  Israel». 

(9)  TM:  Ger. 

(Iü)  TM:  'Ezri. 


114 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  17,  13-18,  5 


¡nana  mnsV  rr»»  na  pVas?  ir*  símn*1  írm  13 
swirrfT]  nsawaa  atm  xason  ao  pan  k*t  ana  nir&V  •,r’  nato  u 
¡x'air  mnn  p  pVasn  nansa  m  x’irirx  trs^a  max 
;poa  mV  asm  wi  no’a  a«a  )an  'Vm  nana  n^a  nm  is 
x'aVs  Va  pam  •’np'x  'oaia  mnn  ¡a  npsi  nsnmr  naxi  ió 
Vixtr  am  xm  pansa  xeoir  |a  □p,aV  a'nsa  [naVa]  maap 
pnaVtr  a»  psVa  Viopa  pVa»  n’a  d»  xaap  no’  xn  nrp  na 
nna^aa  nax  «a  nnoxi  ana  pnm  ps'trr  pna  n^niraa  nai 

:pna  mV  pVasn  xnan  m  x^traV 


CAPUT  XVIII 

ntraV  assn  na  Va  m  niraa  aan  paaa  nan  nn1  san  i 
:mnxa  ja  ppns  Vxntr  m  •’v>  pax  max  mas?  VxnmVi 
¡nm  paira  ana  |a  mraa  xnnx  naiax  m  mraa  aan  nrv’  aon  2 
amm  nía  aax  max  Diraa  pma  ana  matr  n  ais  pan  na  3 

n-aai  xsnxs  xnn 

anm  n»oa  xaxa  nnVx  aa^a  max  nTsrVx  xranxa  nan  4 

:n»aaa  xaana  ’m 

xma  xaaaaV  nira  nnV  n-nnxi  aam  ntraa  aan  nm  xnxi  5 

:"n  xnrmr  ap'x  m®  pna  )an  nir 


13  oiroV]  mnsV  ’’nai  xVtip  ,v,a  [x]nair  M  ||  14  ,v’]  asa 

•"a  M  xnson  ...  xa]  [x]nDoa  nan  M  ymn"[a]]  yannn  in  text!  1 
naaaa  rn  x’itipx]  trinan  n’  pxnrn  M  |i  15  ’Vm  nano]  nVoi  xnano 
M||  16  [naVa]]  in  text  nxai  |  xm  wp  ...  Dp’oV]  man  Vy  nrroV 

xi m  ir’p  na  Vix®  xm  [V]xnsr  aaa  pnaroVa  M  |  pVoy  rra  as]  VapV? 
pb ay  [n]nn  M  lina  n”nipaa  nai]  fimo  n’mipom  I  |  pna]  pmo  M. 

18  1  Vxnr1  rr  •”••]  Vxnisr  aa  rr  ,v,n  [n’njom  M  ||  2  paipa  ana  |a] 
pa®  n  ana  Mil  3  nía]  na  I  |  n’atp  n]  mira  I  1  ana]  nana  M  ||  4 
xranxa]  mana  I  ||  5  nir  xim]  id  M  xnraw  ap’x]  [x]nra®  a p’  M. 


115 


Ex  18,  6-16 


N  EO  F l T  l  t 


6  Y  dijo  a  Moisés:  Yo,  tu  suegro  Jetró,  vengo  junto  a  ti  y  tu  esposa  y 
sus  dos  hijos  con  ella  (lit.:  «con  él»:  ' myh ), 

7  Y  Moisés  salió  al  encuentro  de  su  suegro  y  le  saludó  y  besó  y  se 
saludaron  mutuamente  y  entraron  en  la  tienda. 

8  Y  Moisés  contó  a  su  suegro  todo  lo  que  Yahweh  (!)  había  hecho  al 
faraón  y  a  los  egipcios  en  relación  con  Israel,  todas  las  angustias  que 
les  salieron  al  paso  en  el  camino  y  que  Yahweh  (2)  les  había  salvado. 

9  Y  se  alegró  Jetró  de  todo  el  bien  que  había  hecho  a  Israel  Yahweh  (*) 
que  les  había  librado  de  las  manos  de  los  egipcios. 

10  Y  dijo  Jetró:  Bendito  sea  Yahweh  que  os  libró  de  las  manos  de  los 
egipcios,  de  las  manos  del  faraón;  que  libró  al  pueblo  del  yugo  de  la 
esclavitud  de  los  egipcios. 

1 1  Ahora  conozco  y  me  es  claro  que  Yahweh  es  más  poderoso  que  los 
dioses  y  Señor  sobre  todos  los  señores,  pues  con  lo  que  los  egipcios 
excogitaron  contra  Israel  — arrojar  a  sus  hijos  al  río —  con  eso  mismo 
tomó  venganza  de  ellos:  Yahweh,  con  su  Verbo,  lo  determinó  y  hundió 
sus  carros  en  el  mar  de  los  Juncos  (3). 

12  Y  Jetró,  suegro  de  Moisés,  tomó  holocaustos  y  sacrificios  santos  para 
el  nombre  de  Yahweh  (4)  y  vinieron  Aharón  y  todos  los  sabios  de  Israel 
a  comer  pan  (5)  con  el  suegro  de  Moisés  delante  de  Yahweh. 

13  Al  día  siguiente,  Moisés  se  sentó  a  administrar  justicia  al  pueblo  y  el 
pueblo  estuvo  en  pie  delante  de  Moisés  desde  la  mañana  a  la  tarde. 

14  Y  vio  el  suegro  de  Moisés  todo  lo  que  hacía  al  pueblo  y  dijo:  ¿Qué  es 
esto  que  haces  al  pueblo?  ¿Por  qué  te  sientas  tú  solo  y  todo  el  pueblo 
está  de  pie  al  lado  tuyo  desde  la  mañana  hasta  la  tarde? 

15  Y  dijo  Moisés  a  su  suegro:  Porque  el  pueblo  viene  a  mí  para  pedir 
instrucción  de  delante  de  Yahweh. 

16  Cuando  tienen  algún  asunto  judicial  de  palabras,  vienen  a  mí  y  juzgo 
entre  unos  y  otros  y  les  doy  a  conocer  las  leyes  de  Yahweh  y  los 
estatutos  de  la  Ley. 


(1)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  M:  «su  Verbo». 

(3)  M:  «con  el  (mismo)  plan  tomó  venganza  el  faraón  (sic)  de  ellos  y  hundió  sus 
carros  en  el  mar  de  los  Juncos». 

(4)  M:  «delante  de  Yahweh». 
f)  M:  «a  tomar  alimento». 


116 


N  EO  F IT  I  I 


Ex  18,  6-16 


¡mas  ma  p-im  -jnnxi  -|nnV  tx  nr'  -j[/i]an  mx  n®aV  “taxi  6 
nal  iVxim  mrr  maVrca  Vxtrn  man  manpV  n®a  pan  i 

¡marcaV  iVsi  aVcn  pVa  m-ianV 
pos  Vs  msaVi  nsnoV  tosí  na  Vo  m  'lanV  npa  8 
pnrr*  avizn  xnmxa  pnrr  jsnx  n  x^ps  Va  rv’  Vxmm 
ja  pnrr  ar&  n  Vx-wV  ñas  ’-r  xnao  Va  Vs  nrv'  mm  9 

m-ixan  pm*r 

'it  jai  "isan  pmm  ja  pan'  ar®  •h  -pía  nn’  naxi  io 
¡"-isan  pnmasir  ti  mnn  ]a  xas  m  aran  ns-ion 
pa-n  xmVx  ]a  xin  pj/'Jpn  anx  'V  xm  'Vn  dst  pna  xn  n 
xanaV  [V]xmzr  Vs  "-isa  íanpm  xainaa  anx  xman  Va  Vs 
sbdi  -iax  mna'aa  pma  snam  xairnaa  na  xnmV  pmia 

:*pon  xa’a  prr’amx  rr 

xnxi  "n  mairV  panip  noasi  piVs  nipan  nan  nn1  aon  12 
anp  nizan  nan  as  xanV  Va^aV  Vxncm  x’B’an  Vai  ■pnx 
anp  xas  íapi  xas  r r  paV  npa  arvn  nnnan  xav  ja  mm  13 

¡xrcan  ns  xnss  |a  n»a 

xains  na  naxi  xasV  ñas  mm  na  Va  rr  mran  man  xam  14 
xas  Vai  -[mnVaV  am  nx  na  VVia  ]a  xasV  ñas  nx  n  pnn 

¡xrcan  ns  xnas  ]a  -piVs  pa"p 
]a  jaVix  sanaV  xas  vvnV  pnx  anx  nanV  nira  naxi  15 

í'"  anp 

pai  na)  pa  pnxi  'miV  pmx  pVan  pn  pos  pnV  nm  anx  16 
¡xmmx  mu  mi  vm  na^p  m  pnm  smxi  mnan 


6  -|[i]an]  i  superadd  nna]  unía  1  |  8  ,vi]  ”n  [nj-na’a  M 

«•’]  [npna'a  M  I  9  ”’]  '"n  [npna-a  MH  "isai]  'xnxan  M  10 
aran]  anen  I  |  mnn  ja]  mnna  I  |P  11  n»T  jna]  r-ST  na  M 
*j[-]pn]  intext'jipn  ppm...snam  xainsa]  [leg?  -"]  nina  snsnx  xnama 
«pon  [x]a’a  jirra-mn  satsi  jima  M  12  "n  rra®V]  mp  ja  M 
xanV  Va’aV]  jira  Va’aV  M  [I  14  *piVs]  *p'Ss  I  |  «nos  ja]  [xn]Dxa  1 
15  sanaV  ...  jmx]  sanaV  [...  ?]  jin-  M  ]  I  16  j-a  jnxi  ...  J’^an] 

j’a  j”n  niNi  tu1?  jtk  j^an  M  j^nx]  j-nx  I. 


117 


Ex  18,  17-27 


N  EOF1TI  I 


17  Y  le  dijo  el  suegro  de  Moisés:  No  está  bien  esto  que  haces. 

18  Te  fatigarás  tanto  tú  como  este  pueblo  que  está  contigo,  porque  es 
demasiado  duro  para  ti:  no  puedes  hacerlo  tú  solo. 

19  Escucha  ahora  mi  voz:  te  daré  un  consejo  y  Yahweh  ( 1 )  será  contigo: 
sé  tú  para  el  pueblo  a  modo  de  impetrador  de  instrucciones  de  delante 
de  Yahweh,  y  llevarás  los  asuntos  delante  de  Yahweh. 

20  Y  les  enseñarás  la  Ley  y  los  estatutos  (2)  de  la  Ley  y  les  darás  a  conocer 
el  camino  por  el  que  han  de  ir  y  las  cosas  (3)  que  han  de  hacer. 

2 1  Y  mirarás  entre  todo  el  pueblo  por  varones  valientes,  temerosos  delante 
de  Yahweh,  veraces  (4),  enemigos  de  la  riqueza  (adquirida  por  enga¬ 
ños)  (5)  y  los  pondrás  sobre  ellos  como  jefes  de  mil,  jefes  de  cien,  jefes 
de  cincuenta  y  jefes  de  diez. 

22  Y  administrarán  justicia  al  pueblo  en  todo  tiempo,  y  todo  asunto  grave 
lo  traerán  a  ti,  y  todo  asunto  sin  importancia  lo  juzgarán  ellos  y  se 
aligerará  (6)  sobre  ti  la  carga  y  ellos  la  llevarán  contigo. 

23  Si  haces  esto,  y  Yahweh  te  lo  manda,  podrás  mantenerte  en  pie  C)  y 
también  todo  este  pueblo  entrará  en  paz  en  sus  lugares. 

24  Y  Moisés  escuchó  la  voz  (8)  de  su  suegro  e  hizo  todo  lo  que  dijo. 

25  Y  Moisés  escogió  varones  valientes  entre  todo  Israel  y  los  colocó  como 
jefes  sobre  el  pueblo,  jefes  de  mil,  jefes  de  cien,  jefes  de  cincuenta  y 
jefes  de  diez. 

26  Y  juzgaban  (9)  al  pueblo  en  todo  tiempo:  los  asuntos  graves  los  traían 
a  Moisés  y  los  asuntos  pequeños  ellos  los  juzgaban. 

27  Y  Moisés  despidió  a  su  suegro  y  marchóse  a  su  tierra. 


(')  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(-)  M:  «las  instrucciones». 

(3)  M:  «la  obra». 

(J)  M:  «rectos». 

(5)  Borrado  por  la  censura. 

(6)  M:  «cosas  pequeñas  las  juzgarán  ellos  y  serás  aliviado,  y  llevarán». 

(7)  M:  «te  (lo  manda)  el  Verbo  de  Yahweh,  podrás  mantenerte  en  pie»  o:  «per¬ 
vivir». 

(8)  M:  «la  voz  de  sus  palabras». 

(9)  M:  «y  juzgaban»  (otra  escritura). 


118 


N  EOFITI  I 


Ex  18,  17-27 


¡na»  nx  n  xains  ppn  xV  n’V  ntran  -nan  naxi 
■pa  f]pn  anx  *]a»  n  p’Vxn  xa»  mnV  nx  mnV  'sVn  "sVa 
qninVa  rrrv’  na»aV  V^a*1  nx  n'V  xains 
xa»V  nx  -in  -ja»  ■"nn,,i  ns»  *]n-  p»'x  'Vpa  »air  pna 
anp  x'-ain's  nx  'n'm  onp  |a  jdVix  »anaa 
xmx  n"  pnV  ¡nini  xn-’-nix  imi  m  xa-'-'p  n-  pnn-  anim 

¡pías’  ’n  xaina  n'i  na  paVn'  ’n 
pía)  *’■’*’  anp  ja  pVnn  V'n  nai  pnai  xa»  Vaa  'ann  nxi 
paVx  manan  pn'V»  uní  [xnp'trn]  xnaa  pmo  piatrip 
:niír»  manam  pran  manan  pixa  manan 
-jnnV  nn  pn*"'  an  mna  Va  mnm  n»ir  Vaa  xa»  n  prnn 
¡■ja »  pisan  *piV»a  Vpn  prx  pin*1  n»T  mna  Vai 
nmVi  ap’aV  Vam  in-’  npan  na»n  pnn  xains  n*1  )x 

¡DVira  pV»'  pnnnxV  pVxn  xa»  Va 
¡naxn  na  Va  nasi  nann  nVpV  nira  saan 
V»  pirxn  pnn*1  vun  Vxmzp  Va  )a  Vn  nai  pnai  mra  nnai 
¡nntrs  manan  piran  manan  pixa  fanam  psVx  manan  xa» 
nn  nira  nnV  pn1  xnrp  xaina  n  nsir  Vaa  xa»  n  nm 

¡prx  pin"  xt»t  [x]ains 
¡nsnxV  nV  Vtxi  man  n  nira  nVn 


18  pay]  inmediate  praec  in  text  TinV  quod  deld  |  ppn]  +  ton  M 
19  «,]  .«t  [n]— ia’a  M  yanaa]  yany  I  20  nmi  [vel  sa^y]] 
'nnmt  M  Kmx]  mis  M  |  saína]  snaiy  M  ||  21  piüinp]  pony  M 

[snp-cn]]  rasum  a  cens  ||  22  pim  nyr  Dina]  pnr  ”T»T  'ama  M 

piyan  ...  nina]  -piVya  [leg?  Wipnn]  VVipini  prn  pnm  [x]t»t  [s]aina 
pbao’i  M  1  23  op-ab  ...  -jn’]  np-aV  Virm  ,v,i  [npna-’a  -jn*  M 

24  nVp1?]  ’iVa  bpb  M;  huc  vid  refer  nVa  *?p  quae  habet  M  ut  varia 
lect  v  27  ¡l  26  iplm  nm]  in  text  prn  pim  M  |  saína  m] 
tib  m  I  prs]  pin  M. 


17 

18 

19 

20 

21 

22 

23 

24 

25 

26 

27 


119 


Ex  19,  1-8 


NEOFIT]  1 


CAPÍTULO  XIX 

1  En  el  mes  tercero  de  salir  libres  los  hijos  de  Israel  del  país  de  Egipto, 
en  este  mismo  día,  entraron  en  el  desierto  del  Sinaí. 

2  Y  partieron  de  Refidim  y  vinieron  al  desierto  de  Sinaí  y  acamparon  en 
el  desierto  e  Israel  se  estableció  allí,  en  frente  del  monte. 

3  Y  subió  Moisés  a  pedir  instrucción  de  delante  de  Yahweh,  y  le  llamó 
la  Palabra  (*)  de  Yahweh  desde  el  monte  diciendo:  Asi  dirás  a  los  de 
la  casa  de  Jacob  (2)  y  comunicarás  a  la(s)  tribu(s)  de  los  hijos  de 
Israel  (3): 

4  Vosotros  habéis  visto  todo  lo  que  (4)  que  he  hecho  a  los  egipcios,  y  que 
os  he  trasportado  a  vosotros  en  las  nubes  de  la  Gloria  de  mi  Sekiná , 
sobre  alas  de  raudas  águilas  (6),  y  os  he  acercado  a  la  enseñanza  de  mi 
Ley. 

5  Y  ahora,  si  oís  realmente  a  la  voz  de  mi  Verbo  y  observáis  mi  alianza, 
seréis  para  mi  nombre  un  pueblo  (6)  querido,  como  propiedad  entre 
todos  los  pueblos,  porque  mía  O  es  toda  la  tierra. 

6  Y  vosotros  seréis  para  mi  nombre  reyes  y  sacerdotes  y  un  pueblo  santo. 
Éstas  son  las  palabras  que  hablarás  con  los  hijos  de  Israel. 

7  Y  vino  Moisés  y  llamó  a  los  sabios  del  pueblo  (8)  y  expuso  ante  ellos 
todas  estas  palabras  que  le  mandó  Yahweh. 

8  Y  respondió  todo  el  pueblo  a  una,  con  corazón  perfecto,  y  dijeron: 
Haremos  todo  lo  que  Yahweh  (9)  ha  dicho.  Y  Moisés  repitió  las  pala¬ 
bras  del  pueblo  en  oración  delante  de  Yahweh. 


(')  En  el  texto  arameo  Dibberah ,  «el  Logos»,  «la  Palabra»,  «el  Verbo»;  cf  Nm  7,89. 
Ordinariamente  se  utiliza  en  el  texto  Memra. 

(2)  M:  «a  los  hombres  de  la  casa  de  Jacob». 

(3)  M:  «a  las  mujeres  de  la  casa  de  Jacob  y  comunicarás  a  los  varones  de  la 

casa  de  Israel». 

(4)  Lit:  «la  voz»;  pero  el  texto  está  equivocado  y  hay  que  leer  con  I:  «todo  lo  que». 

(6)  M:  «que  me  he  vengado  de  los  egipcios  y  os  he  llevado  a  vosotros  sobre 

ligeras  nubes  como  sobre  alas  de  águilas». 

(6)  M:  +  «distinto». 

(7)  M:  «del  nombre  de  Yahweh  es  toda». 

C)  M:  «a  los  sabios  de  Israel». 

(e)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 


120 


NEOFITI  1 


Ex  19,  1-8 


CAPUT  XIX 

xsnx  ja  ppns  Vinar  ’m  pnrip^ax  pata  xvpVn  xnva  i 
rrm  xnanaV  iV»  pin  xav  pT  *pn  ansoi 
unai  xnanaa  pian  'ron  xnanaV  pnxi  d'tsi  p  íVtwi  2 

:x*tid  Vap  Va  Vxiet  jan 

p  vnn  n*ran  n'V  xnpi  •,v’  mp  p  jdVix  »anaV  pVo  nrcai  3 
:Vxiar  ’m  xaatrV  vnni  apir  n’anV  na^n  pía  na^aV  khü 
np’x  m»a  pan'  rman  msaV  masi  xVp  rr  priman  pnx  4 
¡•'rrmx  jsVixV  pan'  rrmpi  pV’Vp  p-nw  'Din  V»  Tirau; 
pmm  ■wp  rr  piani  naa  Vpa  jisanm  »awa  px  jnai  5 
Va  xvi  nn  anx  n^ax  Va  ja  nVio  “pn  pa'an  d»V  •’arcV 

:X»"1X 

x^ains  p^Vx  xarnp  ,naxi  pinai  paVa  'a^V  pinn  pnxi  6 

:Vxner  va  as?  VVan  n 

x^ains  Va  rr  pn’anp  vtoi  xa»  •’a'anV  xnpi  ntra  xnxi  1 

nvi1’  npa  n  p'V'xn 

na»i  VVan  na  Va  [jpnaxi  xaVrc  xaVa  xnna  xa»  Va  pnn  8 

mp  iVsa  xasn  pn'Va  n-  npa  nmi 


19  1  pnnp’sx  pn]  pnnipsxa  M  ||  2  ímai]  p-rcn  M  |  Vap  Va] 

VapiVa  M  |B  3  »anaV]  sianaV  M  |  apir  nmV]  nvrn  nwxV 
ap»'-r  M  |  Vxn®'  nan  ...  apir  nmV]  ’-iajV  nnrn  ap»’  nm  x-wV 
Vxnir  nm  Mil  4  pV'Vp  ...  xVp]  pan’  n’Vaoi  nnxa  p  nsnsnx  v 
piro  vía  Va  -pn  pV’Vp  pus?  V>v;  xVp  leg  «Va  c  (?)  I  ||  5  px  pnai 

vapa]  id  M;  in  text  ante  px  ponitur  falso  ox  |  D»V]  +  pnx  M  |  mn 
Va  xv]  Va  xv  m  narcV  M  ||  6  X’aino  ...  xcnp]  p’Vx  xmp 

v  i£Vm  M  ||  7  xa»  vanV]  [Vx-i]w-r  v,a,anV  M  ||  8  p:sn] 

vel  73571?  I  |  ’•"]  ”n  [npna-a  M  |  pn-Va]  [xpvan  M  l  pn'Va 
xasn]  [x]as?  [’Jains  M. 


121 


Ex  19,  9-18 


N  EOFITÍ  I 


9  Y  dijo  Yahweh  0)  a  Moisés:  He  aquí  que  mi  Verbo  se  te  aparecerá  en 
el  poder  (=  en  lo  más  espeso)  de  la  nube,  a  fin  de  que  el  pueblo  oiga 
al  hablarte  y  crean  también  siempre  en  tu  profecía,  Moisés,  siervo  mío. 
Y  Moisés  refirió  las  palabras  del  pueblo  delante  de  Yahweh. 

10  Y  dijo  Yahweh  (‘)  a  Moisés:  Vete  junto  al  pueblo  y  haz  que  se  santi¬ 
fiquen  hoy  y  mañana  y  laven  sus  vestidos. 

1 1  Y  estén  dispuestos  para  el  día  tercero,  pues  en  el  día  tercero  se  apare¬ 
cerá  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh  a  los  ojos  de  todo  (2)  el  pueblo 
sobre  el  monte  Sinaí. 

12  Y  fijarás  un  límite  al  pueblo  todo  alrededor  diciendo:  Tened  cuidado 
de  no  subir  al  monte  y  de  no  acercarse  a  sus  extremos  (3);  todo  el  que 
se  acerque  al  monte  será  muerto  irremisiblemente. 

13  Que  la  mano  del  hombre  no  se  acerque  a  él  porque  será  apedreado  sin 
remisión  o  dardos  de  fuego  serán  soltados,  serán  arrojados  (4)  contra 
él,  ya  sea  animal  ya  hombre  no  vivirá;  cuando  se  toque  (5)  el  cuerno  (ü), 
Moisés  y  Aharón,  sólo  ellos,  estarán  autorizados  a  subir  al  monte. 

14  Y  bajó  Moisés  de  la  montaña  junto  al  pueblo  y  santificó  el  pueblo  y 
ellos  lavaron  sus  vestidos. 

15  Y  dijo  al  pueblo:  Estad  preparados  por  tres  días:  ninguno  de  vosotros 
use  del  matrimonio  (7). 

16  Y  al  tercer  día,  al  tiempo  de  la  mañana,  hubo  truenos  y  relámpagos  y 
una  densa  nube  sobre  el  monte,  y  el  cuerno  fofísimo,  y  todo  el  pueblo 
que  estaba  en  el  campamento  se  atemorizó. 

17  Y  sacó  Moisés  al  pueblo  del  campamento  al  encuentro  de  la  Gloria  de 
la  Sekiná  de  Yahweh  y  se  quedaron  al  pie  de  la  montaña. 

18  Toda  la  montaña  de  Sinaí  humeaba  porque  se  reveló  sobre  ella  la 
Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh  en  el  fuego;  y  subía  el  humo  como  el 
humo  de  un  horno  (8)  y  toda  la  montaña  retemblaba  fuertemente  (9). 


(1)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  M:  «se  manifestará  el  Verbo  de  Yahweh  viendo  todo». 

(3)  M:  «(de  no)  acercarse  a  sus  extremidades».  Esta  nota  está  fuera  de  lugar, 
en  el  M  del  v  13. 

(4)  M:  «serán  disparados  contra  él». 

(5)  M:  «al  toque  del  cuerno  ellos  subirán  a  la  montaña». 

(6)  M:  «el  cuerno»  (qrn  =  un  cuerno). 

(7)  Lit:  «se  acerque  al  uso  del  lecho». 

(8)  M:  «se  conmovió  y  se  llenó  del  esplendor  de  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yah¬ 
weh,  y  subía  el  humo  como  el  humo  de  un  horno». 

(9)  M:  «en  la  llama  de  fuego;  y  subía  el  humo  como  (humareda)  de  humo  de  un 
horno  y  temblaba  todo  el  pueblo  que  estaba  en  el  campamento». 


122 


N  E  O  F  I  T  I  I  Ex  19,  9- 

VVn  j»  xu»a  xsprn  i1?»  'Vina  nao  xn  [n]rc»V  •’*’*’  "taxi 
pan’  na»  nrca  irixiaia  ^xi  *p»  vnVVan  xas?  psaan 

d*t¡?  x»»a  prrVa  rr  n^a  am  dV»V 
vnaVi  pan  xav  pnrr  trrprn  xa»  rvnV  Vrx  nrcaV  aaxi 

¡prrmV  p-mrn 

'Vinn  x'vrVn  xava  mix  x^rrVn  xarV  analta  pim 
x*no  V»  xa»  Va  t»V  "n  xnra®  ap'x 
x-noV  pcaV  xVa  paV  nmtx  aa^aV  "mn  *wn  xa»  n**  nnnrn 
: V» [■’J ta p rv*  Vüprr  x-nüV  aap'a  Va  •aViarca  aapaV  xVn 
mrxa  pvi  ix  anrv  [x]anna  max  tzaxa  xa'  rra  aapn  xV 
arca  xaairc  »pnaa  'ir  xV  aai  px  “v»3  |x  n-’a  ppaar  [i]ar 

¡xaiaV  pcaV  pan  pin'  prx  pnxi 
tpyranaV  vrnm  xa»  rv*  anpi  xa»  rmV  x-no  ]a  nara  nnn 
anaamV  aai  paja  aap'  xV  par  xnVnV  piara  pin  [x]a»V  aaxi 

:oa»a 

ppn  p»i  ]paai  pVp  rmm  xaau  nnsV  xTrVn  xava  mm 
¡xrvnam  *a  xa»  Va  i»t»tíxi  xanV  *iprrí  xasin  xaia  V» 
xrvnw»  p  ■"«a  xnrs»  ap*x  maapV  xa»  rv  nara  p-’axi 

••xaioa  aVsrra  ian»nx*i 
ap*x  aV»  rvVinxa  VVia  |a  rrVia  pn  mn  *roa  x-ntn 
Va  »T»arxi  xnnxa  xnna  xnn  HpVoi  xnrcxa  •"«a  [xjnraar 

¡xanV  xaia 

9  w]  '”a  [n]*aa*a  M  ||  10  '”]  '"a  [npaa'a  M  ||  11  ...  'Vmn 

Va]  Vd  p*an  '«a  [npaa’a  ”Vinx  M  ||  12  xVai  xaiaV]  xVi  xmaa  M  ! 

aViswa  aapaV]  [n]*s”Da  aapa[V]  M:  huc  transf  ex  M  v  13  aap*a 
Vapn*  xmaV]  Vapna  maa  aap*a  M  |  Vpjapn*]  *  superadd  a  sofer  ||  13 

[llar]  lect  dubia:  in  text  áar  |  n*a  ppaar]  n’a  [leg  piDE’prr]  patfpn*  M  | 
xmaV  ...  spnaa]  xmaV  [leg  ppo*]  Vipo*  pin  xarntaa  nspnaa  M  I  xasia] 
[leg  pp]  np  M  ||  15  piara]  pi’ar  I  !  par]  ”ar  I;  par  M  |  aap*] 

paapn  M  ||  16  masV]  asa  M  |  *)pni]  'pn  M  ||  17  maa  ja] 

xn*aaa[a]  I  ||  18  xnnxa  ...]  pVor  ”’a  nmraa  ap*  rra  ’Vanxr  *pnnx 

[x]nnxa  [leg  xaarp]  xaaVp  i’n  '’aaip  M  !  xanV  ...  xnaxa]  xamVaa. 
n*xa  xas  Va  isn  nnnx  pn  [leg  mapa]  papa  xnn  pVoi  xaxa 
[x]n*aaaa  M. 


18 

9 

10 

I  I 

12 

13 

14 

15 

16 

17 

18 


123 


Ex  19,  19-25 


NEOF1TI  I 


19  El  sonido  del  cuerno  se  iba  haciendo  fortísimo,  Moisés  hablaba  con 
voz  suave  y  de  delante  de  Yahweh  se  le  respondía  por  un  trueno. 

20  Y  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh  se  reveló  (‘)  sobre  el  monte 
Sinaí,  sobre  la  cima  del  monte,  y  llamó  el  Verbo  de  Yahweh  a  Moisés 
desde  el  monte  y  Moisés  subió. 

21  Dijo  Yahweh  (2)  a  Moisés:  Baja,  advierte  al  pueblo  que  no  se  atropellen 
ante  Yahweh  para  ver  y  caigan  de  entre  ellos  mucho  pueblo  (3). 

22  Incluso  los  sacerdotes  que  están  (4)  para  el  servicio  ante  Yahweh  han 
de  purificarse  para  que  no  vaya  (5)  contra  ellos  la  ira  de  delante  de 
Yahweh. 

23  (Y  dijo  Moisés  a  Yahweh)  (6):  El  pueblo  no  puede  subir  al  monte  Sinaí 
porque  Tú  nos  advertiste  diciendo:  delimita  la  montaña  y  declárala 
sagrada. 

24  Díjole  Yahweh:  Anda,  baja  y  sube  tú  y  Aharón  contigo;  pero  los 
sacerdotes  y  el  pueblo  no  se  precipiten  a  subir  ante  Yahweh  para  que 
no  haya  ira  contra  ellos. 

25  Y  Moisés  descendió  del  monte  junto  al  pueblo  y  les  dijo:  Acercaos, 
recibid  los  diez  mandamientos  (7). 


(‘)  M:  «y  se  reveló  el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(3)  Lit:  «muchas  muchedumbres»,  pero  esta  palabra  derivada  del  griego  ojlos, 
se  emplea  frecuentemente  en  sentido  singular  de  «pueblo»;  «mucha(s)  muchedumbre(s)» 
es  muy  frecuente  en  Mt,  Le  y  Ac. 

(4)  M:  «que  se  acercan». 

(5)  M:  «se  encienda». 

(6)  Falta  en  el  texto. 

O  Lit .  «las  diez  palabras». 


124 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  19,  19-25 


D'sn  'jipa  Waa  mn  nrca  xnnV  r)pm  Vtx  xm mtm  xVp  mm  19 

:*?pa  mb  msna  mn  v''’  mp  jai 
xnpi  mío  ba  Toi  xma  Vs?  ■"•’i  xnrarc  np'x  m^mxi  20 
¡nwa  p*?oi  xmo  [  +  ?  crn]  ja  nrca*?  ■,v,n  mnava 
mama1?  mp  jipnm  xVn  xasa  mnox  mn  nwa1?  •"•'  naxi  21 

:po  i'dVdix  jima  Ven 

jiña  nm  x^n  jiiznpm  nnp  j^arcai  j'a^pn  N^na  mnVi  22 

:•’’***  mp  |a  nn 

□nx  man  xmaV  pona1?  xas?  x*?  [•’•’•’  mp  mra  naxi]  23 
:mm  unpi  xmo  m  nnn  nan1?  ja  nnnox  nx 
xb  xasn  xmnai  -jas?  pnxi  nx  pmm  mn  Vrx  m*?  naxi  24 
mm  jiña  nm  xVn  w  nnp  pea1?  ppnm 
xnmtrr  Vmap  lanp  jin1?  naxi  xav  nnV  xmo  p  n^a  nmi  25 

tx^man 


19  n  Vipa]  *?pa  leg  et  vid  transp  post  rrV  c  440,  etc.  ||  20 

wn  ...  mVmxi]  ,vn  [n]nDD  SvVinto  M  ||  21  mi  ”n  [njniro  M 

22  j-m-pn]  panpn  M  |  ’irr]  *^iprr*  M  |  nn  jiña  nn’]  [leg  nipn’]  mp™ 
[leg  nn  vel  -Tn  =  KTn]  irn  jna  M  ||  23  [  ]]  desider  in  text;  omiss 

ex  homoiotel  pera1?]  pica1?  M. 


125 


Ex  20,  1-4 


N  EO  F I T  I  I 


CAPÍTULO  XX 

1  Y  habló  Yahweh  (')  toda  la  excelencia  de  estos  mandamientos  diciendo: 

2  Primer  mandamiento  que  (2)  salió  de  la  boca  del  Santo  — sea  su  nombre 
bendito —  como  centellas  y  relámpagos  y  como  lámparas  de  (fuego)  (3): 
una  lámpara  de  fuego  a  su  derecha  y  una  lámpara  de  fuego  a  su 
izquierda,  volando  y  remontándose  por  el  espacio  celeste  y  volviendo; 
y  todo  Israel  lo  veia  y  temía,  y  al  volver  se  grababa  en  las  dos  tablas 
de  la  alianza  y  decía:  «Pueblo  mío,  hijos  de...».  Y  volvía  y  rodeaba  los 
campamentos  de  Israel  y  cuando  tornaba  se  grababa  sobre  las  tablas 
de  la  alianza  mientras  todo  Israel  lo  veía.  Entonces  (4)  gritaba  y  decía: 
«Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  Yo  soy  Yahweh,  vuestro  Dios,  que  os  he 
redimido  y  os  he  hecho  salir  libres  del  país  de  Egipto,  de  la  casa  de 
servidumbre». 

3  El  segundo  mandamiento  cuando  salía  de  la  boca  del  Santo  sea  su 
nombre  bendito —  era  como  centellas  y  como  relámpagos  y  como 
lámparas  de  fuego:  una  lámpara  de  fuego  a  su  derecha  y  una  lámpara 
de  fuego  a  su  izquierda,  volando  y  remontando  por  el  espacio  celeste 
y  volviendo;  y  todo  Israel  lo  veía  y  temblaba;  y  al  volver  se  grababa 
en  las  dos  tablas  de  la  alianza  y  decía:  «Pueblo  mío,  hijos  de...»  Y  volvía 
y  daba  la  vuelta  sobre  los  campamentos  de  Israel  y,  cuando  tornaba, 
se  grababa  en  las  tablas  de  la  alianza  mientras  todo  Israel  lo  veía  y  así 
decía  gritando:  «Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  tendrás  otro  Dios  fuera 
de  mí». 

4  No  os  haréis  (ídolo  ni  figura)  (5)  ni  imagen  alguna  de  lo  que  hay  en  los 
cielos,  arriba,  ni  de  lo  que  hay  en  la  tierra,  abajo,  ni  de  lo  que  hay  en 
las  aguas  de  debajo  de  la  tierra,  debajo. 


(*)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  I:  «cuando  salió». 

C)  Palabra  mal  transcrita  por  el  copista. 

(4)  M  l.°:  «y  así  gritando  decía...  y  todo  Israel  lo  veía  cuando  gritando  decía: 
«Pueblo  mío,  hijos  de  Israel»;  M  2.ü:  «y  así  gritando  decía...  viéndolo  todo  Israel». 

(5)  Raspado  por  la  censura. 


126 


NEOFITI  I 


Ex  20,  1-4 


CAPUT  XX 

na1»1?  p'Vxn  x^man  naw  Va  m  v,<’  Wai  i 
~pn  iniaa  nair  xm  xtrnp  ma  p  p’si  mm  N’mp  2 

nsaVi  nw  p  un  naaV  *i[i]n  pnaaV  *pm  ppna  ym  pp-T 
p^an  Vxmr  Vai  "irm  x^arc  nnxa  ms  mVxarc  p  xirxn 
xa»  naxi  xa^p  mi1?  pin  Vs?  ppnnai  mn  mm  pVnm  mrr 
mi1?  Vs?  ppnnai  uní  Vxmrrn  pmivmmra  Vs?  «pai  mm  [  ]  na 
na  •»»»  naxi  mis  mn  pa  mm  pnn  Vxmm  Vai  xa^p 
xinx  p  ppna  pam  npaxi  npna  n  panVx  *’•’*’  xm  nix 

¡na»  mn  p  ansai 

ppt  *pn  -paa  nap  xm  xrcmp  ma  p  pai  mn  na  xnn  xmnn  3 
naaVi  nra'  p  xmn  naaV  mn  pasa1?  *pm  ppna  Tm 
p'an  Vxmr  Vai  mm  x'aw  mixn  o^üi  nna  nVxair  p  xrcxn 
'as?  naxi  xa^p  miV  pan  bv  ppnnai  mn  mm  pVnm  mm 
’mb  Vv  ppnnai  mm  Vxmrrn  pmnmmpa  bv  rjpai  mm  []  a  a 
Vxmr  na  'as?  naxi  mis  [n]m  pi  mm  pan  Vxmjr  Vm  xa^p 

:aa  na  xnnx  hVx  -\b  mm  xV 
V'yVa  x^arca  n  man  Vm  [nmsi  aVx]  paV  pnavn  xV  4 
¡mnn  p  xsnxV  mnn  p  xma  m  ynV  |a  xsnxn  m 


20  1  ,v’]  '«n  [nl-na’a  M  1 1  2  mnn]  mn  na  1 1  did]  os  1 1  pnsa1?] 

=  Xa  linde;',  y  TaV  I:  I  falso  ponitur  ut  var  lect  pro  ppn  |  n[i]n]  mn  in 
text!  nsaV]  noV  I  |  -n  Mas?  ...  Vxmr  Vai  mm]  mm  p-an  (V]xmr’  Vai 
[Vjxnar  na  "as  naxi  [xja-’p  ’mV  pnn  Vy  ppnnai  mn  mm  pnm  M  | 
[  ]]  hic  et  v  3  rumpitur  paraphr  et  altera  inducitur  |  ...  mis  mn  pa  ...] 
na  ’a»  naxi  ms  mn  na  mrr  ptn  Vxnr'  *?di  naxi  mis  ñn  pi 
[V]xnir’  M  i.°;  mn"  pnn  [V]xmr  *?=n  naxi  ms  mn  pi  M  2.0  |  x»nx  |a] 
[xy]nxa  I  |jj$  3  mn  na]  ná  I  |  [n]m]  vel  nn;  pin  N  ||  4  man] 
lan  I  |  ynV  |a]  ynVa  M  |  V'yVa]  Vn?1?  p  M  |  xynxa]  xynxa  M  |  oVs 
nmsi]  rasum  a  cens. 


127 


Ex  20,  5-12 


NEOFITI  I 


5  No  os  postraréis  ante  ellos  ni  daréis  culto  ante  ellos,  porque  Yo  soy 
Yahweh,  vuestro  Dios,  Dios  celoso  y  vengador,  que  toma  venganza 
con  celo  de  los  malvados  sobre  los  hijos  rebeldes  en  la  tercera  y  cuarta 
generación  de  los  que  me  odian;  cuando  sigan  los  hijos  en  el  pecado 
después  de  sus  padres,  a  ellos  llamo  Yo  mis  enemigos. 

6  ( 1 )  Sin  embargo  guardo  clemencia  y  bondad  por  millares  de  generacio¬ 
nes  para  mis  amigos  los  justos  y  para  los  que  guardan  los  mandamien¬ 
tos  (2). 

7  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel:  que  ninguno  de  vosotros  tome  el  nombre 
de  Yahweh  su  Dios  en  vano,  porque  no  deja  impune  Yahweh,  en  el 
día  del  gran  juicio  (3),  a  quien  tomare  el  nombre  de  Yahweh  su  Dios 
en  vano  (4). 

8  (5)  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  acordaos  del  día  del  sábado  para  san¬ 
tificarlo. 

9  (ti)  Durante  seis  días  trabajaréis  (y)  haréis  todas  vuestras  obras  (7), 

10  (6)  y  el  séptimo  día  es  sábado  y  descanso  delante  de  Yahweh,  vuestro 
Dios;  no  haráis  ninguna  clase  de  trabajo  ni  vosotros  ni  vuestros  hijos 
ni  vuestras  hijas  ni  vuestros  siervos  ni  vuestras  siervas,  ni  vuestros 
ganados  ni  los  extranjeros  que  estén  en  vuestras  ciudades. 

11  (6)  Porque  durante  seis  días  creó  (8)  Yahweh  los  cielos  y  la  tierra,  los 
mares  y  todo  cuanto  hay  en  ellos,  y  hubo  (9)  sábado  y  reposo  delante 
de  Él  en  el  día  séptimo,  por  lo  cual  bendijo  Yahweh  (10)  el  día  séptimo 
y  lo  declaró  santo. 

12  (ll)  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  sea  cada  uno  cuidadoso  de  la  gloria  de 
su  padre  y  de  la  gloria  de  su  madre  para  que  se  multipliquen  vuestros 
días  sobre  la  tierra  que  Yahweh,  vuestro  Dios,  os  da. 


(')  En  el  texto  no  hay  separación  de  este  v  y  el  anterior. 

(2)  M:  «los  mandamientos  de  mi  Ley». 

(3)  M:  «ninguno  de  vosotros  jure  por  el  nombre  del  Verbo  de  Yahweh  vuestro 
Dios  en  falso,  pues  no  dejará  impune  Yahweh  al  pecador  en  el  día  del  juicio». 

(4)  M:  «al  que  jure  en  falso  por  su  nombre». 

(s)  M:  «el  cuarto  mandamiento». 

(fi)  En  el  texto  no  se  separa  este  v  del  anterior. 

(7)  I:  «obra». 

(8)  M:  -f-  «y  completó  el  Verbo  de  Yahweh». 

(”)  M:  «y  descansó  en  el  día». 

(10)  M:  «por  lo  que  bendijo  el  Verbo  de  Yahweh». 

(M)  M:  «el  quinto  mandamiento»;  en  v  13  M:  «el  sexto  mandamiento». 


128 


NEOFITI  I 


Ex  2»,  5-12 


nVx  panVx  nix  mnx  pn'anp  pnVsn  xVi  pnV  piion  xV  5 
tt  Va  p*na  pía  Va  x'arm  p  xipa  ananan  |a-n[B]i  "ip 
nxana  paVrca  x’^ija  pin'  id  'xipV  ■'xman  n  Vai  SrrrVn 

nxitp  xnp  mx  pnV  ¡nnnix  nna 
x'pns  ,r,’]an-iV  p-m  psVxV  lam  ion  mx  noi  oía  6 

¡xnips  •’tiüiVt 

pa  Va  n^nVx  "n  naw  rr  paia  lai  a  ir  xV  Vxnsr  na  ^aa  7 
rrnVx  "n  nac?  acr  n  p  ir  xan  xn  ova  •’•’*'  'ata  xV  nnx 

¡pa  Va 

¡nnr  x[tr]npaV  xnaan  xar  ir  p*ran  pin  Vxiet  na  raa  8 
¡pamaa  Va  pnaan[i]  pnVon  par  xrnr  9 
maia  Va  pnaan  xV  panVx  mp  nm  xaw  xmatr  xam  10 
pamm  pa*raai  pamnaxi  panaai  panm  panal  pnx 

¡pampa  n 

Va  nn  n'w  rr  xa-ix  nn  x'atr  xna  par  xrwV  nnx  11 
■pa  pna  pía  xmarc  xara  nanp  mm  xarc  mm  pnan  na 

¡nnr  Enpi  xnatrn  xar  rr  ,m 

nnrxn  nnp-’xai  naxn  nnp'a  nai  p-rnr  pin  VxiBn  na  naa  12 
¡paV  an-  panVx  w*t  xanx  Va  pa-ar  pión  VVaa  p 


5  pni[B]i]  ja-roi  in  text!  !  x”[i]a]  x’aa  in  text!  |  6  -plam1?] 

in  text  ’iam1?;  "amV  M  |  x’Tip-D]  ’rvmxn  ’Tmsa  M  i |  7  ...  am 

sn]  rr  'ata  xV  nnx  "ipwV  pa-nVx  n  rraaa  arca  paaa  in  sanr* 
xn  ara  ’am  (nempe,  ab  ipso  scriba  deletum)  pa’ain  M  !  ...  ao'  "r] 
npwV  [nj’awa  sama  n  M  ||  8  ’as]  antep  rnsaa  x-ran  M  xpJnpaV] 
in  text  xapaV  ||  9  xrris]  [x]mxa  I  |  pnasnfi]]  piasrr  in  text!  | 

pamas]  las  I  ||  10  xair  ...  xan]  aw  ...  [x]ari  M  |  pampa] 

[paprpa  I||  11  xntrV]  nmx  M  |  xaa]  +  -n  [n],na,a  VVrn  M  l 

pna*r]  [pina  [n]-xi  M  |  xava  ...  mn  xatr  mm]  [x]ara  rmnxi  M  | 
...  pna  pía]  ’m  [npna’a  -pa  p  pía  ]a  M  ||  12  na  -as]  antep 

x’iran  [x]ran  M. 


14.—  ÉXODO 


129 


Ex  20,  13-16 


N  EOFITI  I 


13  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  seáis  asesinos  ni  compañeros  ni  socios 
de  los  asesinos  ni  se  vea  en  las  asambleas  de  Israel  gente  asesina  (]) 
para  que  no  se  levanten  vuestros  hijos  después  de  vosotros  (2)  y  apren¬ 
dan  también  ellos  a  ser  gente  asesina  (3),  porque  por  las  culpas  de  los 
asesinos  sale  la  espada  sobre  el  mundoO. 

14  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  seáis  adúlteros  ni  compañeros  ni  socios 
de  adúlteros  y  que  no  se  vea  en  la  asamblea  de  Israel  gente  adúltera  (ü), 
para  que  no  se  levanten  vuestros  hijos  después  de  vosotros  (2)  y  apren¬ 
dan  también  ellos  a  ser  gente  adúltera  ((i),  porque  por  las  culpas  del 
adúltero  viene  la  peste  sobre  el  mundo  (7). 

15  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  seáis  ladrones  ni  compañeros  ni  socios 
de  ladrones,  y  que  no  se  vea  en  la  asamblea  de  Israel  gente  ladrona  O 
para  que  no  se  levanten  vuestros  hijos  después  de  vosotros  (9)  y  apren¬ 
dan  también  ellos  a  ser  gente  ladrona  (I0),  porque  por  las  culpas  de  los 
ladrones  viene  el  hambre  sobre  el  mundo. 

16  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  seáis  testigos  mentirosos  ni  compañeros 
ni  socios  de  testigos  mentirosos,  y  que  no  se  vea  en  la  asamblea  de 
Israel  gente  que  sean  testigos  mentirosos,  para  que  no  se  levanten 
vuestros  hijos  después  de  vosotros  (2)  y  aprendan  también  ellos  a  ser 
gente  que  atestigua  falsamente  (n),  porque  por  las  culpas  de  los  testigos 
mentirosos  las  fieras  (l2)  del  campo  dejan  sin  hijos  entre  los  hijos  del 
hombre. 


o 

M: 

o 

M: 

<*) 

M: 

n 

M: 

n 

M: 

o 

M: 

o 

M: 

o 

M: 

n 

M: 

c") 

M: 

(") 

M: 

c*) 

M: 

«de  los  hijos  de  Israel  asesinos  para  que  no», 
«sus  hijos  después  de  ellos». 

«también  ellos  asesinos». 

«...  viene  al  mundo». 

«de  los  hijos  de  Israel  adúlteros». 

«también  ellos  adúlteros». 

«la  muerte  viene  al  mundo». 

«de  los  hijos  de  Israel  ladrones  para  que  no», 
«sus  hijos  detrás  de  ellos». 

«también  ellos  ladrones». 

«también  ellos  testigos  mentirosos». 

«las  nubes  se  levantan  y  la  lluvia  no  cae». 


130 


N  EOFITI  I 


Ex  20,  13-16 


x'Viüp  as?  penin?  x1?!  pian  x1?  pViop  pmn  x1?  ^xnr  'ia  'as?  n 
|a  pa'ia  paip'  xVn  p*?iap  os?  bx-ron  pn'nraaa  'ann'  xVi 
x'Vmp  'aína  anx  pViap  os?  'ina1?  prx  mn1?  pe1?'!  panna 

¡xa*?s?  Vs?  p'si  xam 

inri  ar  panw  xVi  pian  x1?  parí  pmn  x1?  ^xatz?'  na  'as?  h 
pa'ia  paip'  xVa  pm  di?  *?xnm  pnninaa  'ann'  xbi 
"aína  anx  fin  os?  'ina1?  prx  nn1?  psVn  panna  ja 

¡xa1?»  ^s?  xnx  xinia  x*rrs 

pan  as?  panirc  xVi  pian  x1?  país  pmn  x1?  Vxaw'  'ia  'as?  15 
pa'sa  paip'  xbn  pan  as?  bxurn  pnnw'iaa  'ann'  xbi 
'aína  anx  país  ay  'ina1?  pi'x  un1?  psV'i  panna  )a 

¡xa1?»1?  nx  xisn  x'an 

a»  panic?  xbi  pian  x1?  *ipp  'ano  pmn  x1?  Vxnr  'ia  'a»  ió 
x1?!  xip'tt?  '"rno  o»  Vxaizn  pnntnaa  'ann'  xVi  xapir  'ano 
xaprc  '-rno  a»  'ina1?  prx  nnV  paV'i  panna  |a  pa'ia  paip' 
¡xiri'x  ’iaa  n*?ana  xaa  nvn  xapc?  'ino  'ama  anx 


13  'as?]  [’»]  ,v,np  [x]a'aa  M  I  pViop  2  ]  "’biüp  I  xba  ...  bxattra] 
xba  pbiop  bxar1  ’m  M  |  panna  p  pana]  pn’ana  p  pana  M  1 ...  Tin1? 
pViop]  ’^up  pin  *px  M  |  xa1?»  bv  p’Di]  [xja1?»1?  'nx  M  ||  14  pm  os?] 

nn*?  M  pin  ...  *?xaira]  [jpan  *?xasr  'm  M  panna  ja  pona] 
pnnna  p  pnna  M  pin  ...  am1?]  pin  prn  *px  M  xa1?»  ...  xsnia] 
[xpVs?1?  xnx  xmn  M  15  pan  os?]  [xpanb  M  xba  ...  bxnira] 
xVa  pan  [bjxnir  ’iaa  M  panna  p  pana]  p’nna  p  pma  M  ...  am1? 
pan]  [fl'an  prn  «px  M  I  xa1?*?1?]  'a1?»1?  M  16  apir  ’tno]  pino 
xnpan  M;  sed  prob  M  est  var  lect  pro  xapnr  'ano  os  2.”  'ano  os 
xapp]  apan  xano1?  M  i  pa'ana  p  pana]  pn'ana  p  pana  M  ...  mnV 
xap®]  apsn  'ano1?  pan  «px  M  xirrx  ...  xaa  nrn]  [x]noai  ppbo  n'nn 
n'n:  xb  M. 


131 


Ex  20,  17-24 


N  E  O  F  1  T  I  I 


17  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  seréis  codiciosos  ni  compañeros  ni 
socios  de  codiciosos,  y  que  no  se  vea  en  la  asamblea  de  Israel  gente 
codiciosa  (!),  para  que  no  se  levanten  vuestros  hijos  después  de  voso¬ 
tros  (2)  y  aprendan  también  ellos  a  ser  gente  codiciosa;  ninguno  de 
vosotros  codiciará  la  casa  de  su  compañero  ni  la  mujer  de  su  compa¬ 
ñero  ni  su  siervo  ni  su  sierva  ni  su  toro  ni  su  asno  ni  nada  de  lo  que 
es  de  tu  compañero,  porque  por  las  culpas  de  los  codiciosos  los  reinos 
atacan  a  los  hijos  del  hombre  (3). 

18  Y  todo  el  pueblo  veía  los  truenos  y  las  lámparas  y  el  sonido  del  cuerno 
y  el  monte  que  humeaba  y,  al  verlo,  el  pueblo  se  asustó  y  se  estuvieron 
en  pie,  lejos. 

19  Y  dijeron  a  Moisés:  Habla  tú  con  nosotros  y  escucharemos,  pero  que 
no  se  hable  (4)  con  nosotros  de  delante  de  Yahweh  (5)  para  que  no 
muramos. 

20  Y  dijo  Moisés  al  pueblo:  No  temáis,  porque  para  probaros  se  ha 
revelado  sobre  vosotros  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh,  y  para  que 
el  temor  de  Yahweh  esté  sobre  vuestra  faz  y  no  pequéis  (ti). 

21  Y  el  pueblo  se  mantuvo  a  lo  lejos,  pero  Moisés  se  acercó  a  la  nube 
donde  moraba  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh. 

22  Y  dijo  Yahweh  (5)  a  Moisés:  Así  dirás  a  los  hijos  (7)  de  Israel:  Vosotros 
habéis  visto  que  he  hablado  con  vosotros  desde  los  cielos. 

23  No  hagáis  ante  mí  ídolos  de  plata  ni  os  hagáis  ídolos  de  oro. 

24  Construiréis  a  mi  nombre  un  altar  fijo  sobre  la  tierra  y  ofreceréis  en  él 
vuestros  holocaustos  y  vuestros  santos  sacrificios,  vuestro  ganado 
menor  y  mayor;  en  todo  lugar  en  que  recordéis  mi  nombre  con 
plegarias  (H)  me  revelaré  a  vosotros  por  medio  de  (mi)  Verbo  y  os 
bendeciré. 


(')  M:  «de  los  hijos  de  Israel  codiciosos». 

(2)  M:  «sus  hijos  después  de  ellos». 

(3)  M:  4-  «y  viene  el  destierro  al  mundo». 

(4)  M:  «(y  no)  hable». 

(5)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(H)  M:  «continuamente  en  (vuestra)  boca  para  que  no  seáis  inducidos  a  pecar». 
O  I:  «en  el  pueblo». 

(H)  M:  «(en  todo)  lugar  en  que  estés  para  rezar  en  {o:  a)  mi  nombre  santo,  su 
Verbo  se  revelará  sobre  vosotros  y  os  bendecirá». 


132 


NEOFITI  I 


Ex  20,  17-24 


imán  as  poma?  xVi  pnnn  xV  imán  pinn  xV  Vxur  ua  *»aa  m 
paua  paip'  xVn  imán  ds?  Vxurn  pnrwsaa  ,anm  xVi 
ñas  *ranm  xV  imán  a»  mnaV  prx  TtnV  paVu  pagina  p 
Tinox  xVi  ana»  xVi  mam  mnnx  xVi  nrnam  xma  pasa 
mman  ’ama  nnx  ynnV  n  na  Va  xVi  nnan  xVi  mn  xVi 

:xttax  'laa  puna  xmaVa 

[Klus’wa  xVp  mi  [njmaaV  mi  n^Vp  m  p'an  xas?  Vai  i8 
sp-m  p  pnV  íapi  is?TS?-nxi  xas?  pam  pn  xmo  rm 
mp  p  jas?  VV»m  xVi  s?de?si  ps?  nx  VVa  niraV  pnaxi  19 

¡mas  xVi 

pam  rmosaV  VVia  p  anx  pVmn  xV  xas?V  n^a  naxi  20 
anVm  •'imm  Win  pi  a'nrair  np'x  pa'Vs?  nWinx 

¡pomn  xVi  pa^sx  ma  Va  •’m 

mnrac?  np’x  n®  pm  xVanaV  mp  mrai  p’m  p  xas?  Dpi  21 

p  nnx  pman  pnx  Vxnm  uaV  *imn  pa  ntraV  naxi  22 

¡paas?  mVVa  x'»® 

¡paV  pnaan  xV  anrr  pis?oi  rpan  pao  mnp  pnaan  xV  23 
pannVa  m  Ws?  pmpm  'aW  pian  xanx  Va  a^ap  nana  24 
pnann  n  x-mx  Van  pamn  mi  pa-sa  m  pa«mp  noas  mi 
¡pam  "pnxi  pa^Va  nnaaa  'Virix  iVaa  'as?  m 


17  pman  as  1."]  'man1?  M  |  pman  ...  binam]  pman  [b]N-nr  -san 
M  |  pa-ma  p  pa-ia]  pn’-ina  p  jimia  M  |  mían]  [leg  -nan1?]  -nian1?  M 
x»ix]  +  [N]ab5?V  xnx  xniVn  M  ||  18  [n]”nsab]  ’td1?  M  |  xbp] 

[n]”bp  M  19  bVan']  Wa’  M  |  ”•’]  m  [npna’a  M  ||  20  m-oia1?] 

leg  prob  m-aiab  c  ms  F  MdW  II  |  nWinaQ  "VinN  M  |  ”ip’x]  np’  M  I 
pon-n  ...  n’a  Va]  [j]iav,nnn  [x]Vn  Vbia  p  'asa  Ninn  M  ||  21  api] 

iapi  M||  22  v”]  m  [npna’a  M  |  binen  ’iab]  [’em]  [xjaaa  I  || 

24  pian  «mu  bs]  [leg  jnayn]  pnasn  Ninna  M  |  noai]  no-a:  M  l 
pan"  ...  mnx]  [xjtrnp  -asa  [leg  ibxb  vel  pibxb]  ’-ibsb  a-xp  nm  nnx 
pan-  -paai  [jjia’bs?  ’binN  -na-a  M  |  nnaaa]  leg  prob— laaa. 


133 


Ex  20,  25-21,  7 


N  EOFITI  I 


25  Y  si  construyes  a  mi  nombre  un  altar  de  piedra,  no  las  harás  labradas, 
porque  si  pasas  el  hierro  —del  que  se  hace  la  espada  sobre  ellas  las 
profanas  (*). 

26  Y  vosotros,  sacerdotes,  hijos  de  Aharón,  que  estáis  en  pie  y  oficiáis 
sobre  mi  altar,  no  subáis  sobre  mi  altar  por  gradas  (2)  para  que  no  se 
descubra  tu  desnudez  (3)  sobre  él. 

CAPÍTULO  XXI 

1  Y  éstas  son  las  Leyes  que  pondrás  ante  ellos: 

2  Cuando  compres  un  esclavo  hebreo,  seis  años  servirá  ante  ti  (l)  y  al 
séptimo  año  lo  despedirás  libre  gratuitamente. 

3  Si  hubiera  entrado  solo,  solo  saldrá;  si  estuviese  casado  su  mujer  saldrá 
con  él. 

4  Si  su  amo  le  hubiera  dado  mujer  y  le  hubiera  parido  hijos  o  hijas,  la 
mujer  y  sus  hijos  serán  de  su  amo  y  él  saldrá  solo. 

5  Pero  si  el  esclavo  dijere  decididamente:  Amo  a  mi  dueño,  a  mi  mujer  y 
a  mis  hijos,  no  salgo  a  la  libertad, 

6  le  llevará  su  amo  junto  a  los  jueces  y  le  acercará  a  la  puerta  o  a  las 
jambas  (5)  y  horadará  su  amo  sus  orejas  con  un  punzón  y  será  su 
esclavo  esclavizado  para  siempre  (6). 

7  Y  cuando  un  hombre  venda  a  su  hija  como  esclava,  no  saldrá  según 
las  leyes  de  los  esclavos  (7). 


(*)  MI?:  «de  piedra  labrada,  porque  del  hierro  se  fabrica  la  espada:  si  pasas  el 
hierro  sobre  él  le  profanas»;  M  2.°:  «de  él  se  han  hecho  las  guerras  de  muerte  para 
todo  (?);  cuídate  de  no  desenvainar  tu  espada  sobre  él  para  que  no  lo  profanes». 

(2)  M:  «haced  un  puente  (o:  plano  inclinado;  Ps:  «un  puente»)  con  el  altar  para 
que  no  subáis  en  vertical». 

(3)  M:  «para  que  no  se  descubra  tu  desnudez». 

(4)  M:  «de  días  servirá  contigo». 

(5)  M:  «a  ia  puerta  de  la  corte  judicial  ( Bet  din)  o  a  una  de  las  jambas». 

(6)  M:  «y  su  amo  le  perforará  la  oreja  derecha  con  un  puñal  y  le  servirá  hasta 
el  año  dti  jubileo». 

f)  Es  decir,  no  saldrá  libre  a  los  siete  años. 


134 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  20,  25-21,  7 


anx  pa'sn  prim  pan  xV  'mvb  pan  piaxn  nana  axi  25 
¡pnn'’  noaxi  pn'Vs?  mns  xnasna  xanm  xVna 
xV  Tima  'ai  Vs?  prcarcai  pa^pi  pnxn  12a  x^ina  pnxi  26 
mVi?  “[nns  ’Vinn  xV  m  Tima  'ai  Vi?  pma  ppon 


CAPUT  XXI 

:prranp  'ntrn  n  s^n  p*rxi  1 
xn^raw  xnrcai  ianp  nVa1’  pie?  n'»  "las?  aai?  prn  anx  2 

;pa  nnrvnV  mn1’  nVtrn 

pañi  xin  nnx  aoi  px  pía1'  ’vnnVaV  V[i]v[']'  'vnnVa*?  ax  3 

¡rra??  rrnnx 

mai  xnnx  pa  ix  pía  rrV  -rVni  nnx  n’n1  ao1'  mían  ax  4 

nrinVaV  pía"  xim  nnanV  ’inn 
rux  n’V  ’ja  n’i  'nnx  m  'm  n*  n'am  xnai?  “la*1  na'a  axi  5 

tnnvvnV  peí 

[xJnmTaV  ix  xrnnV  n-n'  aip^i  rrrn  nnV  -nan  nT"  a-ipaS  6 
:aVi?V  navnrca  ñas?  rrV  'ím  xrsnaa  rrnx  n'  rrna-i  sxti 
¡xmai?  'oia^a  pian  xV  nnnaxV  rrna  n’  na:  yar  anxi  1 


25  pnrr  ...  pa'xn]  mas?  px  [npra  ias?na  xann  xbns  anx  a’xn 
nvr  no'DN  ’ibs?  xbns  M  xbns  nnx]  bis  in  text  I  yin rr  ...  xanm] 
■yD"o  pnn  xbi  -laaox  xbiab  xma  mp  [leg  nas?nx]  nanx  nra 
xbi  -by  [scriba  anceps  Ínter  p,-in  et  D,-in;  ann  Vi  O,  cf  etiam  Ps] 
nT’  can  M||  26  ...]  xpoaa  ppon  xb?  xnanab  xrca’a  iras?  M  l 

-|ms?  ’Pnn  xb  t]  ,-is?  nbsn  xb  hpx  M. 

21  2  -|anp  riba’]  *|3J  riba'  pam  M  ||  3  b[i]s?[’]’]  b’s?r  in 

text  II  4  mn  naai]  [’ijnn  xnsai  II  6  anpn]  leg  aip’i  c  Ps  O 
et  c  ms  A;  cf  MdW  II  |  [xjmniab  ix  xsnnb]  ya  inb  ix  [x]n  rra  snnb 
xmnta  M  l  abs?b  ...  asm]  ”rnxa  [x]ra'  [n-Jinx  rr  [njaiai  nji 
[xjbavn  xne>  ns?  [leg  n'as]  xas?  nbe  ’W'i  [leg  amxa]  M  ¡  absib]  is? 
abs?  M  7  nnnaxb]  xnaxb  M  1  roiaaa]  prob  leg  ’ia. 


135 


Ex  21,  8-20 


NEOFITI  I 


8  Si  ella  desagrada  a  la  faz  O  de  su  amo  que  no  la  escoge,  debe  dejar 
que  se  la  redima  (2):  no  estará  autorizado  a  venderla  a  un  gentil  por 
cuanto  cedió  su  autoridad  sobre  ella. 

9  Y  si  la  destina  para  su  hijo,  hará  con  ella  conforme  al  derecho  de  las 
hijas  (3). 

10  Si  tomase  otra  (4)  para  sí,  no  la  quite  (a  la  primera)  su  alimento,  su 
vestido  (5)  y  el  tener  relaciones  maritales  (6)  con  ella. 

11  Y  si  estas  tres  (7)  cosas  no  la  hiciera,  la  pondrá  en  libertad  gratuita¬ 
mente,  sin  dinero  (H). 

12  Quien  hiriere  a  un  hombre  y  muriere  será  matado  sin  remisión. 

13  Y  (para)  aquél  que  no  lo  pretendió  (9)  y  cuyo  pecado  tuvo  lugar  delante 
de  Yahweh  trayéndolo  (Dios)  a  sus  manos,  Yo  os  pondré  un  lugar, 
una  ciudad  de  asilo,  donde  pueda  huir. 

14  (Y  si  premeditara)  (in)  un  hombre  matar  a  otro  insidiosamente,  aunque 
sea  el  gran  sacerdote  que  está  oficiando  junto  a  mi  altar,  lo  cogeréis  de 
allí  y  le  daréis  muerte. 

15  Y  quien  hiera  (n)  a  su  padre  o  a  su  madre  será  muerto  sin  remisión. 

16  Y  quien  rapte  a  un  hombre,  ya  lo  haya  vendido  ya  se  encuentre  en  su 

mano,  será  matado  sin  remisión. 

17  (El  que  maldijere  a  su  padre  o  a  su  madre  será  matado  sin  remi¬ 
sión)  (12). 

18  Y  cuando  riñan  (13)  unos  hombres  y  uno  hiera  a  otro  con  una  piedra 
o  con  el  puño  sin  que  muera  y  le  arroja  en  cama  enfermo, 

19  si  se  levantare  y  anduviere  por  el  zoco  sobre  su  bastón,  será  absuelto 

el  que  le  hirió  (14)  sólo  que  dará  el  salario  de  su  tiempo  de  descanso  y 

el  salario  del  médico  que  le  cura  (15). 

20  Cuando  uno  hiera  a  su  siervo  o  a  su  sierva  con  el  bastón  y  murieren 
bajo  sus  manos,  será  tomada  venganza  (16)  de  él, 

(')  I:  «a  los  ojos  de». 

(2)  Ps:  «y  su  padre  la  redimirá»;  M:  «que  no  la  escoge,  debe  dejar  que  la  rediman». 

(3)  M:  «de  las  hijas  de  Israel». 

(4)  M:  «y  si  (otra)  mujer». 

(5)  M:  «su  sustento,  sus  adornos,  sus  vestidos». 

f)  Lit:  «su  entrar  y  salir  a  ella». 

(7)  Ps:  «destinarla  para  sí  o  para  su  hijo  o  dejarla  ir  a  su  padre». 

C)  de  rescate;  M:  «(la)  dejarás  libre  gratuitamente,  sin  (dinero)». 

(9)  M:  «pretendió  herirlo». 

(10)  Falta  en  el  texto  aramco  de  N. 

(n)  M:  «(los  que)  pegan»  (« o :  «el  que  pega»). 

(12)  Falta  en  N;  omitido  por  homoioteleuton. 

(13)  M:  «se  pelean». 

(14)  M:  «su  cayado,  será  absuelto  éste  que  (le)  hirió». 

(15)  M:  «que  (le)  curó». 

(16)  M:  «será  penado  con  una  pena». 


136 


N  EOFITI  1 


Ex  21,  8-20 


"in  naaV  nrr  pnsi  nn’  pT  xVn  n'aiam  'isxa  etx2  j’x  8 
¡mVs?  xnian  2m  n  *jVn  [n]^  nntaV  "an  ■’nn-’  xV  j'aas; 

:nV  ñas?’  nnm  jinn  -nos  nn'  pr  mnaV  dxi  9 
¡yaa'  xV  nnnV  npsai  nVsiai  nmoam  nana  nV  201  mn  |x  10 
jia  xmmnV  nn*1  pan  nV  nasr  xV  pV^xn  x^Va  mVn  7x1  11 

:*]022  X1?! 

^■’üprv'  xVapna  man  naaV  man  ja  12 
■"it  Vs?  "n'a  nnain  nsnx  ■’•’■’  mp  jai  rrV  jronx  xV  mi  13 
=janV  pnsr  n  narw  mp  nnx  jiaV  'n&xi 
j'X  iV'bx  xaaaa  rrrr  VapaV  nnan  Va  22a  [awnm  mnxi]  14 
mn’  ji2on  jan  ja  mana  ma  Vy  paipai  mxpn  nan  xana  xin 

:mm  jiVapm 

¡Vmpm  nVapna  naxVi  maxV  mam  jai  15 
íV'üpn'  xVapna  mma  nanum  ht1  jan  naa  aaa-  m  jai  10 
¡[Vmpm  xVapna  naxVi  maxV  'laa  mi]  17 
pin-iaa  ix  jaxa  man  m  naa  man  jnaa  jia’m1  mnxi  18 

¡nana  onaia  pVtm  nía’  xVi 

nn  nnan  ja  mann  nm[a]nna  Va  xpiwa  "jVmi  aip1  j’x  19 
:mm  'oxan  xmx  naxi  jm  maiVaa  -iax  mnV 
mnn  mai  ntranrca  mnnax  m  ix  nnaa  m  -12a  'na'  mnxi  20 

¡nma  anana  m' 


8  miam  ’ioxa]  [m]:ian  ”oxa  M  |  noxa]  naa  I  |  nn'  jai  xVn 
nn"  pnoi]  nn"  pnsi  jar  xbn  M  |  ”an  'nrr  xV]  ’xan  xm  n’V  M  ||  9 

nnaan]  Vxnarn  pnnaan  M  ||  10  jx]  nnx  pxi  mB  nmoam  nana  nV] 

nxa  ”ünran  [n]ma  mba?  M  ||  1 1  xVn ...  nn’  pan]  xVn  pa  pnsm  M  || 

1 3  mV  jnanx]  nn’  ”naV  [leg  pía]  vía  M  |  ]anV  pna?'  ”t]  |an  pna?'  ”1  M 

14  [airnn’  mnxi]]  desider  in  text  ||  15  man]  man  I  |  ’na]  Tnn 

[vel?xnn]  M  |  ’iaxV]’iaxn  M  |  naxVi’iaxV]  naxmaxV  M  |  16  jan] 

jarai  M  |  mma]  nn’  pa  Mlj  17  [:V’Dpm  xVapna  naxVi  ’iaxV  naa  ’m]] 
desider  in  text,  omiss  ex  homoiotel;  partim  sumit  ex  440  ||^  1 8  pi”T] 

[leg  jisan’]  jisim  M|  19  nn’[a]nna]  nimia  in  text;  mmanna  I 
nnan  ...  nm[a]nna]  man  |n  [’]an  ”’aaoa  M  |  mxan]  ’oxn  M  |||  20 
anona]  oaprn  xoapa  M. 


137 


Ex  21,  21-33 


N  E  O  F  I  T  I  I 


21  pero  si  sobrevive  uno  o  dos  días  (l),  no  se  tomará  venganza  de  él  porque 
es  compra  de  dinero  (2). 

22  Cuando  se  pelearen  unos  hombres  y  patearen  a  una  mujer  encinta  y 
abortare  (a)  y  no  hubiere  accidente  (4),  será  multado  según  lo  que  le 
imponga  su  marido  y  pagará  de  acuerdo  (0  con  los  jueces; 

23  pero  si  hubiere  accidente  (4),  dará  vida  en  pago  de  vida. 

24  Ojo  en  pago  de  ojo,  diente  en  pago  de  diente,  mano  en  pago  de  mano, 
pie  en  pago  de  pie; 

25  quemadura  en  pago  de  quemadura,  herida  en  pago  de  herida,  cicatriz 
en  pago  de  cicatriz. 

26  Y  cuando  uno  hiriere  el  ojo  de  su  siervo  o  el  ojo  de  su  sierva  y  se  lo 
destrozare,  por  su  ojos  (tí)  le  dejará  en  libertad. 

27  Y  si  le  hiciere  caer  un  diente  de  su  siervo  o  de  su  sierva,  por  su  diente 
le  dejará  en  libertad. 

28  Y  cuando  un  toro  acorneare  a  hombre  o  mujer  y  muriere,  el  toro  será 
apedreado  sin  remisión  y  no  se  comerá  su  carne,  pero  el  amo  del  toro 
será  inocente. 

29  Pero  si  el  toro  es  acorneador  desde  tiempo  y,  avisados  sus  amos,  no  lo 
guardaron  y  hubiere  sido  matado  (7)  hombre  o  mujer,  el  toro  será 
apedreado  y  su  dueño  será  también  matado  (8). 

30  Si  se  le  impusiese  una  multa  de  dinero,  dará  en  rescate  de  su  vida  todo 
lo  que  se  le  imponga. 

31  O  (9)  es  acorneado  un  hijo  de  los  israelitas  o  (10)  una  hija  de  los 
israelitas,  se  le  hará  según  este  estatuto  judicial. 

32  Si  el  toro  acorneare  a  un  siervo  o  a  una  sierva,  se  dará  treinta  sidos 
de  plata  a  su  amo  y  el  toro  será  lapidado. 

33  Y  cuando  uno  abriere  un  aljibe  o  cuando  uno  cavare  un  aljibe  y  no  lo 
tapare  y  cayere  allí  un  vacuno  o  un  asno. 


(')  M:  «pero  después  de  uno  o  de  dos  días». 

C)  M:  «pues  él  está  esclavizado  a  él,  a  su  hijo  y  al  hijo  de  su  hijo». 

(3)  M:  «mujer  encinta  cananea  y  abortare». 

(4)  Ps:  «muerte». 

(6)  M:  «(según)  la  palabra  de  los  jueces». 

(6)  M:  «en  cambio  de  su  ojo». 

(7)  I:  «y  matare». 

(H)  I:  «morirá». 

O  M:  «si  un  hijo»  (variante  gráfica). 

(,0)  M:  «y  si». 


138 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  21,  21-33 


mnx  nma  snan'  xV  aip'  par  pnn  ix  nn  ar  jx  mn1? 

:X1H  XD03  WaT 

'írr  xVi  mVi  pian  nmasa  nnx  prca  mi  pnas  fisiir  anxi 
me  bx  jnn  nVsa  nVs?  mr  n  na  -pn  osprr  xospna  ^po 

¡pm 

¡tras  ■’aiVrcn  iras  7n*>i  mn-rí  *?ipo  pxi 
:Vn  'aiVirn  Vsn  m  'aibirn  t  p  rnbirn  p  ps  [’JaiVtrn  p» 
:a®n  ’aiVtrn  atinn  nina  m^irn  xsna  nra  'aibirn  mo 
Viam  nnnaxn  nms?  n1'  ix  mnasn  nms?  ir  ñas  ■'na1'  nnxi 

¡nmsi  mnn  nrr  nbir”1  xmmn1?  mrr 
mstr  mrr  nbtr  mmn1?  nrr  mnnax  p  ix  mías?  p  pxi 
xmn  □nrv'  xasnna  m»'i  nnx  rr  ix  ñas  rr  xmn  m*  mnxi 
¡"dt  nn'  mim  mnai  mntra  m  V'axm  x*?i 
xVi  ’naa  nnoxnr  nanpn  pi  Vanxn  p  sin  pss  mn  pxi 
¡bapn’’  mna  «7x1  nnr'  xmn  nnx  ix  ñas  Vapnn  mn’  pnar 
’inr  m  na  Vaa  miras  ppna  ]n-i  "[y]bx  'intr  paan  osp  px 

:^bx 

moa  ‘?xmr’’  na  |a  napa  nía  ix  irs'  na  p  nan  na  ix 

m1?  naam  pin  xn 
msian1?  ]m  pyVo  pn*?n  *pa  xnax  px  xmn  irs’  ñas?  px 

¡osnm  xmn 

mn  noa1’  xVi  ais  ñas  nem  mnx  ix  ais  ñas  nna'  anxi 

man  ix  mn  pn  Van 


21  pov  ...  un1?]  por  [|]nn  mn  in  dv  mn  nnn  M  ion  ...  mn»] 
[npnn  nnVi  [n^nnbi  rr1?  nnyrwa  lom  M  ||  22  |wdti]  psnn 
[vel  WDTl]  I  piD"!  ...]  [leg  ppB"l]  ppD-l  '"SI  m»»  M  |  fn  D1D]  1»'» 
n'n  M  23  jm]  'in?  I  I  24  Di*?wn  in  text!  ||  26 

nnnain]  nnnnaK  in  text  ¡  ¡rr»  mnn]  mr1»  M  ¡!|  27  mn»  ]w] 

12X1  "*vd  M  i.ü;  [’x]  H3ir  m  M  2.°  ^bn]  M  ||  29  bmín  p] 

[^nníTTQ  M  |  büpmi]  [b],,tnp,’i  1  |  *?opm]  mo1’  I  30  ,,[i]l2V]  in 
text  II1  31  nn  in]  n-n  px  M  ik]  pío  M  |  32  trn]  «nr  M  |  p« 

xnQN]  xnnK  in  M. 


21 

22 

23 

24 

25 

26 

27 

28 

29 

30 

31 

32 

33 


139 


Ex  21,  34-22,  4 


N  E  O  F  I  T  I  I 


34  el  propietario  del  aljibe  lo  pagará;  lo  devolverá  en  dinero  a  sus  due¬ 
ños  (*),  y  (el  provecho  de)  la  res  muerta  será  de  él  (2). 

35  Y  cuando  el  toro  de  uno  acorneare  al  toro  de  otro  y  muriere,  venderán 
el  toro  vivo  y  repartirán  su  precio  y  también  dividirán  el  provecho  del 
que  murió. 

36  Pero  si  se  sabía  que  el  toro  era  acorneador  desde  tiempo  y  su  amo  (3) 
no  le  guardó,  pagará  sin  remisión  toro  por  toro  y  el  provecho  del 
muerto  será  de  él. 

37  Y  cuando  se  robe  un  toro  o  cordero  y  se  lo  sacrifique  o  se  lo  venda,  se 
pagará  cinco  toros  por  el  toro  y  cuatro  ovejas  por  el  cordero. 

CAPÍTULO  XXII 

1  Si  un  ladrón  fuere  encontrado  en  el  acto  de  perforar  y  fuese  golpeado 
y  muriese,  no  hay  para  él  (*)  pecado  de  derramamiento  de  sangre 
inocente. 

2  Si  el  sol  (5)  brillase  sobre  él,  hay  para  él  delito  de  derramamiento  de 
sangre  inocente.  Indemnizará  sin  remisión.  Si  no  tiene,  será  vendido 
por  su  robo. 

3  Si  se  encontrare  en  su  poder  (6)  lo  robado  con  vida  —el  toro,  el  asno, 
un  cordero — ,  pagará  el  doble. 

4  Cuando  un  hombre  incendia  (7)  un  campo  (8)  o  una  viña  y  deja  el 
incendio  y  (así)  causa  quema  en  el  campo  de  otro  (9),  dará  en  pago  lo 
mejor  de  su  campo  y  lo  mejor  de  (su)  viña. 

(')  A  los  propietarios  de  la  bestia. 

(2)  M:  «y  la  piel  de  la  bestia  muerta  será  de  él». 

(*)  M:  «sus  amos  (no  le)  guardaron». 

(4)  Para  el  percursor. 

(5)  Ps:  «si  fuese  claro  como  el  sol  que  (el  ladrón)  no  entró  a  matar,  y  si  le  dio 
muerte,  (pesa)  sobre  él  delito  de  derramamiento  de  sangre  inocente,  y  si  (el  ladrón) 
se  escapó  de  sus  manos  indemnizará  sin  remisión.  Si  no  tiene  con  qué  pagar  se  le 
venderá  en  compensación  de  su  robo  hasta  el  año  de  la  remisión». 

(6)  M:  «se  encontrare  con  él». 

(7)  M  1°:  «irrumpe»,  es  decir,  «inconsidera  el  derecho  ajeno  (J.  L.  Teicher) 
respecto  a  un  campo...»  Vg:  «laeserit».  El  mismo  verbo  en  Ps.  En  el  ms  A  de  MdW  II 
vebaqqer ,  «visita»  (P.  Kahle),  «limpia»  (por  el  fuego)  (G.  Schelbert);  pero  probable¬ 
mente  se  trata  del  mismo  verbo  pqr  con  la  confusión  de  b/p  que  se  estila  en  el  Talmud 
jerosolimitano  y  en  general  en  el  arameo  galileo.  M  2.°:  «incendia»  ylpy  =  ylby  de 
'3b  (de  lhb)\  el  mismo  verbo  en  el  sentido  de  «quemar»  (y  el  sacerdote  quemará 

-wylpy — sobre  él  leña)  se  encuentra  en  el  Pseudo-Jonatán  a  Lev  6,5.  Véase  M.  Ka- 
sher,  Torah  Shelemah,  vol  18  (1958),  182-185;  pudiera  pensarse  también  en  una  me¬ 
tátesis  por  yply  «rebusca»,  pues  este  verbo  traduce  6‘r  en  Onqelos  Dt  26,13.  Cf  Ex  23,16. 

(H)  M:  «un  campo»  {lit:  «una  parcela»;  prob.  hay  metátesis). 

(y)  M:  «en  campo  ajeno  lo  mejor  del  otro». 


140 


NEOFITI  F 


Ex  21,  34-22,  4 


¡rvn  'ínn  nman  [nrr^im]  nnaV  -trn**  «pa  aVtzr  xam  xna  34 
xnm  m  pian  man  anam  xmn  m  nan  xnn  w  ansí  35 
¡piVs'  xman  nm'in  m  «]xi  maca  m  pVan  m-n 
nar  xVi  nanpn  jai  Vanxn  ja  xw  psj  mn  anx  sninx  px  36 
nnn  xman  nmmm  nn  mnn  mn  a'?»’’  xaVrca  ma  nrr 

:nm 

pnn  ntran  rr’rv*  jar  ix  mm  oar  na1’»  ix  mn  am  aiaxi  37 
:xnax  mnn  js  sanxi  xmn  mnn  aVirr 


CAPUT  XXII 

anx  nrrstp  nam  m*7  m*7  mar  'p^r  xan  nanur  xnnna  nx  1 

¡"3T 

aVcr  xabrc  ^ar  anx  ma-’src  nam  mV  mx  xtE?at£?  r*?»  nmn  }x  2 

mnaua  ]ann  mV  mV  ]x 

naj/’jx  n»  xnan  n»  xnn  p  nnan  mma  nanrcn  [xnajntra  jx  3 

: xVaaa  pna 

]nm  xVpna  npm  xnTp'  nVizm  ana  ix  bpn  nan  npv’  anx  4 

:b*7et  xana  natr  mm  mVpn  narc  ma 


34  [nmnm]]  in  text  xnm!  |  n'mn  ...  [nn”im]]  [n]T»m  nacim 
mbn  x-m  «nía  M  |  36  snmx]  smm  I  |  j®33]  ®;3i  I  |  mna  ...  na:'] 

'na  no:  M  mnn]  'aiVan  M  37  xnax  ...  «nn  mnn]  pmn  'aiVwn 
man  'aib®n  j'nax  ’s?anx  M. 

22  1  nancr]  natrxm  M  1 1  2  x®a®  nVs?]  nbs  x®a®  M  |  x®a®] 

in  text  xi®a®  3  [xn3]n®a]  in  text  na®a  in  fine  lin  |  ...  [xna]n®a 

n'T3]  na3  nan®'  xn3®xna  M  |  ...]  3:3  nn  M:  lect  suspect  |  na[’]x] 
’  insert  4  np"]  apa-1  M  i.°;  ’D1?'  M  2.°:  cf  23,  16  et  Ps  Lev  6,  5 
et  M.  Kasher,  Torah  Shelemah,  vol  18  (1958),  183  s  1  bpn]  pbn  M 
]nm  xbpn3]  jmm  na©  ja  nmx  bpn3  M  |  ...]  na:  prob  antep  ad  na®: 
na®  na,  nisi  malis  legere  na[na]  pro  xanD^De  toto  v  cf  G.  Schelbert, 
VT  8  (1958)  253-263,  novissime  J.  Heinemann,  Tarbiz  38  (1969) 
294  ss. 


141 


Ex  22,  5-14 


N  EO  F I T  I  I 


5  Cuando  se  produjere  fuego  y  topare  con  espinos  (')  y  devorare  el  grano 
hacinado  o  el  grano  en  pie  o  el  campo,  el  que  prendió  su  incendio 
resarcirá  totalmente. 

6  Cuando  uno  hubiere  dado  plata  u  objetos  en  custodia  y  fueren  robados 
de  la  casa  del  hombre,  si  es  encontrado  el  ladrón,  pagará  el  doble. 

7  Si  el  ladrón  no  es  encontrado,  el  dueño  de  la  casa  se  llegará  a  los  jueces 
(para  jurar)  que  no  puso  su  mano  en  la  cosa  (2)  de  su  compañero. 

8  En  todo  asunto  de  mala  conducta  (3)  — en  asunto  de  toro,  asno,  oveja, 
vestido  y  cualquier  cosa  perdida  del  que  uno  diga:  «esto  es»,  vendrán 
a  los  jueces  las  palabras  de  las  dos  partes:  aquél  a  quien  los  jueces 
declaren  culpable  pagará  el  doble  a  su  compañero. 

9  Y  cuando  un  hombre  diere  a  su  prójimo  un  asno  o  toro  u  oveja  o 
cualquier  animal  para  custodiarlo  y  muriese  o  se  quebrare  o  fuere 
apresado  sin  que  nadie  lo  vea, 

10  sea  el  juramento  de  Yahweh  entre  los  dos  (4)  (jurando)  que  no  alargó 
su  mano  a  la  hacienda  (5)  de  su  compañero  y  su  dueño  (H)  aceptará  (el 
juramento)  y  no  tendrá  que  pagar; 

1 1  pero  si  le  hubiese  sido  robada,  indemnizará  a  su  propietario  (7). 

12  Y  si  hubiere  sido  despedazada,  (la)  traerán  testigos  (8):  no  pagará  la 
bestia  muerta  (9). 

13  Y  cuando  uno  pidiere  en  préstamo  a  su  prójimo  (una  bestia)  y  se 
quebrare  o  muriese  no  estando  con  ella  su  dueño,  (la)  ha  de  pagar  (10). 

14  Si  su  dueño  estuviera  con  ella,  no  pagará.  Si  fue  alquilada  será  recibida 
por  el  precio  del  alquiler  (n). 


(*)  M:  «espinas». 

(2)  M:  «no  cogió  el  trabajo». 

(3)  M:  «(en  todo)  asunto  de  culpabilidad  respecto  a». 

(4)  M:  «el  juramento  de  Yahweh  entre  los  dos». 

(5)  M:  «a  su  trabajo». 

(6)  M:  «sus  dueños  (aceptarán)  de  él». 

O  M:  «de  junto  a  él,  indemnizará  a  sus  propietarios». 

(8)  M:  «(y  si)  hubiere  sido  matada,  como  testimonio  le  traerá  miembros  de  ella». 
(*)  M:  «le  llevará  hasta  el  cuerpo  de  la  bestia  despedazada  y  no  pagará». 

(Iü)  Al  propietario. 

(“)  M  l.°:  «recibirá  el  precio  de  su  alquiler»;  M  2.°:  «aportará  (?)  todas  las  pér¬ 
didas  de  su  alquiler»;  M  3.°:  «irá  el  precio  de  su  alquiler  con  las  pérdidas». 


142 


NEOFITI  I 


Ex  22,  5-14 


xVpn  ix  xnop  ix  poní  Vs'm  pro  mam  xox  pan  nnx  5 

in'mp1  m  Tipian  p  dVup  xaVaa 
p  paim  pnm  meiaV  pin  ix  «po  mnnV  mi  jm  ans  6 
:xVssn  a1?»'  x:iii  xmi  nanar  px  unan  xmn 
nVtr  xV  px  x'im  nnV  xmm  ma  mp'i  xnn  nanr  xV  ]x  1 

¡mam  xnapaa  [n]'T 

Va  Vsn  tria1?  Vxn  *iax  Vsi  xnan  V»  nn  Vs?  x'ím  oins  Va  bv  8 
pmn  ,l?a  xVsr  nti  rmV  xin  p  nnx  nax'  n  x-ra['] 
:mnnV  xVaaa  nbvr  x'i"*r  pa"?r  n  ja  m 
maja1?  *vsa  Vai  na'x  ix  mn  ix  nan  manV  mi  jm  snxi  9 
¡rrm  ’am  mVi  ■"ana1'  ix  mm  ix  ma'i  rrm 
mam  xnapaa  n'T  oas  xV  px  pmn  pa  'nn  "'n  xnsnao  10 

:qVp'  xVi  ma  Va p'i 
¡nnaV  aVw'  mía  anm  am  pxi  11 
saVa'  xV  xV'op  pino  pn"  *pio'  nsaoa  pxi  12 
mas  n'V  ma  ma'  ix  i  a  mi  mmn  mVa  mi  Vxa'  onxi  13 

:aVa'  xaVaa 

¡xnixa  Vapnx  xm  *nx  px  aVa'  xV  mas  mía  ax  14 


5  país]  pxxip  M  snap]  [s]na"p  M  6  nnuiaV]  naiaV  M 
pajn]  paurni  M  nana']  nanas'  M  sVsaa]  [¿/.-r/ó,-]  sVs'na  M 

7  nana']  nanas'  M  |  snapaa  ...  nVa  sV  ps]  'nmasn  mam  sVn  M 

8  Vv  s'om  Dina]  V»  aim  sVa  M  |  sma[’]]  smaV  in  text!  Bnas'  ’n] 
[n]as'i  I  sVsaa]  sVo’na  M  9  "ana']  [leg  'anas]  'sanas  M 

10  pirran  ...  snsnaa]  [|]imm  Vs;  ’inn  ’"i  snaia  M  pa]  "ra  M 
snapaa]  [leg?  n’m'asa;  cf  v  7]  [npm'nsa  M  |  ma]  [n]'i'a  'na  M 

1 1  ama]  [leg  ama]  asma  M  maV  ...  msa]  ’inaV  □Va'  [npas  ¡a  M 

12  tpiü’]  pno'1  in  text  pino  ...  nsnoa]  [leg  'n']  n’n’  Vopm  nVopna 
nna  mas  ]a  n'V  M  nVa'  sV  sV’op]  [leg  sirn]  sarn  naau  ns?  [n']s’oa' 
□Va'  sVi  sn'am  M  !H  13  Vsa']  Visa'  M  ni  Va]  mV  p  M  !  ma’] 
ma  M  n'V]  +sm  M  14  susa  Vapns]  rsus  Vapa  M  1.*; 
mus  'tos  Va  [Vss?  Ps]  Vss  M  2.0;  "losa  [n]'us  Vr  M  3.°. 


143 


Ex  22,  15-25  N  EOF  [TI  I 

15  Y  cuando  un  hombre  violare  a  una  virgen  que  no  está  desposada  y 
tuviere  relaciones  sexuales  con  ella  la  dotará  para  ser  su  mujer. 

16  Si  el  padre  de  ella  rehusare  dársela  (por  esposa),  pagará  el  dinero  según 
la  ley  de  la  dote  de  las  vírgenes  ('). 

17  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel:  no  dejaréis  con  vida  a  ningún  hechicero  ni 
hechicera. 

18  Todo  el  que  yaciere  con  una  bestia  será  matado. 

19  Aquel  que  sacrificare  delante  de  otros  dioses  — excepto  (2)  únicamente 
delante  de  Yahweh  será  exterminado. 

20  No  maltratéis  al  inmigrante  y  no  los  oprimáis  (3),  porque  vosotros 
fuisteis  habitantes  (4)  en  el  país  de  Egipto. 

21  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  hagáis  sufrir  a  ninguna  viuda  ni 
huérfano. 

22  Si  los  causáis  dolor  y  claman  ante  mí  contra  ti,  oiré  la  voz  de  su  oración 
pues  Yo  soy  clemente  (5)  y  misericordioso. 

23  Para  que  no  se  encienda  mi  ira  y  os  dé  muerte  (6)  a  espada,  para  que 
no  queden  vuestras  mujeres  viudas  y  vuestros  hijos  huérfanos. 

24  Si  prestares  dinero  a  mi  gente,  al  pobre  que  está  contigo,  no  serás  para 
él  como  acreedor  apremiante  y  no  le  impondréis  interés  ni  usura  (7). 

25  Si  tomas  en  prenda  el  vestido  de  tu  compañero  se  lo  devolverás  antes 
de  ponerse  el  sol. 


(*)  M:  «el  dinero  de  (la  cantidad  de)  200  (zuzin)  será  pagado  como  la  dote  de 
las  vírgenes». 

(2)  M:  «toda  clase  de  ídolos  será  exterminado,  con  todo...» 

(n)  M:  «no  los  oprimáis  ni  los  hagáis  sufrir». 

(4)  M:  «inmigrantes». 

(5)  M:  «si  claman  ante  mí  (lit:  «ante  Él»)  escucharé  la  voz  de  su  oración  porque 
Dios  clemente». 

(ti)  M:  «(os)  aniquile». 

(7)  M:  «(si)  prestareis  a  su  (mi?)  pueblo,  a  los  indigentes  que  están  en  vuestro 
pueblo  no  seáis  para  vosotros  acreedor  exigente  y  no  les  impondréis  interés  ni  usura». 


144 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  22,  15-25 


[^“iep  n[3]“isa  naa  traen  nonxa  xVn  nVmn  xxy  asm  tmxi 

nrrxV  rr5  nrv' 

tnaT3  Vprr  f]OD  rr1?  nrv’  nnoaV  max  mo’  nmaa  px 

JxnVina  ’ns 

¡pa^pn  xV  nenm  nn  bx  Vx-itr'  T3  'nx 
^■’Dpjr’  n'rapna  Tin  nx  tratrai  bx 
mp  ]nl?x  Dnx  x^ner  pmnx  pisa  mp  nmm  jxa 

i’nin1?]1? 

xsnxa  prrnn  if’jri  nnx  ]inn*’  ppmn  xbn  pin  xV  xtiti 

¡D^Sai 

:p-is?sn  x1?  pam  nVa-ix  bx  Vx-itr’  Ta  'xx 
-aTp  “pVs?  mis1'  misa  nnx  'nm  pnrr  j[i]*is7sn  masa  px 
:mx  jarrn  pn  anx  nmVs  bp  iv  aarcxi 
|Va“ix  pD'tr]  •'■'rin*’  ubi  xmm  parr  bapxi  ’nn  pprv  xVt 

:parr  pmm 

ñas  rrV  Tinn  x1?  pay  n  nrnoa  ir  ’aa  ir  pnn  poD  px 

:pan  p-ivtr  n bx  pwn  xVi  pm  mn 
TV'  *unn  xtrair  xaaaa  ix  “pam  xenaV  piran  niatraa  px 

wb 


15  Don']  mar  M  |  ncnxa  «Vi]  ntnx  x1?  n  M  ...  [j]~ib'  n[3]iBa 
in'xV]  a  <pcQvr),  cf  LXX;  ns-  nnsa  in  text!;  n-1?  rams’  [njnsa 
xrvx1?  MI  16  moa1?]  fría1?  xVt  M  Iciaaa]  ''Oiaa  M  ...  pon 
xnVira]  [xjn’nm  nma  *pn  oiprp  jnxa  pon  M  |  19  pVx  ...  pira] 

[leg  pnVx]  pnVx  [leg?  na  ut  in  23,  2]  toa  'stop  "misto  ho  M 
20  xmi]  id  M  i  pnrr  ...  pnn]  pnrr  pissr  x1?!  pnrr  ppmn  M  J 
text  p-THi;  pm  M  i(  21  nVanx]  p>anx  M 1  22  |[i]i»sn] 

1 73  j 

pisan  in  text  |  pn  ...  D*nx]  ms  A  MdW  II,  mp  Ps]  "\mp  mi:r  ni2T  arix 
pn  nbx  anx  bpi  37»»x  vn  [mrr’  mp  M  23  Vüpxi] 

''Pt&xi  M  24  pnn  ...  qnn]  ''nvb  [psnn  ms  A  MdW  II]  parn 
pwn  xbi  pm  mn  [leg  na]  •’tq  job  pnnn  xV  jiMjm  [xj^roo»  ir 
pni  x1?!  pnw  xbi  prr1?»  M  ||  25  ■’ir]  leg  rrn\ 


15 

16 

17 

18 

19 

20 

21 

22 

23 

24 

25 


15.  EXODO 


145 


Ex  22,  26-30 


N  EO  F I T  I  I 


26  pues  es  su  único  cobertor;  el  trapo  para  la  piel  de  su  carne.  ¿Con  qué 
va  a  dormir?  (’)  Y  si  clama  contra  ti  ante  mí,  oiré  la  voz  de  su  oración, 
porque  Yo  soy  clemente  (2)  y  misericordioso. 

27  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel:  no  despreciaréis  a  vuestros  jueces  y  no 
maldeciréis  al  jefe  que  haya  en  vuestro  pueblo. 

28  No  retrasaréis  el  deducir  vuestro  diezmo  ni  vuestra  ofrenda  (3).  Con¬ 
sagraréis  (4)  a  mi  nombre  los  primogénitos  varones  de  vuestros  hijos. 

29  Lo  mismo  haréis  con  vuestras  vacas,  con  vuestros  rebaños:  siete  días 
se  criará  tras  la  madre  y  al  día  octavo  (5)  lo  separarán  para  mi  nombre. 

30  Y  seréis  pueblo  consagrado  para  mi  nombre.  Y  no  comeréis  carne 
despedazada  por  fiera,  lo  matado  en  el  campo;  lo  arrojaréis  a  los  perros 
o  la  arrojaréis  al  extranjero  gentil  que  se  parece  a  los  perros  (6). 


(')  M:  «¿con  que  estará  en  pie?» 

(2)  M:  «(y  si)  claman  ante  Él,  oiré  la  voz  de  su  oración  porque  soy  Dios  cle¬ 
mente». 

(3)  dema ‘  o  terumah. 

(4)  M:  «separaréis». 

(5)  M:  «y  desde  el  día  octavo». 

(6)  M:  «por  bestia  salvaje,  tirada  en  el  campo,  no  la  comeréis,  la  daréis  al  gentil». 
La  identificación  perros  gentiles  es  aquí  más  completa  que  en  N,  110,  440. 


146 


NEOFITI  I 


Ex  22,  26-30 


naa  m®a  "pa1?  xnsrpn  x^n  r-nnVa1?  rrnioan  x[\]n  ans  26 
ípmVx  bp  rr  s?arcxi  ’aip  pbs?  mis'  onx  ■’irr’i  pan  xin 

:mx  prm  pn  arm 

¡pcn^n  x1?  paasai  na  ni  pan  xV  paTH  Vx-w  na  xas?  n 
x'-ian  pa’ia  naia  pipaba*?  pnrcn  xV  pa»am  pannos?»  28 

t'aí?*?  p«npn 

-ina  ’anna  nrrr  par  ns?ap  pa-ns?1?  pamn1?  pnas?n  pía  29 

¡-ap1?  mr  panD'  x^ran  xarai  nax 
xna  ’sxa  xV'ap  nnn  p  r^n  i2?ai  ■’ac?1?  pinn  parnp  asi  30 
rrrr  ppVan  x'aas?  na  rmai1?  ix  ppVan  xaVaV  p*?a'n  xV 

¡xaVaV  'ana  xim 


26  N[’]n]  -  add  I  qan  sin  naa]  crup  sin  naa  M&Í  nnr]  nanp  nir 
["’anp  ms  A  MdW  II,  Ps]  pn  n*?K  mis  n’nibx  Vpa  vnvx  snvn  M  || 
28  rr'-oia  I  jfpsnpr]  penan  M  i  29  naval]  [n]av  jai  M 

N’-ran  naval]  [npnan  xav  fai  M  1 1  30  Usque  ad  finem  v  ...  nnn] 

rrrv  jnnn  n’aas;  na1?  p*?avi  n1?  ma  nana  p*?aa  nía  nvn  M;  cf  Mt  15, 
26;  Me  7,  27;  A.  Diez  Macho,  Targum  y  N.  T.,  «Mél.  E.  Tisserant»,  I, 
1964,  184. 


147 


Ex  23,  1-7 


N  EOFITI  I 


CAPÍTULO  XXIII 

1  No  aceptaréis  testigos  falsos.  No  juntes  tu  mano  con  el  pecador  (J)  para 
servirle  de  testigo  falso. 

2  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  iréis  tras  la  mayoría  para  hacer  el  mal 
sino  para  obrar  el  bien  y  ninguno  de  vosotros  sea  impedido  de  aportar 
en  juicio  argumentos  favorables  a  su  prójimo,  (y  no)  digáis  en  vuestros 
corazones:  la  justicia  (2)  está  con  la  mayoría  (3).  No  f1)  irás  (:>)  tras 
la  mayoría  para  hacer  el  mal.  No  seas  estorbado  de  decir  lo  que  hay 
en  tu  corazón  sobre  tu  prójimo  en  el  juicio  para  que  no  yerres  diciendo: 
tras  la  mayoría,  la  justicia  perfecta. 

3  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  favorecerás  en  el  juicio  al  pobre  que  se 
hizo  culpable,  porque  no  se  ha  de  tener  acepción  de  personas  en  el 
juicio. 

4  Cuando  encuentres  extraviados  al  buey  o  asno  de  tu  enemigo,  se  lo 
devolverás. 

5  Cuando  veas  al  asno  de  tu  enemigo  yaciendo  bajo  su  carga  ¿rehusarás 
desatar(lo)  con  él?  Abandonarás  todo  lo  que  hay  en  tu  corazón  contra 
tu  compañero  (6)  y  le  desatarás  con  él  y  le  cargarás  con  él. 

6  No  torcerás  el  juicio  del  pobre  en  su  juicio  (7). 

7  Estad  lejos  de  palabras  mentirosas  y  no  daréis  muerte  a  nadie  que  sea 
inocente  (8)  en  juicio  porque  los  culpables  (9)  no  serán  justificados 
delante  de  mí. 


(‘)  M:  «pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  ninguno  de  vosotros  jurará  en  falso  en  el 
nombre  del  Verbo  de  Yahweh,  vuestro  Dios,  y  no  pondréis  vuestras  manos  con  el 
pecador». 

(2)  M:  Lo  mismo  que  en  el  texto  excepto  en  el  final:  «...  la  justicia  se  inclina 
por  la  mayoría». 

(3)  M:  «(tras  la  mayoría  el  juicio)  bueno». 

(4)  Otra  paráfrasis  del  mismo  versículo. 

(5)  M:  «y  no  seáis  cogidos V  Es  poco  seguro  el  lugar  de  inserción  de  esta  nota. 

(6)  M:  «lo  que  hay  en  tu  corazón  contra  él». 

(7)  M:  «pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  torceréis  el  proceso  judicial  del  pobre 
en  la  hora  de  su  juicio». 

(“)  M:  «y  al  inocente  y  recto». 

(9)  M:  «porque  Yahweh  (no)  justifica  al  que  es  culpable  en  la  hora  del  juicio». 


148 


N  EO  F I T  1  I 


Ex  23,  1-7 


CAPUT  XXIII 

rr1?  'vino1?  nn^n  a»  "jt  p]nwn  xV  xnprc  mir  pVapn  xb  i 

npü  nno 

jnxbx  ma  xirsaa1?  x’Jio  ina  pVrx  pmn  xV  ^x-wr  -ja  'as?  2 
«na  nnanV  )[id]t  naba1?  paja  nn  sHarv  xVi  natr-a1? 
x'jo  "ina  Vrn  xV  ¡xrn  xtio  "ina  pa-aaba  p-ia-n  [xVi] 
xVn  xna  -pian  Vs?  laVan  na  na-a1?  ja  vían  xV  xirxaab 
:qV®  xn  xmo  nna  ja  -ibxi  '»»  ’rnn 
[]]'bx  n’1?  aon  xV  xna  annx  n  xraoai  Vx-icn  "ja  -as?  3 

:xna  pax  ao-a  n-b  anx 

¡nV  n'n'  imn  x-itna  jis»  nnan  ix  "|xm  xnn  x-i»n  anx  4 
pisaba  sianni  miso  mnn  s'an  ixjttn  xnan  'ann  anx  5 
ñas?  pian  pnaai  “pian  *?»  "jaVan  na  Va  parcn  parca  mas? 

¡mas?  js?rcn  js?rcai 
=nna  naris  r  xn  ’üon  x1?  6 

pVrcpn  xV  xana  'atan  ja  Vai  ppnn  jnnn  pnprcn  p^a  ja  1 

¡xa^n  ■’-anp  par  xV  anx 


23  1  nam  ...  pbapn  xb]  pata  nn  [ajanar  xb  [bjxnar  'ja  'as 
[na'J’n  a»  [fliD'T  pis?n  xbi  -ipa?b  panbx  rn  [njnaa  [nj’rca  M  2 
natrab  jnxbx  oía  xirsaab  [x]"¡no  ina  pbrx  jnnn  xb  [‘7]x~ic?"  'ja  -a» 
pna-n  xbi  [njna  man1?  [leg  par]  jar  nabab  pata  m  s?an'  xbi 
-oo  [n]n  [xj'no  nna  pa’aaba  M  |  j[ia]t]  jai  in  text!  |  [pna'n]  xbi] 
ita  M;  in  text  pian  xn  x’no  ma]  +  'ata  M  brn  xb]  huc  +  ? 
[Jjiosm  M  |  na'ab  ja]  [na'Jab  p  M  f)  3  [jJ’dx]  rax  in  text  4 
xnsn]  leg  snsn  pso]  leg  prob  psa  |i  5  lian  bs  "[aban]  n'xn 
"i1?»  -p'ba  M||  6  nstra  xraoan  xn  no  peor  xb  bxnr’  aa  'as 
[n]’n  M  naris  n]  leg  prob  nans  n;  in  text  nansa  II  7  pnpan] 
npsn  M  xna  ...  bai]  na  [leg  ü'irpi]  aurpi  'xan  M  1  xa"n  "anp  par] 
xn  [njsma  xa"n  n’  'ata  M. 


149 


Ex  23,  8-15 


N  EOFITI  I 


8  Y  no  recibiréis  regalo  ( 1 )  porque  el  regalo  ciega  los  ojos  de  los  que  lo 
toman  y  se  lleva  (2)  las  palabras  del  juicio  justo  (3)  en  el  juicio  (4). 

9  Y  no  vejaréis  al  inmigrante  pues  vosotros  conocéis  el  alma  del  inmi¬ 
grante  (5),  pues  fuisteis  inmigrantes  en  el  país  de  Egipto. 

10  Durante  seis  años  (6)  sembraréis  vuestra  tierra  y  recogeréis  su  producto. 

11  Y  el  año  séptimo  la  dejaréis  descansar  y  la  declararás  libre  (7)  y  come¬ 
rán  (8)  los  pobres  de  tu  pueblo  (9)  y  las  bestias  del  campo  comerán  lo 
que  quede.  Lo  mismo  haréis  con  vuestras  viñas  y  olivos. 

12  Durante  seis  días  haréis  vuestro  trabajo  (10)  y  en  el  día  séptimo  repo¬ 
saréis  a  fin  de  que  descanse  tu  buey  (n)  y  tu  asno  y  tome  descanso  el 
hijo  de  tu  esclava  (12)  judía  y  el  inmigrante. 

13  Y  estaréis  vigilantes  (13)  en  todas  las  cosas  que  os  he  dicho  y  no 
recordaréis  el  nombre  de  otros  dioses  y  no  sea  oído  de  vuestra  boca. 

14  Tres  veces  al  año  celebraréis  fiesta  delante  de  mí  (14). 

15  Observaréis  la  fiesta  de  los  Ácimos:  durante  siete  días  comeréis  ácimos 
como  os  he  ordenado,  en  el  tiempo  del  mes  de  abib ,  pues  en  él  salisteis 
libres  de  Egipto.  Y  no  seáis  vistos  ante  mí  con  las  manos  vacías  (15). 


(‘)  M:  «y  regalo  de  riquezas  no  lo  tomarás». 

(2)  o:  «hace  vacilar». 

(3)  o:  «del  juez  inocente». 

(J)  M:  «a  los  sabios  en  los  juicios  y  confunde  y  corrompe  las  palabras  de  los 
inocentes  a  la  hora  de  sus  juicios». 

(5)  I:  «Pues  vosotros  conocéis  el  alma  del  inmigrante».  M:  «conocéis  la  amar¬ 
gura  del  alma  del  inmigrante». 

(€)  M:  4-  «de  días». 

(7)  Para  todos. 

(*)  =  «para  que  coman». 

C)  M:  «y  la  daréis  a  comer  a  los  pobres  que  hay  en  tu  pueblo». 

(10)  Lit:  «tu  trabajo». 

(n)  M:  «(a  fin  de)  que  descansen  vuestros  bueyes». 

(,2)  M:  «de  vuestras  esclavas». 

(13)  M:  «guardaréis». 

(14)  M:  «en  cada  año  celebraréis  fiesta  delante  de  mí». 

(15)  M:  «de  Egipto.  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  estáis  autorizados  a  com¬ 
parecer  ante  vuestro  Dios  vacíos  de  todo  mandamiento». 


150 


NEOFITI  I 


Ex  23,  8-15 


'Va  Vt^tn  rao:  [']i"v  ['Jac  xnmw  anx  pVapn  xV  Tmtn  8 

¡KH3  "DT  Xm 

pm  anx  xnrn  xpb:  pn»T  pnx  onx  ppmn  xV  xnm  9 

sonxan  xsnxa  pmn 

innVVi?  ir  p&aam  paSsnx  ir  psnrn  pi»  n’izn  io 
n'Taoa  pVa'r  nrv’  p[n]pani  nrr  poarcn  xn'srarc  xnrcai  n 
pacana1?  pnasn  pía  xna  n^n  Via^n  T'mpan  nai  *jb»  'i 

¡pa^r1? 

Wna  |a  pmm  %v'2v  xarai  friTa»  pnaxn  par  xmr  12 
¡x-nm  nn,mrr’  “|naxn  xna  nrm  yiam  "pin  mm 
x1?  prnnx  ][i]ȟ  man  p*rnT  pinn  pab  max  h  na  Vaai  13 

¡pa^aia  bx  visivo'  x*r  pnann 
¡xnca  "anp  pnnn  piar  xnVn  u 
na  -pn  p-roe  pVavi  par  nsarc  pnan  n^Toan  xsn  r\'  15 
□nsaa  ppna  pnpa:  na  anx  xa'axn  xnT  jara  pan’  mpan 

¡□pn  "anp  pannn  xVi 


8  fibspn  x1?  inan]  nnon  xb  paan  m®i  M  |  ['Jao']  lao’  in  text 
[■']]"»]  in  text  ir"»!;  ’T’»  I  xri3  ...  ’ba]  bpbpai  aanyai  ’Tia  x’-ann 
prrn  ns®a  'xan  ’n’b-a  M  ||  9  xnrn  ...  anx]  rv1  firman  prxi 

x-rrn  '©st  I  xnm  ...  pn»!"]  xtm  x®at  mana  firman  M  ||  10 

p:®]  +  parn  M  i  paxsnx]  pasnx  M  ||  11  xrv’sra®  xn®ai]  xn®i 

'’ma®  M  p[n]pani]  in  text  pnpnm  nai  ...  pbrsm]  [n]Tv*  pbswi 
[n]ai  [*|]a»m  n-aaoa  M  |  -rapan  nai]  T’npxti  I  xnn  rrn]  xnvn1? 
xm  ’mxan  [vel?  xnrm]  I  12  xrr®]  xn®'x  M  |  -pin  mnn]  pmrrn 
panin  M  |  -jnaxn]  pannaxn  I  |  13  p-rnr  pmn]  pión  M  |[i]sb] 

pr®  in  text  ||  14  xnbn]  praem  bxn®’  'ta  M  xn®a  ...  pnnn]  pann 

ni®  *733  mnp  M  ||  15  pros]  id  M  sed  scriba  var  lect  vid  M  referre 

ad  n,n,BQnBmpQn  na]  nnpa  n  na  M  npn  ...  ansaa]  m»  ansa  7a 
nnp  ""annab  [leg  et  prob  scriptum  px®n]  pn'P-i  pnx  n'b  bx-i®'  ra 
msa  bs  7a  pnpn  pambx  M  |  Cf  34,  18. 


151 


Ex  23,  16-22 


NEOF1TI  1 


16  Y  la  fiesta  de  la  Siega  O  de  las  primicias  del  trabajo  de  tus  manos,  de 
aquello  que  vosotros  sacáis  y  sembráis  en  el  campo  (2).  Y  la  fiesta  de 
la  recolección  (3),  a  la  salida  del  año  (4),  al  recoger  del  campo  el  trabajo 
de  vuestras  manos  (5). 

17  Tres  veces  cada  año  comparecerán  (6)  todos  vuestros  varones  pidiendo 
instrucción  delante  del  Señor  de  todos  los  siglos,  Yahweh. 

18  No  (7)  sacrificaréis  la  sangre  de  mi  santo  sacrificio  con  pan  fermentado, 
y  la  grasa  de  mi  fiesta  no  ha  de  quedar  la  noche  hasta  la  mañana  (H). 

19  Traeréis  lo  primero  de  las  primicias  de  los  frutos  de  vuestra  cosecha  al 
templo  de  Yahweh,  vuestro  Dios.  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no 
coceréis  ni  comeréis  carne  con  leche  mezclados  juntos  para  que  no  se 
encienda  mi  ira  contra  vosotros  y  cozamos  (9)  vuestros  granos  ata¬ 
dos  (10),  el  grano  y  la  paja  mezclados  juntos. 

20  He  aquí  que  Yo  (n)  envío  un  Ángel  de  misericordia  delante  de  vos¬ 
otros  para  guardaros  (12)  en  la  tierra  (,3)  para  introduciros  en  el  lugar 
que  he  establecido. 

21  Sed  cuidadosos  (l4)  delante  de  él  y  escuchad  su  voz;  no  os  rebeléis  (l5) 
contra  sus  palabras,  pues  mi  santo  nombre  será  pronunciado  sobre  él, 
pues  no  remitirá  ni  perdonará  vuestros  pecados,  pues  mi  santo  nombre 
será  pronunciado  sobre  él  (16). 

22  Pues  si  oís  la  voz  de  mi(17)  Verbo  y  haces  todo  lo  que  diga,  seré  enemigo 
de  los  que  os  odian  y  oprimiré  a  los  que  os  oprimen. 


(')  La  de  las  Semanas  o  Sabu'ot. 

(2)  M:  «de  vuestra  cosecha  que  sembraréis  hacia  (sobre)  el  campo». 

(3)  La  fiesta  de  los  Tabernáculos  o  Sukkot . 

(4)  De  setiembre  a  octubre. 

f)  M:  «vuestra  cosecha  que  sembraréis». 

(6)  M:  «comparecerá». 

(7)  M:  «pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  (no)». 

(H)  M:  «la  carne  que  sacrifiquéis  en  la  primera  noche  de  la  fiesta  de  la  Pascua 
desde  el  atardecer  hasta  la  mañana». 

(y)  110,  Ps  «cueza»  (1.a  p  sg). 

(,0)  1 10:  «en  vuestras  eras». 

(ll)  M:  «su  Verbo». 

C2)  M:  «para  guardar». 

(,3)  Prob  hay  que  leer  «en  el  camino». 

C4)  M:  «cuidaos». 

(,s)  M:  «la  voz  de  su  Verbo.  No  os  rebeléis». 

(,fi)  M:  «el  nombre  de  mi  Verbo  (será  pronunciado)  sobre  él». 

(17)  «mi»  con  Samar  y  LXX;  TM  «su». 


152 


NEOFITI  I 


Ex  23,  16-22 


'Dan  psnn  ppo»  pnx  'n  na  pO'T  tos  maa  xnxm  xim  ie 
lian*1  nns  n'  popjoaa  xnpn  npman  xmpioxn  xsm  xna 

¡Nía  'ox  ]a 

onp  jsVix  psan  pomon  Vo  ponn'  xnp  Von  pjat  xnVn  17 

:'"  x'oVs  Va  pan 

mn  ’aVn  |a  mm  xVi  **tnp  nooi  onx  van  V»  pean  xV  18 

¡xnos  ns 

¡ponVx  "'n  xunpio  maV  pn"n  ponVVs  ’tb  rrnaa  'np  19 
pansa  aVna  npa  pVo'n  xVi  pVpan  xV  Vxnp'  'ja  'as 
mn  pn'nx  pamas  Vpmn  po'Vs  'nn  «pn'  xVn  xnna 

:xnna  pansa  nppi 

xsnxa  pan'  xnojoV  pa'anp  |anm  ^xVa  nVpo  mx  xn  20 

:njpnx  'n  xnnxa  pan'  xVsxV 

'a®  mnx  nVa  Vs  panon  xV  'Vpa  isaan  nanp  )a  pnmrx  21 
'a®  mnx  po'amV  paan  np  xV  mnx  nVs  'npnx  xp'np 

¡nVs  'npnx  xp'np 

aoxi  VVm  'n  na  Va  nasm  'naa  Vpa  psapn  sapa  |x  pnx  22 

¡pan'  p'sn  jaV  p'sxi  pan'  'jon  )aV 


16  xna  'exa  ...  pns  n  na  pa'T  ñas]  'ob'  psntn  n  panbbs 
[leg  'Bba,  nempe  Nía  'Bba:  ita  M.  Kasher]  M  |  xnwtaxn]  Knic'm  M 
pa'T  ñas]  psntn  -n  pan1?1?»  M  |  'dn  ¡a]  xana  I  |  Cf  34,  22  |  17  Cf 

34,  23  |  pann-]  'ann'  M  ||  18  Cf  34,  25  |  pean  xb]  praem  aa  'as? 

bxnar  M  1  ’enp  noas]  p®mp  no-an  M  xnox  ...  ’abn  ja]  poan  n  xnrca 
xnsx  ns  xoan  |a  xnoon  '"anp  xae  xa"  ’b’ba  M  |  19  Cf  34,  26 

1°  xnna  ...  pb®an  xb]  abm  [x]n®a  ba'abi  [x]b®aab  pxon  pnx  n-b 
xnna  pansa  M  [  btra’n]  ita  text  initio  sed  postea  emendatum  btraiii!  j| 
20  ntx]  ”na'a  M  |  pnnn]  leg  prob  pannn  c  v  23  xnoiab]  moab  M 
xsnxa]  leg  prob  xnnxa  xbsxb]  xbsxb  in  text  quod  forte  leg  xbs'xb; 
nbsabi  M  ||  21  pnnmx]  nnmx  pab  M  |  panon  xb  ’bpa]  bpa 

panon  xb  [npnaa  M  |  nbs  npnx  xernp  'a®]  np^a  na'a  o® 
■nbs  [leg  prob  npna]  M,||  22  pan'  p'sn  ...  bba']  ]xab  noxi  bba' 

pan'  p’sn  jxab  p'sai  pan'  'ion  M. 


153 


Ex  23,  23-33 


N  EO  F  IT  I  I 


23  Porque  mi  Ángel  ( 1 )  irá  delante  de  vosotros  y  os  introducirá  en  el  país 
de  los  amorreos,  hititas,  pereceos,  cananeos,  hiwweos,  jebuseos,  y  los 
exterminaré. 

24  No  os  inclinaréis  ante  sus  ídolos  ni  daréis  culto  ante  ellos  (2)  y  no  hagáis 
sus  obras,  sino  que  los  destruiréis  (3)  y  destrozaréis  sus  estelas. 

25  Pero  daréis  culto  delante  de  Yahweh,  vuestro  Dios,  y  bendecirá  vuestro 
pan  (4)  y  vuestras  aguas  y  alejará  las  malas  plagas  (5)  de  entre  vosotros. 

26  No  habrá  quien  aborte  ni  estéril  en  tu  tierra  (6).  Terminaréis  en  paz  el 
número  de  vuestros  días  (7). 

27  Enviaré  por  delante  de  vosotros  mi  terror  (8)  y  confundiré  a  todos  los 
pueblos  entre  los  que  vais  a  entrar  y  pondré  (9)  a  todos  vuestros 
enemigos  delante  de  vosotros,  rota  Ta  cerviz. 

28  Y  enviaré  delante  de  vosotros  las  avispas  y  expulsarán  delante  de 
vosotros  a  los  hiwweos,  a  los  cananeos  y  a  los  hititas. 

29  No  los  expulsaré  delante  de  vosotros  en  un  solo  año  para  que  el  país 
no  quede  desierto,  para  que  no  se  multipliquen  las  fieras  del  campo 
contra  vosotros. 

30  Poco  a  poco  los  iré  expulsando  delante  de  vosotros,  hasta  que  seáis 
muchos  y  poseáis  el  país. 

31  Y  pondré  vuestras  fronteras  desde  el  mar  de  los  Juncos  hasta  el  mar 
de  los  Filisteos  y  desde  el  desierto  hasta  el  Gran  Río  (10),  pues  entregaré 
en  tus  manos  todos  los  habitantes  del  país  y  los  arrojaré  de  delante  de 
vosotros. 

32  No  haréis  alianza  con  ellos  ni  con  sus  dioses. 

33  Y  no  habitarán  en  vuestro  país  no  sea  que  os  hagan  pecar  ante  mí, 
porque  daríais  culto  a  sus  dioses — ,  porque  serían  para  vosotros  un 
tropiezo. 


(')  M:  4-  (?)  «Angel  de  misericordia». 

(2)  M:  «a  ellos». 

(;1)  M:  «destruiréis»  (otro  verbo). 

(4)  M:  «vuestros  alimentos». 

f)  M:  «vuestras  aguas  y  alejaré  las  plagas». 

(6)  M:  «en  vuestra  tierra». 

(7)  M:  «llenare  de  bien  vuestros  días». 

(H)  M:  «la  plaga  de  mi  castigo». 

O  M:  «y  aniquilaré  todos  los  pueblos  a  los  que  vais  a  entrar  y  pondré». 
(10)  M:  «hasta  el  río  Eufrates». 


154 


NEOFITI  I 


Ex  23,  23-33 


"maxn  pnxnxV  pan'  Vsn  pa'mp  ’axVa  nar  mis 
:pnn'  xs'eti  "oia'i  "vm  "asjai  "nai  "nm 
pnasn  xVi  prrmp  pnVsn  xVi  pnnnsa*?  puon  xV 
n'  pnann  xnanai  pnn'  [p]*usn  xusa  anx  pmaisa 

:pnn»"p 

nasm  pa"»  iT’i  pannV  n'  "pa'i  panVx  '"  mp  pnVsm 

¡pa'ra  )a  x"ttna  n"«nnaa 
¡nV^a  p»V»n  pa»v  p'j»  n'  ixnxa  mpsi  nVana  'inn  xV 
pn'ra  pVsrn  h  x'ay  Va  n'  aansxi  pa'mp  nVrcx  'n»'x  n' 
:Vnp  'Tan  pa'mp  pa'aan  'Vsa  Va  n'  'ircxi 
n'i  "ssia  n'i  "vn  n'  *nom  pa'mip  xn'srnx  n'  nVrcxi 

¡pa'mpa  "nn 

xVn  'Hs  xsnx  'inn  xVn  xnn  xnrca  pa'mp  ja  pnn'  nox  xV 

:xia  nvn  pa'V»  'ion 
pjonxni  pian  h  pt  ns?  pa'mp  p  pnn'  max  V'Vp  V'Vp 

¡xsnx  n' 

pi  'xna'Vm  pnxa'  iv  pica  xa'  |a  pa'amn  n'  'laxi 
xsnx  'T'*t  Va  n'  pa'*ra  xnoax  anx  xan  xnm  ns?  xnana 

¡pa'anp  )a  pnn'  mnaxi 
¡B"p  pnnnsaVi  pnV  pa'pn  xV 
pnVsn  anx  "anp  pan'  pa"rr  xVn  pasnxa  piar  xVi 

¡nVpnV  paV  pin'  anx  pn'nnsa  mp 


23  ’axba]  +  ?  pannn  ixba  M  xx'an  ...  "nm]  'snsi  'xnm 
'X'&xi  'xoiar  'xrm  [leg  'xivam]  ’xsisuai  M  xx'tn]  leg  xx'irxi 
24  prranp]  pnb  M  |  xmaa]  xnasa  MP  [p]niEm]  xmsn  in  text 
pnna"p]  ’B"p  M  ||  25  paanV]  patita  M  m'tznnaa  ...  pa"B] 

maman  nasxi  pa’B’a  Mjjgpa’ra  ja]  [pa'Jraa  1 1 1  26  -pnxa]  pasnxa 

M  |  obrca  ...  paar]  aaa  'bax  papar  M  ||  27  ma'x]  misma  nna  M 

n®xi  ...  aansrxi]  [leg  rpxi]  rtrxi  pnnnV  pVsm  xas?  Va  ri’  'srtrxi  M 
x'bs?]  max  M  ||  28  "nn  ...  "rn]  nxn'n  n'  'xsns?sa  rr  ’xirn  M 

29  'ns]  xn[x]  1  |  'ion  xbn]  'somi  M  ff(  31  pnxa'  ns?]  xa'  nsn  M  | 
xnana  ]an]  [xnajnaai  I  |  xan  xnm  ns?]  nnsn  xnm  ns?  M  xs?nx  'n"n] 
xs?nxn  ’T'n  M  ||  32  pa'pn]  na'pn  (delt)  I  ||  33  mp]  n'  M. 


23 

24 

25 

26 

27 

28 

29 

30 

31 

32 

33 


155 


Ex  24,  1-9 


N  EO  F I T  I  1 


CAPÍTULO  XXIV 

]  Y  dijo  a  Moisés:  Sube,  pide  instrucciones  de  delante  de  Yahweh,  tú, 
Aharón,  Nadab,  Abihú  y  setenta  sabios  de  Israel.  Y  rezaréis  desde  lejos. 

2  Y  se  acercará  Moisés  solo  delante  de  Yahweh  y  ellos  no  se  acercarán 
y  el  pueblo  no  subirá  con  él. 

3  Y  vino  Moisés  y  refirió  al  pueblo  todas  las  palabras  de  Yahweh  y  todas 
las  disposiciones  (').  Y  respondió  todo  el  pueblo  a  una  voz  y  dijo  (2): 
Pondremos  en  práctica  todas  las  palabras  que  ha  hablado  Yahweh  (3). 

4  Y  Moisés  escribió  todas  las  palabras  de  Yahweh  y  se  levantó  de 
mañana  y  construyó  un  altar  en  la  parte  baja  de  la  montaña  y  doce 
estelas  para  las  doce  tribus  de  los  hijos  de  Israel. 

5  Y  envió  a  los  jóvenes  de  los  hijos  de  Israel  y  dispusieron  (4)  holocaustos 
y  ofrecieron  toros  como  sacrificios  santos  delante  de  Yahweh. 

6  Y  tomó  Moisés  la  mitad  de  la  sangre  y  la  puso  en  la  taza  y  la  otra 
mitad  de  la  sangre  roció  (5)  encima  del  altar. 

7  Y  tomó  el  libro  de  la  Alianza  y  (lo)  leyó  a  los  oidos  (6)  del  pueblo,  y 
dijo:  todo  lo  que  Yahweh  ha  hablado  haremos  y  obedeceremos  (7). 

8  Y  tomó  Moisés  la  sangre  y  roció  sobre  el  pueblo  (8)  y  dijo:  He  aquí  la 
sangre  de  la  alianza  que  Yahweh  pactó  (9)  con  vosotros  (con)  todas 
estas  palabras. 

9  Y  subieron  Moisés,  Aharón,  Nadab,  Abihú  y  setenta  de  los  sabios  de 
Israel. 

O  M:  «sus  juicios». 

(2)  M:  «a  una  con  corazón  perfecto  y  dijo»: 

(3)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(4)  M:  «y  envió  a  los  primogénitos  de  los  hijos  de  Israel  porque  hasta  aquella 
hora  el  culto  era  con  los  primogénitos  porque  hasta  ahora  no  había  sido  hecha  la 
tienda  de  la  reunión  y  hasta  ahora  no  había  sido  dado  el  sacerdocio  a  Aharón,  y 
subieron  (=  ofrecieron)». 

(  )  M:  «en  las  tazas  y  la  otra  mitad  de  la  sangre  (la)  roció». 

(ü)  M:  «a  los  oídos  de». 

(  )  M:  «que  ha  hablado  el  Verbo  de  Yahweh»1. 

(K)  Nótese  que  el  Neofiti  no  cambia  el  texto  hebreo  sino  que  lo  traduce  «y  roció 
sobre  el  pueblo»;  sin  embargo,  Onqelos  y  Pseudojonatán  introducen  este  cambio: 
«Y  roció  sobre  el  altar  para  expiar  sobre  el  pueblo».  La  razón  de  este  cambio  es  que 
la  antigua  alianza  del  Sinai  se  selló  con  un  sacrificio  expiatorio  — el  de  este  cap  24 
en  el  cual,  según  el  Lev,  no  cabía  comunión  con  la  víctima.  Sólo  en  los  sacrificios  de 
comunión  o  pacíficos  cabía  participar  de  la  víctima  que  es  lo  que  aquí  quieren  evitar 
O  y  Ps  con  este  cambio  introducido  en  la  traducción  del  v  8,  y  O,  Ps  y  N  en  el  cam¬ 
bio  que  introducen  en  el  v  11.  La  nueva  alianza  se  ratifica  también  con  un  sacrificio 
de  comunión  que  es,  no  obstante,  sacrificio  expiatorio.  Cf  A.  Diez  Macho,  Notas 
al  Ev  de  Marcos,  cap  14,  22-24  en  la  Sagrada  Biblia ,  t  VI,  B.  Aires,  1966. 

f)  M:  «que  pactó  el  Verbo  de  Yahweh». 


156 


N  E  O  F  IT  I  I 


24,  1-9 


CAPUT  XXIV 

simio  mi  j“inxi  nx  onp  ja  joVix  sari  pío  ~iax  ntrraVi  i 

¡p^m  ja  p^sni  *?x~im  x'a'on  psnun 
jipo’  xV  xas?i  iinop'  xV  pnxi  ■'■’■'  mp  OTinVn1?  rwn  ñipo  2 

¡ñas? 

un  me  *?o  no  m  x^asno  ‘jo  n1  xas;1?  im  nira  xnxi  3 
;-rns?3  •’■’■’  ‘oba  n  x’asno  ‘jo  piaxi  nn  Vp  xas?  *jo  ]us?i 
xViown  nos  nm  xiosn  mpxi  m  "asno  *jo  n’  nwa  nnoi  4 
¡‘jxip'’  om  n^onir  ’nnrcs?  pmV  pa^p  •nips?  •'nmi  xtioo 
pimp  nooi  in-npi  jnVs?  moi  ‘jn-iei  ’m  pn'a'jis?  n*1  nViri  5 

:p*nn  ■'•’■’  mp 

'nj  Vs?  piT  Nano  níVoi  xVoon  otzn  Nano  xj’jq  ntra  non  6 

¡xnrna 

■’•’■’  ‘j'ja  n  na  bo  piaxi  xam  ps?ac?n  «api  xa^p  ioo  non  7 

:s?airn  nn»3 

o^pn  xa^p  mx  xn  iaxi  xas?  ‘js?  pan  nanx  n'  nrca  non  8 

:]v,‘jxn  [xj^asno  Vo  n*1  poas? 

¡Vnibi  ■'a'nn  |a  ps?ntt?i  xin'nxi  mi  jinxi  nu?a  pVoi  9 


24  1  mp  ...  san]  mp  isVix  sam  M  ],5?attn]  [jpyanzn  M  p’m  ja] 
[p]ima  I  |¡l  2  jirxi]  pañi  I  1  3  x'aano]  ’iaano  M  ¡  nm  mo] 

'in  M  |  pnam  m  ‘¡’pnpalaxi  sabtr  «aba  Nina  M  |  V’Va  'i]  [‘7,l7]a,’n  1 1 
’■”]  '”i  [n],ia,’a  M  ||  4  n^aaiz? ...  pa^p]  n^oa®  an®»  "’-in'j  ’a^p  M 

5  moi  ...  n^tn]  ruin  aro?®  [xpnn  u?  dtin  ‘jn-!®’  a  a  ‘mía  rr  ubi 
xb  pna  ns?i  [leg?  n:bt]  pat  p®a  nasriN  xb  pía  isi  mnaiaa  xanVio 
ip’DNi  p-inN1?  «ñama  nanv,nx  M  6  san  1.°]  nbin  I  >  ...  N'rsoa 
pn]  p~iT  nam  NaVoi  x'^Doa  M  |  xaboi]  rnaVoi  M  |  7  pra®a] 

’ana®aa  M  |  bbn  n]  m  [npna’a  Wan  m||  8  o^pi]  mp  o 

m  [n]’ia,’a  M  9  l?iní'  ’B’an]  ’®’i  [n],’,’B,'an  M. 


157 


Ex  24,  10-18 


N  E  O  F  I  T  I  I 


10  Y  vieron  la  Gloria  ([)  de  la  Sekiná  de  Yahweh  y  debajo  del  escabel  de 
sus  pies  como  pavimento  de  baldosas  de  zafiro  y  como  visión  de  los 
cielos,  cuando  están  limpios  de  las  nubes. 

11  Y  no  extendió  (2)  su  mano  a  los  jóvenes  (3)  de  los  hijos  de  Israel  y  vieron 
la  Gloria  (4)  de  la  Sekina  de  Yahweh  y  se  regocijaban  (5)  en  sus  sacri¬ 
ficios  que  habían  sido  aceptos  como  si  (6)  comieran  y  bebieran. 

12  Y  dijo  Yahweh  a  Moisés:  Sube  junto  a  mí  a  la  montaña  y  estáte  allí  y 
te  daré  las  tablas  de  piedra  con  la  Ley  y  la  Alianza  (7)  que  he  escrito 
para  instruirlos. 

13  Y  se  levantó  Moisés  y  Josué,  sus  servidores  (8),  y  subió  Moisés  al  monte 
sobre  el  que  se  apareció  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh. 

14  Y  a  los  ancianos  les  dijo:  Quedaos,  esperadme  aquí  (9)  hasta  que 
volvamos  a  vosotros  y  he  aquí  que  Aharón,  y  Hur  están  con  vosotros: 
quien  tenga  algún  asunto  judicial  de  palabra  vaya  a  ellos. 

15  Y  Moisés  subió  al  monte  y  la  nube  cubrió  el  monte. 

16  Y  la  Gloria  de  la  Sekina  de  Yahweh  moró  sobre  el  monte  del  Sinaí  al 
que  cubrió  la  nube  durante  seis  días,  y  el  séptimo  día  llamó  (10)  a 
Moisés  (1])  de  en  medio  de  la  nube. 

17  Y  el  aspecto  de  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh  como  fuego  devo¬ 
rados  fuego  devorador  en  la  cima  del  monte  a  los  ojos  (12)  de  los  hijos 
de  Israel. 

18  Y  se  adentró  Moisés  en  la  nube  y  subió  al  monte,  y  Moisés  estuvo  en 
el  monte  cuarenta  días  y  cuarenta  noches. 


(')  M:  «del  Dios  de  Israel». 

(2)  Para  matarlos  por  ver  la  Gloria  de  Dios  que  no  se  podía  ver  —eso  creían 
sin  ser  castigados  con  la  muerte. 

(3)  M  1°:  «a  los  principales»;  M  2°:  «a  Nadab  y  Abihú,  los  jóvenes  hermosos 
encargados  de  los  hijos  de  Israel». 

C)  M:  «del  Dios  de  Israel». 

(:>)  M:  «y  parecían  como  (si  comieran  y  bebieran)». 

(fi)  O,  Ps  y  N  añaden  «como  si»  para  evitar  la  «comunión»  en  un  sacrificio 
expiatorio. 

f)  M:  «y  los  mandamientos  que  he  escrito  para  decirlos  a  ellos». 

(“)  I:  «su  sirviente». 

(9)  M:  «(queda)os  aquí». 

(10)  M:  +  «la  Palabra  ( Dibberah)  de  Yahweh». 

(n)  M:  «a  Moisés  al  día  séptimo  sobre  el  monte». 

(I2)  M:  «viéndo(lo)». 


158 


N  EOFITI  I 


Ex  24,  10-18 


121L7D  vVm  ]tib[i]bk  mnm  "n  nnrarc  "ip’N  ir  pam  10 
¡xaas?  ¡a  p'pa  prx  td  vrm  vinai  jiansaon  7a1? 
-ip,N  rr  pam  mr  bits  nV  ‘?x*w  ’m  piraría  nn^i  11 
j^bn  "pn  pVapruo  pmanp  Va?  pnn  pim  ■,vh  nni'B» 

:pn®  "pm 

vnri1?  rr  i1?  jnxi  jan  vm  una1?  Tin1?  pío  ntraV  *’*’*’  ~iaxi  12 
:pnrr  xaVa1?  mana  n  xa’-'pi  xrvmxi  H'ns 
-ip’N  vVr  rmVinxp  snu1?  ntra  pVm  Piraw  sranrm  Pirca  api  13 

mn  nnrsrc 

parm1?  TiTm  'i  pT  is?  xbh  ’V  írnax  ia[']r  *iax  x'a'Bn1?!  14 
:pnmV?  aip'  pbm  pi  pos?  rvxn  p  pan»  nm  jvnx  xm 

¡xtib  rr  xm?  ’OBi  míe1?  nrca  pVoi  15 
xrrrc  ñus?  rvrr  'obi  tov  xtib  bv  ,vh  mnvBrc  -ip^x  mrci  16 
:xhb  d  7a  x'srarc  Nava  nrca1?  xnpi  par 
ma  nVana  xrcx  hVbx  xnrcxB  •”n  mnrarc  np’N  irm  17 

:l7K->2?'’  va  va?1?  xtiü  n 

par  psanx  snoa  nrca  mm  xtiü1?  pVoi  xva?  va  nrca  xnxi  is 

¡p1?'1?  psanxi 


10  '"i  nnrats]  Vmm  NnVx  M  |  7~nD[i]sn]  text  ¡tid-dn;  pns’BX 
M;  <  vrronóó  tov  |  |ir ~id3D“t]  <  OdTTq  F  ÍQ1 VOV  |  ’ltnsi]  '  vid  superadd: 
nrrm  |  Nm?  7a  ¡"pt]  trata  7a  p'pt  pin  M  |  11  pma'Via  nrVi] 

'"i3Vi  nn'7i  M  Vtnrc’  ...  rmVi]  ¡nm  x'td®  «"aVia  imaxi  antVi 
Vinar  -33  Va  pana  M  |  "n  nnrarc]  Vtnarn  t<nVt<  M  (  yn  ...  p'tn  ¡nm 
¡[’JVbk]  [¡[’JVbk]  yn  ¡'’anna  [’m]  M:  cf  110  ¡['JVbx]  pVBtt  in  text  | 
12  pnrr  ...  xn"pi]  ¡inri'  ’YinnV  maro  n  trnp-Bi  M  13  nata®] 
mraa?  I  |  14  ia[']n]  in  text  vid  magis  iain:  revertimini  |  ton  ’V] 

non  ¡idV  M  |  mtnt 'i] 'n3T  1 1 mpi]  id  M  |  16  snpi]  +  '"i  st:t  M 

tra-n®  ...  n»aV]  mis  Va  man®  [«Jara  na?aV  M  |  n  ¡a]  na  I  17 
np’N  írm]  np-  írm  M  |  xn®to]  n®[nb]  I  maV]  p-an  M  ¡  18  par] 

pan"  I. 


159 


Ex  25,  1-13 


NEOFITI  I 


CAPÍTULO  XXV 

1  Y  habló  Yahweh  (’)  con  Moisés  diciendo: 

2  Habla  con  los  hijos  de  Israel  y  separarán  para  mi  nombre  ofrendas: 
recibiréis  su  ofrenda  de  todo  hombre  cuyo  corazón  la  dé  voluntaria¬ 
mente. 

3  Y  ésta  es  la  ofrenda  que  recibiréis  (2)  de  ellos:  oro,  plata,  bronce, 

4  púrpura  violácea,  escarlata  y  color  carmesí  precioso,  lino  y  pelo  de 
cabra, 

5  pieles  de  carneros  enrojecidas  (3)  y  pieles  de  sasgonin  (4)  y  maderas  de 
acacias; 

6  aceite  para  el  alumbrado,  aromas  para  el  aceite  de  la  unción  y  para  el 
incienso  perfumado; 

7  piedras  preciosas  (5)  y  piedras  de  engaste  para  engastarlas  (6)  en  el  efod 
y  en  el  pectoral. 

8  Y  construirán  a  mi  nombre  un  santuario  y  haré  morar  (7)  la  Gloria  de 
mi  Sekiná  en  medio  de  ellos. 

9  (Conforme)  (8)  todo  lo  que  Yo  te  mostraré  respecto  a  la  forma  del 
tabernáculo  y  respecto  a  la  forma  de  todos  sus  utensilios,  así  lo  haréis. 

10  Y  harán  el  arca  (9)  de  madera  de  acacias  cuya  longitud  sea  de  dos  codos 
y  medio  y  la  anchura  sea  de  un  codo  y  medio  y  sea  de  un  codo  y  medio 
la  medida  de  su  altura. 

1 1  La  revestirás  de  oro  puro;  la  revestirás  por  dentro  y  por  fuera,  y  la 
haréis  una  moldura  de  oro  todo  alrededor. 

12  Y  fundirás  para  ella  cuatro  anillos  de  oro  y  los  colocarás  en  los  cuatro 
ángulos:  dos  anillos  en  un  lado  y  dos  anillos  en  su  otro  lado. 

13  Y  harás  varales  de  madera  de  acacias  y  los  revestirás  de  oro. 


(')  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  M:  «tomaréis». 

(3)  «curtidas». 

(4)  TM:  de  tahas,  animal  no  bien  identificado. 

(5)  TM:  «de  sóham  =  ónice. 

(6)  M:  «para  engastar  con  ellas  el  efod  y  el  pectoral». 

(7)  =«para  que  haga  morar». 

(8)  Falta  esta  palabra  en  el  texto;  está  en  M. 

(9)  M:  «un  arca». 


160 


N  EOFITI  I 


Ex  25,  1-13 


CAPUT  XXV 

na-a1?  m?a  dx?  V’Vai  i 
"Di  Va  mi1?  ja  prnax  "at?1?  pumai  Vinar  aa  dx?  Wa  2 
vmanDX  m  pVapn  maV  nv  arr  n 
:t?nn  f]oai  am  jinrmV  ja  pVapn  n  xnancx  xn  3 
mx?ai  yiai  xaa  mm  x;aa£i  jnnxi  nVam  4 
spenn  px?xi  jauoon  parcai  ppaoa  jnam  jarcai  5 
viaoa  mapVi  «mam  xm?aV  pxaoa  xnnnxxV  m?a  6 
:KJ»nai  xmsxa  xx?apaV  [iJaVaan  jaaxi  pao  rxax  1 
:pmra  virai?  np’x  nt?xi  Ntrnpia  rr*a  'at&V  uai  8 
va  Va  mai  rm  xxat?ai  xman  m  im  ana  xxx  n  na  Va  9 

;jna»n  ]-?a[T] 

nanx  jVdi  pax  pmn  paon  [deld]  xmrn  nx?x  nrnx  pnax?!  10 
van  nmra  íVai  «nato  kvid  jVdi  xnam 
n-V  iax?m  nv  vnn  na  jai  va  |a  m  am  mm  vnm  11 

i^pai  ntn  anm  V'Va 

pmni  xrm  vx?anx  Vx?  |nm  anm  pprx?  x?anx  mV  -|nm  12 
¡xran  nnao  Vx?  pptx?  pmm  xmn  nnoo  Vx?  pptx? 

:am  pnm  vnm  paon  px?x  pnnx  nax?m  13 


25  1  ”■]  ""i  [njna’a  M  ||  2  janes]  prob  leg  íansx;  cf  35,5; 

na>[nsx]  ilnn1?  ja]  [rmjVa  I  ¡|  3  jibapn]  peón  M  |1  4  Cf  35,  6 
mnt]  mm  M  |  5  Cf  35,  7  jnuom]  jnuonon  M  |jj®  6  Cf  35,  8  | 

nrca]  [mr]a  jai?  M  |T  7  [ijabcan]  in  text  jaVüin  |  xaamai ...  smpab] 
Hianm  xisn  pna  nypaiab  M:  cf  35,  9  9  Va]  baa  M  ¡  ]td[i]] 

i  add  [  |ia[i]  nía]  pi  'ana  M  I  10  Cf  37,  Q  nmx]  pnx  M  |  unaxi] 
’naiNi  M  |  11  Cf  37,  2  f  m]  [r]*  I  |  na]  [n]a>?  I  ||  12  Cf37,  3| 

xjrmt]  «nnr  M  xmn]  sic  in  text  quia  nnxn  in  TM;  m  O  Ps  ¡  13 

Cf  37,  4Hj’dsh  j’sx]  [pjaa?  ’sx  I. 


16.-  EXODO 


161 


Ex  25,  14-25  N  E  O  F  1  T  1  I 

14  E  introducirás  los  varales  por  los  anillos  a  los  lados  (')  del  arca  para 
con  ellos  trasportar  el  arca. 

15  Los  varales  estarán  en  los  anillos  del  arca:  no  se  moverán  de  ella. 

1 6  Y  pondrás  dentro  del  arca  el  testimonio  que  te  daré. 

1 7  Y  harás  un  propiciatorio  de  oro  puro:  su  longitud  de  dos  codos  y  medio 
y  la  anchura  de  codo  y  medio. 

18  Y  harás  dos  querubines  (2)  de  oro,  repujados  los  harás,  a  los  dos  lados 
del  propiciatorio. 

19  Y  harás  un  querubín  a  un  extremo,  (uno)  de  aquí,  y  otro  querubín  al 
otro  extremo,  de  allá:  haréis  los  querubines  (del)  (3)  propiciatorio  sobre 
sus  dos  extremos. 

20  Y  los  querubines  extenderán  sus  alas  hacia  arriba  dando  sombra  con 
sus  alas  al  propiciatorio,  y  sus  rostros  vueltos  el  uno  al  otro;  hacia  el 
propiciatorio  estarán  los  rostros  de  los  querubines. 

21  Y  pondrás  el  propiciatorio  sobre  el  arca  (encima,  y  dentro  del  arca)  (4) 
pondrás  el  testimonio  que  te  daré. 

22  Allí  daré  cita  a  mi  Verbo  contigo  y  hablaré  contigo  desde  encima  del 
propiciatorio  que  está  sobre  el  arca  del  testimonio  (5),  de  entre  los  dos 
querubines,  todo  lo  que  te  ordenaré  (6)  sobre  los  hijos  de  Israel. 

23  Y  harás  una  mesa  de  maderas  de  acacias:  de  dos  codos  de  longitud,  de 
un  codo  de  anchura  y  codo  y  medio  la  medida  de  su  altura. 

24  Y  la  revestirás  de  oro  puro  y  la  harás  una  moldura  de  oro  todo 
alrededor. 

25  Y  le  harás  un  marco  de  un  palmo  (7)  todo  alrededor  y  harás  una 
moldura  de  oro  a  su  marco  todo  alrededor. 


(')  M:  «al  lado». 

(2)  M:  «imágenes»;  cf  26,1. 

(:í)  =  «en  una  pieza  con  él»;  M:  «del». 

(4)  Falta  en  el  texto;  omitido  por  homoioteleuton. 

O1)  M;  «de  entre  los  dos  querubines  que  están  sobre  el  arca  del  testimonio». 
(6)  I:  «hablaré». 

(  )  M:  «de  un  palmo»  (otra  palabra). 


162 


N  EO  F  I  T  I  I  Ex  25,  14- 

;pna  xmx  rr  paaV  kjiiki  vnao  Ví?  xpisa  ■'mu  rr  V'i?m 
¡n'ja  pi?ir  xV  ’nnx  pin"*  xsnxa  n  x'ptsa 
:-|V  px  -a  xnnnir  rr  xmx  uV  pm 
iVai  naxi  nanx  iVai  pax  pmn  'aa  anaa  nmaa  aai?m 

¡XTia 

nnao  pan  p  pnrv’  Tasn  pa'M  arm  pana  pin  aai?m 

¡nmsai 

moo  p  ja  an  anal  xan  p  an  rrSoo  pa  |a  an  ana  aai?m 
¡mao  pin  •'nao  Vi?  rana  rr  paai?n  nnmea  nan  p 
xnnaa  Vi?  pn-eiaa  pVaa  V'i?V  pn'asaa  pona  rana  mm 
¡rana  'ex  pin^  xnnaa  Va pV  p  VapV  ]a  pa’en  pn-axi 
rr  pn  [xmx  mi  xV'i?Va]  xmx  Vi?  xmaa  n*  p'ni 

;-jV  |nx  n  xniantr 

xmx  Va?  n  xnmaa  nV^sa  -pi?  VVaxi  pn  "jV  naa  prxi 
Va?  -|rr  apaxa  na  Va  rr  xmna  pin  ts  p  xnianoa 

:VX"IC?*’  m 

naxi  x’na  xnaxi  [njanx  pax  pnnn  paira  ps?x  xmna  aai?ni 

¡nan  nntra  iVai 

ppai  nin  ama  V’Va  n'V  a'ai?m  ’aa  ana  n'n'  'anni 
n’a[i]aiV  anaa  V'Va  aai?m  *jpai  nin  "jira  ^aa'-a  n’V  aas?m 

ppai  nin 


14  Cf  37,  5  |  anco]  muo  M  ¡  |1?b»V]  ViapaV  I  ||  15  «nata  -a] 

xmx’alll  17  Cf  37,  6  anuí]  [ajano  I  C  18  Cf  37,  7  pana] 
p-irs  M  i'T’u]  jT'ia  I  19  meo  p  ja]  [mojos  I  |  moa]  -noo  I 
rímica]  praem  |n  ^1  c  37,  8  |  pin  moa]  meo  prob  del;  'no¿”'  M 

20  Cf  37,  9iji  urnas  VapV  ji  VapV  |a]  «moa  Vi?  in  VapV  in  M  | 

21  [xinx  iisi  xV'i?Vaj]  desider  in  text:  omiss  ex  homoiotel  22 
na  ...  Nin»  Vi?  n]  «nanea  [«jan»  Vi?  ntn  N"sns  nn  -ra  p  M 
Ta  p]  ’ian  1 1  apata]  VVam  I  23  Cf  37,  10  |  pan]  jaix  M  ¡  [njanx] 
in  text  p-itt  M  |  xnaxi]  naixi  M  |  naxi]  naixi  M  24  Cf  37,  11  || 
25  Cf  37,  12  |  -|®D]  nsü  M  n’DfijDiV]  in  text  nspiiV;  [nj'DiD’i  Vi?  I. 


-25 

14 

15 

16 

17 

18 

19 

20 

21 

22 

23 

24 

25 


163 


Ex  25,  28-35 


NEOFITI  I 


26 

27 

28 

29 

30 

31 


32 

33 

34 

35 


(1)  Es  decir,  como  sostenes. 

(2)  Falta  en  el  texto. 

(3)  I:  «para  llevan). 

(4)  I:  «sus  recipientes  de  incienso»  =  cf  4Aruk  a  este  v. 

0)  I:  «(con  las  que)  se  hará  la  unción». 

(*)  Lit;  «y  colocarás  sobre  la  mesa  delante  de  El  el  orden  del  pan  de  la  propo¬ 
sición  de  continuo». 

(7)  Por  I:  «delante  de  mi». 

(H)  Lit:  «sus  manzanas». 

(9)  TM:  «como  flor  de  almendro»;  I:  «grabados»  {o:  «con  Figuras»:  cf  O). 

(,0)  La  frase  «tres  cálices...  botón  y  flor»  se  repite  en  TM,  O  y  Ps,  pero  falta  en 
NeoFiti  tanto  en  este  v  como  en  37,19  y  falta  en  LXX. 

(u)  Es  decir,  en  su  fuste. 

C2)  La  frase  «y  un  botón...  par  de  brazos»  se  repite  aquí,  en  37,21  (lugar  pa¬ 
ralelo)  y  en  LXX  sólo  dos  veces,  mientras  que  en  TM,  O  y  Ps  se  repite  tres  veces; 
cf  v  33. 


Y  le  harás  cuatro  anillos  de  oro  y  pondrás  los  anillos  sobre  los  cuatro 
ángulos  de  las  cuatro  patas. 

Los  anillos  estarán  frente  al  marco  como  lugar  (l)  de  los  varales  para 
transportar  la  mesa. 

Y  harás  los  varales  de  maderas  de  acacias  (y  los  revestirás)  (2)  de  oro 
para  transportar  (3)  con  ellos  la  mesa. 

Y  harás  sus  fuentes,  sus  escudillas  para  incienso  (4),  sus  frascos  y  sus 
tazas  de  las  cuales  se  hará  uso  (5).  Las  harás  de  oro  puro. 

Y  colocarás  ordenadamente  (6)  sobre  la  mesa  delante  de  Él  (7)  el  pan 
de  la  proposición  permanentemente. 

Y  harás  el  candelabro  de  oro  puro;  será  hecho  cincelado  el  candelabro, 
su  base  y  su  fuste;  y  arrancarán  de  él  sus  cálices,  sus  botones  (8)  y  sus 
flores. 

Y  saldrán  seis  brazos  de  sus  lados:  tres  brazos  del  candelabro  de  un 
lado  y  tres  brazos  del  candelabro  del  otro  lado. 

Tres  cálices  esculpidos  (9)  en  un  brazo,  botón  y  flor  (10):  así  en  los  seis 
brazos  que  salen  del  candelabro. 

Y  en  el  candelabro  (n)  cuatro  cálices  esculpidos,  sus  botones  y  flores. 

Y  un  botón  de  una  pieza  con  él  debajo  de  un  par  de  brazos;  y  un  botón 
de  una  pieza  con  él  debajo  del  (otro)  par  de  brazos  (12)  para  los  seis 
brazos  que  salen  del  candelabro. 


164 


N  E  O  F  I  T  I  I  Ex  25,  26- 

xrrvn  'nsanx  Vu  a^pis?  ir  ]nm  anm  ppisi  nana  n'1?  nasrn 

j'iVn  Tiia-ix1?  n 

skuxisj  ir  paa1?  ttx1?  finx1?  nTptu  pin-’  ítdid’j  *7ap*7 
|í?dqV  am  pnir  ['snm]  pacn  pi?N  n-n—ix  rr  *ras?rn 

:nnns  ir  pna 

am  pna  oancr  n  nrnpiai  nmrcpi  rarai  nrrnV's  “rain 

:pnrr  navn  ti 

¡XTnna  ranp  ntn  nn*7  nro  mino  *717  |nm 
n'ipi  mr  [opea  nmia  naann  stjj  t*t  am  amia  nasm 

:piír  nía  manen  nmrn  x'T*?a 
xmn  nido  |a  nmia  np  snVn  htüo  ja  ppsi  pip  snm 

¡Nmn  mao  p  xmia  rp  xnVm 
ppan  pip  TitrV  p  píen  nm  nn  mpa  pypwa  pTba  xnVn 

:nmia  |a 

:  manen  nnun  psiptra  pr^a  naaiN  xmiaai 
tic;1?  man  pip  pin  mnn  nim  ma  pip  pin  rvmn  nirm 

:nmia  ja  ppan  pip 


26  Cf  37,  13  xm-iT]  id  M  ¡|  27  Cf  37,  14  |  VnpV]  VnpiVn  M 

pinN1?]  ]”-inN  I  ||  28  Cf  37,  15  1  ['anm]]  desider  in  text  |  ilíbd1?] 

Vínola1?  I  |  29  nnnV'D]  <  <f  iá/.r¡  |  nanni]  ’inai  I;  cf  37,16  nrnpiai] 

Nn'piai  37,  16  |  cañar]  ncan’  I  |  30  anV  tito]  ino  anV  I  ’ianp] 

[leg  ’mp]  ""mp  I  ||  31  [opon]  in  text  vid  a'on;  con  M  |  N’-rVa 

n-nm]  [rtjnrn  [leg  nrVa]  nPo  M:  cf  37,  17  |  ma  manan]  [Apianan 
[npin  M;  cf  37,  17  ||  32  une]  nncxi  M  |  nido  vel  n-noo]  moo  M; 
cf  37,  18  |  xmn]  nnn  M;  mn  I  37,  18|smn  ...  ’ip  ttnVn]  bis  in  text; 
’lp  leg  c  37,  18  et  hic  secunda  vice  quamvis  prima  vice  legatur  O'lp 
33  pupea]  cf  o'npca  TM;  prisa  Igpnna  p]  [’B]  |a  M  |  janan ...  xnVn] 
in  text  et  in  37,  19  (paral)  tantum  semel  c  LXX;  bis  in  TM  O  Ps; 
cf  v  35  ||  34  fypea]  cf  a'npca  TM:  vid  v  praec  i  manan  rnn] 

[npanan  tnun  M:  cf  37,  20*1  35  pin]  p-nn  M  |  pip  ’nc1?]  rcV 
”ip  r'ip  I;  mip  ’nSc1?  M:  cf  37,  21  nmia  ]a]  nmiaa  I  |  man  ...  -nrm] 
in  text  tantum  bis,  idem  in  37,  21  et  LXX;  cf  v  33;  ter  in  TM,  O  Ps. 


•35 

26 

27 

28 

29 

30 

31 

32 

33 

34 

35 


165 


Ex  25,  36-26,  6 


N  EOFITI  I 


36  Sus  botones  y  sus  brazos  harán  una  pieza  con  él:  todo  ello  una  pieza 
cincelada  de  oro  puro. 

37  Y  harás  sus  siete  lámparas;  y  colocarás  sus  lámparas  para  iluminar 
frente  a  él. 

38  Y  sus  despabiladeras  y  sus  platillos  portapabilos,  lo  harán  de  oro  puro. 

39  De  un  centenario  (*)  de  oro  puro  lo  harán  con  todos  estos  utensilios. 

40  Y  mira  y  haz  según  el  modelo  de  ellos  que  tú  ves  en  la  montaña. 

CAPÍTULO  XXVI 

1  Y  harás  el  tabernáculo  con  diez  cortinas  de  lino  fino  retorcido,  de 
púrpura  violácea,  escarlata  y  de  color  carmesí  precioso:  los  harás  con 
figuras  (2),  obra  artística. 

2  La  longitud  de  una  cortina:  veintiocho  codos  por  cada  cortina;  y  la 
anchura:  cuatro  codos  (3)  por  cada  cortina.  La  misma  medida  para 
cada  cortina. 

3  Cinco  cortinas  estarán  unidas  una  con  otra  (y  las  otras  cinco  cortinas 
estarán  unidas  una  con  otra)  (4). 

4  Y  harás  presillas  de  púrpura  violácea  en  el  borde  de  la  cortina  exterior 
por  el  lugar  de  la  juntura;  y  lo  mismo  harás  en  el  borde  de  la  cortina 
exterior  por  el  segundo  (5)  lugar  de  juntura. 

5  Harás  cincuenta  presillas  en  una  cortina  y  cincuenta  presillas  harás  en 
el  borde  de  la  cortina  que  está  en  el  otro  lugar  de  juntura:  las  presillas 
estarán  dirigidas  una  frente  a  otra. 

6  Y  harás  cincuenta  broches  de  oro  y  juntarás  las  cortinas  una  con  otra 
con  los  broches  y  formará  (6)  la  tienda  un  todo. 


(')  Cien  mil  sextercios,  el  peso  de  un  kikkar  o  talento.  TM:  «de  un  talento». 

(2)  o:,  «bordados»;  TM:  «querubines»;  cf  25,18. 

(3)  El  texto,  traduciendo  literalmente  el  texto  hebreo  añade  aquí:  «en  codos» 
(o:  «según  el  codo  ordinario»);  cf  Buxtorfio,  Lexicón ,  p  62. 

(*)  Falta  en  N,  pero  no  en  O  Ps. 

(’)  M:  «el  otro». 

(b)  =  «de  modo  que  forme». 


166 


NE0FIT1  I 


Ex  25,  36-26,  6 


:’an  am  mn  xtm  nVa  pin’  nía  pmpi  nmun  36 
Va  p  xnmaV  nTsna  rr  moni  naair  íTrsia  n*1  naani  37 

¡tdx  Vap 

¡nT’  naa’  'an  am  nn'nnai  rpopVai  38 
¡p^xn  Tía  Va  t  nrr  naa’  'ai  am  noip  39 
••xmea  'an  nx  n  prrniana  naai  ,am  40 


CAPUT  XXVI 

■nini  aasi  pnxi  nVam  ttit  pía  p'T  ntra  naan  xiatra  nn  1 

¡pnrv’  naan  pix  naa  pnvu  xao 
xmn  nnsr-p  n  pax  mam  pitra  flnnn  nna'Ti  nanx  2 
VaV  xnn  xntra  xmn  nrmn  xnaxa  pax  aaix  xtbi 

¡nna’T 

¡xnn  VapV  xnn  [i]pana  pin-  jb-t  pan  3 
rraa  nmia  nnnn  nnsr-n  xioo  Va  nVam  paria  naam  4 
¡xrmn  npian  maa  nmia  nna’Tn  xiooa  naan  pi  npian 
xitroa  Taan  palia  ptrani  xmn  ns’T’a  naan  pana  piran  5 
VapV  xnn  maia  pin''  proa  xrmn  npian  maan  xna’Ti 

:mn 

xnn  VapV  mn  rinan*  m  panm  amn  pone  piran  naam  6 

:nn  nVa  matra  mi  Tensa 


36  armnri]  leg  prrnirn  cf  37,  22  |  37  *?np  ...  ni-xia]  [n-]rsia 

bapiba  pnni»  pinn  M  38  Cf  37,  23  !  rrapbai]  napbai  M 
39  nD3p]  ntnp  M;  =  «centenarium»;  cf  37,  24  !  40  nx  -i]  nxi  I. 

26  1  Cf  36,  8  |  ’-nni]  mn’n  M  pnrx]  cf  25,  18  M  ¡|  2  mam] 

in  text  pam  sed  ult  nun  delt  a  sofer  x-nsi  xnn  nrs-T  n  pax]  país 
[leg?  ■"raí]  -insi  x"naixn  M;  cf  36,  9  2nnsm  2.°]  Ksnn  I  S  .nran" 
ult  vb]  stt  M«t  3  Cf  36,  10  ||  xnn  bapb  ...  »an]  semel  in  text; 
desider  repetí tio  ejusd  text  1 1  4  Cf  36,  1  lLf  xnnn]  ruin  M  ||  5  Cf 

36,  12  ...]  ma  M  bapb]  bapib  M  6  Cf  36,  13ri«xtn  bapb] 

[x]nn  VapiV  M. 


167 


Ex  26,  7-16 


NEOFITI  1 


7  Y  harás  cortinas  de  pelo  de  cabra  para  recubrir  el  tabernáculo:  harás 
once  cortinas. 

8  La  longitud  de  una  cortina  será  treinta  codos  y  la  anchura  cuatro 
codos;  la  misma  medida  para  las  once  cortinas. 

9  Y  unirás  cinco  cortinas  por  separado  y  seis  cortinas  por  separado  y 
doblarás  la  sexta  cortina  contra  la  parte  de  delante  de  la  tienda. 

10  Y  harás  cincuenta  presillas  en  el  borde  de  una  cortina  exterior,  por  la 
parte  de  la  juntura,  y  harás  cincuenta  presillas  en  el  borde  de  la  cortina 
por  la  otra  juntura. 

1 1  Y  harás  cincuenta  broches  de  bronce  y  meterás  los  broches  en  las 
presillas  y  unirás  la  tienda  y  formará  (*)  un  todo. 

12  Y  el  sobrante  pendiente  de  las  cortinas  de  la  tienda,  la  media  cortina 
que  sobra,  colgará  sobre  las  extremidades  de  la  tienda,  hacia  el  mar  (2). 

13  Y  el  codo  sobrante  en  la  longitud  de  las  cortinas  (3)  de  la  tienda  de  uno 
y  otro  lado,  penderá  sobre  los  lados  del  tabernáculo,  de  uno  y  otro 
lado  (4)  para  cubrirlo. 

14  Y  harás  una  cubierta  (5)  para  la  tienda  de  pieles  de  carneros  enrojeci¬ 
das  (6)  y  encima  una  cubierta  de  pieles  de  sasgonin  (7). 

15  Y  de  maderas  de  acacia  harás  para  el  tabernáculo  los  tablones  puestos 
de  pie. 

16  La  longitud  del  tablón  será  de  diez  codos  y  la  anchura  de  cada  tablón, 
codo  y  medio. 


O  =  «de  modo  que  forme». 

(2)  A  saber,  al  oeste.  Es  decir,  sobre  las  partes  traseras  de  la  tienda:  TM.  O  y 
Ps;  cf  10,19. 

(3)  M:  «de  una  cortina,  penderá  de  los  lados». 

(4)  Así  en  M;  N  literalmente:  «de  aquí  y  de  allí». 

(5)  M:  «la  cubierta». 

(6)  =  curtidas, 
f)  Cf  25,5. 


168 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  26,  7-16 


■nrn  jspt  sin  xintpa  Vs?  d“idV  jr»m  jstt  na[s]m  ? 

:pnrv’ 

p^x  yanx  x’nsi  xnaxa  p»x  jTiVn  nmn  xns'-n  nana  8 
sxnsrT  vn »»  xnnV  Kan  xmria  xnaxa 
jimin^s1?  js't  rp®  m  pn'mnVa1?  jstt  irán  m  pmni  9 
¡marca  rrsx  VapV  nnxvvnrc  xns'T  rr  ‘jsam 
rrna  nma  nmn  nn»-TH  Nnc'D  Vs?  país?  prcan  nas?m  io 
npm  rras  xnsrT n  nido  Vy  nasn  país?  prcam  npm 

¡xr^n 

rr  panm  x’ajsa  ’sns  rr  Vym  prcan  rcnn  pama  na»m  n 

nn  nba  mr  mnrca 

srarcn  rmiPNi  srini  xiVs  xnrcan  xnvTn  mnia  srsrci  12 

¡xa*  xnrcan  ■’iViErrc  bv 

nanxa  xmman  xntro  pn  ja  naxi  xntro  pn  ja  naxi  13 
jai  nan  ja  xnrcan  meo  Vs?  nsrsrc  'nn1’  xjarcan  xnxrn'n 

¡nn’  n^oaaV  xan 

piuoon  parca  nam  ppaoa  pnam  parca  xiarcaV  nan  nasm  14 

ib'vb  ja 

¡jmp  jarcn  ps?x  xiarcaV  mnn1?  rr  nasm  15 
;xmn  xmVn  xma  xjVdi  naxi  xmVn  nanx  pax  nrcs?  16 


7  Cf  36,  14  |  na[s]m]  in  text  nam;  [na]s?[m]  I  |  nntrs?  sin]  ninn 
I  ||i  8  Cf  36,  1 5  !  uriana  pan  1 u]  [«Juana  pain  M  ¡  «nana  pan  2.°] 

[nnjawa  pam  M  |  «nn1?]  nn1?  M  |¡£  9  Cf  36,  16  irán]  'mran  Mi 
rnr]  'mntr’n  M  |  nnmmnir]  [nn]''n['ntr]  I  |  VapV]  bapiV  M  ’a  man] 
’a  'a«  O  Ps  ||  10  Cf  36,  17  |  npian  maa  i.°,  2.“]  npia'na  M  i.°; 

apiana  M  2.ü  ||  11  Cf  36,  18  |  maisa]  [n]"inisa  Mijf  12  rain 

mama]  nimia  rr’satn  M|  «nsrnn  mbs]  [nm?:]T  nu^a  M  |  nVianr] 
'ib'B'tr  I  na']  in  text  venit  inmed  ante  «astral;  cf  v  22  TM  ||  13 

nam]  [njaim  M  ;  nnao  bv  nsratr  'nn']  nao  bu  yaira  'nn'  nnn  nnsri'  M 
nan  jai  nan  ja]  «-ido  jn  jai  «ido  jn  ja  M  |  14  Cf  36,  19  |  nan] 

man  M  ||  15  Cf  36,  20  ||  16  Cf  36,  21  nam  pan]  nsnn  pam 

M  |  naVsi  nam]  [njubai  [njaim  M  |  nmn  «m*?n]  nnn  nnnVn  M. 


169 


Ex  26,  17-27 


N  E  O  F  I  T  I  I 


17  Dos  espigones  para  cada  tablón  que  ensamblen  uno  con  otro  0):  así 
harás  con  todos  los  tablones  del  tabernáculo. 

18  Y  harás  los  tablones  para  el  tabernáculo:  veinte  tablones  del  lado 
meridional,  al  sur. 

19  Y  harás  cuarenta  basas  de  plata  debajo  de  los  veinte  tablones:  (dos 
basas  debajo  de  los  veinte  tablones)  (2),  dos  basas  debajo  de  un  tablón 
para  sus  dos  espigones  y  dos  basas  debajo  de  otro  tablón  para  sus  dos 
espigones. 

20  Para  el  segundo  lado  del  tabernáculo,  para  el  lado  norte,  veinte  ta¬ 
blones; 

21  y  sus  cuarenta  basas  de  plata:  dos  basas  debajo  de  un  tablón  y  dos 
basas  debajo  de  otro  tablón. 

22  Y  para  la  parte  final  del  tabernáculo,  para  el  poniente,  harás  seis 
tablones. 

23  Y  harás  dos  tablones  para  los  flancos  del  tabernáculo  en  la  parte  de 
atrás. 

24  Y  se  corresponderán  (3)  por  la  parte  de  abajo  e  igualmente  por  la  parte 
de  arriba  dentro  de  un  anillo:  así  será  con  respecto  a  dos  de  ellos, 
formarán  los  dos  flancos  (4). 

25  Y  serán  ocho  tablones  y  sus  basas  de  plata,  dieciséis  basas;  dos  basas 
debajo  de  un  tablón  y  dos  basas  debajo  de  otro  tablón. 

26  Y  harás  travesarlos  de  maderas  de  acacias:  cinco  para  los  tablones  de 
un  lado  del  tabernáculo 

27  y  cinco  travesaños  (5)  para  los  tablones  del  segundo  lado  del  tabernᬠ
culo  y  cinco  travesaños  para  los  tablones  del  lado  del  tabernáculo  de 
la  parte  trasera,  al  occidente. 


(')  M:  «cada  (///:  «uno»)  (tablón)  que  ensamblen  uno  con  otro». 
(2)  Estas  palabras  parece  que  sobran  del  texto. 

(u)  Ps:  «se  ensamblarán»;  M:  «se  acoplarán». 

(4)  Los  ángulos,  las  aristas. 

O  M:  «travesaños»  (otra  palabra). 


170 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  26,  17-27 


nayn  ■p'TD  nt  Vapb  xn  ]-,tcínl7u?o  smn  xmW  pTS  pn 

¡xiawan  'mi1?  Va1? 

]a  nsam  mtron  pm1?  pnrcy  rma&a1?  'mi1?  rr  naym 

mam 

pnain  pin-  Nmi1?  pnt&y  mnn  nayn  «pan  pmam  pyanxi 
"ÍTS  pin1?  nmn  nm1?  mnn  pnam  pin  nmV  piu»  mnn 
:’its  pnnV  nmn  nmV  mnn  pnam  finí 
¡pmV  )n®s  xna:s  xnam1?  xrnn  xiarcan  nid,d171 
pmni  nmn  nmV  mnn  pian  pmn  «pan  priman  pyanxi 

¡nmn  nmb  mnn  pian 
;pm*?  nnw  nayn  nanya  ]a  matean  nVimirVi 
¡■’Via'tra  marcan  ’iid’d1?  nayn  pmb  pim 
xnpry  u*?  xrcn  Vy  pmaa  pirn  xnnai  ynba  ]a  panana  pnn 
¡pirn  pnao  pnn1?  pnmnb  nm  ]na  xnn 
pnam  pmr  pnam  nnrcy  nrc  *]oa  pnmam  pmV  xnan  pmn 
¡mn  nmV  mnn  pnam  pmm  xnn  nmV  mnn 
miaban  nmtro  rrmW  prcan  pnrcn  pyx  pía  naym 

¡nmn 

mi1?1?  pía  nrcam  xamn  marcan  nido  mi1?1?  pnaa  nrcam 

■manya  ]a  m^iarca  marcan  [x]nao 


17  Cf  36,  22  xn  bapb  ni  pambtrn  nmn]  bnpib  ton  pznbtrn  nnn 
ton  M  18  Cf  36,  23  ||  19  Cf  36,  24  |  pus»  mnn  pmm  pin] 

[nmb]  haec  vba  vid  deld  |  x'mb]  ’mb  I  |  20  Cf  36,  25  1  pmb]  pnn1? 

M  i.°;  pnb  M  2.°  ||  21  Cf  36,  26  |  nmn  nmb  i.°,  2.°]  nnn  nnnb 

M  i.ü,  2.°  ||  22  Cf  36,  27  |  ...]  nn  (?)  |  nansa  )a]  nxsnnsan  1 

nrur]  mtr  I;  nntrx  M  23  Cf  36,  28  |  pmb]  [pm]i[P]  I  W’ntrob] 
[,7]nDD  ¡a  M  }t  24  Cf  36,  29  |  pinar»  pnn]  '"aanna  pim 
[leg  ”,nnna]  M  |  Nnpts]  spTS  I  j  xnn]  nmn  I  ||  25  Cf  36,  30  |  pmb] 

pnn1?  M  sin  nmb]  nnn  m1?  M  í  xm]  [x]mn  I  i  xnn  nmb]  ’nn*? 
Tin  Mil  26  Cf  36,  31  |  pmm]  leg  petan  M  |  piran]  in  text  pean 
sub  inñuxu  praec  pnirn?  ||  27  Cf  36,  32  Htneo  ’mbb]  ,nrib1? 

[nj-neo  M  pui]  pmnx  M  |  [x]n»o  ’mbb]  meo  'mbb  M;  in  text 
[vel?  Nnüoj  pneo. 


17 

18 

19 

20 

21 

22 

23 

24 

25 

26 

27 


171 


Ex  26,  28-37 


NEOFITI 


28  Y  el  segundo  (x)  travesado,  en  medio  de  los  tablones  (pasará)  de  un 
extremo  a  otro. 

29  Y  revestirás  de  oro  los  tablones  y  harás  de  oro  sus  anillos,  receptácu¬ 
los  (2)  de  los  travesados  (3);  revestirás  de  oro  los  travesados  (3). 

30  Y  erigirás  el  tabernáculo  según  la  disposición  que  has  visto  en  el  monte. 

31  Y  harás  un  velo  (4)  de  púrpura  violácea,  escarlata  y  rico  color  carmesí 
y  de  lino  fino  retorcido:  lo  hará  (5)  obra  artística  con  figuras  bordadas. 

32  Y  lo  pondrás  sobre  cuatro  columnas  de  acacias  recubiertas  de  oro,  con 
sus  clavos  (fi)  de  oro,  sobre  cuatro  basas  de  plata. 

33  Y  colgarás  el  velo  de  los  broches  e  introducirás  allí  en  la  interior  del 
velo  el  arca  del  testimonio  y  el  velo  os  separará  el  Santo  del  Santísimo. 

34  Y  pondrás  (el  propiciatorio)  (7)  sobre  el  arca  del  testimonio  dentro  del 
Santísimo. 

35  Y  pondrás  la  mesa  fuera  del  velo  (®)  y  el  candelabro  frente  a  la  mesa 
a  un  lado  del  tabernáculo,  al  sur  (9);  y  pondrás  la  mesa  al  norte,  al 
lado  norte. 

36  Y  harás  un  velo  para  la  puerta  de  la  tienda,  de  púrpura  violeta, 
escarlata  y  color  carmesí  precioso  y  de  lino  torzal,  obra  de  bordado. 

37  Y  harás  para  la  cortina  cinco  columnas  de  acacias  y  las  revestirás  de 
oro  y  sus  ganchos  serán  de  oro  y  para  ellos  fundirás  cinco  basas  de 
bronce. 


(‘)  Prob  el  texto  está  corrompido:  nr^n,  falsa  lectura  de  rrn^n  o  de  rrsrsn: 
cf  Ex  36,33. 

(2)  Lit:  «lugares». 

O  M:  «los  travesaños»  ('rhvh) 

(4)  M:  «una  cortina». 

(5)  M:  «lo  harás». 

(*)  M:  «sus  clavos»  (otra  palabra). 

(7)  Así  una  corrección  de  2  m;  en  el  texto  «el  velo».  Prob  M  de  v  35  («el  propi¬ 
ciatorio»)  pertenece  a  este  v. 

(H)  M:  «del  propiciatorio»;  quizá  este  M  está  desplazado  y  pertenece  a  v  34. 

(*)  I:  «al  occidente». 


172 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  26,  28-37 


p  ub  mao  p  p  ^[aVjpa  mV  na  n'msa  nrnn  min  28 

¡XID’O 

nmi1?  p-inx  am  aasn  pn'pts?  rm  am  rrsnn  m1?  rm  29 

:am  nm:  rp  n'snm 

¡x-nüa  rran  n  xn  moa  nnpa  rp  o'pni  30 
nais?  tt®  pai  «ata  mn'i  sasi  winsi  nVan  «nano  ia»m  31 

:p*rps  nrp  nasr  pix 

am  pnnnbpi  am  pona  potzn  prias  nsanx  V»  nrp  jnm  32 

poan  pian  nsanx  bv 

rp  xnana  p  Mb  pn  bvn\  s’sns  mnn  xnana  rp  ]nm  33 
¡minp  rnp  pai  xmp  pa  paV  xnane  msm  xnnmzn  mnx 
mttnp  cnp  xn-a  ua  nnnnon  nmx  bv  [nrmaa]  rr  |nm  34 
bx  mina  Vapb  xmia  rm  xnane  p  na1?  xnna  rp  ’nrm  35 
:nnas  nnoo  nnes  bv  |nn  x-nnai  nam1?  marcan  [x]noo 
piai  xao  mnn  a?aasi  pnxi  nVan  marca  smb  ana  na»m  30 

nrs  nais?  -mrc 

pnnnVpnxi  am  pnrp  'anm  porcn  pma»  xrcan  nono1?  na»m  37 

¡rcmn  pian  nrcan  pn1?  “pnm  am 


28  Cf  36,  33  [  rcpVjrca  vnV]  in  text  trapa:;  trampa  [xprn1?  M 
29  Cf  36,  34  ’m1?]  n'nnb  M  |  im  2."]  arm  I  \  nna1?]  n'mx1?  M  f 
mu:]  ’vnrrnx  M|  31  Cf  36,  35  f  xnans]  one  Mlflxaa  míin] 
aü  ’-nm  M  ñas-]  nasn  M  ||  32  Cf  36,  36P  pnrmbpi]  pnvmVpjx'i 

M:  cf  áyxo/irj  H  33  jan]  jan1?  M  ||  34  [nrrnsa]]  emendt  a  2m 

et  forte  huc  pertinet  nrmaa  q  est  in  M  v  35;  in  text  nnano  c  LXX  | 
¡riznp]  n"pnp  M  i.u;  ""snp  M  2.f||!  35  xnana]  nrmoa  M  q  forte 
transp  ad  v  34¿  nam1?]  nansa  ]a  I  |  Vs]  b  M  |  36  nats]  [na]’» 

36,  37  I;  ñas  M  tps]  tpsi  M. 


173 


Ex  27,  1-9 


N  EOFITI  I 


CAPÍTULO  XXVII 

1  Y  harás  el  altar  de  maderas  de  acacias:  cinco  codos  de  longitud,  cinco 
codos  de  anchura;  el  altar  será  cuadrado  y  la  medida  de  su  altura  será 
tres  codos. 

2  Y  harás  sus  cuernos  para  él  sobre  los  cuatro  ángulos  (])  a  partir  de  la 
medida  de  la  altura;  sus  cuernos  serán  de  una  pieza  con  él.  Y  le 
recubrirás  de  bronce. 

3  Y  harás  los  potes  para  limpiarle  de  cenizas,  las  palas,  sus  aspersorios, 
tenedores  y  braseros:  harás  de  bronce  todos  sus  objetos. 

4  Y  harás  para  él  un  enrejado,  reticular,  de  bronce,  y  harás  sobre  la  red 
cuatro  anillas  de  bronce  a  los  cuatro  ángulos. 

5  Y  lo  colocarás  debajo  de  cerco  (2)  del  altar  por  abajo  y  (3)  la  red  llegará 
hasta  la  mitad  del  altar. 

6  Y  harás  para  el  altar  varales  de  maderas  (4)  de  acacias  y  los  revestirás 
de  bronce. 

7  Y  meterás  los  varales  (5)  en  las  anillas  y  estarán  (6)  los  varales  a  los  dos 
lados  del  altar  para  transportarlo  (7). 

8  Lo  harás  hueco,  de  tablas.  Conforme  te  (he  mostrado)  (M)  en  el  monte, 
así  harán. 

9  Y  harás  el  patio  del  tabernáculo  al  lado  meridional,  al  sur,  y  el  patio 
tendrá  cortinas  de  lino  de  hilo  torzal,  cien  codos  de  largo  por  un  lado. 


(')  M:  «ángulos;  de  él  y  en  él  serán  sus  cuernos». 

(2)  M:  «el  enrejado»,  con  110  y  LXX. 

(*)  =  «de  modo  que...  llegue». 

0*)  M:  «varales  para  el  altar:  varales  de  maderas». 

(’)  M:  «sus  varales». 

(6)  =  «de  suerte  que  estén». 

(7)  M:  «para  llevarlo». 

(H)  Falta  en  el  texto,  pero  está  en  M  [«la(s)  vision(es)»,  o  mejor,  «he  manifestado», 
corr:  hwwyt]. 


174 


NEOFITI  I 


Ex  27,  1-9 


CAPUT  XXVII 

pax  ®om  i"m  j'ax  j'atzn  ]'[sx]n  «nana  rr  nasm  i 
¡nan  nntra  pax  nVm  «nana  '?r  yana  x'ns 
piin'  nía  san  nntra  p  xir-at  'nyanx  bv  nnnp  lasm  2 

:xtrm  nn'  'cnn  nnnp 

xn'btrai  'ípntai  xn'Dvnai  írn’  xitrnaV  xn nn  naam  3 

¡trnn  nasn  'na  ba  xn'nnai 

ppr»  s?a-ix  nmsa  Vy  nasm  trnn  msa  naiy  Vpap'^S  naym  4 

¡xn'TiT  'nvanx  Vs?  trnn 

“ts?  xmsa  'inri  sn1?  p  xnanan  naaio  mnn  nn’  ¡nm  5 

¡xnanan  x)bo 

¡trm  pinn'  rranni  pacn  psx  xnana1?  pn'nx  nasm  6 
xnanan  nnao  pnn  \>v  x'nnx  pn'i  x'ptya  nnnx  n'  Vrm  7 

¡nn1’  paaV 

tpnasr  pa  x-naa  fn'  [n'anx]  yn  nn'  nas?n  pm1?  Vibn  8 
xnn*?  pV'n  x'ama  x'arvn  xnaoV  x:atra  nn  n'  nasm  9 
:xm  xiü'o1?  yix  xnaxa  pax  nxa  tt®  pía 


27  1  cf  38, 1  p[vx]i]  >n  text  rsv",!;  [pi^p]  1  p»x]  pmx  m 

*px  pax  pan]  bis  in  text  ’rr]  nn'  M  q  prob  transp  ad  v  seq  corresp 
vbo  pin’  v  2  ||  2  Cf  38,  2  |  "nva-ix]  saín  I  ¡  nn»a  7a]  [nn]®aa  I  | 

nnnp ...  «nar]  [n]nnp  pin'  n'ai  Ta  xnmt  M  #  3  Cf  38,  3  |  xn'-n] 

leg  prob  xrnn;  cf  38,  3  |  Nn'VtPB'i]  [prob  leg  xnmVtfm]  [xJnvnbiPBi  M; 
cf  38,  3  wnn]  rcm  I  P  4  Cf  38,  4  |  «mu]  xn^nt  M  $s  5  Cf  38,  4 
ñamo]  nbptp  M  c  110  LXX;  cf  38,  4  |  xnman  tubo]  [xjnanan  nnbs 
M  ||  6  Cf  38,  6  psx  ...  pnnx]  pj?x  pnnx  xnanab  pmx  M 

7  Cf  38,  7  n'nnx]  nnnx  M  |  nnao]  "'nao  M  |  nn-  757aab]  baoab 
n'n'  M  l  8  bibn]  leg  b'bn  c  I  et  38,  7  |  pm*?]  [ppnnbn  M  |  [mam*]] 
cf  26,  30;  desider  in  text;  rrnrn  M  ||  9  Cf  38,  9  |  trann  xnaob] 

mam  meo  |a  M  xnaxa  pax]  'xnaixa  pix  M;  cf  38,  9  xnn]  mnn  I. 


175 


Ex  27,  10-21 


NEOFITI  I 


10  Y  sus  columnas  serán  veinte  y  sus  basas  veinte,  de  bronce,  los  garfios 
de  las  columnas  y  sus  aros  serán  de  plata. 

1 1  E  igualmente  al  lado  norte  habrá  cortinas  a  lo  largo  de  cien  codos  de 
longitud;  y  sus  columnas  veinte,  y  sus  basas  veinte,  de  bronce,  y  los 
ganchos  de  las  columnas  y  sus  aros  O  serán  de  plata. 

12  Y  en  la  anchura  del  patio,  al  flanco  occidental,  habrá  cortinas  en 
cincuenta  codos;  sus  columnas  (2)  serán  diez  y  sus  basas  serán  diez. 

13  Y  la  anchura  del  patio,  al  flanco  oriental,  por  el  este,  será  de  cincuenta 
codos. 

14  Y  las  cortinas  de  un  lado  (3)  serán  de  quince  codos;  sus  columnas  serán 
tres  y  tres  sus  basas. 

15  Del  otro  lado  las  cortinas  serán  de  quince  (codos);  sus  columnas  serán 
tres  y  sus  bases  serán  tres. 

16  Y  la  puerta  del  patio  tendrá  una  cortina  de  veinte  codos,  de  púrpura 
violeta,  escarlata,  y  color  carmesí  precioso  y  de  lino  de  hilo  torzal, 
trabajo  de  bordador  (4);  sus  columnas  serán  cuatro  y  sus  basas  serán 
cuatro. 

17  Todas  las  columnas  del  patio,  todo  alrededor,  tendrán  aros  de  plata  y 
sus  ganchos  serán  de  plata  y  sus  basas  de  bronce. 

18  La  longitud  del  patio  será  de  cien  codos  y  la  anchura  de  cincuenta  por 
cincuenta  y  la  medida  de  la  altura  cinco  codos,  (con  cortinas)  de  lino 
de  hilo  torzal  y  basas  de  bronce. 

19  Todos  los  utensilios  del  tabernáculo  para  toda  clase  de  uso  y  todas  sus 
estacas  y  todas  las  estacas  del  patio  serán  de  bronce. 

20  Y  tú  ordenarás  a  los  hijos  de  Israel  que  tomen  y  te  traigan  aceite  puro 
de  oliva  machacada  para  la  iluminación,  para  colocar  lámparas  (5) 
continuamente. 

21  En  la  tienda  de  reunión,  fuera  del  velo  que  está  al  lado  del  testimonio, 
Aharón  y  sus  hijos  la  tendrán  en  orden  desde  la  tarde  hasta  la  mañana, 
delante  de  Yahweh.  Será  estatuto  eterno  para  sus  generaciones  con  los 
hijos  de  Israel. 


(‘)  M:  «sus  abrazaderas  (?)» 

(2)  M:  «y  sus  columnas»;  pero  parece  que  esta  variante  («columnas  de  ellos») 
ha  de  referirse  al  v  anterior  (v  11)  como  variante  de  «sus  columnas»  («columnas  de 
él»),  variante  que  se  registra  en  tal  lugar  en  LXX  y  el  Samaritano. 

(3)  de  la  puerta. 

(4)  En  26,36  «de  bordado». 

(5)  I:  «una  lámpara». 


176 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  27,  10-21 


pn’triaai  mías?  nnVpi  ®ni  purs?  pnnam  p-itrs  masn 

poa 

’masi  i “ix  fax  nxa  pV'n  “|-nxa  mías  nitro1?  jnai 
pea  nniss  rvnVpi  trm  p-itrs?  pnam  p-itrs 

jinmas  pax  piran  p'rn  mama  meo1?  xn*m  x’mai 

:n-itt?s7  pnnaim  nfs 
¡pax  piran  xnna  |a  xnna  xnmoV  nrm  xtisi 
pmnaim  xnVn  pmmas  xne’oV  pV’m  pax  mirs?  wam 

¡xnVn 

pnnaini  xnVn  primas  pVm  mirs  irán  xrm  xneoVi 

¡nnVn 

xae  mnn  sasi  jnnxi  xVan  pax  pía»  oía  nrrn  snnVi 
¡nsanx  pnnaim  naanx  pnmas  ma  “raí»  mir  pial 
rjoa  pnnnVpi  fjoa  piraiaa  ~mn  mm  nmm  'mas  Va 

:®nj  pnnaim 

nnirai  piran  Vs  piran  rrnsi  nnaxa  pax  nxa  nmm  nanx 
¡trna  pnnaim  mir  pía  pax  irán  nan 
¡irm  nmm  "ao  Vai  -nao  Vai  xunVe  VaV  niaira  nía  VaV 
■par  rrn  ntra  “jnnV  prvni  paov,i  Vxnir'’  na  m  npsn  nxi 
¡n-nna  prxia  nmoaV  nnnnixV  urna 
'U3i  pnx  nm  “no1'  xnnntr  Vsn  nnano  ja  naV  xian  ptraa 
na  rmV  ]a  pnmV  eVs  a^p  ■'■’■'  anp  xnax  ns  xiran  )a 

:Vx“itr'' 

10  nnVpi]  nnbpnxi  M;  cf  38,  10  11  'mam]  cf  M  v  12 

jW’enaai]  prr’ns'pun  M;  cf  38,  10  ||  12  Cf  38,  12  ;  pax]  paix  M 

jimias]  pnmasi  M;  sed  M  vid  transp  ad  v  1 1  pro  miasi:  cf  Ps  LXX 
et  textum  Samar  !  13  Cf  38,  13  |  xnna]  ’"nnn  M  |]  14  Cf 

38,  14  j'ax]  paix  M  xmo1?]  ¿nao  ja  M  !C  15  Cf  38,  15  16 

Cf  38,  18  |  mnn]  mn'i  M  |  “ru]  c  O  et  TM;  nrs  Ps;  *tpx  N  26,  36; 
mu  Ps  26,  36  17  Cf  38,  1 7  ^  pirana]  [pjtraaa  I  \  pnnn^pi] 

pn’nnbpixi  M  18  nnaxa  pax]  jaixa  jaix  M  |  jnsan  bs]  [pojaría 
M  19  no]  n’no  M  20  jama]  pxia  I  21  Vsn]  Vs  n  I 
xoan  ja]  [xoan  mjiba  1 1."  deld:  est  var  lect  pro  miV  ja  |  abs]  aVsn  M 
mi1?  ja]  [mJiVa  I  2.u,  et  I  i.“  de  quo  inmed  supra. 


10 

ii 

12 

13 

14 

15 

16 

17 

18 

19 

20 

21 


17.— EXODO 


177 


Ex  28,  1-9 


N  EO  F I T  I  I 


CAPÍTULO  XXVIII 

1  Y  tú  haz  venir  junto  a  ti  de  entre  los  hijos  de  Israel  para  servir  delante 
de  El  (l)  en  el  sumo  sacerdocio  a  tu  hermano  Aharón  y  a  sus  hijos 
con  él:  Aharón,  Nadab,  Abihú,  Elazar  e  ltamar,  hijos  de  Aharón. 

2  Y  harás  a  tu  hermano  Aharón  vestiduras  sagradas  para  gloria  y  ala¬ 
banza. 

3  Y  tú  hablarás  con  todos  los  sabios  de  corazón,  a  los  que  he  confiado 
el  espíritu  de  ciencia  y  harán  (2)  las  vestiduras  de  Aharón  para  consa¬ 
grarle  para  servir  ante  Él  (*)  en  el  sumo  sacerdocio. 

4  Y  éstas  son  las  vestiduras  que  harán:  el  pectoral,  el  efod,  el  manto,  la 
túnica  de  punto,  tiaras  y  cinturón  (4).  Y  harán  las  vestiduras  sacras 
para  tu  hermano  Aharón  y  para  sus  hijos  para  que  sirva  ante  Él  en  el 
gran  sacerdocio. 

5  Y  ellos  recibirán  (5)  oro,  púrpura  violeta,  escarlata  y  color  carmesí 
precioso  y  lino  fino. 

6  Y  harán  el  efod  de  oro,  de  púrpura  violeta,  escarlata  y  color  (tt)  carmesí 
precioso  y  de  lino  de  hilo  torzal,  una  obra  de  artista. 

7  Tendrá  dos  hombreras  unidas  por  sus  dos  extremos  y  estará  unido  (7). 

8  Y  el  cinturón  del  efod  que  está  sobre  él  será  de  parecida  labor  (y) 
formando  cuerpo  con  él  (R):  de  oro,  de  púrpura  violeta,  escarlata,  color 
carmesí  precioso  y  de  lino  de  hilo  torzal. 

9  Y  tomarás  dos  piedras  preciosas  y  grabarás  sobre  ellas  los  nombres  de 
los  hijos  de  Israel. 


(‘)  M:  «delante  de  mí  en  el  sacerdocio». 

(2)  =  «para  que  hagan». 

(3)  TM:  «ante  mí». 

(4)  M:  «y  la  túnica  de  lino,  la  tiara  y  el  cinturón». 
(s)  M:  «y  ellos  tomarán». 

f)  M:  «color  carmesí  precioso». 

(T)  =  «de  modo  que  esté  unido». 

(*)  Lit:  «de  él»;  M:  «(de  él)  y  en  él  serán». 


178 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  28,  1-9 


CAPUT  XXVIII 

'ja  nnV  j»  mas  ma  n-i  “pna  pna  rr  "|nnV  anpn  nai  i 
nisVa  ímaai  mi  pna  snm  amina::  'imp  arcaba1?  Vanen 

:pnan  ma  narval 

¡anarcnVi  np'aV  *pna  pnaV  anp  'enaV  nasm  2 
naan  nn  pnas  rvaVrca  n  aa'V  aa-on  Va  as  VVan  nai  3 
nanp  nwawaV  mrv  aanpaV  pnan  nanaV  rr  pnasn 

;anan  nmmaa 

nnnaa  n:mai  nV'sai  nmsai  a:ann  pnas'  n  a^anaV  p'Vai  4 
aa;aa;aV  viaVi  "pna  pnaV  anpn  'enaV  pnasn  p'am  pisa 

:nnan  nmnaa  nanp 

arvmnr  sas  mi  amina  m  nnVan  m  aann  m  pVap'  prai  5 

¡asía  rm  anao 

pial  aao  mn:  sasi  pinai  aVan  am  misa  rv  pnasn  6 

:|aia  nais  tic 

:p3Ti  'nao  pin  ]a  mV  p^im  pana  pna  pmn  7 
pnai  nVan  am  mn'  n:a  anasa  nV-s  n  ansan  nram  8 

¡Tía  piai  aaa  mm  san 

¡Vana1'  'ja  nnaa  pn-Vs  ^Vim  anaa  n-:aa  pin  m  aam  9 


28  1  nnpn]  nnptt  M  «riman  'ianp]  [ajnman  ’anp  M  |  2 

anp  ntnaV]  anpn  ptm1?  M||  3  naan]  [n]aam  M  |  nonp]  mnp  Ps 

c  TM  O;  cf  v  1  ||  4  pañi ...  nir-ai]  n:Smi  [ajrsisa  riman  nnrmi  M 

nanp]  'anp  Ps  O  c  TM;  text  N  primó  ”anp  sed  postea  mutat  in 
’ianp;  cf  w  1.3  ||  5  pVap'  pr«i]  pao'  pim  M  |  ¡trio  arnint  iras  mi] 

ana  «rmrn  M  |¡  6  mni  sram]  mm'T  «mi  I  7  p’in’]  mm  M 

pnn  |a]  [pn]ra  I;  [’r]  Vs;  M  8  Cf  39,  5  anean]  nrnean  M 
'i'ry  ’n]  rsn  I;  nV»  man  M  |  ’im’]  ]iirr  nai  M  nim]  adnotator  I 
delet  t  in  ’nmt  et  ita  emendat:  ’nn  I  i.°;  mn  I  2.0. 


179 


Ex  28,  10-18 


N  EOFIT  I  I 


10  Seis  de  sus  nombres  sobre  una  piedra  y  los  seis  que  quedaren  (')  sobre 
la  segunda  piedra,  según  sus  genealogías  (2). 

1 1  La  piedra  será  obra  de  artista:  grabada,  ahuecada  (3):  grabarás  las  dos 
piedras  con  los  nombres  de  los  hijos  de  Israel:  las  harás  engastadas  (') 
en  engastes  (5)  de  oro. 

12  Y  pondrás  las  dos  piedras  sobre  las  hombreras  del  efod,  como  piedras 
de  buen  recuerdo  para  los  hijos  de  Israel  y  recibirá  (tí)  Aharón  sus 
nombres  delante  de  Yahweh  sobre  las  dos  hombreras  para  buen  re¬ 
cuerdo. 

13  Y  harás  engastes  de  oro; 

14  y  dos  cadenas  de  oro  puro.  Las  harás  en  forma  de  cordón  (7),  labor  de 
trenzado  (8).  Y  pondrás  las  cadenas  de  trenzado  sobre  los  engastes  (9). 

15  Y  harás  el  pectoral  del  juicio,  una  obra  de  artista;  lo  harás  como  la 
obra  del  efod;  lo  harás  de  oro,  de  púrpura  violeta,  escarlata,  color 
carmesí  precioso  y  lino  de  hilo  torzal. 

16  Será  cuadrado,  doble,  de  un  palmo  de  longitud  y  un  palmo  de  anchura. 

17  Y  lo  llenarás  con  un  relleno  de  piedras:  cuatro  filas  de  piedras  precio¬ 
sas  (l0).  La  primera  fila:  una  cornalina,  un  topacio  y  un  carbunclo:  una 
fila.  Y  estará  escrito  y  expresado  (n)  sobre  ellas  el  nombre  de  tres 
tribus:  Rubén,  Simeón,  Leví. 

18  Y  la  segunda  fila:  una  calcedonia,  un  zafiro  y  un  «ojo  de  becerro»  (l2). 
Y  estará  escrito  y  expresado  sobre  ellas  el  nombre  de  tres  tribus:  Judá, 
Isacar,  Zabulón. 


(')  M:  «los  seis  (nombres)  restantes  sobre». 

(  J  M:  «según  sus  genealogías»  (otro  nombre). 

(3)  M:  «piedra:  grabado  de  sellador  (es  decir:  como  graban  los  lapidarios  los 
sellos);  grabarás». 

(4)  Lil:  «rodeados»;  M:  «engastados». 

(a)  o:  «en  filigranas»;  o:  «en  broches». 

(w)  Así  el  texto,  que  probablemente  está  corrompido  y  hay  que  corregir  con 
M:  «y  llevará». 

f)  Lil:  «formando  borde». 

(H)  M:  «torcidas»  (como  cuerdas). 

(9)  M:  «(las  cadenas)  en  forma  de  cordón  sobre  los  engastes». 

(10)  Omite  esta  palabra  en  M  con  TM. 

(11)  Es  decir,  distintamente.  Lo  mismo  en  w  siguientes. 

C2)  ¿diamantes? 


180 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  28,  10-18 


jT’vurxT  nnní?  nnatr  m  nmn  nühn  Ví?  pnnair?  ja  nniz?x  m 

:¡[i]n,Din,'D  xnir'in  Niax  Ví? 

Vi?  n’iax  p-in  rr  pVjn  p'pn  *pVi  Nnx  mn  pix  naii?  n 
¡prim  nasn  am  prnxa  ppa  Vmtr  'ja  nnarc 
ao  pDm  pías  mistn  nnsna  Vi?  max  pmn  n'  mni  12 
nnsna  pmn  Vi?  ■’■’■’  mp  pnnnarc  m  pnx  Vap’i  Vniet  naV 

¡aa  pmV 

:am  pnxa  nai?m  13 
ns'-Vp  naii?  pnrr  nasn  ¡arma  'm  arrn  ]VEntp  pmm  m 

¡nrnnxa  Vi?  nns’Vpn  nnVtrc?  pni 
am  n,n“i  nasn  mam  mai?a  jaix  naii?  xrn  xi^nn  nasm  15 
¡n'rv’  nasn  ttü  pial  sao  mnn  i?asi  pnxi  nVan 

:x,nD  -]E?ai  nana  "pa  Vaa  'nrr  i?ana  10 
rranp  sno  xaa  p*n  pío  nsa-ix  jam  rraVrcx  rra  aVt&m  17 
aw  prrVi?  tmeai  a^nai  nmn  x-na  nnp-iai  nnpTi  nnpao 

:nV  ps?aw  pian  paarc  xnVn 

prrVi?  imaai  a-nan  nVii?  psi  nmaoi  nmana  nr-in  nnoi  18 

=]ViaT  13®»'  rm¡r  paaa?  xnVn  do? 


10  nnirit]  nnir  I  pnnair  "ja]  'ira  I  nnatr  rv,i  Kmn  üiait]  ínter 
vba  haec  in  text  repetitur  et  a  2m  deletur  ntrir  binar  na  nnatr  nn 
(mn  [)  nmn  niax  bs?  ('ira  I)  pnnnair  ja  (nntr  I)  nnirtt  nmn]  super 
vbum  hoc  repetitum  et  deletum  ponitur  mn  I  ¡  nnnir]  ’n’ir  I  |  pencan] 
■man  I  I  bs  p^nirto  nnnir]  bs  n"ima  ’nntr’N  M  |  miran]  nipin]  I 
|[i]n,oin,a]  i  superadd;  pnnmbna  M  |  11  x?ax]  ita  vid  leg:  scriba 

dubitat  inter  loan  et  naaN  |  pan  ...  n:an;]  [pbjín  amm  ^b?  ptt  M, 
cf  v  21  ppa]  |sptra  M;  cf  39,  6  |  12  Cf  39,  7  ¡  bapn]  corrupt?; 

biasm  M  paim  p:ax  mism]  vba  haec  bis  in  text  sed  deleta:  repet 
post  2um  nnsna  |¡  13  pinna]  jsptra  M  14  ns'bp]  jb'U  M 

nmnxa  bs  nns’bpn]  nnspira  bs  nnanna  M  15  Cf  39,  8  masa] 
nnasa  M  I  nmn  sasi]  [mjnn  Ml'imn]  [m]n'i  M  l¡  17  Cf  39, 
10  |pc  ...  ’ní]  [xn]no  M  ¡  nmn]  mn  i  |  a’nai]  'na  1;  'na  M  ||  !8 
Cf  39,  II  [  nmana]  yuX-^dcóv  \  nrnsen]  u^ewivo»;  ’D’OiI  |  a’nai] 
'na  M. 


181 


Ex  28,  19-27 


N  EOFITI  I 


19  Y  la  tercera  fila:  un  jacinto,  un  berilo  y  una  esmeralda.  Y  estará  escrito 
y  expresado  sobre  ellas  el  nombre  de  tres  tribus:  Dan,  Neftalí,  Gad. 

20  Y  la  cuarta  fila:  berilo  del  Gran  Mar(J),  el  bedelio,  la  margarita,  y 
estará  escrito  y  expresado  sobre  ellas  el  nombre  de  tres  tribus:  Aser, 
José  y  Benjamín  Estarán  engastadas  (2)  en  oro  (en  sus  guarnicio¬ 
nes)  (3). 

21  (Las  piedras  serán)  (3)  doce  con  sus  nombres  en  conformidad  con  los 
nombres  de  los  hijos  de  Israel.  Serán  grabadas,  en  hueco  grabado  (4) 
con  su  nombre  correspondiente,  según  las  doce  tribus. 

22  Y  harás  sobre  el  pectoral  cadenas  en  forma  de  cordón,  labor  de  tren¬ 
zado,  de  oro  puro. 

23  Y  harás  sobre  el  pectoral  dos  anillos  de  oro  y  pondrás  los  dos  anillos 
en  los  extremos  del  pectoral. 

24  Y  pondrás  los  dos  cordones  de  oro  en  los  dos  anillos  dentro  de  los 
extremos  del  pectoral. 

25  Y  los  dos  extremos  de  los  dos  cordones  los  pondrás  en  los  dos  engar¬ 
ces  (ü)  y  los  pondrás  en  las  hombreras  del  efod  por  la  parte  de  delante. 

26  Y  harás  dos  anillos  de  oro  y  los  pondrás  sobre  los  dos  cabos  del 
pectoral,  sobre  el  borde  interior  (6)  del  lado  del  efod. 

27  Y  harás  dos  anillos  de  oro  y  los  colocarás  en  las  dos  hombreras  del 
efod,  por  debajo,  y  por  su  parte  delantera,  a  su  juntura  por  encima  del 
cinturón  del  efod. 


(')  «El  berilo  («aquamarina»)  del  Mediterráneo». 

(2)  M:  «engastadas»  (otra  palabra). 

(3)  Falta  en  el  texto. 

(4)  M:  «grabado  (de  sellador)»  es  decir,  como  graban  los  lapidarios  los  sellos. 
(*)  M:  «engastes». 

((i)  M:  «sobre  el  borde  interior  que  está  ante  el  efod». 


182 


NEOF1TI  I 


Ex  28,  19-27 


pn'Vy  anam  rrnm  finan  pVnm  pru  airV  xvi^n  snoi  19 

¡■n  'Vnen  p  peni»  xnVn  a» 

anani  n’nai  nn^nsi  xnVmi  nm  n»[']  mía  n'^an  nmoi  20 
pnrr  am  pinxn  jimam  *]ov  nwx  pon®  xnVn  de?  pirVy 

:[pnnmVirxa] 

pnnnDE^-wy  fnnn  Vxikt  ^a  nnaa?  Vy  [pTirr  n’iax]  21 
¡moas;  'ni»»  [ijpmrcy  pnnV  pnrr  rr’aty  Vy  ppn  rpV) 
mn  am  nyVp  mi  y  pnn»  xVeve?  xinn  ^1?  naym  22 
Vy  x’pt»  pmn  n'  ]nm  anm  ppi»  fmn  nienn  Vy  nayni  23 

:X2üim  •’I-ID'O  pin 

mero  11V  x’pty  pmn  Vy  xarrn  nny'Vp  fmn  rr  ]nm  24 

¡xipim 

¡nm  nmnxa  pmn  Vy  ]nn  nny'Vp  pmn  no  o  pin  mi  25 

msx  Va p  Va  p  xmoxn  nnana  Vy 
xianm  ma'D  pin  Vy  pnm  mm  ama  pp?y  pmn  aaym  20 
mVa  mioxn  xnmo  p  m  nfaspo  Vy 
xmsxn  nncna  pmn  Vy  pnn'  pm  anm  ppt»  pmn  naym  21 
nr’anV  V'yVo  npian  ma  VapV  mox  VapVi  Va  p  ynV  ]a 

¡xrisxn 


19  Cf  39,  12  pbnai]  flr¡nvAAi<>v  pinar]  o¡ua(>áydu)v  a-nai] 
•na  M  20  Cf  39,  13  1  nap]]  text  nai!  nap]  ana]  X<j(»/ia  (color) 
maris  i  sobiai]  bedellium  |  nn’bnai]  fuwyaoíT^q  =  margarites  cher- 
saios  prisa]  (apira  M  !  [pnrnabtrxa]]  desider  in  text:  sumitur  ex 
110  Nu  !  21  [pnin'  mas]]  desider  in  text  1  by  p’pn  pbj]  *-|*ra 

by  [leg  ’m]  oinnn  M;  cf  v  11:  cf  39,  14  ¡  pnn']  pnnn  M  i,°;  fin’  M 
2.°  |  pmb]  n[nb]  I  ¡,  rraair  ...  pnrr]  nriótr  nn  [leg  fin’]  par 
xbnrm  manir  [leg?  nnoy]  M  |  vniry  pmiry]  bis  in  text:  alter  deld  | 
32  xbinr]  leg?  ]bmr  c  v  14nCf  39,  15  |  24  Cf  39,  17  |  'ilD’O  ub] 

oob  M  j¡  25  nmnxa]  nypira  M;  cf  39,  18  |  bap  ba]  bapiba  M; 
cf  39,  18  ||  26  ppty]  ]p[ty]  M  |  uba  ...  npsspo]  in  text  naa’O!; 

míos  bapib  rrxn  [leg  nas'O;  vel  miD'o:  cf  28,  32,  440  Nu]  nrs’O 
rib  (a  M;  cf  39,  19  ||  27  Cf  39,  20  I  yib  (a]  [y-i]ba  I  |  bapbi  ba  (a] 

[b]api  [b]aa  I;  bapi  ba  []a]  M  ¡  b’yba  ...  bapb]  b’yba  npian  bapi  ba  M. 


183 


Ex  28,  28-36 


NEOFITI  I 


28  Y  estirarán  O  el  pectoral  por  sus  anillos  a  los  anillos  del  efod  mediante 
un  cordón  de  púrpura  violeta  para  que  esté  (el  pectoral)  sobre  el 
cinturón  del  efod  y  el  pectoral  no  se  mueva  de  encima  del  efod. 

29  Y  Aharón  llevará  (2)  los  nombres  de  los  hijos  de  Israel  en  el  pectoral 
del  juicio  sobre  (3)  su  corazón  cuando  entre  dentro  (4)  del  santuario 
para  continuo  buen  recuerdo  ante  Yahweh. 

30  Y  pondrás  en  (5)  el  pectoral  del  juicio  los  urim  y  los  tummim  y  estarán 
sobre  el  corazón  (de  Aharón  cuando  entre  delante  de  Yahweh)  f)  y 
Aharón  llevará  el  juicio  de  los  hijos  de  Israel  sobre  su  corazón  delante 
de  Yahweh  continuamente. 

31  Y  harás  el  manto  de  efod  todo  (7)  de  púrpura  violeta. 

32  Y  tendrá  la  abertura  para  la  cabeza  en  el  centro;  su  (H)  abertura  tendrá 
todo  alrededor  un  reborde,  labor  de  tejedor,  será  como  la  abertura  de 
una  cota  de  malla.  (No)  (9)  tiene  que  rasgarse. 

33  Y  harás  en  el  ruedo  inferior,  todo  alrededor,  granadas  de  púrpura 
violeta,  escarlata  y  color  carmesí  precioso  — en  el  ruedo  inferior  todo 
alrededor  y  campanillas  de  oro  entre  ellas  todo  alrededor. 

34  Campanillas  de  oro  y  una  granada,  campanillas  de  oro  y  una  granada 
sobre  la  orla  inferior  del  manto  todo  alrededor. 

35  Y  estará  (10)  sobre  Aharón  para  oficiar  y  se  oirá  su  sonido  (ll)  al  entrar 
él  en  el  santuario  delante  de  Yahweh  y  cuando  él  salga  y  (así)  no 
morirá. 

36  Y  harás  una  lámina  de  oro  puro  y  grabarás  sobre  ella  impreso,  graba¬ 
do  (12):  santo  para  (13)  el  nombre  de  Yahweh. 


(')  M:  «y  sujetaron». 

(2)  M:  «llevará»  (otro  verbo). 

(3)  M:  «en  el  cinturón  del  efod  sobre». 

(4)  M:  «al  santuario». 

(9  I:  «dentro  del  pectoral». 

(6)  Falta  en  el  texto  y  se  añade  tomándolo  del  Ps. 

(7)  M:  «de  hilo  de  púrpura  violeta». 

(8)  Es  decir,  esta  abertura. 

(*)  Olvidado  en  el  texto. 

(10)  Aharón  llevará  el  efod. 

(n)  el  tintineo  de  las  campanillas. 

(12)  M:  «de  sellador»;  I:  «grabados». 

(13)  M:  «delante  de  Yahweh». 


184 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  28,  28-36 


nVom  -mra  mism  xpri?  íaV  'ipti?  p  iwm  rv  p*nm  28 
mnox  *,tV*’S77d  xionn  nr  nVi  rmom  rmon  Vi?  mrroV 
rrVyoa  rraV  Vi?  nm  nitinna  Vmtin  "aa  nnotr  rv  pnx  p¿tm  29 
¡XTinn  ■’•’■’  mp  ao  panV  xmip  rva  uV 
naV  Vi?  pmv  [nj’oin  m  mix  rv  nm  NiimnV  |nm  30 
prm  “no  rv  pnx  pi?tn  [•”•'  mp  nVir'o  pía  pnm] 

;xmn  ■’■'•’  oip  naV  Vi?  Vanr  van 
mVom  non  nTiDío  nV'iro  rv'  nai?m  31 
"ttj  nai?  -nm  jo  nooV  'un’  noorc  nsrx'oa  ntPNn  no  rnm  32 

:i?raiv  [nV]  rrV  'nn'  nno  noa 
mnn  i?asi  pmxi  nVon  pión  -nm  p  viVdu?  Vi?  nai?m  33 
mtn  “nm  p  pnna  amn  pnn  “nm  p  vViotr?  Vi?  Kao 
nm  p  nV'i?on  -tVid-’u?  Vi?  pon  anm  pnr  pon  inn  pnr  34 

¡nm 

xump  rvaV  nV^oa  nVp  i?onmi  nu?ou?oV  pnx  Vi?  nm  35 

¡ma'  xVi  npsoai  mp 

vm  noirV  mp  p'pn  «y’Va  vVi?  fpVim  m  am  hits  nai?m  36 


28  pm'i]  lomai  M;  cf  39,  21  N  m:sn  !  xprs?  ub]  ’-sV  I  popí» 
misto  ttprs?  ub]  [mis]xi  'íprsb  nnprs?  M  nm'»1?]  pnnab  M  sed  - 
ab  ipso  adnot  deletum  |  29  jutü'i]  bmo’i  M  nnae]  nnnae  in  text 

bu  nrn  mema]  bs?  misto  nramn  M  nm  ub]  nmb  I  ...  nm  ub 
jnsvrb]  pian  nemp  nmb  M  |  30  tueinb]  [tu]ein  ub  M  tueinb 

nm]  nm  moi  nem  bs  M  [  [”'  mp  ...  junto]]  desider  in  text: 
sumitur  ex  Ps  nmb  bs  me'  ...  jiss'i]  add  in  M;  exc  nmb  bs,  cetera 
desider  in  text  «mn]  [tn’]*tna  M  |  i  31  Cf  39,  22  |  misto  nb'sa] 
[m]isx  b-s[a]  I  |  nbam]  [nba]na  I  |  nbsnb  va?]  nbaim  me  M 
32  Cf  39,  23  |  mp  ja]  [n]tn  M  |  [xb]]  desider  in  text  ¡i  33  Cf  39, 
24  'mnn]  [miJn'T  I  i  mn  ja  2.'1]  [m]tn  I  ¡  mn  mn  ja  ...  juiti  mn  |a] 
«ipai  un  [leg  jinum]  jinus  anm  pnn  «jpai  mn  M;  cf  39,  26  34  Cf 

39,  26*  juit  i.ü,  2.u]  juut  I  i.°,  2.°,  par  M  i.°,  2.0  |  nb’san]  [nb’]sa  I 
mn  ja]  [n]m  I  ||  36  Cf  39,  30  p’pn]  j"[pn]  I;  [D’nm  39,  30]  mnm 

M  §|’"n  naeb]  anp  M. 


185 


Ex  28,  37-43 


N  EOFITI  I 


37  Y  la  pondrás  en  un  cordón  de  púrpura  violeta  y  estará  sobre  la  tiara, 
estará  en  la  parte  delantera  de  la  tiara. 

38  Y  estará  sobre  la  frente  de  Aharón  y  Aharón  llevará  las  faltas  de  lo 
santo  (l)  que  los  hijos  de  Israel  consagran,  en  todos  sus  dones  santos. 
Y  estará  sobre  su  frente  continuamente  para  que  delante  de  Yahweh 
haya  benevolencia  para  ellos. 

39  Y  harás  de  punto  (2)  una  túnica  de  lino  y  harás  tiaras  de  lino  y  harás 
un  cinturón  (3),  labor  de  bordador  (4). 

40  Y  para  los  hijos  de  Aharón  harás  túnicas  y  les  harás  cinturones  y  les 
harás  turbantes  para  gloria  y  alabanza. 

41  Y  los  pondrás  a  Aharón  tu  hermano  y  a  sus  hijos  con  él,  y  los  ungirás 
y  completarás  la  ofrenda  de  sus  manos  (5)  y  los  santificarás  y  servi¬ 
rán  ('  )  delante  de  Él  (7)  en  el  gran  sacerdocio. 

42  Y  les  harás  pantalones  (8)  de  lino  para  cubrir  la  carne  de  sus  desnude¬ 
ces:  llegarán  desde  la  cintura  de  los  lomos  hasta  los  muslos. 

43  Y  estarán  sobre  Aharón  y  sobre  sus  hijos  cuando  entren  en  la  tienda 
de  la  reunión  o  cuando  se  acerquen  al  altar  para  oficiar  en  el  interior 
del  santuario  para  que  no  contraigan  pecados,  para  que  no  mueran; 
estatuto  eterno  para  ellos  y  para  sus  hijos  después  de  ellos  (•'). 


(')  O  sea,  las  faltas  que  cometen  en  las  ofrendas  rituales. 

(2)  M:  «y  tejerás  (?)  túnicas  de  lino». 

(3)  M:  «cinturones». 

(4)  M:  «de  bordado». 

(5)  En  el  TM  «llenarás  sus  manos»  c  u  ios  i  strumcntos  de  oficio,  es  decir, 
los  ordenarás. 

(6)  =  «para  que  sirvan». 

(  )  1:  «delante  de  mí». 

(*)  M:  «bragas». 

O  M:  «en  el  templo  para  que  no  carguen  con  pecados  y  mueran:  ley  eterna 
para  él  y  para  la  descendencia  de  sus  hijos  después  de  él». 


186 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  28,  37-43 


nnoxso  •'dx  bapb  nnoxsD  bx?  ’vim  nbon  "itit  bx?  n*,n*’  'n®m  37 

:vnrr 

ímp’  'T  xtznp  ’ain  rr  pnx  pin  pnxi  ’isx  rv'n  bx?  Tim  38 
XT*rna  ’idx  ira  bxa  'rim  prnrnp  runo  bab  binar  'xa 

mp  pírbx?  XlXnb 

:t"s  -raix?  iax;n  p'am  pxi  pisa  naxxrn  fm  xana  *mxrn  39 
laxan  pxmai  px^an  pnb  baxam  pnro  laxan  pnxi  •’ianVi  40 

¡xnannbi  "ip^xb  pnb 

□bizam  pnrr  n-a-im  n'ox?  ixa  ni  *pnx  pnx  n'  pnn'  rcabm  41 
:nnm  nnxmaa  imp  prcoam  pnn1’  anpni  parT  p-ip  rv1 
prT’sm  "io x  |a  pnnmxa  i® a  n’ooob  pan  poxaa  pnb  naxam  42 

¡fvirr  pnnoT  nxai 

pnmanpa  [i]x  xiai  p®ab  pn’b'xana  12a  bxn  pnx  bx7  pmi  43 
xbn  pam  pbap1'  xbn  xtrnnp  rva  ixa  xrcorcob  xnanaa  ’ax  bx? 

¡pinna  pnmabi  pnb  obx?  n^p  pna’ 


37  Cf  39,  31  nban]  [nbapm  M  38  pnxi  -i  ex  n-a]  'ax 
[pn]xn  I  wnp’  n]  ’icnpn  I;  pcnp’  [-n]  M  |  nina]  mana  I  im] 
pim  M  xn-nna  ’iax]  [XT]nn  ’isx  I  fin'1?»]  pnb  M  39  Cf  39,  27 
pan  xina  nnxm]  pan  [pl  c  LXX]  puma  sptrm  M  p’am]  pi”am  M 
T's]  nrx  M;  cf26,  36;  27,  16  40  paira]  para  I  np’xb]  np’b  I 

41  prcaan]  ’on  M  nanp]  ”a[np]  I  42  poaaa]  popnax  M  ex 
¡innxm  =  braccae  =  hispanice  «bragas»;  cf  39,  28  pnrm»  n»a] 
[]]a  [leg  ’n-'ns]  pnnpns?  M  pnnms?]  [pn]n”[ns7]  I  pnna-r]  pn'a-r 
M  43  pn-b'uaa]  nbsraa  M  ppab]  [p]®aa  I  [i]k]  ]x  text 
pnina  ...  na]  n'-snrbi  nb  obxn  ü"p  pman  pam  pbao'  xbi  narnp  n-a 
mra  p  'na  M. 


187 


Ex  29,  1-11 


NEOFITI  I 


CAPÍTULO  XXIX 

1  Y  esto  es  lo  que  les  harás  para  consagrarlos,  para  oficiar  delante  de 
Él  (l)  en  el  gran  sacerdocio:  toma  (2)  un  novillo  y  dos  carneros  perfec¬ 
tos,  sin  tacha, 

2  y  panes  sin  levadura  y  tortas  sin  levadura  empapadas  con  aceite  y 
pasteles  sin  levadura  rociados  con  aceite.  Los  harás  con  flor  de  harina 
de  trigo 

3  y  los  pondrás  (en  una  cesta  y  los  llevarás)  (3)  en  la  cesta  junto  con  el 
toro  y  sus  «los»)  dos  carneros. 

4  Y  llevarás  a  Aharón  y  a  sus  hijos  a  la  puerta  de  la  tienda  de  la  reunión 
y  los  consagrarás  con  agua  (4) 

5  y  tomarás  los  vestidos  y  vestirás  a  Aharón  la  túnica,  el  manto  del  efod, 
el  efod,  el  pectoral,  y  le  ceñirás  con  el  cinturón  del  efod. 

6  Y  colocarás  la  tiara  (5)  sobre  su  cabeza  y  pondrás  la  corona  del  san¬ 
tuario  sobre  la  tiqra. 

7  Y  tomarás  el  (6)  aceite  de  la  unción  y  lo  derramarás  sobre  su  cabeza  y 
lo  ungirás. 

8  Y  traerás  a  sus  hijos  y  los  vestirás  túnicas. 

9  Y  les  ceñirás  (7)  cinturones  a  Aharón  y  a  sus  hijos  y  les  pondrás  (8)  los 
(turbantes  y  será  suyo)  (9)  el  sacerdocio  por  ley  perpetua  (10)  y  comple¬ 
tarás  la  ofrenda  de  las  manos  de  Aharón  y  la  ofrenda  de  las  manos  de 
sus  hijos  (ll). 

10  Y  acercarás  el  toro  delante  de  la  tienda  de  la  reunión  y  Aharón  y  sus 
hijos  impondrán  sus  manos  sobre  la  cabeza  del  toro. 

11  Y  matarás  el  toro  delante  de  Yahweh  a  la  puerta  de  la  tienda  de  la 
reunión. 


(')  I:  «delante  de  mí». 

(2)  M  l.°,  M  2.°:  «para  tomar  (tomando)  un  toro». 

(3)  Falta  en  el  texto,  omitido  por  homoioteleuton. 

(4)  .Ps:  «los  bañarás  en  cuarenta  seas  de  agua». 

(5)  I:  «una  tiara». 

(6)  I:  «aceite». 

(7)  M:  «ciñe»  (imperativo). 

(8)  M:  «y  sujeta». 

(s)  Falta  en  el  texto. 

(10)  M:  «el  servicio  por  ley  perpetua». 

(11)  Cf  Ex  28,41  nota. 


188 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  29,  l-l  I 


CAPUT  XXIX 

xnnnro  ’iaip  nwaipa1?  pnrv  ncnpaV  pn*?  *73s?m  xains  pi 
:mo  ja  pa1?®  p*in  p-Dm  p-nn  -d  7n  -nn  30  nnm 
p  tripa  p-raa  pansn  niraa  p’rai  pras  p*?m  prasa  DnVi 

tpnrr  instn  pam  n*?o  ntran 
pin  m  mir  m  a^oa  [pnrv  anpm  nn  Vo  u*?]  pnrv  |nm 

ornan 

¡traa  pnrv  trnpni  nw't  pipa  annV  mpn  on  rvo  pnx  m 
NTisxn  nV’ira  no  nnma  rv  pnx  jt*  tpa*?ni  traía1?  n*1  aam 
¡misto  nvana  rr,t?  osani  toirin  no  misa  m 
¡nnsisa  bv  xanip  ra  V'Va  rv’  jnni  nato  Va  nnsisa  rr  ’iwm 
¡n-r  ’aoni  mrtn  bv  pnm  nniam  xnaa  r  aon 
¡pna  pnrr*  aaVni  aopn  01a  rv,i 
omni  pstaia]  pnV  owni  -mi  |onx  pvan  pnrv1  non 
pn’T  pipi  pnto  ot  pop  oVirni  dVs?  orpb  amina  [pn1? 

:'lin 

pn-r  r  •’iim  pnx  -pao  tuao  prca  mp  tmn  rr  aopm 

¡tnin  ir*1"!  •?» 

¡t«ao  pipa  snna  •,'''  mp  tnin  rr  oían 


29  1  -rosno]  [oas]n  "t  1 1  ’imp]  c  Ps;  ’  add  a  I;  "a[-ip]  I  c  TM  O 
nn  30]  nn  oca1?  M  i.°;  nn  aoa1?  M  2.0 !  ma  ja]  maa  1  1  2  pnoso] 

[P]tds  M  pV-so]  [pjV-s  M  i  paosi]  -a-i»!  M  3  nn  *?o  i*] 
[pnm  3tpm]  desider  in  text;  add  in  M  |  imot]  sic;  prob  leg  pmoi 
sed  fort  leg  mo-r  ||  5  rr1?]  rom  I  [  6  nnoixa  m]  [nsijsa  I 

7  xntna  m]  [xn]rra  I  !  amam]  "13-1  I  8  pno]  pimía  M  9 
iD’m]  nox  M  |  'íwm]  oom  M  |  [pnb  ...  psaia]]  desider  in  text,  omiss 
ex  homoiotel  obs?  ...  nnnna]  dVso  □"pb  anear  M  maa  pn-T]  -r 
013  M  10  tn]  ntrtn  1  !  mía  tn]  [tn]mo  'can  M. 


1 

2 

3 

4 

5 

6 

7 

8 

9 

10 

1 1 


189 


Ex  29,  12-21 


N  EO  F 1 T  I  I 


12  Y  tomarás  parte  de  la  sangre  y  la  pondrás  con  tu  dedo  sobre  los  cuernos 
del  altar  y  derramarás  toda  la  sangre  (restante)  al  pie  del  altar. 

13  Y  tomarás  toda  la  grasa  que  cubre  las  entrañas  y  la  que  sobra  del 
lóbulo  del  hígado  y  los  dos  riñones,  la  grasa  que  hay  sobre  ellos  y  lo 
dispondrás  sobre  el  altar. 

14  Y  quemarás  en  fuego  la  carne  del  toro,  la  piel  y  sus  excrementos  (l) 
fuera  del  campamento:  es  un  sacrificio  por  el  pecado. 

15  Y  tomarás  a  uno  de  los  carneros  y  Aharón  y  sus  hijos  impondrán  sus 
manos  sobre  la  cabeza  del  carnero. 

16  Y  matarás  al  carnero  y  tomarás  su  sangre  y  la  rociarás  sobre  el  altar 
todo  alrededor. 

17  Y  descuartizarás  el  carnero  en  (sus)  partes  y  lavarás  sus  entrañas  y  sus 
patas  y  las  colocarás  sobre  sus  trozos  y  sobre  su  cabeza. 

18  Y  dispondrás  todo  el  carnero  sobre  el  altar:  es  un  sacrificio  de  holo¬ 
causto  al  nombre  de  Yahweh  para  olor  agradable;  es  una  ofrenda 
delante  de  Yahweh  (2). 

19  Y  tomarás  el  segundo  carnero  y  Aharón  y  sus  hijos  impodrán  sus 
manos  sobre  la  cabeza  (del  carnero)  (3). 

20  Y  matarás  el  carnero  y  tomarás  parte  de  su  sangre  y  la  pondrás  sobre 
la  parte  superior  de  la  oreja  de  Aharón  y  sobre  la  parte  superior  de  las 
orejas  de  sus  hijos  — de  la  derecha —  (4),  y  sobre  el  pulgar  de  sus  manos 
— de  la  derecha —  (5);  y  sobre  el  pulgar  de  sus  pies  — de  la  derecha-  (b), 
y  rociarás  la  sangre  sobre  el  altar  todo  alrededor. 

21  Y  tomarás  de  la  sangre  que  está  O  sobre  el  altar  y  del  aceite  de  la 
unción  y  asperjarás  a  Aharón,  su  vestido  y  a  sus  hijos  y  los  vestidos 
de  sus  hijos  con  él,  y  será  santificado  él  con  sus  vestidos  y  sus  hijos  y 
los  vestidos  de  sus  hijos  con  él. 


(’)  M:  «y  su  estiércol». 

(2)  M:  «es  una  ofrenda  aceptable  al  nombre  de  Yahweh». 

(3)  El  texto  equivocadamente:  «del  toro». 

(4)  1:  «la  derecha». 

(5)  I:  «la  derecha»;  M:  «de  su  derecha». 

(6)  M:  «de  su  derecha», 
f)  M:  «que  hay». 


190 


N  EOF  I  TI  I  Ex  29,  12- 

nanx  bu  m  "pasxa  xnanan  nnnp  bv  pm  xanx  p  aom 

:xna*ran  'nio'  Vs?  *pn?n 
m  mas  asna  tvwei  na  mi  nona  m  am  nanrt  ba  aom 
mnana  'ai  Vi?  moni  jm'1?!?  m  xa-in  mi  nmVa  pmn 
ja  na*?  xana  npm  n's?a  rm  xa^a  mi  xnm  mira  rm 

¡xm  nxon  nmarca 

nirxn  bv  jmm'  rr'  'uai  pnx  paao'i  aon  nrnn  xaan  rm 

¡x-iamn 

p  xnana  'ai  Vs?  mm  pnim  manx  n'  aom  xaam  rr  oiam 

nim  nrn 

'nos  *?s?  jnni  mía  'ia  imm  '[iJsdd1?  loan  xnan  rm 

¡nc?x"i  *?sn 

n'-iV  "m  natrV  xm  nVs?  xnana  'ai  Vs?  xaan  *?a  n'  moni 

:xm  '"  mp  pap  xiinn 
n  bx  pn'i'  n'  'uai  pnx  -yiao'1  xr'in  xaaa  n'  ao'm 

:[X"ia'*T] 

bw  pnxa  nmx  on  Vi?  pm  maax  p  aom  xaam  n'  mam 
p'Vx  Vsn  xran  pn'n'  pVx  Vsn  xram  mían  jm'mx  on 
¡aun  mn  ]a  nnaaa  'ai  *?s?  naax  m  pmm  xram  jm'*?ia 
pnx  Vi?  ’im  xmaan  mz?a  pi  xnaaa  'ai  Vs?  m  naax  p  aom 
'imaVi  xm  nnpm  'as?  'lia  ama1?  Vs?i  'na  Vvi  [puna*?  V>sn 

m'as?  mía  'maVi  'iiai 


12  NalX]  [K]OT  I  HOTX]  [n]DT  1  ¡  ’VTlD’  *?»]  aaio’1?  I  13  r’] 
b»  M  l  asna]  aun  p  í  |  -a]  rv'xa  M  |  pn'Vs? m]  [prrVjsn  1 1|  14  mira] 

n”i[®a]  M  rrsn]  n”sna  M  nn’a®a  p]  [nrra]®aa  I  nxun]  nn[xt>n] 
M  15  nmn]  an  I;  nnn  M  n®xa]  T'a  I  j  16  n'six]  naa  I 
xnaaa  ’ai]  [xna]aa  I  aun  p]  [ai]tn  I  ||  17  '[ijioo1?]  110  440  Nu 

Ps  c  TM; ’iDDb  in  text  |¡  18  xin  ...  pap]  '"a  na®1?  xm  Vapna  pap 

M  19  [xaam]  ara]  in  text  xaini;  aaaa  x®’a  M  20  n’anx  p] 
[n’Jaaa  I  xra’a  i.°,  2.°,  3.°]  [xr]a’  I  i.°,  2.°;  ’ra’a  2.°  M;  n’ra’a  3.u  M 
naax]  [n]aa  I  I  aun  p]  [air]na  I  I!  21  -a]  n'xa  M  |  bs  '*?]  [Vpa  I  : 

n®a  pi]  ®aai  I  |  xniam]  'aa  I  |  ['puna*?]  una*?  in  text. 


21 

12 

13 

14 

15 

16 

17 

18 

19 

20 

21 


191 


Ex  29,  22-29 


N  EO  F I T  I  I 


22  Y  tomarás  del  carnero  la  grasa  y  la  cola  (')  y  la  grasa  que  recubre  las 
entrañas  y  lo  que  sobra  del  lóbulo  del  hígado  y  los  dos  riñones  y  la 
grasa  que  hay  sobre  ellos  y  la  pierna  de  la  derecha  (2)  -porque  es  el 
carnero  de  la  investidura  (3), 

23  y  una  hogaza  (4)  de  pan,  una  torta  de  pan  untado  con  aceite  y  un  pastel 
de  la  cesta  de  panes  ácimos  que  está  delante  de  Yahweh. 

24  Y  lo  pondrás  todo  sobre  las  palmas  (5)  (de  las  manos  de  Aharón  y  sobre 
las  palmas)  (6)  de  las  manos  de  sus  hijos  y  lo  mecerás  como  ofrenda  de 
vaivén  (7)  delante  de  Yahweh. 

25  Y  lo  recibirás  (H)  de  sus  manos  y  lo  dispondrás  encima  del  altar  sobre 
el  holocausto  para  olor  grato  delante  de  Yahweh:  es  una  ofrenda 
delante  de  Yahweh  (!‘). 

26  Y  tomarás  el  pecho  del  carnero  de  la  ordenación  de  Aharón  y  (lo)  (,0) 
mecerás  como  ofrenda  de  vaivén  delante  de  Yahweh,  y  será  tu  porción. 

27  Y  consagrarás  el  pecho  de  la  ofrenda  de  vaivén  y  la  pierna  de  la  ofrenda 
de  separación  (n)  — que  ha  sido  (respectivamente)  mecido  (I2)  o  sepa¬ 
rada  del  carnero  de  la  ordenación  de  (13)  Aharón  y  de  sus  hijos. 

28  Y  será  (14)  para  Aharón  y  sus  hijos  — como  ley  eterna  de  parte  de 
los  hijos  de  Israel:  pues  es  una  ofrenda  de  separación  (para  los  sacer¬ 
dotes);  y  habrá  una  ofrenda  de  separación  de  parte  de  los  hijos  de  Israel 
de  vuestros  (16)  sacrificios  santos  (,fi):  será  vuestra  (17)  ofrenda  de  sepa¬ 
ración  al  nombre  de  Yahweh  (l8). 

29  Y  las  vestimentas  (19)  sagradas  de  Aharón  serán  para  sus  hijos,  después 
de  él,  para  ser  ungidos  con  ellas  (2Ü)  y  para  ser  ordenados  (21)  con  ellas. 

(1)  Depósito  en  ciertas  razas  de  carneros,  como  los  que  se  ven  aún  en  Pales¬ 
tina,  de  gran  cantidad  de  grasa. 

(2)  M:  «de  su  derecha». 

(:l)  M:  «de  las  investiduras». 

(4)  M:  «una  hogaza»;  til  «pan  redondo»,  ’iggul. 

(  )  M:  «la  palma». 

('  )  Olvidado  en  el  texto  por  homoioteleuton;  añadido  en  el  margen. 

(  )  TM:  tenufah:  ofrenda  de  meneo  que  se  mecía  ante  el  Señor. 

O  M:  «y  lo  tomarás». 

f)  I:  «es  (una  ofrenda  delante  de)  Yahweh»;  M:  «(es  una  ofrenda)  aceptable 
para  el  nombre  de  Yahweh». 

(“')  Texto:  «los»  por  dittografía  del  v  24. 

(“)  TM:  terumah:  ofrenda  que  se  «alzaba»,  que  se  «elevaba». 

(I2)  M:  «que  ha  mecido»;  pero  prob  hay  que  leer  «ha  sido  mecido». 

(")  M:  traduce  mejor  el  sentido  del  texto  hebreo:  «de  las  ordenaciones,  de  lo 
que  pertenece  a  Aharón  y  a  sus  hijos». 

(u)  M:  «y  serán». 

(,:>)  M:  «sus». 

(,s)  TM:  «de  sus  sacrificios  pacíficos». 

(I7)  M:  «su»:  cf  nota  15. 

(,H)  M:  «delante  de  Yahweh». 

('*)  M:  +  «de  la  casa  (santa)»  =  del  templo,  del  santuario. 

(20)  M:  «de  Aharón  serán  para  sus  hijos,  después  de  él,  para  ser  ungidos  con 
ella  (=  la  vestimenta)». 

(21)  Lit:  «para  completar  con  ellas  la  ofrenda  de  sus  manos». 


192 


NEOFITI  1 


Ex  29,  22-29 


no  m  nona  m  'sm  nann  mi  nmVxi  xann  xión  p  aom  22 
-n  xn “in  mi  nmVn  fmn  mi  mas  nsn  p  TTiuion 
=x[i]n  xmoVwxn  xnm  qvin  xron  npw  mi 
¡a  nn  "i" i»!  mn  nwoa  nV'o  nn^n  n*?m  nn  on*?n  nnm  23 

m’  mp  [n]  •’T’üd  n  x*?o 

<pm  'lian  pn'Y»  [^sd  bv)  pnxn  'ím]  ’bo  ^o  'íuni  24 

onp  idix  pnrn 

nnV  nnVs?  ^s?  nnma  'ni  bv  mom  pmT  p  pnrn  Vapm  25 

onp  xin  pnp  onp  xism 

ieux  [rr]rr  *pim  pnx*?  -n  xmoVpxn  xnan  [p]  ns?i  n ?  aom  26 

¡pVm1?  "|V  'imi  tnp 

tznonx  m  fpnx  ,“t  xmtznaxn  npp  mi  nmoixn  nsn  o1’  urrpm  27 
mían  pi  pnxn  p  xmfipVtrxn  xnan  p 
íunox  anx  Vxnrr  na  nn1?  p  oVs?  o^pV  niaVi  pnxV  nnn  28 
paíimsx  pmtznip  noaia  Vxnr  na  miV  p  vnrr  iiznoxi  x-’n 

m'n  norc1? 

noVtroVi  pna  'aína1?  nina  maV  mm  pnx1?  n  xonip  nma1?!  29 

ípn'T’  p-ip  m  pna 


22  ixn  ja]  pxjna  I  |  nn’Va]  nir-Vo  M  |  n]  nm  M  |  pn’bs;  -r] 
[pn'Vjsn  I  xra’-i]  nrra’i  M  |  xmabwxT]  n’nfiabtpxi]  M  |  x[i]n] 
in  text  vid  X’n  23  -iDai]  Vnsn  M  |  nbm]  nV[m]  M  |  xbo  ja]  [xbpa 
I  [-*t]]  |a  in  text  quod  delet  I  qui  ejus  loco  ponit  "r;  rrxn  M  I  onp  n] 
[m]pn  I||  24  'Va]  praem  rr  M  |  ’DD]  fp  M  |  [’DD  bsn  ...  ”it]] 

desider  in  text  ex  homoiotel;  add  in  M  ||  25  *?apm]  aom  M  1 

anp  xw]  xm  [onp]  I;  ,vh  nao?1?  bapna  M  ||  26  xnan  [ja]  nn] 

in  text  ir  loco  ja;  [xnjan  ja  nsia  M  |  pinx1?  ’i]  ’bi  I;  [jmjx1?  jvxt  M 
[rr]rp]  pnrn  in  text  ||  27  tjinx  n]  [rpn]xn  I  |  ^irix]  *pix  [prob  leg 

H’irx]  M  |  enonx  '*n]  [«nsn]XTi  I  |  -im  ...  xm^aVwT]  xmaibron 
in  text;  na1?  rrxn  na  ]an  pnx1?  nm  [leg  na  |a]  ja  na  nrvnabtrxn  M  1 1 
28  rn’i]  pin-i  MH  vna1?i]  nai  M  |  rrn1?  )a  i.°,  2.°]  [mliba  I  i.°,  2.°  | 
noaia]  ’ia  I;  [noa:]  |[a]  ita  a  I  emendt;  cf  v  46  |  pa'onip]  pn[’onip]  M  I 
pamunsx]  pn[nwisx]  M  |  i,,n  nao?1?]  anp  M  |  29  ’ona1?!] 

+  n’a  M  j-inx1?  -n]  [pn]xp  M  l  (l.°)  pna  ...  imx1?  n]  imít1?  n'xn 
na  n-anaV  nma  |a  na1?  pin-1  M  |  -ama1?]  xafnna1?]  I. 


18.  -ÉXODO 


193 


Ex  29,  30-39 


NEOF1T1  I 


30  El  sacerdote  que  (*)  viva  tras  él  las  vestirá  durante  siete  días,  cuando 
entre  a  la  tienda  de  la  reunión  a  oficiar  dentro  del  santuario  (2). 

31  Y  tomarás  el  carnero  de  la  ordenación  (3)  y  cocerás  la  carne  en  lu¬ 
gar  santo. 

32  Y  Aharón  y  sus  hijos  comerán  (4)  de  la  carne  (5)  del  carnero  y  el  pan 
de  la  canasta  a  la  puerta  de  la  tienda  de  la  reunión. 

33  Y  lo  comerán  porque  con  ello  fue  hecha  la  expiación  para  darles  la 
investidura  (ti),  para  consagrarlos  O;  pero  un  profano  no  los  comerá 
pues  son  cosa  santa. 

34  Y  si  sobrare  de  la  carne  de  la  ordenación  y  del  pan  (8)  hasta  la  mañana, 
quemarás  lo  sobrante  con  fuego;  no  será  comido,  pues  es  (9)  santo. 

35  Y  así  harás  a  Aharón  y  a  sus  hijos:  todo  (10)  lo  que  te  he  ordenado: 
durante  siete  días  los  ordenaréis  (n). 

36  Y  ofreceréis  cada  día  un  toro  para  sacrificio  de  pecado  (12)  en  expia¬ 
ción;  y  ungirás  el  altar  cuando  tú  hagas  expiación  sobre  él;  y  le  ungirás 
para  consagrarle. 

37  Siete  días  harás  expiación  sobre  el  altar  y  le  consagrarás  y  el  altar  será 
santísimo;  todo  lo  que  toque  el  altar  será  santo  (13). 

38  Según  este  rito  ofreceréis  sobre  (14)  el  altar:  dos  corderos  de  un  año 
cada  día  perpetuamente  (15). 

39  Uno  de  los  corderos  lo  ofreceréis  (16)  por  la  mañana  y  el  segundo  lo 
ofreceréis  al  atardecer. 


(')  M:  «de  sus  hijos  que  (venga)  tras  (¿1>>. 

(2)  M:  «en  el  santuario», 
f)  M:  «de  las  ordenaciones». 

(4)  M:  «y  comerá  (Aharón...)». 

(5)  M:  «(la  carne)  de  las  ordenaciones  y  las  vituallas  que  hay  en  la  cesta». 

(8)  Lit:  «para  completar  la  ofrenda  de  sus  manos». 

f)  M:  «y  para  consagradlos)». 

(8)  M:  «de  las  ordenaciones  y  de  las  vituallas». 

(9)  M:  «son». 

(,0)  M:  «según  este  rito:  conforme  a  todo  lo  que». 

(n)  M:  «ordenarás»;  cf  vv  29,33. 

(12)  M:  «para  el  sacrificio  de  pecado». 

(13)  M:  «(todo)  que  ofrezca  sobre  el  altar  será  santificado». 

(M)  M:  «y  según  este  rito  ofreceréis  sobre». 

(’5)  M:  «de  un  año,  perfectos  (cf  LXX),  sin  defecto,  dos  cada  día,  holocausto 
perpetuo». 

(I6)  M:  «y  ofrecerás  uno  de  los  corderos»;  I:  «(un)  cordero  lo  ofreceréis». 


194 


N  E  O  F  I  T  I  I  Ex  29,  30- 

ptp»V  Vis?'  n  xnnn  p  □"pa  whd  pnr'  ttaV1  par 

:xtrmp  n'a  m  ruraira1?  xwt 
rp-ap  anxa  xaitra  rv*  Vwam  non  xrvmVrcxa  xam  nr 
sana  xVoa  'a  nanV  na  xasaa  xatra  rp  rm  pnx  pVnxr 

¡xiaa  par» 

x&ap»V  pn'T  pap  rr  naV^aV  pan  noD'  'a  pan'  pVaxn 
¡lira  wap  [«pnx  Vdx'’  xV  ■"n'rm  pnrv’ 
na  ap'm  xass  ti?  nanV  pi  xninVpxa  mtraa  ttbt  pxi 
;xin  wap  max  VDxn'  xV  xam  n^n^xa 
par  nratr  irp  n^apsa  na  Vd  pa  njaVi  pnxV  nas?m 

¡pn-T1  pap  rp  paVtrn 
nnana  rr’  ’anm  xmca  V»  nr  Vaa  paapn  nxonV  uní 
¡nar  x^apaV  n^rr  'nani  aVs?  innaaa 
xnana  ana  n^rp  trapni  xnana  "ai  Vs?  naan  par  n»a^ 
:tt?[*’]“TP  vnrp  xnanaa  nap'  n  Va  pcnp  t znp 
pnntr  aa  pnax  xnana  'aa  Vs?  panpa  pian  [ajano  pna 

:xnnna  xar  Vaa  pan 
n^n1  paapn  xnn  xnax  nr  xaosa  paapn  n'iax  ja  nn  rp 

;xnirair  -ra 


30  ®aV-]  ttna[V-]  M  xana  ja  o-pn]  [nan]a  p  na  ja  M  |  xana  ja] 
[mn]aa  I  |  Vi»’  -a]  [Vis?]’!  I  |  xtzmp  rv'a  na]  [XBm]p  n-a  M  ||  31 

smaVüNi]  nnra[*?5?xa]  M  ¡  V&am]  Viran™  in  text  ||  32  pVaxa] 

Viax-i  M  I  xVoa  ...  xaaaa]  [xV]oa  n-xn  mita  nr  nnviaVtrxn  M  |  -a 
xVoa]  [xV]oaa  I  ¡I  33  as  a’]  noanx  M  l  xirapaV]  [xtrappVi  M  || 
34  a-ntr-]  [a-njirx  M  |  natraa]  [na]tra  ja  I  |  nanV  |ai  xmaVirxa] 
mita  jai  nnraVirxn  M  l  nanV  jai]  nanVai  I  |  a-aman]  [a-n]m  I  ; 
xm]  pin  M||  35  na  Va  jaa]  na  Vaa  xana  pa  M:  q  refert  circellus 

prob  ex  errore  post  aasm  |  n-apsa]  [n-ap]s  -a  I  |  pap  n-  paVirn] 
pap  aVirn  M  |  36  nxanV]  nnfxtsnV]  M  |  Vaa]  VaV  M  37  -a 

aap-]  [aa]pa  I  |  ®[’]ap  ...  aap-  -a]  [-]  serius  ins;  nnaaa  -ai  V»  a-ap-a 
anpn-  M  ||  38  V»  ...  [n]aao  pna]  Va  paapn  -a  xan-o  panai  M; 

aao  in  text  I  pane?]  nnt?  I  I  xa-ana  ...  pnnir]  pan  Día  p  paV®  nitr 
na-an  nVa  ov  Vaa  M  ||  39  paapn  ...  an  n-]  aapn  nan  naax  na  M  I 
paapn  n-aax  |a]  [paa]pn  xaax  I. 


-39 

30 

31 

32 

33 

34 

35 

36 

37 

38 

39 


195 


Ex  29,  40-30,  3 


N  E  O  F  I  T  I  I 


40  Según  este  rito  (*)  con  un  cordero  ofreceréis  una  medida  de  flor  de 
harina  mezclada  con  un  cuarto  de  hin  de  aceite  de  aceituna  prensada 
y  una  libación  de  un  cuarto  de  hin  de  vino. 

41  Y  el  segundo  cordero  lo  ofreceréis  al  atardecer:  lo  ofreceréis  como  la 
oblación  (de  cereales)  del  cordero  de  la  mañana  y  como  su  libación  (2): 
será  recibido  (3)  como  olor  agradable,  sacrificio  delante  de  Yahweh  (*). 

42  Será  un  sacrificio  de  holocausto  continuo  a  través  de  vuestras  genera¬ 
ciones  (6),  a  la  puerta  de  la  tienda  de  la  reunión,  delante  de  Yahweh, 
donde  Yo  os  daré  cita  (6)  para  hablar  allí  contigo. 

43  Y  mi  Verbo  se  citará  allí  con  (7)  los  hijos  de  Israel  y  será  santificada  (8) 
en  medio  de  (o:  en)  mi  Gloria  (M). 

44  Y  consagraré  la  tienda  de  la  reunión  y  el  altar;  y  consagraré  a  Aharón 
y  a  sus  hijos  para  que  sirvan  ante  mí  (10)  en  el  sumo  sacerdocio. 

45  Y  haré  habitar  mi  Sekiná  (n)  en  medio  de  los  hijos  (12)  de  Israel  y  mi 
Verbo  será  para  ellos  Dios  redentor. 

46  Y  conocerán  que  Yo  soy  Yahweh,  su  Dios,  que  los  saqué  del  país  (,3) 
de  Egipto  para  que  more  la  Gloria  de  mi  Sekiná  entre  ellos.  Yo, 
Yahweh,  su  Dios. 

CAPÍTULO  XXX 

1  Y  harás  el  altar  (para)  disponer  el  incienso  (14).  Lo  harás  de  maderas 
de  acacia. 

2  Su  longitud  será  de  un  codo  y  la  anchura  de  un  codo.  Será  cuadrado 
y  la  medida  de  su  altura  será  de  dos  codos.  Sus  cuernos  saliendo  de 
él  (,5)  serán  su  altura. 

3  Y  lo  revestirás  de  oro  puro:  sus  cubiertas,  sus  paredes  laterales  todo 
alrededor  y  sus  cuernos.  Y  le  harás  una  moldura  de  oro  todo  alrededor. 

(')  M:  suprime  «según  este  rito»  de  conformidad  con  el  TM. 

(2)  M:  «y  como  sus  libaciones  así  le  ofreceréis». 

(  ')  I:  «acepto». 

(4)  M:  «acepto  al  nombre  de  Yahweh». 

(*)  M:  «holocausto  perpetuo  a  través  de  vuestras  generaciones». 

(6)  I:  «me  daré  cita»;  M:  «donde  se  citará  mi  Verbo  con  vosotros»;  cf  30,6.36. 

(7)  M:  «sobre  los  hijos». 

(8)  a  saber,  la  tienda;  pero  probablemente  hay  que  traducir  con  I  (LXX,  O, 
Syr):  «y  seré  santificado». 

(9)  M:  «en  mi  Gloria». 

C)  M:  «ante  Él». 

(ll)  I:  «la  Gloria  (de  mi  Sekiná)». 

(,2)  M:  «la  Gloria  de  mi  Sekiná  entre  los  hijos». 

(,a)  M:  «que  los  liberté  y  saqué  libres  del  (país...)». 

(u)  M:  «altar  de  inciensos.  De  maderas  de  acacia».  «Para»  falta  en  N. 

(,r>)  M:  «y  en  él  serán  sus  cuernos»  (es  decir,  formarán  cuerpo  con  él). 


196 


NEOFITI  ¡ 


Ex  29,  40  30,  3 


mn  ns'31  "[ion  xm  nsrm  Erro  ntpna  n^o  nVo  nnVa»  4o 
¡nmn  xrnax  os?  panpn  xmo  pna  man 
xnsm  nnxn  nrmiDD  nntrair  mn  nrr  jinnpn  xrmn  xnax  m  41 
:Vnprr  ■,v'  D“rp  pnp  msm  nnV  mrr  finnpn  naoiai 
pn  paV  ptxn  •,v’  mp  xia-T  prca  sana  pm1?  xinn  n*?a  42 

:)an  ~|as7  nVVaaV 

¡np’x  un  Enpm  Vxiet  un1?  ¡an  naa  pmxi  43 
cnpx  mn  m  pnx  nu  xnnnia  m  xión  p^a  m  ttnpxi  44 

:xnnn  n  minan  "aup  xtriarca*? 

;pns  nVx1?  pin1?  na»  uimi  Vxnizr  un  un  nrap  ntrxi  45 
□nsan  xsnx»  pnn'  npax  n  pinnVx  v’'’  xm  nix  arix  pisnu  46 
¡pinnVx  nix  pimrn  nrarc  npm  [n]nwa*? 


CAPUT  XXX 

:n,rv’  man  pw  pax  nmap  moaf1?]  nnana  mam  1 
ma  man  nnira  pax  pmm  -lír  sana  x-ns  naxi  nanx  nax  2 

;nnnp  nan  pin’ 

nmnp  mi  -mn  mn  p  uVna  mi  iux  m  am  mm  "snm  3 

^pai  nm  nnn  Wd  mV  maní 


40  na-an  2."]  [n]i[a’an]  I  I  panpn  xnno  pina]  [pan]pn  M  1  nmn] 
nn  I  41  naxn  nnroaa]  ñas  nn[iaa]  I  1  panpn  naoiai]  uaioiai 
[panjpn  p  M  |  Vapn’  w  anp]  ”’n  na®V  Vapna  M  |  Vapn-]  [Vap]na  I  || 
42  pa’nnV  ...  nVa]  [pan]!1?  nrom  nnVia  M  |  ptxn]  |anrx  n  I  i 
paV  prxn]  paV  maa  pmx  m  M  ||  43  uaV]  ua  Va  M  ®npnn] 

[®npn]xi  I  np’x  na]  [njp'a  M  ||  44  "'anp]  namp  M  t  45 

'n®xi]  4-  np’x  1 1  'a  na  ’nra®]  [leg  ua]  ma  -ra  Tira®  np’  M  ||  46  m 

npax]  [np]sxn  I  xanxa ...  npsx  -n]  [’x]  p  ppms  pnrr  npsxi  npns  M 
xanxa]  a  I  emendt  [Nanx]  )[a]  cf  v  28;  [xan]xa  I  |  [n]’-i®aV]  n  add 
póster;  n’n[®aV]  I  ¡  np’x]  np’  M  |  nix]  +  xm  M. 

30  1  pa®  ...  nnana]  [p]o®n  pax  pmp  nana  M  ||  2  nax] 

nnax  I !  naxi ...  nax]  naixi  nanx  naix  M  |  naxi]  nnax  1 1  pax]  paix  M 
nnnp  ...  puin"  nía]  [nm]np  pin’  nai  [nía]  M:  cf  37,  25. 


197 


Ex  30,  4-13 


N  EO  F IT1  I 


4  Y  le  harás  dos  anillos  de  oro;  los  harás  debajo  de  la  moldura,  a  los  dos 
ángulos,  en  sus  dos  lados  y  será  el  sitio  para  los  varales  para  con  ellos 
transportarlo  (’). 

5  Y  harás  los  varales  de  maderas  de  acacias  y  los  revestirás  de  oro. 

6  Y  lo  pondrás  (2)  delante  del  velo  que  está  junto  al  arca  del  testimonio 
y  delante  del  propiciatorio  que  está  sobre  el  testimonio  donde  mi 
Verbo  tendrá  cita  contigo  (:í). 

7  Y  Aharón  dispondrá  (4)  sobre  él  incienso  (5)  de  buenos  aromas;  Aharón 
lo  dispondrá  cada  mañana  al  preparar  las  lámparas. 

8  También  lo  dispondrá  cuando  Aharón  disponga  las  lámparas  al  atar¬ 
decer:  un  incienso  (fi)  a  perpetuidad  delante  de  Yahweh  a  través  de 
vuestras  generaciones. 

9  No  dispondréis  sobre  él  incienso  extraño  (=  profano)  ni  holocaustos 
ni  oblaciones  de  cereales,  y  no  derramaréis  sobre  él  libaciones  (7). 

10  Y  Aharón  hará  expiación  una  vez  al  año  (8)  sobre  él,  sobre  sus  cuernos. 
Con  la  sangre  del  sacrificio  por  el  pecado  — (sacrificio)  de  las  expia¬ 
ciones —  hará  expiación  una  vez  al  año  sobre  él,  sobre  sus  cuernos  a 
través  de  vuestras  generaciones.  Será  cosa  santísima  para  el  nombre  de 
Yahweh. 

1 1  Y  habló  Yahweh  (9)  con  Moisés  diciendo: 

12  Cuando  vayas  a  levantar  el  total  de  cabezas  de  los  hijos  de  Israel  para 
hacer  su  censo,  cada  uno  dará  rescate  por  su  propia  persona  al  nombre 
de  Yahweh  cuando  los  cuentes  (10)  para  que  no  (u)  haya  en  ellos  plaga 
exterminadora  en  el  tiempo  en  que  los  cuentes. 

13  Darán  según  este  orden:  todo  el  que  pasa  (,2)  al  censo  (,3):  desde  (?) 
medio  sido  según  el  sido  del  santuario  — el  sido  equivale  a  veinte 
ma'in  (14) — ;  medio  sido  como  ofrenda  separada  (,6)  para  el  nombre 
de  Yahweh. 

(1)  M:  «para  llevarlo». 

(2)  El  altar  del  incienso. 

(3)  Mejor:  «citaré  a  mi  Verbo»;  cf  29,42  y  30,36;  cf  Sperber  ad  loe . 

(4)  M:  «y  dispondrás». 

C)  M:  «inciensos». 

(8)  M:  «inciensos  a  perpetuidad». 

(7)  M:  «inciensos  profanos,  holocaustos  ni  oblación  de  cereales;  y  no  derra¬ 
maréis  libación». 

(8)  M:  «se  dará  cita  (prob  hay  error  en  el  texto)  en  cada  año.  Con  la  sangre 
del  sacrificio  por  el  pecado,  (el  sacrificio)  de  las  expiaciones,  se  dará  cita  (?),  cada 
año  habrá  expiación».  «Se  dará  cita»,  leer:  «una  vez». 

(e)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(,0)  M:  «en  el  tiempo  en  que  estés  (contándolos)». 

(n)  M:  «y  no». 

(12)  M:  «ésta  es  la  clase  de  sido  que  se  apareció  a  Moisés  en  el  monte  Sinaí:  como 
un  denario  de  fuego;  y  así  le  dijo:  como  éste  darán  todos  los  que  pasen  (al  censo)». 

C3)  M:  «a  los  registros»  (lit:  «números»). 

(M)  TM:  gerah. 

(,6)  TM:  íerumah. 


198 


NEOFIT1  I 


Ex  30,  4-13 


xnnr  fmn  V»  nV-VaV  mnn  p  n-V  aas?n  nnaa  pprs?  pnnni  4 
n-n-  pcaV  nvvnxV  pnnxV  •’nn,i  meo  pin  Vs?  man 

:)im 

¡nna  pan-  -anm  foin  ps?x  n’nns  rv1  nas?m  s 
Vs?a  nmsD  aapi  xnianca  xnnx  Vs?  -a  xnaac  nap  n-n-  jnni  6 

;pn  naa  *]V  inrxn  xnianc 

nnmoa  ns-íi  ibs  Vea  pac  pacía  mcp  ]nnx  -íVs?  no,i  i 

:]*inx  n-n-  nao-  nn-i’-m  n- 

mcp  n’n’  no'  nncac  -ra  n-rxia  n-  jnnx  nmoai  8 

:pa-naV  —  cap  xa-ana 

pacm  xV  pcion  pimai  piVsn  n-nai  mcp  a*?»  pnon  xV  9 

:-iVs? 

nnxcn  aax  |a  xnca  |ar  xan  nnnp  Vs?  -íVs?  jnnx  nsa[-]i  10 
cap  pc-naV  nnnp  Vs?  -íVs?  asa1’  xnca  pt  xnn  n-nia-ca 

:— a  nacV  xm  D-cap 
na-aV  nca  as?  —  VVai  n 
pina  pn-i-iaV  Vxac-  -iaa  pn-[a]i[c]o  cxa  n-  Vapn  max  12 
-nn-  xVa  pnn-  aa  ann  aa  —a  nacV  ncsi  )[i]pas  aai 

:pnn-  aa  anna  pTa  Vana  |ma  pna 
n-a  -s?Voa  xs?Vo  nuVs  p  naiao  Vs?  nasa  Va  pin-  xaao  ]ana  13 
;— a  nacV  icasx  xsVo  xiVc  xsVo  xin  psa  pacs?  xcaip 


4  ppry]  ]pT57  I  |  xmr]  nn-ar  I;  cf  Ex  37,  27  |  7170a1?]  Viao-aV  M; 
cf  37,  27  |  6  Vs  -a]  ^sa  I  |  bsa]  [^-[a]  I;  *737  -a  I;  *?sn  M  sed  ab 
ipso  M  deletum  1 1  7  naca]  aaoni  M  l  map]  jniap  M  ||  8  mop 
xa-ana]  [xn-n]na  inop  M  ||  9  paom  ...  mcp]  7a1?»  n-na  pnop 

[jiajoin  xV  -pon  nmai  M  |  n’aai]  nx[nai]  I  |  jnniai]  xn[iai]  I  ||  10 

"IS3[']1]  *n  text  tantum  nsai  ex  text  hebr  |  asa-  ...  jar  xan]  [sic]  jaar 
[aa]a-  ni®  Vaa  [sic]  par  n-ais-a  nxon  aax  713  me?  Vaa  M  |  oax  70] 
xsia  I  ||  11  —]  —a  n-aa-a  M  ||  12  7in-[a]i[a]o]  jin-iiao  in 

text  |  7[i]pas]  7’piB  in  text  !  ann  na]  -nn-na  713ra  M  |  xVa]  xbi  M  || 
13  nava  Va  ...  jana]  -i-oa  naioa  nca1?  -ann-x  nsVoa  xaisnn  pa 
aasia  ^a  71171-  7'aa  n-V  aax  7’aa-m  nirxa  xana  i’n  M  |  miba  7a]  7a 
prob  deld:  cf  v  15  I  naiao]  n-na  M  |  xenip  n-a]  [x®]aip  I. 


199 


Ex  30,  14-24 


N  EOFIT1  1 


14  Todo  el  que  pasa  por  el  censo,  desde  veinte  años  para  arriba,  dará 
ofrenda  de  separación  (')  al  nombre  de  Yahweh  (2). 

15  El  que  es  rico  no  dará  más  y  el  que  es  pobre  no  dará  menos  de  medio 
sido  al  dar  la  ofrenda  de  separación  (l)  de  Yahweh  para  hacer  expia¬ 
ción  por  vosotros  mismos. 

16  Y  recibirás  el  dinero  de  los  rescates  de  parte  de  los  hijos  de  Israel  y  lo 
colocarás  al  servicio  de  la  tienda  de  la  reunión;  y  será  para  los  hijos  de 
Israel  para  buen  recuerdo  delante  de  Yahweh,  para  obtener  expiación 
por  vosotros  mismos. 

17  Y  habló  Yahweh  (3)  con  Moisés  diciendo: 

18  Y  harás  una  pila  de  bronce  y  su  basa  será  de  bronce,  para  lavarse,  y  la 
colocarás  (4)  entre  la  tienda  de  la  reunión  y  el  altar  y  pondrás  agua 
dentro  de  ella. 

19  Aharón  y  sus  hijos  se  lavarán  en  ella  sus  manos  y  pies. 

20  Cuando  ellos  entren  en  la  tienda  de  la  reunión  se  lavarán  con  agua  a 
fin  de  que  no  (5)  mueran  o  cuando  se  acerquen  al  altar  para  oficiar 
para  disponer  las  ofrendas  delante  de  Yahweh. 

21  Y  se  lavarán  sus  manos  y  pies  y  no  morirán  y  será  (6)  estatuto  eterno 
para  ellos  f ):  para  ellos  y  para  la  descendencia  de  sus  hijos  y  a  través 
de  sus  generaciones. 

22  Y  habló  Yahweh  (3)  con  Moisés  diciendo: 

23  Y  tú  cógete  los  principales  (*)  inciensos,  los  mejores  perfumes:  mirra 
escogida,  un  peso  de  quinientos  sidos;  cinamomo  aromático,  la  mitad 
del  peso  (9):  doscientos  cincuenta  (sidos);  y  caña  aromática,  un  peso 
de  doscientos  cincuenta  (sidos); 

24  y  casia:  peso  de  quinientos  sidos,  según  el  sido  del  santuario;  y  aceite 
de  oliva,  un  hin  lleno. 


(*)  TM:  terumah. 

(2)  M:  «ofrenda  de  separación  de  Yahweh». 

(:t)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(4)  I:  «y  coloca»;  M:  «y  (la)  pondrás». 

(5)  M:  «y  no». 

(6)  M:  «y  serán». 

(7)  M:  «estatuto  a  perpetuidad  para  ellos  para  siempre», 
f)  Lit:  «las  cabezas  de»;  I:  «la  cabeza  de». 

O  M:  «un  peso»  (tql). 


200 


N  EOFIT1  I  Ex  30,  14- 

narcV  icnox  jm  kV's;1?!  prc  j'ntpy  naa  mrua  Vs?  nasn  Va 

nrrnsN  rr  jmaV  xs?Vo  nu*?DB  nyr  xV  pomi  uo'  xb  Tnsi 

:|1DntfQ3  V»  XIDaV  "n 
jaira  jn^s1?  nm  jnm  ^xacr  ua  nnV  ja  mipnio  fjoa  rr  Vapm 
¡jianirsi  Vs?  nasa1?  •’•’•’  anp  aa  jna-rV  ^xair  na1?  uimi  xiau 

ñaua*?  mra  as?  ■•■•-  ‘rVai 
jaira  j'a  mm  ’ripm  imp1?  trnn  nmn  croai  irnn  iva  na»m 

:p’a  mu  a  jan  jnm  xnana  pm  xiai 
íjim’rn  mi  jimm  m  nía  'uai  jnnx  jurapu 
jinmanpa  ix  jima'  xV*t  x^aa  jitrnpm  xiau  jaira1?  jimbsaa 
cap  jnanp  nmoaV  xiratra1?  xnana  'ai  *?i? 
aVi?  □"pV  jin1?  unm  jima'  xVi  jimVni  jimm  jiirnp'i 

:jinm1?i  jimia  m'inT'n  jinb 
na’a1?  mra  a»  ,v’  b'Vai 
nxa  irán  bpn  mna  na  j'aa  juanea  jnap  nrxn  "[V  aa  nxi 
ntran  mpi  j'tram  nxa  ’mn  *?pna  xmiVs  niran  jiaipi  j'y’ro 

:jnpam  nxa  man  *?pn 
rm  ntrai  xtrmp  ma  •’sVoa  j'y’ro  nxa  pan  bpn  nsrspi 

:n3["]n  xba 


14  Bis  in  text  nmua]  ’  add  ]  nao]  [aa]  j[a]  I;  cf  id  29,  28.46  et 
v  seq;  aaa  I  |  xb’yVi]  V»1?!  1  ||  14bis  nraa  |  aa  ja]  aaa  1  xb’ybi] 
bybi  1  íanox]  ’-n  nnimax  Mil  15  mibsa]  [mibs]  j[a]  I:  cf  v 
praec;  [nubjoa  I  !  xasa*?]  'aaV  I  ||  16  n-ipaie]  ñaupas  M  |  ja 

nn1?]  nnVa  I  |  jnbsV]  jnbo  by  M  |  nasa1?]  'aaV  M  ||  17  ,”]  rraa’a 

""a  M||  18  nwni]  ñor 1;  jnm  M  ||  20  xbn]  xbi  M  |  jinmanpa] 

’maapa  M  21  anm]  jrin-m  M  |  ...  D”pV]  ay  jan1?  obybn  D^p 
obyb  M  |  jvyaTbi]  nr’fyatVi]  M  ||  22  ■”’]  ,v,n  n’aa’a  M  ||  23 

•^xa]  ara  1  |  jaa’oa]  prob  leg  j’iao’a  et  emend  ’aoia;  cf  v  34;  [pia]oia 
M  j-ybo  nxa]  [j’ybjon  jYixa  M  |  bpna]  bpn  M  |  nxa  -nan  i.°,  2u] 
frían  nxa  I  i.%  2.°  |  jnrnm  nxa  'nan]  jnwsm  pnxa  M  ||  24  ’yboa] 

'yboa  i  N:  i  del  |  ni[’]n]  ’  superadd. 


■24 

14 

15 

16 

17 

18 

19 

20 

21 

22 

23 

24 


201 


Ex  30,  25-36 


N  E  O  F  I  T  I  I 


25  Y  harás  con  ello  óleo  de  santa  unción  ('),  una  mezcla  de  mezclador  de 
especias  (que  sea)  un  trabajo  de  perfumista.  Será  óleo  de  santa  unción. 

26  Y  ungirás  con  él  la  tienda  de  la  reunión  y  el  arca  del  testimonio, 

27  la  mesa  con  todos  sus  utensilios,  el  candelabro  con  sus  utensilios  (2) 
y  el  altar  del  incienso, 

28  y  el  altar  del  holocausto  y  todos  sus  utensilios  y  la  pila  y  su  basa. 

29  Y  los  consagrarás  y  serán  cosa  santísima:  todo  el  que  se  acerque  a 
ellos  será  santo  (3). 

30  Y  ungirás  a  Aharón  y  a  sus  hijos  y  los  consagrarás  para  que  sirvan 
ante  mí  (4)  en  el  gran  sacerdocio. 

31  Y  hablarás  (5)  con  (6)  los  hijos  de  Israel  diciendo:  éste  será  mi  óleo  de 
santa  unción  por  vuestras  generaciones. 

32  No  será  derramado  sobre  carne  de  hombre  (7)  ordinario  (H).  Y  no  os 
hagáis  otro  igual  a  semejanza  de  él.  Es  santo  y  santo  será  para  vosotros. 

33  Quienquiera  que  mezclare  otro  igual  y  que  pusiere  algo  de  él  sobre  un 
profano  será  extirpado  del  medio  de  su  pueblo. 

34  Y  dijo  Yahweh  a  Moisés:  Cógete  los  principales  inciensos  (9),  buenos 
aromas  (9):  bálsamo,  espiga  (de  nardo)  (l0),  mirras,  gálbano  (n)  e  in¬ 
cienso  puro  (12):  de  cada  cosa  el  mismo  peso. 

35  Y  harás  con  ello  un  incienso  (13),  un  combinado  (14),  un  trabajo  de 
perfumista,  mezclado  (15),  puro,  santo. 

36  Y  parte  de  ello  lo  molerás  reduciéndolo  a  polvo  fino  y  pondrás  parte 
de  ello  delante  del  testimonio  en  la  tienda  de  la  reunión  donde  mi  Verbo 
se  citará  (,fi)  contigo.  Será  (,7)  santísimo  para  vosotros. 

(')  M:  en  lugar  de  la  «santa  unción»  lee:  «(óleo)  obra  santa».  El  texto  parece 
equivocado. 

(2)  M:  «los  utensilios  y  las  pilas  y  su  basa»;  «y  el  altar»  (en  hebreo);  «y  el  altar 
del  incienso  y  el  altar  del  holocausto  y  (?)  todos  sus  utensilios»  (se  juntan  parte  de 
vv  27  y  28). 

(3)  M:  «que  se  acerquen  a  ellos  (o.  que  los  toquen)  se  hará  cosa  santa». 

(*)  M:  «delante  de  Él». 

(:‘)  M:  «hablarás»  (tdbr). 

('*)  M:  «a  los  hijos». 

(  )  Lit:  «de  hijo  de  hombre»;  M:  «de  hombre». 

(*)  Lit:  «idiota»  (/VWin/c),  en  sentido  de  hombre  sin  oficio  sacerdotal  o  real; 
cf  M.  Kasher,  Torah  Shelemah,  vol  21,  Jerusalén,  1964,  pp  35-36. 

O  M:  no  tiene  la  palabra  «inciensos». 

('")  Cf  Marc  14,3:  «alabastrum  unguenti  nardi  spicati ». 

(IL)  M:  «y  gálbanos»:  resina  maloliente  sacada  del  arbusto  « férula  galbanifera» . 

(,2)  M:  «amargo»  (prob  hay  que  leer  bryrh  =  puro). 

(1:‘)  M:  «inciensos». 

O4)  Es  decir,  una  mezcla  de  ingredientes  olorosos:  una  elaboración  de  diversos 
componentes. 

(,:“)  Prob  con  sal.  Sobre  los  diversos  sentidos  de  la  palabra  y  de  lo  empleado  por 
otros  Targumim,  cf  M.  Kasher,  Torah  Shelemah ,  21,  43-44. 

(I6)  Mejor:  «citaré  contigo  a  mi  Verbo»;  cf  29,42  y  30,6. 

(1:)  M:  «serán». 


202 


N  E  O  F  I  T  I  I  Ex  30,  25- 

íam  nira  arca  naii?  nasa  maa  wnpn  íam  mz?a  nn'  nai?ni 

nin'  inpn 

¡xnrrnun  sins  nn  xian  pira  ir  n'a  'mm 
:xü“iDpT  xnana  nn  nna  nn  xmna  nn  nía  Va  nn  mine  rv' 
¡nn  con  nn  «ara  nn  nía  Va  nn  nnVi?n  nnana  nn 
:^np  nn'1  pna  anpn  Va  punp  onp  pnn  pnrr  «npni 
nnnnaa  "anp  nirarcaV  pnrv>  tinpni  ’ann  nn  nn  pnx  nn 

:nnan 

’V  pn  mn’  iznpn  íam  nu?a  namV  VVan  Vxiet  na  ai?i 

¡pa'TrV 

rrnna  pnai?n  xV  nnianai  n^an'  xV  unn  tw  nan  xnwa  Vi? 

:paV  nn'  &np  xin  Enp  paV 
:rrai?  n  ]a  'xniri  •’niVn  Vi?  nía  jn*1  m  n^nna  □Dan  nai 
nVaiz?  pap  pao  piaoa  pop  nrxn  *]V  ao  nwaV  •’•’*’  naxi 
:mrr  Vpnaa  Vpna  xnna  nnaVi  maVm  x'oa 
¡unpn  m  itaa  aoa  nan?  d[i]dd  nnap  nn*1  nai?m 
]aixn  xiat  pu?aa  xnnna  mp  nía  pni  pTni  nía  pnc?m 

¡paV  nnn  nrunp  mp  pn  *]V  'naa 


25  anpi  ian]  ®Tip  [corr  prob  ian  cf  v  31]  nan?  M  I  nan?]  na»  M 
27-28  ...]  nmapa  nnana  m  ¡rota  nxi  ¡rrn  coa  nn  n-nva  nn  rrnxa 
nsnpi  :nia  Va  [leg?  nn]  nnn  nnVsn  nnana  nn  M:  vv  27-28  in  hac 
recens  partim  miscentur  11  29  mp  ...  anpn]  enpm  fina  anpn  M  |] 

30  ”anp]  nanp  M  ||  31  na  oi?i]  na*?i  M  |  bban]  nann  M  |  lam 

irnpn]  ©np  lan  M  ||  32  tn  nan]  taxi  M  |  amn]  <  lótü)TY¡Q  | 

nmmsi]  nmoini  M  sed  prob  emend  nmoTai  c  TM;  cf  M.  Kasher, 
Torah  Shelemah ,  21  (Jerusalen  1964),  p  35;  cf  etiam  30,  37  |  ’nrr] 
■mrr  M||  33  rrrrra]  nrmai  M  u  jo]  do  I  ¡|  34  poon  pop] 

[po]on  M  |  mnbm]  M  =  galbanum  |  «Tía]  ¡rmo  M  sed 

prob  emend  rrvnn  c  TM  ||  35  mop]  [leg  ’Tiop]  p-op  M  |  o[i]oo] 

in  text  [et  in  M.  Kasher,  Torah  Shelemah ,  21,  pp  32-38]  sed 
□ido  in  text  v  25  et  hic  in  M;  moo  M  ||  36  jotíh]  [|o]tx  n  I  |  inn] 

pin-  M. 


36 

25 

26 

27 

28 

29 

30 

31 

32 

33 

34 

35 

36 


203 


Ex  30,  37-31,  6 


NEOF1TI  I 


37  Y  el  incienso  que  harás  no  os  haréis  otro  como  él:  será  cosa  santa  para 
vosotros  (consagrada)  al  nombre  de  Yahweh. 

38  Quienquiera  que  hiciese  otro  igual  para  deleitarse  en  él  será  extirpado 
de  en  medio  de  su  pueblo. 

CAPÍTULO  XXXI 

1  Y  habló  Yahweh  (])  con  Moisés  diciendo: 

2  Mira,  Moisés,  que  he  designado  y  llamado  (2)  con  el  nombre  bueno  de 
maestro  (3)  a  Besalel,  hijo  de  Urí,  hijo  de  Hur,  de  la  tribu  de  los  hijos 
de  Judá. 

3  Y  le  he  confiado  espíritu  (de  profeta,  lee)  (4)  santo  de  (5)  delante  de 
Yahweh  en  ciencia,  en  sabiduría,  en  conocimiento  y  en  todo  trabajo, 

4  y  para  enseñar  (6)  artes  y  para  trabajar  en  el  trabajo  artístico  (7)  del 
oro,  de  la  plata  (8)  y  del  bronce; 

5  y  en  la  talla  de  las  piedras  preciosas  para  engastar(las)  y  en  el  labrado 
de  la  madera,  para  trabajar  en  toda  clase  de  labores  (9). 

6  Y  he  aquí  que  Yo  he  puesto  con  él  a  Oholiab,  hijo  de  Ahisamak,  de 
la  tribu  de  los  hombres  de  Dan  (lü)  y  he  puesto  en  los  corazones  de 
todos  los  hábiles  de  corazón  (")  talento  y  harán  (12)  todo  lo  que  te  he 
ordenado  (13): 


(1)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  M  1°:  «he  aquí  que  he  ungido  y  llamado»;  M  2.°:  «que  me  he  acordado  y 
he  llamado  con  buen  nombre  desde  la  eternidad». 

f)  Maestro  o  rabban ,  nombre  que  solía  darse  a  los  presidentes  de  las  acade 
mias  palestinas.  I:  suprime  este  titulo.  En  35,30  N  lee(?)  rbxv  («excelencia»). 

(*)  El  texto  está  corrompido.  Cf  aparato  crítico.  Prob  leer  «de  profecía»  (en 
vez  «de  profeta»). 

(5)  M:  «(espíritu)  de  ciencia  de  (delante...)». 

O  M:  «para  enseñar»;  cf  35,32. 

f)  M:  «y  para  trabajar  el  labrado  artístico  del». 

(8)  M:  «y  de  la  plata  y  el  labrado  artístico  del». 

O  M:  «y  en  el  grabado  de  las  piedras  preciosas  de  los  engastes  y  en  el  labrado 
de  la  madera  para  ejecutar  toda  clase  de  labores». 

(10)  I:  «(de  la  tribu)  de  Dan». 

(")  En  la  Biblia  «corazón»  suele  ser  sede  del  conocimiento;  cf  35,10 

(,2)  =  «para  que  hagan». 

(13)  M:  «ordenaré». 


204 


N  EOFIT1  i 


Ex  30,  37-31,  6 


jiaV  'Tinn  unp  jiaV  pusn  xV  nrnana  nasm  nmopi  37 

^n  naw1? 

¡rv’ay  na  ■•xmm  nn  nnnnaV  nnrna  nny  n  “ni  38 


CAPUT  XXXI 

na’»1?  ntra  di?  vi*'  VVai  1 
-nn  na  mu  "n  VxVsa  pn  3ü  otra  nxnpi  man  nwa  nn  2 

mmn  nm  xtntr  ja 

naana  mp  ja  wnpn  [?]anp  nn  nn  rv>as7  naVtrxi  3 

:mas  Vaai  nanai  [íJinVaoa 

xaoa  nuaixai  mm  rmaixa  "naaVi  juaix  xaVaVi  4 

wm  nuaixai 

Vaa  “jara1?  xcp  rvnim  xnaVpxV  xnaa  xnx  nuaixai  5 

:XT317 

,"i[3i]“i  xas®  ja  “laonxn  m3  ax^Vnx  rv  rras  mw  xn  mxi  6 
n  na  Va  rr  jnasn  naan  mw  nV  nnn  Van  nVai  jn 

:“|m  mps 


37  naonn]  nas?n  —t  M  1 1  38  ñas?’  ’n]  [najan  I  |  nniia]  mían 

[leg  nnnan]  M  |  na]  u  ja  I. 

31  1  '"J  ”H  nna’a  M  ||  2  nxnpi  man]  rmpi  man  xn  M  i.°  l 

ao  ...  man]  xaVa  ’av  ja  ao  moa  mnpi  nnann  M  2.0  |  VxVxa  jann] 
[VxVjsa  I  |  xoao  p]  xoaoa  I  ||  3  ’an]  leg?  [nnjian  |  ja  ...  -an] 

ja  naann  M  |  anp]  vid  leg  np,  id  est,  onpn  nn  loco  ’an  nn;  cf  35,  31 
et  Ps  31,  3  |  [VjanVaoa]  jmVaoa!  in  text  ||  4  Cf  35,  32  |  XDVaVi] 

[x]s[V]aV  M  |  nuaixa  naaaVi]  [njuaix  naa’aVi  M  |  xaoa  nuaixai 
maixai]  [mjiaixi  xaoai  M  |  xom]  [xonjn  I  ||  5  Cf  35,  33  |  niaVm 

nras ?  Va  naa-aV  nm’p  muaai  nrmaVoxn  nrao  nnax  M  ||  6  nna 

■jaomxn]  [-[aoj’nx  na  I  |  xoao  ja]  [xjoaoa  I  |  jn  n[a:i]n]  in  text  man; 
;pn  1 1  Van  'aVai]  Va  aVai  M  |  rnpo  n]  'pon  1 1  mps]  npax  M. 


205 


Ex  31,  7-15 


NEOFITI  I 


7  la  tienda  de  la  reunión  y  el  arca  del  testimonio,  el  propiciatorio  que 
está  encima  y  todos  los  utensilios  de  la  tienda  (]); 

8  la  mesa  y  sus  utensilios  (2)  y  el  candelabro  (de  oro)  puro  y  todos  sus 
utensilios  y  el  altar  del  incienso; 

9  el  altar  del  holocausto  y  todos  sus  utensilios,  la  pila  y  su  basa, 

10  las  vestiduras  litúrgicas,  las  vestiduras  sagradas  (3)  de  Aharón  el  sacer¬ 
dote  y  las  vestiduras  de  sus  hijos  para  el  servicio  litúrgico  (4); 

1 1  el  aceite  de  la  unción  y  el  incienso  aromático  para  la  santificación  (5). 
Haréis  todo  (6)  lo  que  te  he  mandado. 

12  Y  Yahweh  (7)  habló  a  Moisés  diciendo: 

13  Y  tú  habla  con  los  hijos  de  Israel  diciendo:  Debéis  ciertamente  guardar 
mis  sábados  santos  pues  son  una  señal  (8)  entre  mi  y  vosotros  por 
vuestras  generaciones  para  que  sepáis  que  Yo  soy,  Yahweh,  el  que  os 
ha  santificado  (9). 

14  Guardaréis  el  día  del  sábado  (10)  porque  es  santo  para  vosotros.  Quien 
lo  profane  será  matado,  porque  todo  el  que  haga  en  él  trabajo  (n),  tal 
persona  (12)  será  extirpada  (13)  de  en  medio  de  su  pueblo. 

15  Durante  seis  días  se  hará  (14)  trabajo  (15)  y  en  el  día  séptimo  habrá  el 
sábado  del  descanso,  cosa  santa  delante  de  Yahweh  (,fi):  todo  el  que 
haga  trabajo  (en  el  día  del  sábado)  (17)  será  irremisiblemente  matado. 


(')  Lit:  «de  su  tienda»;  prob  está  equivocado  el  texto. 

(2)  M:  «(y)  todos  sus  utensilios». 

(3)  I:  «(las  vestiduras  del)  santuario». 

(4)  M:  «(para  servir)  delante  de  Él  en  el  sumo  sacerdocio». 

(5)  El  texto  dice  qiddus ,  lavado  de  manos  y  pies  antes  de  oficiar. 

(®)  I:  «según  todo». 

(7)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(**)  M:  «esperanza  entre  mi  Verbo  y  entre».  Prob  hay  que  leer  «sábados»  en  vez 
de  «esperanza». 

(9)  M:  «que  mi  Verbo  os  santifica». 

(10)  I:  «el  sábado». 

(n)  M:  «el  que  hace  en  él  trabajo». 

(,2)  I:  «(tal)  hombre». 

(13)  I:  «será  extirpado». 

(14)  I:  «harás»  (con  LXX). 

(15)  1:  «el  trabajo». 

(16)  M:  «al  nombre  de  Yahweh». 

(,7)  Añadido  por  el  copista  de  las  notas  entre  lincas. 


206 


NEOFITI  I 


Ex  31,  7-15 


Va  m  "Vs?  "a  nmiDD  na  nnnn®1?  ninit  na  xibt  prca  rr  i 

triáawa  •’ia 

rrnma  na  na»  Va  m  nrran  amia  na  ai»  m  mine  m  8 

¡mapa 

rn'T-a  D'oa  na  nava  na  aia  Va  na  nnVsn  nnaaa  na  9 
aia  nznaV  na  xma  pnxV  xomp  "anaV  na  nw»w  nmaV  na  io 

:naaaaV 

nnps  "a  na  Va  Enn'pV  naaoa  naap  na  «mam  xmr»  na  n 

:pnns?n  in" 

na'aV  ntraV  v’'’  n»xi  12 
mnx  pnan  "trnp  aic?  n"  mnV  n»"»V  Vxnttr  nn  a»  VVa  nxi  13 
nnznpn  xm  mx  Días  snaV  jia’nnV  pan-ai  "ra  xm  p"o 

••lian-’ 

nVüpna  n-n*  Sean  p  piaV  xm  unp  mnx  nnao  nv  m  pnam  14 
xmn  n»Bi  "irntpm  nnms?  na  nasa  n  na  Va  max  Vapn" 

mnas?  na 

aap  snp  nnmrc  nao?  n"s?arc  naval  nn-ns?  nas?n"  par  nm?  15 
¡Vüpn"  nVüpn'  [nnarc  ora]  nams?  ñas?"  -a  Va  """ 


7  nnnnwV]  [nrvn]n®a  M  |  ’a]  rvxa  M  |  ’Vs?  "a]  ’V»a  I  |  rraira] 
cf  26,  18.26  |  8  nía]  mxn  Va  M  nna]  mxa  M  |  rnapa]  nmiapa 

M  ||  9  nía]  nixa  M  |  o’oa]  trob  M  ||  10  nirair]  [w]iaw  I 

xsmp]  praem  rra  I  |  pnxV]  in  text  +  pan  quod  deld  |  niraipaV] 
+  nnan  nmna  namp  M  ||  11  na  Va]  Vaa  1 1  n’aps  h]  [rralpsa  I 

12  ’”]  '"i  n’na’a  Mil  13  awV]  awV  I  |  a-a  ion  ja-o]  pa  nnaw 
pi  ’aa’B  M:  sed  prob  leg  nnaw  var  lect  pro  ’aw  |  ton]  ton  I:  cf  TM  | 
pan’ ...  "•’]  [pa]rp  papa  ’naaa  M  ||  14  nnair  dv]  [nn]air  I  |  aasr  ’a] 

■sra  1 1  na’as?  na  aasr  ’a]  na-as?  n’a  aas?  ’a  M  |  arnirm]  [leg  ’nn]  ’vr  I 
ncai]  K©3K  I  |  na]  11  ja  I  ||  15  nm]  nnirtt  M  |  aa»n’]  [na]s?n  I  1 

na’au  i.°]  nrn’a’s?  I  i.°  |  nn’atf]  nnair  1 1  ’”  nap]  ""a  nawV  M  |  aasr  ’a] 
'ir a  I;  aasn  M  |  na’as?  2."]  na’a’S?  I  1  [nnair  ova]]  superadd  ab  aut 
var  lect  qui  d$let  verba  sequentia  n-as  na  tonn  nirsi  'toruna  quae  in 
text  veniunt  Ínter  2.1’  na’as?  et  Vapn-  :[nna]ira  xaaa  M. 


207 


Ex  31,  16-32,  3 


NEOFITI  I 


16  Y  los  hijos  de  Israel  guardarán  el  día  del  sábado  celebrando  el  día  del 
sábado  (!)  a  través  de  sus  generaciones,  como  perpetua  alianza. 

17  El  sábado  será  un  signo  para  siempre  entre  su  Verbo  y  los  hijos  de 
Israel,  porque  Yahweh  creó  (2)  los  cielos  y  la  tierra  en  seis  días  y  en  el 
séptimo  día  hubo  descanso  y  reposo  delante  de  Yahweh  (3). 

18  Y  cuando  acabó  de  hablar  con  él  en  el  monte  (4)  Sinaí  dio  a  Moisés 
las  dos  tablas  del  testimonio,  tablas  de  piedra  (5)  escritas  con  el  dedo  (6) 
del  Poder  de  delante  de  Yahweh. 

CAPÍTULO  XXXII 

1  Y  vio  el  pueblo  que  Moisés  tardaba  en  bajar  de  la  montaña  y  se 
congregó  el  pueblo  junto  a  Aharón  y  le  dijeron:  Levántate,  haznos  un 
dios  que  vaya  delante  de  nosotros  (7)  pues  este  Moisés,  el  varón  que  nos 
sacó  del  país  de  Egipto,  no  sabemos  cuál  ha  sido  su  fin. 

2  Y  les  dijo  Aharón:  Romped  (8)  los  zarcillos  de  oro  que  hay  en  las  orejas 
de  vuestras  mujeres  (9),  vuestros  hijos  y  vuestras  hijas  y  traédme(los)  (10). 

3  Y  se  arrancó  todo  el  pueblo  los  zarcillos  de  oro  que  había  en  sus  orejas 
y  los  trajeron  a  Aharón  (M). 


(’)  M:  «haciendo  (7/7/  «siendo  hacedores  del»)  el  día  del  sábado». 

(2)  M:  «y  perfeccionó  (o:  «acabó»)  el  Verbo  de  Yahweh». 

(3)  M:  «delante  de  Él». 

(4)  M:  «desde  el  monte». 

(5)  Ps:  +  «de  zafiro  del  trono  de  la  Gloria,  de  cuarenta  seas  de  peso». 

C)  También  Onqelos  traduce  con  «el  dedo  de  Yahweh»  en  vez  de  con  «dedo 
divino»,  a  pesar  de  que  evita  los  antropomorfismos. 

(  )  Estas  palabras  están  en  texto  hebreo  sin  traducción  aramaica,  porque  como 
se  dice  en  M:  «se  lee,  pero  no  se  traduce»;  Misná  Megillah ,  4,  10  y  M.  Mac  Ñamara, 
The  New  Testament  and  the  Palestinian  Targum  to  the  Peniateuch,  Roma,  1966. 
pp  48-49;  y  cf  Introducción  general  de  la  ed  de  Neofiti  1,  vol  I,  p  62*. 

(H)  M:  «arrancad». 

(9)  M:  «que  hay  en  las  orejas  de  las  mujeres». 

(,0)  M:  «(traedme)los». 

(Il)  M:  «que  había  en  sus  orejas  y  los  trajeron  a  Aharón». 


208 


N  EOFITI  I 


Ex  31,  16-32,  3 


pnmV  xnao?  ur  ir1  nai?aV  xnam  xar  rr  Vxisr  '23  píen  ió 

:a*7S7  m'p1? 

nnü  mis  a*?»1?  xnaiz?  xn  p'D  Vxnr  ma  pai  nnsa  pa  n 
n'n  mu  mn  rrr'nrc  xsrai  xi?nx  m  xnw  m  xna  par 

:w  mp 

pmiV  pin  mon  [xjmsa  rras?  nVVsV  dVipx  na  nrcaV  ann  is 
:w  mp  |a  man  i?asxa  pavo  pxn  pnmV  xnnno 


CAPUT  XXXII 

Vi?  nai?  unarrxi  xms  |a  nnnV  nrca  vinffx  anx  xai?  pam  i 
□nx  mmsV  laV’  nrcx  mnVx  uV  nrci?  mp  rVx  naxm  pnx 
na  p»T*  px  rrV  ansm  xi?nx  )a  jrr  pox  n  xnai  nc?a  p 

:nsioa  nrn 

pama  pa’w  mxa  n  xanm  x^mp  ñas  pnx  pnV  naxi  2 

rjmV  pmxi  panm 

rvnV  pn^xi  pn-nxa  [n]  xanm  xnrnp  rr  xai?  Va  ípnsi  3 

¡pnx 


16  una® ...  ñas?»1?]  aun  xar  n’  pía»  pin»1?  M  |  n1?»]  [o1?]»!  M 

17  nn®]  nn®’x  M  |  '”]  m  nnms  Wdfi  M  |  w  mp]  nmp  M  | 

18  n'wx  na]  [dV]®xi  pra  M  |  [x]moa]  [Napa  p  M  |  pnriV]  [fl'mV  I; 
'rmV  M  pnviV  2."]  [p]mV  I. 

32  1  nrwx]  [nn]®’  I;  [leg  ’n®]  n®  M  |  xma  p]  [xnpaa  I  |  naxn 
insP  ...  rVx]  vba  haec  habentur  tantum  in  textu  hebraico  quia  ut 
notatur  in  M  onna  «Vi  xnpi:  haec  prohibido  non  habetur  in  Misna, 
Megillah  4,  10  pro  Ex  32,  1-20,  sed  tantum  pro  Ex  32,  21  ss  [pro  Ex  32, 
24  tantum  sec  RaSi];  cf  Gn  35,  22  |  pox  n]  'xn  I  |  xinx  p]  xa  I  1 1 

2  ñas]  na?  I;  ipna  M  sed  haec  var  lect  ab  ipso  adnot  vid  deleta 
pa’®i  "nxa  n]  [’i]  ’an  I;  n”®]  -ya®aa  rvxn  M  |  pmxi]  +  pnrr  M  1 1 

3  xannn]  [xan]n  n  1 1  [n]]  desider  in  text:  add  in  I;  'an  1 1  pnx ...  [n]] 
pnx  rmV  pnm  pmxi  pns?a®aa  rrxn  M. 


19  ÉXODO 


209 


Ex  32,  4-11 


N  EOFIT  I  I 


4  Y  lo  recibió  de  sus  manos  y  lo  echó  en  el  molde  y  lo  hizo  un  becerro 
de  fundición.  Y  dijeron:  Este  es  tu  dios ,  Israel ,  que  te  ha  sacado  del  pais 
de  Egipto  (’). 

5  Y  vio  Aharón  al  profeta  Hur  delante  de  él  (2)  y  tuvo  miedo  y  construyó 
un  altar  delante  de  él  y  Aharón  echó  un  pregón  (3)  y  dijo:  Para  mañana 
fiesta  delante  de  Yahweh  (4). 

6  Y  se  levantaron  temprano  al  día  siguiente  y  dispusieron  al  lado  de 
ellos  (5)  holocaustos  (6)  y  trajeron  sacrificios  santos  y  el  pueblo  se  sentó 
a  comer  y  a  beber  y  se  levantaron  a  divertirse  licenciosamente  (7)  en 
cultos  extranjeros. 

7  Y  habló  Yahweh  (8)  con  Moisés:  Ve,  baja,  porque  tu  pueblo  que  sacaste 
libre  del  país  de  Egipto  se  ha  corrompido  (9). 

8  Pronto  se  han  desviado  del  camino  que  les  ordené:  se  han  hecho  un  be¬ 
cerro  de  fundición  y  se  han  prosternado  ante  él  y  le  han  hecho  sacrificios  y 
han  dicho:  éste  es  tu  dios ,  Israel ,  que  te  hizo  subir  del  país  de  Egipto  (1(l). 

9  Y  dijo  Yahweh  (8)  a  Moisés:  Es  manifiesto  ante  mí  (n)  este  pueblo  y 
he  aquí  que  él  es  un  pueblo  duro  para  recibir  (12)  enseñanza. 

10  Y  ahora,  cesa  tú  mismo  (13)  de  pedir  delante  de  mí  misericordia  sobre 
ellos  y  se  encenderá  (14)  mi  cólera  contra  ellos  y  los  aniquilaré  (l5),  pues 
ante  mí  hay  poder  para  constituirte  (a  ti  en  un  pueblo)  (16)  mayor  y 
más  fuerte  que  ellos. 

11  Y  suplicó  Moisés  delante  de  Yahweh  (17),  su  Dios,  y  dijo:  ¿por  qué, 
Yahweh  (1H),  se  enciende  tu  cólera  contra  tu  pueblo  que  sacaste  libre 
del  país  de  Egipto  con  tu  gran  poder  (19)  y  con  tu  brazo  alzado?  (20). 

O  Estas  palabras  están  sólo  en  hebreo. 

(2)  M:  «y  vio  Aharón  a  Hur  sacrificando  delante  de  él». 

O  M:  «y  gritó». 

(4)  M:  «y  echó  Aharón  un  pregón,  diciendo:  Ojalá  que  el  sacrificio  sea  contra 
él  como  la  fiesta  de  los  malos  delante  de  Yahweh,  mañana». 

(5)  Prob  se  trata  de  una  dittografia  que  hay  que  suprimir. 

(“)  M:  «y  acercaron  (=  ofrecieron)  holocaustos». 

(  )  M:  «divirtiéndose  licenciosamente». 

O  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(9)  M  l.°:  «ha  corrompido  sus  buenas  obras»;  M  2.°:  «(ha  corrompido)  sus  obras». 

(lü)  En  hebreo;  no  traducido  al  arameo. 

(")  Circunloquio  targúmico  por  «veo». 

(l2)  M:  «duro  de  cerviz  para  recibir». 

(,3)  M:  «y  ahora  déjate  (de  pedir)  y  se  encenderá  mi  cólera». 

(,4)  =  «para  que  se  encienda». 

(K*)  =  «los  aniquile». 

(J")  Falta  en  el  texto  y  está  añadido  interlinealmente  por  el  anotador.  M:  «y  te 
constituiré  a  ti,  Moisés,  en  pueblos».  M.  Kasher,  ob  cit .,  p  104,  lee  equivocadamente 
«jefe»  (rysyh)  por  «Moisés». 

('  )  M:  «y  Moisés  empezó  a  pedir  misericordia  delante  de  Yahweh». 

(1H)  M:  «(¿Por  qué),  pues,  Verbo  de  Yahweh...?» 

(,w)  M:  «de  Egipto  con  tu  poder». 

(20)  M:  «y  con  brazo  alzado». 


210 


N  EOFITI  I 


Ex  32,  4-1 1 


nax'i  nnoa  Vis  mps’!  xddieo  nrr  nmi  prrT  p  Vnpi  4 
¡ansa  pnx»  -pVsn  -wx  ‘jx-rcn  "f’nVx  nVx 
t-dxi  -nmp  rma  nial  Vmi  viD-ip  xm  *nn  rp  pnx  xam  5 

nnn1?  mp  xin  naxi  pnx 

pump  nosi  impi  pi*?s  irr1?»  mcn  x-mm  xar  p  mpxi  6 
:mD]  xinVcrt  namaV  mpi  mBraVi  Vs'»1?  xas  íam 
ppns  npmx  n  -ps  íVan  onx  mn  *?tx  n^a  ds  *’’'■•  V*?ai  1 

:Qnsaa  xsnx  p 

naoa  bis  nnb  mí  ’pnrv  mpa  n  xmx  p  snoa  ptio  8 
-pbsn  arcx  bx*w  -pnbx  nbx  nax'i  ib  man  ib  nnnttri 

¡Dnua  pnx» 

nbapb  pmp  os  xm  p'bxn  xas  ir  'mp  'bi  ni?»b  ■'•"  n»xi  9 

:prx  pblX 

’nn  fppnn  mp  pnbs  pana  'saab  p  -pm  si»  |sai  10 
[naixb  -|m]  nnaab  'mp  nb»'  rvxi  pnrr  xirmxi  pna 

:pm»  xopni  nan 

npox  n  iasa  -pin  «pprr  n  n»b  naxi  nmbx  *'•’*'  nap  nma  'bxi  1 1 
mnbüi»  -|snnxai  nan  -|bma  anuan  xsnx  p  ppns 


4  D’-isa  ...  mips?'!]  text  hebr  tantum;  vba  aana  wix  asa  üa-a  npn 
afferuntur  lingua  a ramaica  in  textu,  lingua  hebraica  in  M:  cf  v  1  | 

5  naap  x-ai ...  xam]  naap  coi  am  rr  pnx  xtm  M  |  ana1?  ...  naxi] 
ana  aap  n-snra  ja  nina  'a  xoai  'na  nnn  xa’  aaxi  pnx  naxi  M  | 

naxi]  «api  M  ||  6  pib»  jmb»  nací]  jmby  prob  del;  'bs  lanpi  M 

roai]  [n]o’ai  M  |  namab]  pama  M  ||  7  '"a  n-aa-a  M  l  iban] 

n^ao  pmaais?  ib’an  M;  pmnai»  [’n]  M  |  np-DX  -a]  [np’jDxa  I  |  -a 
ppno  rp-ox]  'na  np-ax  -a  M  |  xsnx  ja]  [xsn]xa  I  ||  8  onxa  ...  ws] 
tantum  in  lingua  hebraica:  cf  vv  1.4  ||  9  w]  ,v,n  maa’a  M  |  p’®p 

nbapb]  nbapab  bap  mrp  M  |  nbapb]  [nbap]ab  I  |  prx]  pin  M  || 

10  ana  ...  jvai]  [a]na  «ppnxi  -pa  naax  mai  M  |  ’saab]  psja'ab  I  | 
[naixb]  ...  aba’  mxi]  n®a  ira  ’ia’xi  [sic  leg  et  non  nnrn  ut  legit  M. 
Kasher,  op.  cit.,  104]  n”aixb  M  |  [naixb  “¡n-JJ  desider  in  text;  add  a  I  || 

1 1  w  aap  ...  'bsi]  oap  ]a  pana  yianab  mra  ’an  M  |  n]  maa-a  ]»a 

”’a  M  |  xsnx  ¡a]  [xi?a]xa  I  |  -pna  ...  xsax  |a]  -|b”na  a’asa  ]a  M 

nnboia  isaaxai]  nboia  yaaxai  M. 


211 


Ex  32,  12-18 


NEOFITI  í 


12  ¿Por  qué,  pues,  habrán  de  decir  los  egipcios:  para  su  mal  los  sacó,  para 
darles  muerte  en  los  montes  y  para  aniquilarlos  (l)  de  sobre  la  super¬ 
ficie  de  la  tierra?  (2).  Vuelve,  pues,  de  tu  fuerte  ira  y  haya  arrepentimien¬ 
to  delante  de  ti  (3)  del  mal  que  has  determinado  traer  (4)  contra 
tu  pueblo. 

13  Recuerda  a  tus  buenos  amigos  (5),  a  Abraham  (6),  Isaac  e  Israel,  tus 
siervos,  a  los  que  juraste  por  el  nombre  de  tu  Verbo  y  con  los  que 
hablaste:  Multiplicaré  vuestros  hijos  O  como  las  estrellas  (8)  de  los 
cielos  y  daré  a  vuestros  hijos  0*)  toda  esta  tierra  que  he  dicho  y  la 
heredarán  por  siempre. 

14  Y  hubo  arrepentimiento  de  delante  de  Yahweh  del  mal  que  había 
determinado  traer  contra  el  pueblo. 

15  Y  volvióse  y  bajó  Moisés  del  monte  y  en  su  mano  había  dos  tablas: 
tablas  escritas  por  sus  dos  lados;  estaban  escritas  de  uno  y  otro  lado. 

16  Y  las  tablas  eran  obra  del  Poder  (,0)  de  delante  de  Dios  y  la  escritura 
era  escritura  grabada  (n)  de  delante  de  Yahweh,  grabada  sobre  las 
tablas. 

17  Y  Josué  oyó  el  ruido  del  pueblo  agitado  (12)  y  dijo  a  Moisés:  Hay  ruido 
de  cuadros  de  combate  (13)  en  el  campamento. 

18  Y  dijo:  No  oigo  yo  la  voz  de  guerreros  que  vencen  en  el  combate  (H) 
ni  oigo  yo  la  voz  de  hombres  débiles  que  son  vencidos  en  el  comba¬ 
te  (15):  yo  oigo  el  ruido  de  los  que  patean  en  el  culto  extranjero:  ruido 
de  gente  que  patea. 


(*)  M:  «los  egipcios  diciendo:  para  causarlos  mal  los  sacó,  para  matarlos  en 
los  montes  y  para  aniquilarlos». 

(2)  I:  «(de  sobre)  la  tierra». 

(3)  M:  «y  ten  compasión  de...». 

(4)  M:  «traer(lo?>>. 

(5)  Mejor:  «por  tu  misericordiosa  bondad». 

(6)  M:  «en  tu  misericordia  (?)  a  Abraham». 

(7)  M:  «multiplicar  multiplicaré  la  descendencia  de  vuestros  hijos». 

(8)  M:  «(como)  estrellas  (?)». 

(*)  M:  «a  la  descendencia  de  vuestros  hijos». 

(  °)  M:  «(obra)  del  dedo  del  Poder». 

(n)  Sobre  el  significado  de  mfrs ,  cf  M.  Kasher,  ob  cit ,  pp  124-125. 

(12)  M:  «que  ponía  descontento». 

C3)  M:  +  «oigo  yo». 

C4)  M:  «de  hombres,  guerreros  que  salen  y  cantan  para  la  guerra»  (lit:  «para 
los  cuadros  de  combate»). 

(I5)  M:  «en  las  formaciones  de  combate». 


212 


NEOFITI  I 


Ex  32,  12-18 


pnrri^Bp*?  pnnp]  pox  pnnffn'?  non*?  ansa  pna"  )s?r>  na1?  12 
*]pn  ]a  ]»a  ~mn  xs?nxn  ’ss  nV’s?»  parr  xs^a*?!  rrnntja 
:*jas  bv  nn1?  max  n  xnera  V»  -janp  ínn  nm  "pin 
n  “pnns?  VxntrVi  prisT1?  amax1?  nao  *i»ma  nanx  13 
naiaa  pana  ir*  mox  pna»  nbbai  "pan  arca  pn1?  na^p 
ns?  nir*  pión1'!  pana1?  jnx  maxn  xnn  xs?nx  Vai  xnrc 

:abvb 

¡xas?  *?s?  rrnv’»1?  nax  n  xnora  *?s?  w  anp  ja  mn  mm  h 
]a  pana  pmi1?  'ra  ni1?  pnni  xma  )a  ns?»  nnr  piai  15 
¡pana  prx  meo  p  )ai  xnan  p  )a  pnnao  pan 
anp  |a  noa  ana  xanai  prx  anp  p  nman  ñas?  x^mbi  16 

¡nm1?  *?s?  pipn  xm  w 

xanp  nno  bp  ntraV  naxi  pa^a  xas?n  pn*?p  ít  s?cnrr  san  17 

¡xnni£?aa 

prcbn  bp  xVi  s?air  nsx  xanpa  pnsn  pnas  bp  xb  naxi  18 
s?au?  mx  rrnas  xsnVsa  po*?pa  bp  s?au?  nsx  xanpa  pnssnan 

:po*?pa  bp 


12  xsnraVi ...  a-nsa]  finn’  p’DX  finn’  niraaa1?  bbn  ja  na’a1?  nasa 
pan’  n’S’B-’n1?!  rmiüa  pnrr  nVapaV  M  |  pan)’]]  in  text  pnmfpDX] 
xs’ira1?! ...  pamVap1?]  n,x[nral?,i]  nmnaa  parr  aVopa1?  I  |  xanxa  -bx] 
’ixn  I  |  ba  ...  inn  nnn]  Va  orani  M  |  max  -n]  'xn  I  |  ’rraV]  arr  ,nv,aV 
[prob  leg  rrmaV]  M  ||  13  ...  pana]  [onn]axV  [leg?  *p']  panna 

M  |  nap  m]  [na-^pn  I  |  pana  m  nox]  pana  n’’int  rr  nox  rrnoa  M 
...]  paa  M  :  fort  pertinet  ad  praeced  M  (paa  pana),  fort  leg  est  paa 
et  tune  esset  var  lect  pro  ’aaptaa]  ]  nnaxa]  [ma]x  ’n  1  |  pana1?] 
pana  n’nntV  M  |  nVaV  na]  [aV]aV  M  ||  14  anp  ...  mm]  rvnni 

np  min  M  |  xnira]  [xrfjuzra  I  |  nax  ’n]  [na]xn  I  ||  15  xno  ja] 

[xn]ioa  I  I  ja  ja]  jaa  I  |  prx]  jian  M  ||  16  naa]  naia  I  |  aman] 

'an  aasx  M  |  prx]  jnn  M  |  pipn]  leg  p’pn  c  M  '|  17  j’a”a]  pirana 

[leg  ptraaa]  M  |  xaap]  +  aair  x:x  M  ||  18  xanpa  ...  pnai]  paa: 

nanp  'nao1?  j’nar  J’psn  pnan  M  |  xanpa]  nanp  naca  M  |  xinVDa] 
jn[Vsa]  I. 


213 


Ex  32,  19-27 


NEO  FITI  I 


19  Y  sucedió  que  cuando  se  acercó  al  campamento  y  vio  el  becerro  y  las 
danzas  (*),  se  encendió  la  ira  de  Moisés  y  arrojó  de  sus  manos  las  tablas 
y  las  quebró  al  pie  del  monte  (2). 

20  Y  cogió  el  becerro  que  habían  hecho  y  lo  quemó  con  fuego  y  lo  molió 
hasta  que  quedó  reducido  a  polvo  y  lo  esparció  sobre  el  agua  y  lo  hizo 
beber  a  los  hijos  de  Israel  (] ). 

21  Y  dijo  Moisés  a  Aharón:  ¿Qué  te  ha  hecho  (3)  este  pueblo  que  has 
traído  sobre  ellos  grandes  pecados?  (4). 

22  Y  dijo  Aharón  a  Moisés:  No  se  encienda  la  ira  de  mi  señor;  tú  conoces 
al  pueblo  que  (5)  son  malos  (tí). 

23  y  me  dijeron:  haznos  un  dios  que  vaya  delante  de  nosotros  (*),  porque 
este  Moisés  que  nos  sacó  del  país  de  Egipto  no  sabemos  cuál  ha  sido 
su  fin. 

24  Y  les  digo  (7):  ¿Quién  tiene  oro?  Desprendeos  y  traédmelo.  Y  lo 
arrojé  a!  fuego  v  salió  este  becerro  (’)  (8). 

25  Vio  Moisés  que  el  pueblo  estaba  desposeído,  pues  habían  perdido  la 
corona  de  oro  que  había  en  su  cabeza  —pues  el  Nombre  propio  (9) 
estaba  grabado  sobre  ellos —  (y  que)  porque  (10)  no  habían  escuchado 
a  las  palabras  de  Aharón  se  habían  creado  (ll)  un  mal  nombre  por 
generaciones  de  generaciones  (12). 

26  y  Moisés  se  puso  en  pie  a  la  puerta  (13)  del  campamento  y  dijo:  El  que 
sea  temeroso  delante  de  Yahweh  venga  junto  a  mí.  Y  se  congregó  junto 
a  él  toda  la  tribu  (,4)  de  Leví. 

27  Y  les  dijo:  Asi  ha  dicho  Yahweh  (l5),  Dios  de  Israel:  Poned  cada  uno 
su  espada  sobre  su  costado  y  pasad  una  y  otra  vez  de  puerta  en  puerta 
en  el  campamento  y  cada  uno  matad  al  propio  hermano,  cada  uno  al 
propio  compañero,  y  cada  uno  a  su  pariente. 

(!)  Texto  hebreo  sin  traducción  aramea. 

(2)  M:  «debajo  (=  al  pie)  del  monte». 

(3)  M:  «han  hecho». 

(4)  M:  «un  gran  pecado». 

(s)  M:  «que  la  mala  inclinación  se  ha  apoderado  de  él  y  le  ha  inducido  a  obrar». 

(8)  M:  «que  causan  descontento». 

(7)  Se  puede  traducir:  «y  les  dijo»:  «dijo»,  traedlo  «a  él»  por  respeto  a  Aharón. 

(*)  M:  «y  les  dije:  quienes  tengan  oro:  desprendeos  (despréndase)  y  traédmelo 
(y  tráigamelo),  y  lo  trajeron  y  lo  eché  en  el  fuego  y  entró  el  tentador  (satán)  en  medio 
de  él  y  salió  de  él  la  imagen  de  este  becerro». 

(*)  De  Dios:  el  tetragrammaton:  Yahweh. 

(I0)  M:  «y  porque». 

(n)  M:  lit:  «se  crean»  (=  se  creaban). 

(l2)  M:  «entre  las  generaciones». 

(Ia)  Ps:  +  «del  Sanhedrín  del  campamento». 

(,4)  M:  «(todos)  los  hijos  de». 

(15)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 


214 


NEOFITI  I  Ex  32,  19 

nnn  ppm  mbnni  V3s?n  nx  xnn  nnnvaV  onp  no  mm 
:xmt?n  nVoTO  pnn'  norn  irm1?  n*  nT  j»  pVtn  ntz?»n 
Vo  ti  pn  nrx  ns?  jntm  a?xo  ws  *i»x  V3s?n  nx  npn 

:*?xnv  ■•33  nx  pm  D'an 

pmbs?  nn^x  anx  p,lrxn  xas?  -\b  tos?  na  jorix1?  rrc?»  naxi 

¡ponon  poin 

xas?  ir  non  nx  wn  xnn  ppn'  xV  ntra*?  jnnx  naxi 

¡ps'x  pvo  anx 

ntra  pn  anx  ísaob  nV1  n»x  an^x  nb  nrcs?  ^x  noxn 
¡'■’D’oo  mn  na  ps?T-  px  m1?  ansian  xs?nx  |a  im  pax  n 
pxo  moVrcxi  ■’*?  n’n’  íom  mn*1  ipno  xonn  [ja1?]  pnV  naxi 

¡mn  V2s?n  xas^n 

xonnn  xV^o  is?no  anx  prx  ps?no  anx  xas?  m  n®»  xam 
is?a®  xb  n  b>s?  pmVs?  pyn  nano»  na®  mnn  pmvno  mnn 
:pnn  nnV  va  a®  pn1?  pip  pnxn  n*?'»1? 
'nn1?  •’n''''  anp  )a  *?nnn  ¡a  naxi  nnn®»  s?nna  nti?a  m1?  api 

nVn  'ü3®  Vo  mnn1?  iwonxi 
*?s?  monn  nos  pi®  Vxnvn  nnVx  nax  pno  pn1?  naxi 
nnx  m  nos  ibapi  xnntrao  s?nnV  s?nn  j»  mm  nos?  non 

:n-onp  m  non  nnon  m  non 

19  anp  na]  arp?  pin  M  |  m^nai  ...  xti]  text  hebr  tant  sine 
vers  aram:  cf  v  2  |  mV]  xnimV  in  text  |  xmtn  nVs’Ba]  xma  mnn  M 
20  Text  hebr  sine  vers  aram:  cf  v  2  ||  21  nal?]  nal?  M  pain 

panan]  nan  nain  M  ||  22  prx  pira  onx]  nü^n?  nara  xnan  onx 

nasa1?  rr1?  o  ni  xim  ma  [bis]  noVa?  mra  M  |  para]  paros»  M  ||  23 

iris1?  ...  inaxn]  text  hebr  tant  sine  vers  aram:  cf  v  2  |  ’Vx]  'V  TM  | 
pox  n]  [po]xn  1  |  xmx  ]a]  [xm]xa  I  |  onxan]  [on]xa  M  ||  24 

xmia  rrnpVcn  [deld?]  txi  -V  pmxi  ipno  am  n-1?  mxn  ja  pn1?  nnaxi 
pnn  n*7jj?  man  nr»  pon  nnia  [bis]  mao  Vin  M  |  [ja1?]]  pa1?  jx1?  in 
text  ’V]  in  text  m1?;  n  delt  ab  aut  var  lect  |  ntn  ...  ina1?BX'i]  text  hebr 
sine  vers  aram:  cf  v  2  ||  25  prx]  pin  M  |  imc]  roño  I  |  xV^a] 

nWa  1 1  bro]  *?m  M  |  x1?  n]  x^n  1 1  pip]  pip  M  |  db]  oto  1 1  nn1?]  pn  I  | 
pn  nV]  xm  na  M  ||  26  ’üaB]  na  M  ||  27  w]  ”n  nna’a  M  1 

ntm]  [n]itm  I  mn  ja]  [»]nna  M. 


27 

19 

20 

21 

22 

23 

24 

25 

26 

27 


215 


Ex  32,  28-35 


NEOFITI  I 


28  Y  los  hijos  de  Leví  (’)  hicieron  según  las  palabras  de  Moisés  y  cayeron 
del  pueblo  en  aquel  día  como  tres  mil  hombres. 

29  Y  dijo  Moisés:  Completad  la  ofrenda  (2)  de  vuestras  manos  (3)  hoy 
delante  de  Yahweh,  porque  habéis  golpeado  cada  uno  a  su  hijo  y  a  su 
hermano  para  que  ponga  hoy  bendiciones  (4)  sobre  vosotros. 

30  Y  al  día  siguiente  Moisés  dijo  al  pueblo:  Habéis  cometido  grandes 
pecados.  Y  ahora  subiré  a  pedir  (5)  misericordia  delante  de  Yahweh  (y 
quizá  pueda  expiar  vuestros  pecados)  (6). 

31  (Y  volvió  Moisés  delante  de  Yahweh)  (6)  y  dijo:  Por  favor,  este  pueblo 
ha  cometido  (7)  grandes  pecados  (8)  y  se  han  hecho  un  dios  de  oro  (9). 

32  Y  ahora,  si  remitieras  y  perdonaras  sus  pecados.  Y  si  no,  bórrame  (10) 
del  libro  de  tu  Ley  (n)  que  has  escrito. 

33  Y  dijo  Yahweh  (,2)  a  Moisés:  al  que  pecó  delante  de  mi  lo  borraré 
del  libro  de  mi  Ley. 

34  Y  ahora,  ve,  conduce  al  pueblo  al  lugar  que  (13)  te  he  hablado.  He  aqui 
que  mi  Ángel  irá  delante  de  ti  y  el  día  que  los  recuerde,  recordaré  (14) 
contra  ellos  sus  pecados. 

35  Y  Yahweh  envió  una  plaga  (15)  sobre  el  pueblo  por  lo  que  hicieron  con 
el  becerro  que  Aliaron  hizo  (16). 


(l)  M:  «los  hijos  de  la  tribu  de  Levi». 

(*)  Leemos  «ofrenda»  ( qrbn ),  no  «ofreced»  (qrbw)  como  hace  M.  Kasher, 
ob  cit .,  p  146. 

(3)  Parece  significar  «recibid  la  investidura»:  cf  29,29.33.  Cf  M.  Kasher,  ib  id. 

(4)  I:  +  «muchas». 

(5)  Lit:  «pediré»;  M:  «y  pediremos». 

(6)  Falta  en  el  texto,  omitido  por  homoioteleuton;  añadido  en  M. 

f)  M:  «por  la  misericordia  de  delante  de  ti,  Yahweh,  este  pueblo  ha  pecado». 

(8)  M:  «un  gran  pecado». 

(9)  Sólo  en  texto  hebreo,  sin  targum;  en  I  se  añade  el  targum. 

(I0)  M:  «por  favor». 

(")  I:  «de  la  Ley»;  Ps:  «del  libro  de  los  justos  en  que  has  escrito  mi  nombre». 
Cf  Is  4,3;  SI  69,29:  «sean  borrados  del  libro  de  los  vivos  y  no  sean  inscritos  con  los 
justos». 

(12)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(13)  M:  «lo  que». 

(14)  M  l.°:  «un  ángel  de  misericordia  irá  (M  2°:  «guiará;  marchará»)  delante  de 
ti  y  en  el  día  de  mi  recuerdo  recordaré». 

C5)  M:  «y  arruinó  (destruyó)  el  Verbo  de  Yahweh». 

(’6)  Sólo  se  da  el  texto  hebreo. 


216 


NEOFITI  I 


Ex  32,  28-35 


xnbna  xmn  xavn  xa»  p  Van  nrcan  ■nVaa  'iVi  'na  na»!  2« 

:pna:n  paVx 

|n»aa  dun  mp  pnn  xar  pan'  []]anp  ia,l?wx  nira  naxi  29 
:pna  pin  xar  pa-*1?»  n'waVi  rnxai  man  nai 
pmn  pirran  pnx  xas?1?  nwa  "taxi  nnnan  xar  p  mni  30 
"is:r  m  naVn]  w  mp  p  pann  -^ax  piox  pnai  panan 

¡pa^ain  V» 

panan  pain  p'Vxn  xa»  pan  i»aa  naxi  [*’*’*•  mp  n^a  ntm  31 

¡am  'nVx  rnV  up»,,i 

■prnix  neo  p  'n'  pna  x1?  dxi  prnam1?  piairm  mirn  px  pnai  32 

:nana  n 

¡'rnx  nao  p  nvr  pnax  -mp  xam  p  nra1?  ■’■’■’  naxi  33 
naT  •’ax'ja  xn  i1?  nVVa  n  xnnxV  xa»  n'  nan  *?tx  pnai  34 
pin'ain  pa*1?»  nanx  pan'  nanxn  xarai  -pnp 
;pnx  ntr»  nrcx  Vi»n  nx  w»  nrcx  V»  xa»  rr  «pi  35 


28  n*m  nía]  nVn  noao  na  M  ||  29  [|]anp]  lanp  in  text  et 

ita  legit  M.  Kasher,  op.  cit.,  146  sed  cf  29,  29.33  |  pin  i.°,  2.“]  pn  i.°, 
2°  I  |  jana]  +  []]noo  I  ||  30  n?aN]  ’»an  M  i|  30-31  ...  nab-r] 

[”’  mp]  desider  in  text,  omiss  ex  homoiotel;  add  in  M  ||  31  ...  pon 

P’bNn]  fVxn  sos  ia"nnx  -pamp  ja  poma  M  panan  paw]  nam 
nan  M  |  am  ...  onV  iosn]  text  hebr  tant  sine  vers  aram:  cf  v  2;  nasn 
am  mbx  pnb  I  ||  32  aso  jo]  [ns]oa  I  |  irmix]  Nnf’niN]  I  ¡  ’m] 

+  psM  nana  n] ’a-r  1 1|  33  '”]  ,v,-r  mio-a  M  |  xom]  [xo]n  n  I 

aso  ja]  [-i]soa  I  ’n-nx]  [-n”-i]i[N]  I  ||  34  nbba  -r]  ’at  I;  praem 

na  m  M  |  -ianx  pnn’ ...  ’axba]  -jamp  [superpos  oam]  -j*?’  panm  -jxba 
-0-1x1  ’nan  oral  M  ||  35  w  «pn]  ”-n  n-ia’a  bam  M  |  ...  -ion  V» 

j-inx]  text  hebr  sine  vers  aram:  cf  v  2. 


217 


Ex  33,  1-6 


N  EOFITI  I 


CAPÍTULO  XXXIII 

1  Y  habló  Yahweh  (!)  con  Moisés:  Ve,  sube  de  aquí  tú  y  el  pueblo  que 
sacaste  libre  del  (2)  país  de  Egipto  al  país  que  juré  a  Abraham,  Isaac  y 
Jacob  diciendo:  A  tu  hijo  lo  daré  (3). 

2  Y  enviaré  delante  de  ti  (4)  un  ángel  y  expulsaré  al  cananeo,  amorreo, 
hitita,  fereceo,  hiwweo  y  jebuseo. 

3  (Sube)  al  país  que  produce  f )  frutos  buenos,  puros  como  la  leche  y 
dulces  (6)  como  la  miel,  porque  (¿)  (7)  no  retiraré  la  Gloria  de  mi  Sekiná 
de  entre  vosotros  (?)  C)  — pues  son  pueblo  duro  para  recibir  (*)  ins¬ 
trucción —  para  que  no  os  destruya  por  el  camino. 

4  Cuando  el  pueblo  oyó  esta  dura  palabra,  hizo  duelo  y  ninguno  se  puso 
sus  objetos  de  adorno  (9). 

5  Y  dijo  Yahweh  ( 1 )  a  Moisés:  Di  a  los  hijos  de  Israel:  Sois  un  pueblo 
duro  (10)  para  recibir  instrucción;  si  (n)  retiro  la  Gloria  (12)  de  mi 
Sekiná  un  poquitín  de  entre  vosotros  os  aniquilaría.  Y  ahora,  deponga 
cada  uno  sus  objetos  de  adorno  y  sabré  qué  os  he  de  hacer  (13). 

6  Y  se  quitaron  (14)  de  encima  los  hijos  de  Israel  sus  objetos  de  adorno(s) 
en  que  estaba  grabado  el  Nombre  propio  (15)  a  partir  del  monte  Horeb. 


(')  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  M:  «saqué  del»  prob  hay  que  corregir  el  texto:  «sacaste  del». 
f1)  I:  «a  tus  hijos  lo  daré»;  M:  «a  la  descendencia  de  tus  hijos  daré». 

(4)  M:  «delante  de  vosotros». 

(5)  I:  «a  un  pais  que  produce». 

(6)  M:  «que  son  sabrosos». 

(7)  En  Ps  se  traduce  sin  ?,  en  sentido  negativo;  lo  mismo  TM. 

(“)  M:  «mi  Verbo  no  irá  delante  de  vosotros,  porque  sois  un  pueblo  duro  de 
cerviz  para  recibir». 

(9)  I:  «(se  puso  objetos)  de  adorno». 

(,0)  M:  «duros  de  cerviz». 

(n)  M:  «he  aquí  que  (si)». 

(12)  M:  «si  tomo  la  Gloria». 

(13)  M:  «vuestros  objetos  de  adorno(s)  de  encima  de  vosotros  y  sabré  qué». 

(14)  M  l.°:  «y  vaciaron»;  M  2.°:  «y  se  vaciaron». 

(15)  El  tetragrammaton:  Yahweh. 


218 


N  EO  FI  TI  I 


Ex  33,  1-6 


CAPUT  XXXIII 


p  pp'ns  npox  n  xasa  nx  non  p  po  Vtx  nwa  qs?  V*7ai  i 
na'a1?  npy-’Vi  pnir1?  ümnx1?  na^p  -n  onsm  xsnx 

:nrr  px  -piV 

"vn  •’tid  "nn  "nax  ■,,3S?2D  ir»  maxi  •jx'na  *pnp  nVrcxi  2 

¡■"Oia'n 

xfc>  anK  »wnD  pVm  xaVna  ppi  pac  p-ra  xnnsn  xsnxV  3 
prx  pVix  n^apa1?  prp  dv  anx  pa-raa  Tiratr  np'x  pVox 

¡xmixa  pan'  xxnrx  xVn 

“132  pw  xbi  pVaxnxi  pin  xizra  xaina  ir  xas?  [i]sa»i.  4 

¡■nVs?  n'n  na 


pa1?  nas?x  na  s?nxi  nVs?a  jrn  na  ñas  innx  pnai 
nansa  nao  mm  pnn*rs?a  pnnn  na  *?x*w  na  ipnsi  6 


anm  ¡nio  p  pn-’Vs?  p'pn 


33  j  ,,,-j  ,,,«,  nna,a  m  |  pD]  ->iD  m  |  npox  n]  [npo]xn  1 1 ...  npox 
p]  p  [prob  leg  np'ox]  n’pox  M  |  xynx  p]  [xynjxa  I  |  na”p  h] 
[na”]pn  I  |  px  -pa1?]  []]nx  pna  ^'y-ir1?  M  |  nn-  ...  -pa1?]  -pía1? 
nmnx  I  ||  2  -pnp]  pa’arip  M  |  v,oian  ...  ’nyia]  ’x-nano  ’xiyia 

'xoian  'xivm  'xt-idi  -xn-m  M  1 1  3  xy-ix1?]  y-ijx1?]  M  |  xnayn  xy-ix1?] 

’ay  y-ixb  I  |  pbm]  +  pairan  M  |  nVapa1?  ...  pbox  xb]  ’-ia’a  n’1? 
’pab  *?-rp  nrp  oy  arix  pD’a-rp  nana  M  ||  4  [i]yaw]  pan  in  text  ¡ 

pbaxnxi]  [p*?ax]nn  I;  ibaxnxi  M  |  na]  [n]x[a]  I  |  n-r-r]  xipr]  I  || 
5  ■”•]  ”’n  nna-a  M  1  psp]  bip  -trp  M  |  pVix]  +  xn  M  |  np-x  pbox] 
np’  “i3ix  M  |  innx]  m’nx  M  |  na  ...  na]  ynxi  psmb’ya  jian’n  n"xa 
na  M  ||  6  ipnn]  irprn  M  i.°;  upnn'xi  M  2.0  |  na]  n”xa  n-  M. 


219 


Ex  33,  7-13 


NEOFITI  I 


7  Y  Moisés  tomó  O  la  tienda  y  la  extendió  (2)  fuera  del  campamento, 
lejos  del  campamento,  y  la  llamaba  (3)  tienda  de  la  reunión;  y  todo  el 
que  buscaba  instrucción  (4)  de  delante  de  Yahweh  salía  hacia  la  tienda 
de  la  reunión  que  estaba  fuera  del  campamento. 

8  Y  cuando  salía  (5)  Moisés  hacia  la  tienda,  se  levantaba  todo  el  pueblo 
y  se  mantenía  derecho  (tí)  cada  uno  a  la  entrada  de  su  tienda  siguiendo 
con  la  mirada  (7)  a  Moisés  hasta  que  entraba  en  su  tienda  (8). 

9  Y  cuando  Moisés  entraba  por  la  puerta  de  la  tienda,  bajaba  (9)  la 
columna  de  la  nube  y  se  paraba  (10)  a  la  puerta  de  la  tienda  y  hablaba 
con  Moisés. 

10  Y  al  ver  todo  el  pueblo  la  columna  de  la  nube  parada  (ll)  a  la  puerta 
de  la  tienda,  se  levantaba  (12)  todo  el  pueblo  y  rezaba  (13),  cada  cual 
a  la  puerta  de  su  tienda. 

1 1  Y  Yahweh  (14)  hablaba  con  Moisés  verbalmente  (15)  como  un  hombre 
habla  con  su  compañero.  Luego  volvía  al  campamento,  pero  su  minis¬ 
tro,  el  joven  Josué,  hijo  de  Nun,  no  se  movía  del  interior  (16)  del 
campamento  (17). 

12  Y  dijo  Moisés  ante  Yahweh:  Mira  que  tú  me  dices:  Sube  a  ese  pueblo; 
pero  tú  (18)  no  me  has  dado  a  conocer  a  quién  enviarás  conmigo;  sin 
embargo  tú  dijiste:  Mira  que  te  he  constituido  (con  nombre  de)  maes¬ 
tro,  y  también  (19)  has  hallado  gracia  y  piedad  ante  mí. 

13  Y  ahora,  si  he  encontrado  (20)  gracia  y  piedad  ante  ti,  dame,  pues,  a 
conocer  tus  caminos  y  te  reverenciaré  (21)  por  haber  encontrado  gracia 
y  piedad  a  tu  faz;  y  mira  (22)  que  esta  gran  nación  es  tu  pueblo. 

(’)  M:  «tomará». 

(2)  M:  «y  (la)  extenderá». 

(3)  I:  «y  (la)  llamó». 

(4)  M:  «y  era  para  él  tienda  de  la  reunión  y  sucedía  que  todos  los  que  buscaban 
instrucción». 

(5)  M:  «salía»  (vippwq). 

(6)  M:  «y  ocurría  que  cuando  Moisés  salía  hacia  la  tienda  se  ponía  de  pie  todo 
el  pueblo  y  se  mantenían  derechos». 

(7)  M:  «y  seguían  con  la  mirada». 

(8)  M:  «al  entrar  a  su  tienda».  Leer(?)  en  texto  y  M:  «la  tienda». 

(9)  M:  «y  ocurría  que  al  entrar  de  Moisés  en  la  tienda  bajaban». 

(’°)  M:  «y  se  paraba»  (wq'm). 

(M)  M:  «parada»  (q'm). 

(12)  M:  «y  se  levantaban»  (qmw). 

(13)  M:  «y  se  inclinaban». 

(14)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(16)  Lit:  «palabra  frente  a  palabra».  TM:  «cara  a  cara». 

C6)  M:  «(muchacho)  jovencito  no  se  separaba  del  interior  de». 

(17)  Hay  que  leer  «tienda»  con  M  (=  TM);  M:  «un  adolescente  no  se  separaba 
del  interior  de  la  tienda  de  la  casa  de  la  instrucción». 

(,8)  M:  «por  tu  Verbo». 

(19)  M:  «tú  dijiste  por  tu  Verbo:  Te  conozco  con  buen  renombre,  y  también». 

(20)  M:  «y  ahora  si  — por  favor —  he  encontrado». 

(21)  Lit:  «y  temeré  delante  de  ti». 

(22)  M:  «(tus)  buenos  (caminos)  y  dame  que  te  conozca  para  encontrar  gracia 
y  piedad  delante  de  ti;  y  mira». 


220 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  33,  7-13 


p  p>vn  [xjmiwa  p  iaV  mm  oiai  X2arca  ir»  aoi  nwai  i 
p  pVix  sam  p  Va  mm  xian  pira  mV  mp  nm  xmura 
¡«mira  p  12V  n  xian  ptraV  pai  aip 
122  pinsnai  xas?  Va  pa^p  matraV  psi  mra  mn  id  mm  8 
d^airaV  V’Vs  mm  is  ntra  ina  pVanoai  nnarca  siria 

D^pi  X22S1  XTIBS  Jim  HIDÍTO  SUlV  HlPa  V'Vs  111  ID  mm  9 

mira  as  VVai  marca  siria 

Vs  pa^pi  marca  sima  a^pi  X22S1  «mas  ir*  xas  Va  pan  10 

¡inarca  sina  122  p'Vxai  xas 

as  im  VVaai  na  -pn  VVaa  VapV  VVaa  irca  as  w  VVai  n 
12a  s'T  xV  'Va  |i2  |a  srcim  mrcarci  imircaV  irm  mían 

[masa] 

¡xrnirca 

nxi  p'V'xi  xas  m  pox  ’V  lax  nx  n  nan  aip  irca  iaxi  12 
"|m  mían  'an  max  nxi  'as  nVrcm  na  m  tv  nsmx  xV 
¡^aip  nom  p  nnarcx  nnVi  pn  aíra 
"|nnnx  m  |sa  'm  snx  -paip  nom  p  mnarcx  pa  px  pai  13 
anx  -am  ■p'Dxa  lom  p  nnarcx  -i  VV23  p  “jppip  p  Vmxi 

¡xin  nnai  xnaix  "ps 


7  301]  no’  M  c  TM  |  oisi]  a  2  manu  (autoris  var  lect?)  delet; 

onsi  M  pVix  ...  pmi]  pVix  [i]ip3i  Va  uní  mar  marca  nV  imi 
M  sed  vid  var  lect  tantum  pro  pVix  ...  ’ip  im  |  xmrca  ja  l 2.°] 
[xrmrcjaa  I  i.°,  2.»  |  ’ip  ’im]  ’ipi  I  ||  8  j’inynai  ...  mm]  T3  ’im 

pinsai  xas  Va  pa”p  pin  marcaV  nrca  pie’  M  |  pot  mn]  pía’  M  | 
pVanoai]  ’oa  pim  M  |  niarcaV  ...  nnm  is]  [niarcJaV  nVsaV  M  1 

9  nm  ...  mm]  nm  ¡pin  marcaV  nrcai  mVsraa  uní  M  1  D”pi]  oxpi  M  1 

10  Q”pi]  QNp  MtSpo'"pi]  i»pi  M  |  |"Vxai]  mol  M  ||  11  ”’] 

”’i  n’ia’a  M  |  VapV]  Vapi  Va  M  |  VVaai  na]  [VV]a- 1  na  M  |  ...  ’Vo 
12a]  12a  pos  mm  xV  tst  [’Vd]  M  |  xmirca  ...  ’Vo]  ’ia  xV  ’aina  [’Vo] 
moVx  n’3  prca  12a  M  ||  12  nx  ’i]  [n]xi  I  |  nxi]  +  -pa’aa  M  | 

nVrcm]  quod  mut  in  nVrcn  ’i  a  I;  [nVrc]m  I  |  mnVi  ...  max]  *paaa 
nnVi  30  arca  p’  maan  [leg  xmax]  ’max  M  |  nnVi]  nnVi  I  ||  13 

mnarcx  ...  pai]  [mnajrcx  waa  px  nai  M  |  px]  dx  I  |  ’am  ...  -]nnmx] 
’ani  p’aiip  nom  p  nnarcaV  VV23  )a  p’  snxi  nnsio  [innmx]  M  i 
*l[’]aip]  iiaip  in  text  |  nnarcx  ’i]  [nnarc]xi  1 1  pas]  +  pin  M. 


221 


Ex  33,  14-22 


N  EOFITI  I 


14  Y  dijo:  La  Gloria  ( 1 )  de  mi  Sekiná  irá  entre  vosotros  y  os  prepararé  (2) 
un  lugar  de  reposo. 

1 5  Y  dijo  (Moisés)  delante  de  Él:  Si  la  Gloria  (3)  de  tu  Sekiná  no  está  entre 
nosotros,  no  nos  subas  de  aquí. 

16  Pues  ¿en  qué  se  va  a  conocer  ahora  (4)  que  yo  y  tu  pueblo  hemos 
hallado  gracia  y  piedad  ante  ti  sino  en  que  la  Gloria  de  tu  Sekiná 
vaya  (5)  con  nosotros  y  se  operen  con  nosotros  señales  de  modo  que 
estemos  separados  (6)  yo  y  tu  pueblo  de  todos  los  pueblos  que  hay 
sobre  (7)  la  superficie  de  la  tierra? 

17  Y  dijo  Yahweh  a  Moisés:  También  (8)  haré  esto  que  dices  (9),  porque 
has  hallado  gracia  y  piedad  a  mi  faz  y  te  he  designado  con  nombre  de 
maestro  (l0). 

18  Y  dijo:  Muéstrame,  pues,  tu  Gloria  (n). 

19  Y  dijo:  He  aquí  que  Yo  voy  a  hacer  pasar  ante  ti  toda  la  perfección 
de  mi  bien  (12)  y  favoreceré  a  quien  (13)  sea  digno  de  favorecer  y  tendré 
misericordia  de  quien  (l4)  sea  (15)  digno  de  tener  misericordia. 

20  Y  dijo:  No  podrás  ver  mi  rostro,  porque  no  es  posible  que  un  ser 
humano  me  vea  y  viva  (16). 

21  Dijo  Yahweh  (17):  He  aquí  un  lugar  preparado  junto  a  mí,  y  tú  te 
estarás  sobre  la  roca. 

22  Y  sucederá  que  cuando  pase  la  Gloria  de  mi  Sekiná ,  te  pondré  en  la 
hendidura  de  la  roca  y  extenderé  sobre  ti  mi  mano  (18)  hasta  que 
pasen  (19)  los  órdenes  de  ángeles  que  verás. 


(1)  I:  «he  aquí  que  (la  Gloria)». 

(2)  M:  «la  faz  de  mi  (o;  su)  voluntad  (=  mi  favor  para  contigo)  te  conducirá 
y  te  daré  reposo». 

(3)  M:  «(dijo)  a  él:  Si  la  Gloria...  no». 

(4)  M:  «ahora»  (kdw). 

(5)  M:  «en  que  hable  la  Gloria». 

(a)  Otra  traducción:  «y  se  operen  con  nosotros  — conmigo  y  tu  pueblo—  señales 
y  prodigios  sobre  todos  los  pueblos  que  hay  sobre  la  superficie  de  la  tierra». 

(7)  M:  «(con  nosotros)  y  quedemos  ocultos  yo  y  tu  pueblo  de  todo  pueblo  que 
hay  sobre». 

(8)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh  a  Moisés:  también...» 

(tt)  Participio  pací  con  desinencia  de  verbo  finito:  cf  Dalman,  Grammatik ,  §  64,5. 
(,0)  M:  «ante  Él  y  te  he  dado  a  conocer  (cf  «te  conozco»  v  12)  con  buen  nombre». 
(")  M:  «Moisés  ante  Yahweh:  muéstrame,  pues,  el  resplandor  de  tu  Gloria». 
(,2)  M:  «(he  aquí  que)  Yo  haré  pasar  todos  los  órdenes  de  ángeles  que  siven 
ante  mí  delante  de  mi  faz». 

(13)  I:  «a  lo  que». 

(,4)  I:  «de  lo  que». 

(,5)  M:  «de  quien  (conviene)  compadecerse». 

(,h)  M:  «no  me  podrá  ver  un  ser  humano  (lit:  «un  hijo  de  hombre»)  y  vivir  (lit:  «y 
viviente»)». 

(’7)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

('*)  M:  «y  te  cubriré  con  la  palma  de  mi  mano». 

(1<J)  M:  «(hasta)  que  (///.  «el  tiempo  en  que»)  pasemos». 


222 


NEOFITI  I 


Ex  33,  14-22 


¡'lipa  rva  paV  ][']pnxi  pa*ra  mana  Tira»  np-x  naxi  u 
;nan  ja  jn-  pon  xV  jrra  -jnrarc  np'x.  rv,l7  px  •nanp  naxi  15 
xVn  -jas?i  nix  -panp  fom  Tn  nna^x  Q*nx  jna  »Yin'  naai  16 
■javi  nix  pxVai  pea  77357  *T3S7m  ja»  -jnrap  np'-x  nnana 

:XS7“IX  'DX  V»!  H'aS?  Vaa 

tmx  naax  nVVaa  n  pin  xajns  m  TinV  nrcaV  •’•”  naxi  17 
:ja-n  apa  |]T’  mai  'Dxa  -rom  jn  nnarcx 

qnp'x  ir’  'V  |»d  'nn  “taxi  18 
'sm  |a  \>v  omxi  -panp  ,31ü  riVaa  *73  n'  naya  nax  xn  naxi  19 

inannaV  am  |a  Vs?  amxi  oinaV 
tn  na  -n*’  ’am  -rosx  n'V  anx  'ex  'ana1?  Van  xV  naxi  20 

:x“)3ü  Vi?  inanm  •»nnV  jara  nnx  xn  naxi  21 
msxi  xnrtn  mpia  "jn'  vhpxi  'nrap  np'x  na'raa  •,mvi  22 
^ann  n  n'axVa  T'a  pna^n  nv  ^'Va  'sa 


14  np’x]  praem  xn  I  |  two  ...  'nratfj  -p’ixi  "jn’  nai’  ”niyn  ’sx 
irr  [leg  rr’wi]  M  |  j[']pnxi]  ppnxi  in  text  ||  15  np'x  ...  nanp] 
np"  n-V  px  n-V  M  1 1  16  snin']  y  t n-  O  Ps  |  jiña]  na  M  |  mnana 
np’x]  -ip’  niVVaa  M  |  Vyn ...  nayn-i]  n-xn  nos?  Va  ja  7a»!  nix  "oann 
Va  M  |  n’ay]  rrax  [a  sofer ]  ||  17  -nnV  ...  "’]  *nnV  ninaV  ”’n  mo’a 

M  I  xajne]  oj[ne]  I  |  nVVaa  -t]  'an  I  |  jam  ...  'exa]  [leg?  "amp]  narnp 
ao  arca  ^n’  [cf  v  12]  nyrixi  M  ||  18  inp’x  ...  ’nn]  mn  '”  anp  ni?a 

“pp'x  vt  n’  jya  -V  M  ||  19  ■panp  ...  nix]  rraxVa  'iva  Va  nayx  mx 

'ex  Vy  'anp  piraban  M  |  )a  i.°,  2.0]  na  I  i.\  2°  |  namaV]  nannnaV  nV 
M||  20  Van]  Via’n  I  |  ’n”i ...  n'V]  'xm  m  na  'n'  ’an  xV  M  |  ’am] 

'arr  [leg  ’n]  jn  I  ||  21  ”']  '"n  n’na’a  M  ||  22  na’yaa]  prob 
leg  na'saa  c  Ps  |  np’x]  np’  M  1  ’sa  ttrnDXi]  ’t  73  n’  Vaxi  M  [  ny 
...  jnay'n]  [na’yxn  Ps]  nayi  ’n  jai  [ny]  M. 


223 


Ex  33,  23-34,  7 


NEOFITI  1 


23  Haré  pasar  los  órdenes  de  los  ángeles  que  están  en  pie  sirviendo  ante 
mi  y  verás  la  Palabra  de  la  Gloria  0)  de  mi  Sekiná ,  pero  no  es  posible 
que  veas  (2)  el  rostro  de  la  Gloria  de  mi  Sekiná. 


CAPITULO  XXXIV 

1  Dijo  Yahweh  a  Moisés:  Lábrate  (:1)  dos  tablas  de  piedras  como  las 
primeras  y  escribiré  (*)  sobre  las  tablas  las  palabras  que  había  sobre  las 
primeras  tablas  que  rompiste. 

2  Y  estarás  (5)  preparado  (6)  para  la  mañana  y  subirás  por  la  mañana  al 
monte  de  Sinaí  y  te  estarás  allí  conmigo  sobre  la  cima  del  monte  (7). 

3  Nadie  subirá  contigo  ni  se  dejará  ver  tampoco  nadie  en  toda  la  mon¬ 
taña,  tampoco  el  ganado  menor  ni  el  mayor  (8)  pacerán  frente  a  esta 
montaña. 

4  Y  labró  dos  tablas  de  piedras  como  las  primeras  y  madrugó  Moisés 
por  la  mañana  y  subió  al  monte  de  Sinaí  según  le  había  ordenado 
(Yahweh)  f),  tomando  en  su  mano  dos  tablas  de  piedra. 

5  Y  se  reveló  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh  (10)  en  la  nube  y  se  paró 
junto  a  él (' 1 )  allí  y  oró  allí  en  el  nombre  del  Verbo  de  Yahweh. 

6  Y  cuando  pasó  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh  (12),  suplicó  Moisés 
y  dijo:  Yahweh,  Yahweh,  Dios  clemente  y  misericordioso  (13),  pacien¬ 
te,  lejano  de  la  ira,  cercano  de  la  misericordia  y  hacedor  de  mucho 
favor  y  verdad, 

7  que  guarda  piedad  y  bondad  por  miles  de  generaciones,  que  absuelve 
y  perdona  los  pecados  (14),  pasa  de  largo  las  rebeliones  y  expía  los 
pecados,  pero  en  modo  alguno  los  justifica  (15).  En  el  día  del  gran  juicio 
recordará  los  pecados  de  los  malos  padres  en  los  hijos  y  en  los  nietos 
rebeldes  hasta  la  tercera  y  cuarta  generación. 

Q)  M:  «y  te  haré  ver  la  Palabra  ( Dibburah)  de  la  Gloria». 

(2)  M:  «(no  será  posible)  pata  ti  el  ver». 

(3)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh  a  Moisés:  Labra». 

(.4)  M:  «como  las  primeras  y  escribirás». 

(:>)  M:  «y  está(te)». 

O  I:  «preparado»  (zmyn). 

(T)  M:  «y  serás  trasladado  allí  conmigo  sobre  la  cima  del  monte». 

(M)  M:  «ganado  menor  ni  mayor»  (en  plural). 

f1)  Omitido  en  el  texto;  añadido  en  I;  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(lü)  M:  «y  se  reveló  el  Verbo  de  Yahweh». 

(")  M:  «con  él». 

(12)  M:  +  «delante  de  él». 

(13)  M:  «misericordioso  y  clemente». 

(")  M:  «y  las  ofensas  y  deudas»;  cf  Nm  14,18. 

(13)  M:  «(en  modo  alguno  justifica)  Yahweh  al  pecador.  En  el  día». 


224 


NEOFITI  I 


Ex  33,  23-34,  7 


iv  ’ann  "Bap  j'tfarcm  j’zr'pa  rvox1?»  tpd  m  ansxi  23 
vanm  atPD’x  rv*?  Tira®  ap’x  'dxi  ’nrair  ap-a  xana 


CAPUT  XXXIV 

Vs  mnnxi  ’aaapn  j'inxa  pm*?  jnn  i1?  aun  nwa1?  vn  aaxi  1 
¡man  n  "nap  «■'ni1?  bv  jvna  x'ana  rv  x'mV 
Tm*?  ansnm  Toa  xaioV  xasun  pom  xasu1?  jote  anm  2 

:xaiü  wxa  Vs  ]an 

ni»  nnV  xaio  Vaa  'amr1  xV  am  amVi  “jas  po1  xV  ann  3 

:xmn  xaiü  Vap  *?n  -jis-p  xV  xaim 
p*?oi  xacun  n®a  napxi  "Bapn  paxn  j'nv1?  jnn  asm  4 
ynxa  i'nv1?  pan  man  non  mm  apon  na  yn  moa  xaiob 
■'Vxi  jan  mrm*?  ansnxi  xiisn  •’^a  [n]^nra®  ap'x  rm'ainxi  5 

mn  mam»  acia  jan 

xim  nnbx  ,v'  aaxi  nw»  ’^si  '•"a  mnrow  ap'x  nansn  6 
aon  aasaV  nom  jmna  mapi  tn  pmai  nía  yax  xianai 

:awpi 

jnaa  *?»  aasai  jmnV  p^atn  n®  paa  jm^xV  imcn  aon  aoi  7 
mn  aaaa  naa  xra  ava  mata  xV  moroi  j'xan  bs  aoaai 
Vsn  v’m‘?n  aa  bv  jmaa  pía  nn  *?sn  pn  Vs  j'srttn  jnax 

msna  aa 


23  ap’a ...  ’nnm]  np’xa  naiaa  rv  ’anxi  M  |  ’onm  hpcn]  [atrs’x] 
'an’aV  i1?  M. 

34  1  aun  ... w]  aiun  arca1?  ""a  van’»  M  |  amato  'mapa]  j’ttaapa 
aman  M  pina]  ín  a  I  v,aap]  ’ttaap  M  2  anm]  ’nm  M  ! 

jaia]  par  I  |  xma  ...  ansmm]  khc1?  rcxa  Vst  ’ai  jan  oasmm  M  ||  3 

ambi]  [n]in[Vi]  1 1  amV]  [a]w[V]  1 1  Kami  nis]  n-mmi  n-'i»  M  |  "rap  ^a] 
n  Vap  ba  in  text;  n  sic;  deld;  bapi  *?=>  M  1 1  4  'mapa]  j’xaapa  M  | 

apsa]  [ap]a  -a  I  |  apsa]  +  I;  +  '"a  n-aa-a  Mil  5  n,,l?mxi 
wa  [njmrarc  op'x]  ,v,a  n’aa’a  ymxi  M  |  nmiib]  n’as  Mil  6  np'x] 
’  k  op’x  in  text;  ’  x  deld;  ap-  M  ¡  ”a]  +  aaaip  M  |  xianoi  xun]  niam 
niim  M||  7  paa]  paaa  M  |  painV]  'nVi  jmnoo1?  M  |  ova]  n’ 

[D]ra  na’m  M. 


20.  — EXODO 


225 


Ex  34,  8-15 


NEOFITI  I 


8  Y  Moisés  se  apresuró  (*)  a  inclinarse  hacia  (2)  la  tierra,  y  alabó  y 
glorificó; 

9  dijo:  Si  pues  (3)  he  encontrado  gracia  y  piedad  ante  ti,  Yahweh,  vaya 
tu  Gloria,  Yahweh,  (')  entre  nosotros,  aunque  son  pueblo  duro  (fj)  para 
recibir  instrucción;  y  absuelve  y  perdona  nuestras  deudas  (6)  y  nuestros 
pecados  y  tómanos  como  posesión  tuya. 

10  Y  dijo:  He  aquí  que  Yo  pacto  una  alianza:  frente  a  (7)  todo  tu  pueblo 
haré  prodigios  y  maravillas  que  no  fueron  hechas  en  ninguna  tierra  y 
en  ningún  pueblo,  y  todo  el  pueblo  en  medio  del  cual  habitas  verá  (H) 
las  obras  de  Yahweh:  terribles  (w)  serán  las  cosas  que  haré  Yo  contigo. 

11  Cuidate  de  todo  lo  que  Yo  te  (10)  ordeno  hoy:  He  aquí  que  Yo  expul¬ 
saré  de  delante  de  ti  a  los  amorreos,  cananeos,  hititas,  pereceos,  y 
jebuseos  (n). 

12  Guárdate  de  hacer  alianza  (12)  con  los  habitantes  del  país  dentro  del 
cual  entráis  (l3)  para  que  no  sean  (14)  entre  vosotros  piedra  de  tropiezo, 

13  sino  que  destruiréis  sus  instrumentos  de  adivinación  (15)  y  quebraréis 
sus  estelas  y  cortaréis  sus  aseras  (IH), 

14  pues  no  debéis  adorar  otro  dios,  porque  Yahweh  (,7)  tiene  por 
nombre  «Celoso»:  es  Dios  celoso  y  vengador  que  se  toma  venganza  (1H) 
en  su  celo — . 

15  No(19)  hagáis  alianza  con  los  habitantes  del  país  pues  se  extravia¬ 
rán  (20)  tras  sus  dioses  y  sacrificarán  a  sus  ídolos  y  os  invitarán  y 
comeréis  de  sus  sacrificios, 

(')  M:  «se  dio  prisa». 

(2)  M:  «sobre  la  (tierra)». 

(*)  M:  «por  favor». 

(4)  M:  «pase  pues  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh». 

(  )  M:  «duros  de  cerviz». 

o  En  sentido  de  «pecados»,  como  en  el  Padrenuestro  según  Mt  «perdona  nues¬ 
tras  deudas»;  muchas  veces  en  N  utiliza  «deuda»,  que  traducimos  simplemente  por 
«pecados»;  M:  «sus  deudas». 

(  )  M:  «delante». 

(H)  M:  «verán». 

O  M:  «poderosas». 

(lu)  M:  «os  (ordeno)». 

(ll)  M:  «(de)  delante  de  vosotros  a  los  amorreos,  los  cananeos,  hititas,  pereceos 
y  jebuseos». 

C2)  M:  «guardaos  de  hacer  alianza». 

(13)  I:  «entráis»  Cllyn). 

(14)  M:  «sea». 

(,5)  M:  «abatiréis  sus  altares  y». 

(,H)  Estacas  sagradas  de  los  cultos  cananeos.  M:  «destruiréis  sus  ídolos». 

(1T)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(lH)  I:  «que  se  toma  venganza  (mpr1). 

(,H)  M:  «para  que  no». 

(2U)  M:  «con  los  habitantes  del  país  y  os  desviéis  tras». 


226 


N  E  O  F  I  T  I  1 


Ex  34,  8-15 


tnawi  'tini  xinxV  ipm  nrca  'nixi  « 
,v’  "pp’x  ~)3T'  yaip  "TOn'1  In  finaipx  pía  px  "taxi  9 
piatrni  ■•■rom  pi’x  jdVix  nVapa1?  pwp  ai?  anx  jrra 

qn*’  pnxni  p’xanVi  jrmn1? 

n  pxVai  poi  navx  “|»S7  Va  VapV  a^p  a^pa  nix  xn  "taxi  io 
■nc?  nx  n  xan  Va  'an'i  x’ax  Vaai  xmx  Van  pnanx  xV 
:-jas?  ia s?x  nix  n  prx  pV’m  "n  rnaiy  rr  pn'ra 
|a  -na  nix  xn  pin  xav  “|rr  ipaa  nix  n  na  rr  1*7  nmix  n 
¡'■’oia'i  "nsi  ’Tm  "iinai  ""lax  rr  yaip 
nnn  pVi?  pnx  h  xmx  —ri  an  a”p  a^pn  xVi  *|V  nmix  12 

:paT3  nVpmV  pin'  xVi 

pnmirx  m  p"i3nn  pn'a^p  rri  pmsn  pnaoa  rv’  artx  13 

:püüpn 

pnisi  "ip  nVx  n’ac?  xip  anx  pin  nVxV  puon  xV  nrtx  14 

¡xin  xip3  mana 

pnan  pnnnrn  nn3  putri  xmx  n'n  as?  a^p  pa^pn  nV  15 
¡pn'nai  )a  pVaxni  paV  pipi  pnnnmV 


8  ’mxi]  rnrt  M  |  xanxV]  [xan]x  Va  M  ||  9  )aa]  iaaa  M  | 

-pp'x  131’]  ’’H  rrnratp  np'  p?a  na»-  M  l  pí?p]  Vnp  ’trp  M  prx] 
pin  M  frainV]  pnnwV  M  |  pnxm]  |onm  M  ||  10  VapV]  onp  M  | 

xV  h]  [x]Vn  I  I  pnanx]  [pna]n’  I  I  ’ann]  pa[rri]  M  |  nx  h]  [n]xn  I  i 
'Han?]  [nn]aa  1 1  pV’nn]  po’pn  M  |  nix  h]  [ni]xn  1 1 1  11  nix  h  na  n'] 

[ni]x  'i  [n1]  M  |  nix  h]  [ni]xn  I  |  ^n’]  pan’  M  |  pin]  pn  I  |  ...  -panp 
"oían]  'xoia'i  ’xrnoi  'xn’rn  ’xiaiai  ’xmo’X  n’  pa’amp  M  ||  12 

o"p  ...  nnmx]  [D’]'p  pa”pn  xVn  paV  nmrx  M  |  'th  01?]  nxn'HV  M  1 
pnx  h]  [pn]xn  1  |  pVa]  pVVa  I  |  xVn]  fort  leg  xVi  |  pin’]  ’ii[n’]  M  || 
13  n’i  pmon  pnaoa]  [leg  pnaop];  n'i  pnoon  pn’nana  M  pnnnox 
pxupn]  piran  pnnnao  M  ||  14  pin]  ’nx  M  |  "’]  ,vh  nna’a  M  | 

anona]  anoa  I  |  15  xV]  xVn  M  |  nna  ...  H’H  oa]  [xjanxn  'n1? 

[n]na  poom  M  |  pn’nan  ja]  na  I. 


227 


Ex  34,  16-23 


N  E  O  F  I  T  I  I 


16  y  tomaréis  de  sus  hijas  para  vuestros  hijos  y  se  extraviarán  0)  sus  hijas 
tras  sus  ídolos  y  extraviarán  (2)  a  vuestros  hijos  tras  sus  dioses. 

17  Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  os  haréis  dioses  (3),  ídolos  de  fundi¬ 
ción  (4). 

18  Guardaréis  la  fiesta  de  los  ácimos:  siete  días  comeréis  ácimos  conforme 
os  ordené,  en  el  mes  de  abib,  (porque  en  el  mes  de  abib)  (5)  salisteis 
libres  de  Egipto. 

19  Todos  los  primogénitos  (fí)  serán  para  mi  nombre,  y  todos  vuestros 
animales  (7)  machos  que  abren  la  matriz  (8)  de  las  vacas  o  de  las  ovejas. 

20  Y  rescataréis  los  que  abren  la  matriz  (9)  de  los  asnos  por  un  cordero  y 
si  no  lo  rescatáis  lo  mataréis  (10);  y  rescataréis  todos  los  primogénitos 
de  vuestros  hijos  y  no  aparecerán  delante  de  mí  vacíos  (n)  de  todo 
mandamiento. 

21  Seis  días  trabajaréis  y  en  el  día  séptimo  descansaréis  en  la  fiesta  de  la 
recolección  (12)  y  en  la  fiesta  de  la  siega  descansaréis. 

22  Y  haréis  la  fiesta  de  las  semanas  — o  * Aseret — ,  (13)  de  las  primicias  de 
la  siega  (l4)  del  trigo,  y  la  fiesta  de  la  recolección  (13)  a  la  salida  del  año. 

23  Tres  veces  al  año  comparecerán  todos  vuestros  varones  delante  del 
Señor  de  los  siglos,  Yahweh,  el  Dios  de  Israel  (16). 


(')  M:  «y  se  desviarán». 

(2)  M:  «y  desviarán». 

(:<)  M:  «pueblo  mío,  (no  os  haréis)  ídolos». 

O  M:  «de  fundición»  (mtkwwh). 

(5)  Falta  en  el  texto  por  homoioteleuton. 

(6)  O:  «todos  los  que  abren  por  vez  primera  la  matriz»;  M:  «los  primeros  que 
abren  la  matriz»;  cf  13,12. 

(7)  M:  «separaréis  (los  machos...)». 

(K)  Primogénitos;  M:  «los  primeros  que  abren  la  matriz». 

C)  M:  «y  (a  todos)  los  primeros  que  abren  la  matriz». 

('“)  M:  «lo  mataréis»  (el  pronombre  sufijado). 

(")  M:  «pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  podéis  presentaros  ante  Yahweh,  vues¬ 
tro  Dios,  vacíos». 

(12)  M:  «de  la  arada  y  cosecha  descansaréis». 

(13)  A  saber,  «clausura»  o  «conclusión»  de  un  ciclo  festivo.  Se  aplicó  especial¬ 
mente  a  la  conclusión  del  ciclo  de  Pascua,  o  sea,  la  fiesta  de  las  Semanas  o  Pente¬ 
costés;  cf  Josefo,  AJ  3,  10,  6,  §  252.  I:  omite  «o  ' Aserei ». 

(,4)  M:  «de  las  siegas  de». 

(15)  M  I «de  la  cosecha»;  M  2.°:  «al  recoger  vuestra  cosecha  de  la  tierra». 

(16)  M:  «pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  tres  veces  cada  año  comparecerán  todos 
vuestros  varones  pidiendo  instrucción  delante  de  Yahweh,  su  (?)  Dios». 


228 


NEOFITI  I 


Ex  34,  16-23 


ps?tn  pnrrnsü  nna  pnrua  ps?tri  pa^aV  pnma»  paorn  ió 

:pnrms?ü  ira  pa'ia  rr 

:paV  nasn  xV  nDnm  piso  )Vm  Vxn«p  ra  'as?  17 
mpsi  na  -pn  pToa  pVaxn  par  naap  pnon  n'-ruon  na n  rp  is 
pnpai  [na'axn  xnn'a  mnx]  n[a']axn  xnT  pía  pan*1 

¡□"■isa  |a  ppns 

"nna  n’^DH  panosa  Vai  prx  •’BtzrV  xnVn  nna?  Tina  Va  19 

¡xnaxm  xmm  mVn 

nrr  ppnan  xV  pxi  naxa  ppnan  xnam  mVn  [•’Jnnai  20 
papn  "anp  pnn*’  xVi  ppnan  pana  niaa  Vai  nn^  pVüpn 

:msa  Va  p 

xmtwaxn  xana  pmann  n^srair  xavai  pnVan  par  xnrc  21 

:pnann  xnaím  xanaa  [sic!,  ex  v  22?] 
xam  x'tam  msn  maa  paV  pnasan  xnnxs?  x^n  x^iairn  xam  22 

:xnttn  xpaaa  xnwaaxn 

x-’aVa  Va  pan  enp  panan  Va  [pranrp  xnara  paaT  xnVn  23 

:Vxntrn  nnVx 


16  pnmaa]  [pnni]a  p  M  |  pytri]  poon  M  |  p’yon]  pyon  I;  p’aon 
M  ||  17  piya  ...  ’ay]  [leg piya  "ay]  nay  piyo  M  |  nanai]  mianan  M  || 

18  Cf  23,  15  |  mpan]  mut  in  mpa  n  a  I;  [mp]en  I  xm’  |BTa] 
nrrva  M  |  n[a’]ax*T]  in  text  nanaxn  |  [na’axn  ...  nnx]]  desider  in 
text  D’-isa  |a]  [D-mtJaa  I  ||  19  KiVn  ...  nina]  [n]*tVh  mna  ’anp  M  1 

’D’i ...  Vai]  prob  hic  praem  penan  M  |  mVn  "nna]  [m]Vn  vina  ”aap 
M||  20  mVn  p]nnsi]  text  innaii;  [m]Vn  vina  ’anp  Vai  M  |  pVapn 

nm]  [npiifVüpni]  M  |  pip’a  ...  lann’  xVi]  pxen  pnx  n-V  Vanen  na  -ay 
[pi]pn  panVN  v"  mp  m’annaV  M  |  mxa  Va  )a]  [mx]aa  I  ||  21  Cf 

23,  12  |  une?]  riñera  M  |  pmann]  [pn]ian  I;  pnnnn  M  |  pmnn  ...  tona] 
pmnn  mxnai  ma  M  |  pmnn]  [pn]un  I  ||  22  x'yiaen]  ’-a  I: 

[x’ypajen]  pnayn  ...  mn]  [pnay]n  I  ¡  mxn]  pmxn  M  |  xnieaatn] 
■ornan  M  |  unen  xpaaa]  +  Nynx  |a  panVVy  m  paenaaa  M  |  Cf  23, 
16  ||  23  pyan  paman  Va  'anm  nner  Vaa  piar  nnVn  Vtner  na  ’ay 

n;nVx  mip  pVx  M  |  [fli-ann-]  leg?  panm  c  23,  17  vel  -ann-  (in 
text)  sed  cf  Ps  |  Cf  23,  17. 


229 


Ex  34,  24-31 


NEOFITI  I 


24  Porque  aniquilaré  a  las  naciones  (J)  delante  de  vosotros  y  ensancharé 
vuestra  frontera  y  nadie,  rey  o  príncipe,  codiciará  (2)  vuestra  tierra 
cuando  subáis  a  comparecer  delante  de  Yahweh,  vuestro  Dios,  tres 
veces  al  año  (3). 

25  No  sacrificaréis  con  pan  fermentado  la  sangre  de  mis  santos  sacrificios, 
ni  pasará  la  noche,  hasta  la  mañana,  el  sacrificio  de  la  fiesta  de  Pas¬ 
cua  (l). 

26  Traeréis  las  primicias  de  vuestra  tierra  al  santuario  de  Yahweh,  vuestro 
Dios. 

Pueblo  mío,  hijos  de  Israel,  no  coceréis  ni  comeréis  carne  y  leche  mez¬ 
cladas  juntas  (5)  para  que  no  se  encienda  mi  ira  y  cozamos  (fi)  vuestros 
granos  atados:  el  grano  y  la  paja  mezclados  juntos. 

27  Y  dijo  Yahweh  (7)  a  Moisés:  Escríbete  estas  palabras,  porque  según  el 
texto  de  estas  palabras  he  hecho  alianza  contigo  (H)  y  con  Israel. 

28  Y  (Moisés)  estuvo  allí  (9)  pidiendo  instrucción  ante  Yahweh  cuarenta 
días  y  cuarenta  noches.  No  comió  pan(10)ni  bebió  agua  y  escribió  sobre 
las  tablas  las  palabras  de  la  alianza,  las  Diez  Palabras  (n). 

29  Y  sucedió  que  cuando  Moisés  bajó  del (12)  monte  Sinaí,  estando  en  las 
manos  de  Moisés  las  dos  tablas  del  testimonio  a  su  bajada  del  monte, 
Moisés  no  sabía  que  resplandecía  el  brillo  de  la  gloria  de  su  rostro  (,3) 
por  haber  hablado  con  Él. 

30  Miraron  Aharón  y  todos  los  hijos  de  Israel  a  Moisés  y  he  aquí  que 
resplandecía  el  brillo  de  la  gloria  del  rostro  (,4)  de  Moisés  y  temieron 
acercarse  (15)  a  él. 

31  Pero  Moisés  les  llamó  y  Aharón  y  todos  los  jefes  de  la  comunidad  (,6) 
volvieron  junto  a  él  y  Moisés  habló  con  ellos. 


(')  M:  «arrojaré  naciones». 

(2)  M:  «y  nadie  codiciará». 

(3)  M:  «cada  año». 

(4)  M:  «(y  no  guardaréis)  parte  de  la  carne  que  sacrifiquéis  en  la  noche  de  la 
fiesta  de  la  Pascua  desde  la  noche  hasta  la  mañana». 

(5)  M:  «no  podéis  ni  cocer  ni  comer  carne  y  leche  mezcladas». 

(fi)  1.a  persona  pl  por  1.a  sg  (=  y  cueza):  cf  Ex  23,19. 

(7)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(*)  M:  «con  vosotros». 

0*)  M:  «(allí)  ante». 

('")  M:  «alimento». 

(n)  Así  llaman  a  los  mandamientos. 

(,2)  M:  «en  el  tiempo  que  bajó  del». 

(,3)  M:  «(no  sabía  que)  alababan  el  brillo  de  su  rostro». 

('*)  M:  «que  alababan  el  brillo  de  su  rostro». 

(15)  M:  «(de  su  rostro)  y  temieron  acercarse». 

(1K)  M:  «del  pueblo  de  la  comunidad». 


230 


NEOFITI  I 


Ex  34,  24-31 


nanm  xVi  paairtn  m  maxi  jia'anp  p  xmx  mn&x  mnx  24 
•”■’  onp  manna1?  paV  pona  pasnx  m  trVin  -jVa  nai 

:xnwa  piaT  xnVn  pan1™ 

noai  xnosa  n-n’’  x*n  ^Enp  noai  Dnx  snn  Vs  poan  x1?  25 

•xnos*T  xin 

'22  'as  panVx  wn  xirnpa  maV  jirm  pasnx  nmaa  nntp  26 
xbn  xnna  pansa  aVm  mra  pVaxn  x^i  p'npan  xb  bxntr 
¡xnna  pansa  nrcpi  xin  pmns  panas  Vtpan  ’nn  *ppm 
x'ainc  na'a  bv  anx  p,l?xn  xnains  m  -[V  ana  nt^aV  '*■’*'  naxi  27 

¡Vxnttr  dsi  o^p  "jas  ma^p  p'^xn 
p'r'n  psanxi  par  psanx  w  onp  )a  pVix  san  |an  mm  28 
xa^p  ■’V'a  m  mi1?  bv  anal  nm?  xV  pm  Vax  xb  xanV 

¡mman  mnnps 

’na  xmnno  rfm1?  pnm  tdi  xma  |a  mr?a  nm  na  mm  29 
pnnp’X  n  nm  mnx  sm  mn  xb  mrai  xmo  |a  nnnaa  mran 

:mas  mm*?*?aa  nsxn 

nexn  pnnp'x  rr  nm  xm  n®a  m  Vxnar  ma  Vai  |nnx  xam  30 

¡mim*?  anpaVa  ibnm  n^an 

*?Vai  nmnaa  manan  Vai  pnx  mmi*?  nrm  npa  pnV  xnpi  31 

;pnas  mz?a 


24  x’aix  ntnsx]  país  nnax  M  m ...  nann’]  leg  prob  mam]  vann 
m  nai  [vel  ’anm  M  |  m’anna'? ...  poma]  ’aV  [leg  papoma]  pao-aa  M  | 
marina1?]  -afnna1?]  I  |  xnizra]  me?  Vaa  M  ||  25  nnx]  an  I  l  noai] 

ntrai  M  |  xnasa]  [xnsjx1?  I  |  xnosn  ...  xnsxa]  ’V^a  poan  -n  xne?a  p 
xnas  nsi  nn?an  ja  nnoan  xao  xar  M  |  Cf  23,  18  ||  26  i.°  pairan  x1? 

pansa  ...]  [pa]nsa  abm  ne?a  Va'a1?  xVi  nVsraa1?  x1?  pnan  pnx  m1?  M  | 
Cf  23,  19  ||  27  ’”]  ,v,n  mnaa  M  |  ios]  paas  M  ||  28  mp ...  san] 

anp  M  |  xanP]  pía  M  |  p-ai]  D’oi  M  |  vimos]  -nnos  Mil  29  na 
p  ...  nm]  7a  nm  -n  jara  M  |  xmo  7a]  [x]moa  1 1  noxn  ...  nm]  pnrn  maíz? 
[n]sxn  M  ||  30  -isxn  ...  nm]  [leg  ’isxn]  [n]axa  pmit  inac  M 

anpa'ra  iVnm  mran]  ’pVa  iVnm  M  ||  31  nntzmaa]  [nnw]ma  Dsa  M. 


231 


Ex  34,  32-35,  5 


NEOFITI  I 


32  Y  después  de  esto  se  acercaron  todos  los  hijos  de  Israel  y  les  ordenó 
todo  cuanto  Yahweh  les  había  mandado  en  el  monte  O  Sinaí. 

33  Y  terminado  que  hubo  Moisés  de  hablar  con  ellos,  puso  un  velo  sobre 
su  rostro. 

34  Y  cuando  Moisés  entraba  a  la  presencia  de  (2)  Yahweh  para  hablar  con 
Él,  retiraba  su  velo  (hasta)  (3)  la  salida  (*);  y  salía  y  hablaba  con  los 
hijos  de  Israel  lo  que  se  le  ordenaba. 

35  Y  los  hijos  de  Israel  miraban  el  semblante  del  rostro  de  Moisés  porque 
refulgía  (5)  el  esplendor  de  la  gloria  del  rostro  de  Moisés.  Y  Moisés 
volvía  a  poner  el  ('*)  velo  sobre  su  rostro  hasta  entrar  a  conversar 
con  Él. 

CAPÍTULO  XXXV 

1  Y  Moisés  reunió  toda  la  comunidad  (7)  de  los  hijos  de  Israel  y  les  dijo: 
Estas  son  las  cosas  que  Yahweh  (H)  ha  mandado  hacer. 

2  Seis  días  harás  (9)  trabajo  y  el  día  séptimo  será  para  vosotros  santo, 
sábado  de  reposo  delante  de  Yahweh.  Todo  el  que  en  él  haga  trabajo 
será  matado. 

3  No  encenderéis  fuego  en  ningún  lugar  de  vuestras  habitaciones  el  día 
del  sábado. 

4  Y  dijo  Moisés  a  toda  la  comunidad  de  los  hijos  de  Israel  diciendo: 
Esto  es  lo  que  Yahweh  (8)  ha  ordenado  diciendo: 

5  Recibid  (10)  de  vosotros  una  ofrenda  separada  para  el  nombre  (“)  de 
Yahweh:  todo  hombre  cuyo  corazón  la  dé  voluntariamente,  traerá 
como  ofrenda  puesta  aparte  para  Yahweh:  oro,  plata,  bronce. 


(')  M:  «(todo  lo  que)  el  Verbo  de  Yahweh  había  hablado  con  él  en  el  monte». 
(2)  M:  «y  al  entrar  Moisés  ante». 

(:i)  Corregimos  el  texto  que  dice:  «de  la  salida». 

(l)  M:  «hasta  su  salida;  y  salía  y  hablaba». 

(5)  M:  «alababan  al  fulgor  en  (de?)  el  rostro  de». 

(6)  M:  «y  Moisés  volvía  a  poner  ('hzar)  el». 

(  )  M:  «el  pueblo  de  la  comunidad». 

O  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

O  M:  «será  hecho».  Esta  variante  está  equivocadamente  señalada  como  va¬ 
riante  de  «el  que  haga  trabajo». 

(I0)  M:  «tomad». 

(")  M:  «ante». 


232 


NEOFITI  I 


Ex  34,  32-35,  5 


npsn  na  Va  rr  pnn'  npoi  Vxncr  'in  Va  íanp  fia  nna  pi  32 

:tdt  x-naa  pn»y 

mío  vox  Vy  nrr’i  pnny  nVVaV  p  nwo  dVwxi  33 
nmiD  ir  -I3S773  mn  noy  nVVaV  Dip  V'Vy  nrco  mn  nai  34 
nponxn  na  n’*  Vxntrv  na  ay  ^am  poi  mm  xpom 
pmp'x  vt  nm  mnx  nwon  nox  nao  rv  Vxiev  na  jxam  35 
nVyo  ni?  nex  Vy  mmo  n-  nina  nira  nim  ntwn  noxn 

:moy  nVVonnV 


CAPUT  XXXV 

xnaino  p’Vx  pnV  noxi  Vxntr  nan  nnrcna  Va  rv  nira  twai  1 

:]iniT’  nava*?  v’*’  npo  n 

naw  unp  paV  nm  x-yat?  xnvai  xmay  nayn  por  xnn?  2 
¡Voprn  nmay  na  nay  n  Va  •’*’•’  anp  nnaw 
¡xnatr  ova  panna  rra  nnx  Vaa  xtrx  payan  xV  3 
apa  n  xaino  pn  nmoV  Vxnttr  nan  xntria  VaV  m»n  aaxi  4 

na-aV  *’•**’ 

m  naV  nm  ain-  n  Va  m  na^V  icnox  pannV  p  iVap  5 

:wmi  «pai  ana  '•"a  xnisnsx  m 

32  Va  m]  Va  M  |  «moa  jiña»  ’”  apon]  man?  ,v,a  maa’a  VVa  ’a 
[xn]iüa  M  jipa»]  jmV  M  ||  33  nVVaV  ja]  [nVVa]Va  1 1  naio]  aovóá- 

ewv  ||  34  anp  ...  mn  aai]  [o]np  nn?aa  nV»aai  M  nVVaV]  nVVaaV 

M  |  mamo]  in  text  manato;  |  VVaai ...  xpsaa]  VVai  psn  npsa  ay  M  | 
apsnxa]  tin  ’a  M  ||  35  jxam]  jxam  in  text  prob  rect  |  ntraa  i.u] 

in  text  +  aína  n®a  mm  rect  delet  a  sofer  \  asna  ...  nm]  rn  ina® 
aoxa  M  I  rv  aína  ...  mm]  m  nra  atnto  M  |  nVVanaV]  nVVaaV  M. 

35  1  anima]  [nnim]an  na»  M  |  apa  "a]  'aa  1 1  ”"]  '”a  mna’a  M  || 

2  «miz?]  nntP’N  M  aa»n]  ’»má  M:  haec  var  lect,  in  qua  Ia  dalei  est 
dub,  falso  refert.  ad  aa»’  -a  |  na-a»]  [na-a]-»  I  |  Vüpm]  nVüpna  M: 
probleg  Vaprn  nVapna  |  Cf31,  15  ||  3  unan?  ora]  nnanra  xava  M  1 1 

4  aps  ’a]  ’sa  I  1  ”’]  ”’a  n’aa’a  M  ||  5  iVap]  ía’o  M  ;  jiannV  ja] 

■Va  I  |  ”’a  nac?V]  [’”]  oaip  M  |  Cf  25,  2.3. 


233 


Ex  35,  6-20 


N  E  O  F  I  T  I  I 


6  púrpura  violeta,  escarlata  y  color  carmesí  precioso,  y  lino  fino  de  hilo 
torzal  y  pelo  de  cabra; 

7  pieles  de  carneros  enrojecidas  Q),  pieles  de  sasgonin  (2)  y  maderas  de 
acacias. 

8  Y  el  aceite  (3)  para  el  alumbrado,  y  aromas  (4)  para  el  aceite  de  la 
unción  (6)  y  para  el  incienso  perfumado; 

9  piedras  preciosas  y  piedras  de  engaste  para  engastarlas  (6)  en  el  efod  y 
en  el  pectoral. 

10  Y  vengan  (7)  todos  los  entendidos  de  corazón  (a)  que  hay  entre  vosotros 
y  hagan  todo  lo  que  Yahweh  (9)  ha  mandado: 

1 1  el  tabernáculo,  su  cortina  (10)  y  su  cubierta,  sus  ganchos,  sus  tablas,  sus 
travesaños,  sus  columnas  y  sus  basas; 

12  el  arca  y  sus  varales,  el  propiciatorio  y  el  velo  que  hace  de  cortina, 

13  la  mesa  y  sus  varales,  todos  sus  utensilios  y  la  ordenación  del  pan  de 
la  proposición; 

14  el  candelabro  de  la  iluminación  (sus  utensilios,  sus  lámparas  y  el  aceite 
para  el  alumbrado; 

15  el  altar  del  incienso,  sus  varales,  el  aceite  de  la  unción,  el  incienso 
aromático,  la  cortina  de  la  puerta  al  ingreso  del  tabernáculo)  (n), 

16  el  altar  del  holocausto,  su  rejilla  de  bronce,  sus  varales,  todos  sus 
utensilios,  la  pila  y  su  basa; 

17  las  cortinas  del  patio,  sus  columnas  y  sus  basas  (12)  y  la  cortina  de  la 
puerta  del  patio; 

18  las  estacas  del  tabernáculo  y  las  estacas  del  patio  y  sus  clavijas  (13); 

19  las  vestiduras  litúrgicas  para  el  servicio  litúrgico  dentro  del  (14)  santua¬ 
rio:  las  vestiduras  sagradas  del  sacerdote  Aharón  y  las  vestiduras  de 
sus  hijos  para  el  servicio  litúrgico  (15). 

20  Y  salió  toda  (,6)  la  comunidad  de  los  hijos  de  Israel  de  la  presencia  de 
Moisés. 

(])  Es  decir,  curtidas. 

(2)  Cf  25,5. 

(3)  I:  «aceite». 

(4)  I:  «perfumes». 

C)  M:  «aromas,  el  aceite  de  la  unción». 

(6)  M :  «para  engastar  con  ellas  el  efod  y  el  pectoral». 

(7)  M:  «entren». 

(8)  En  el  viejo  Israel  el  corazón  era  ante  todo  sede  del  conocimiento;  cf  31,6. 

(9)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(,0)  M:  «su  tienda». 

(n)  Falta  en  el  texto;  está  añadido  en  los  márgenes. 

(12)  M:  «sus  varales»  (variante  prob  fuera  de  lugar). 

(13)  M:  «y  sus  cerrojos». 

(,4)  I:  «en  el  (santuario)». 

(15)  M:  +  «ante  Él  en  el  gran  sacerdocio». 

(16)  M:  «el  pueblo». 


234 


NEOFITI  I 


Ex  35,  6-20 


í'TSiai  “T»[T]tf  f131  X3Ü  'Tinn  17321  JlinXI  xVani 

rf-’üíí?  'ski  pmoon  paipai  ppao»  pnann  paipai 
mnaoia  nnapVi  xniann  nnipaV  piaipai  xnmnixV  xntpai 
mitpnai  xnexa  ]iniT’  miapaV  naVtPxn  piaxi  pao  piaxi 
:v"  npa  •'i  na  Va  rv*  |nasn  pnv’  paan  xa'V  D'an  Vai 
'nu  nn  nmV  m  ñama  nn  x^an  nn  nona  nn  xiaipa  n' 

:nn»n  n**n  'mas?  nn 
manan  nnane  nn  nmaa  n'  nnmx  n**n  nnx  rv- 
:'3K  nnV  mmo  nn  nía  Va  nn  nmnx  nn  nmna  rp 
nntpn  m  rrTsia  nn  rrna  rrn]  nnnnixn  nmia  nn 

mnnnixn 

nmap  nn  nmann  nnwa  nn  nmx  nn  nmapn  nnana  nn 
¡[niatpa  annV  xsnm  nona  nn  mnaoia 
nn  nmx  nn  nmn  xtpnn  xVpip  rvn  nnVvn  nnana  nn 

¡nri  coa  nn  mva  nn  nía  Va 
mmn  vnn  tpne  nn  mam  m  nmaa  n*1  nmn  nr^x  n1 
:pnmna  nn  nmnn  nao  nn  xiaipan  nao  n* 
xtpmp  npiaV  rp  xtpmp  n'a  11a  ntpaipaV  npiaip  npiaV  rp 

mipaipaV  nía  npiaV  nn  xina  pnxV 
;ntpa  anp  ja  VxntP'’  nan  nnaria  Va  ipan 

6  'TS7»l  "V[i]l£>]  in  text  ~mv  nsni:  tstip  emendt  a  sofer  (ti?)  | 
n'[t]w]  [n]"t®  M  |  Cf  25,  4  ||  7  pro  ’»xi]  [pojitn  p»[xi]  I  |  Cf  25,  5  || 

8  xn^ai]  nirfai]  I  |  piarcai]  piaaoi  I  |  tunan  ...  piairai]  pama 
nrnaiV  nrca  M  |  Cf  25,  6  ||  9  pao]  pe  M  |  naVirtn]  leg  ia[Vtno]  I; 

piaVsn  M  1  mpnai ...  nsapaV]  nitrm  nmsx  pna  nsppaV  M  |  Cf  25,  7  II 
10  xa’V  D’an]  na"1?  -a-an  M  l  pm]  pV»-"  M  l  npa  ’n]  [np]sn  I  | 
"']  ”n  ma-a  Mil  11  nena]  marca  M  |  tran]  ns[n]  I  |  mu]  id  I  I 
14  [nnnnixn  ...  nma  nn]]  desider  in  text;  add  in  M  15  Desider 
in  text;  add  in  M  ¡|  16  nmn  i.u]  mV  n-xn  M  |  nía]  [-ia]x[a]  I  || 

17  nvV'N]  nnVm  M  |  nnain]  [sic]  nn’nx  M  |  san]  mnV  M  |  nmn] 
[n]mnn  I  ||  18  nao  i.°]  nmo  M  |  nao  2.°]  nao  M  |  pmnna]  pn-mi 

M||  19  ’rciaV  i.°]  nrcfiaV]  M  sed  nrc  vid  refer  potius  ad  ntnarc  na 

rra]  [n']aa  I  |  nrcarcaV  2.“]  +  nñan  nnnnaa  namp  M  ||  20  Va] 

+  DS7  M. 


6 

7 

8 

9 

10 

1 1 

12 

13 

14 

15 

16 

17 

18 

19 

20 


235 


Ex  35,  21-29 


NEOFITI  I 


21  Y  vino  todo  hombre  a  quien  impulsó  a  ser  generoso  (')  su  corazón,  y 
todos  aquellos  a  quienes  su  espíritu  les  impulsó  a  generosidad  trajeron 
la  ofrenda  (separada)  (2)  para  Yahweh  para  la  fabricación  de  la  tienda 
de  la  reunión,  para  todo  el  culto  y  para  las  vestiduras  sagradas  (3). 

22  Y  vinieron  los  hombres  junto  (4)  con  las  mujeres;  todos  aquellos  a 
quienes  impulsaba  a  generosidad  su  corazón  trajeron  cadenillas  (5), 
arracadas,  anillos,  esmeraldas  (6)  y  toda  clase  de  objetos  de  oro.  Tam¬ 
bién  todo  hombre  que  había  hecho  sus  ofrendas  de  balanceo,  de  oro, 
al  nombre  de  Yahweh. 

23  Y  toda  persona  que  encontró  consigo  púrpura  violeta,  escarlata  y  color 
carmesí  precioso,  lino  de  hilo  torzal,  pelo  de  cabra,  pieles  de  carneros 
enrojecidas  (7),  pieles  de  sasgonin,  lo  trajeron. 

24  Todo  el  que  había  separado  una  ofrenda  de  plata  o  bronce,  trajeron 
la  ofrenda  separada  para  Yahweh  y  todo  el  que  encontró  consigo 
maderas  de  acacias  para  cualquier  obra  del  culto  (H),  lo  trajo. 

25  Y  toda  mujer  que  era  hábil  (9)  de  manos  (10)  hiló  la  púrpura  violeta,  la 
escarlata  y  el  color  carmesí  precioso  y  el  lino. 

26  Y  todas  las  mujeres  cuyo  corazón  las  impulsó  a  ser  generosas  (M)  con 
(su)  arte  hilaron  el  pelo  de  cabra. 

27  Los  jefes  trajeron  piedras  preciosas  y  las  piedras  de  engaste  para  el  efod 
y  el  pectoral  (12); 

28  los  aromas,  el  aceite  para  el  alumbrado  y  para  el  óleo  de  la  unción  y 
para  el  incienso  aromático  (13). 

29  Todos  los  hombres  y  mujeres  cuyo  corazón  les  impulsó  a  traer  volun¬ 
tariamente  (14)  para  toda  clase  de  obra  que  Yahweh  (l5)  por  Moisés 
había  mandado  hacer,  trajeron  los  hijos  de  Israel  una  ofrenda 
voluntaria  (,6)  al  nombre  de  Yahweh. 


(')  M:  «fue  grande». 

(2)  M:  «su  espíritu  les  impulsará  a  generosidad,  traerán  la  (texto:  «de»  prob 
error)  ofrenda  (separada)». 

(3)  M:  «y  para  las  vestiduras  del  santuario». 

(4)  M:  «con  las  mujeres». 

(■  )  M:  «cadenillas»  (syrvn). 

(,¡)  M:  «broches»  (llevados  sobre  el  cuerpo  por  las  mujeres). 

(  )  Curtidas. 

(H)  M:  «obra  de  culto». 

C)  Lit:  «sabia  de  corazón  con  sus  manos». 

(lü)  M:  «sabiduría  (de  corazón  en  sus  manos)»;  cf  35,35. 

(n)  M  l.°:  (cuyo  corazón)  fue  grande  (destacó)»;  M  2.°:  «sobre  ellas». 

(,z)  M:  «de  engastes,  para  engastar  con  ellas  el  efod  y  el  pectoral». 

O3)  Lit :  «de  los  aromas»;  lo  mismo  en  I. 

(l4)  M:  «cuyo  corazón  fue  grande»  (es  decir,  generoso). 

(,6)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh».  Con  la  consonante  inicial  de  ésta  y  de  las  tres 
variantes  que  siguen,  el  anotador  ha  señalado  su  nombre,  Menahem,  en  acróstico. 
('*)  M:  «una  ofrenda  voluntaria»  (nsybh). 


236 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  35,  21-29 


prr'x  rrrr  nrvn  rmi  n  n-rr  m:  n  nni  Vd  pnxi  21 

xinViD  Vd*?i  xw't  p»»  ran»1?  v,n  xrmnsx  r»** 

:x»mp 

p*?cp  [íprrx  nn^  nvp  mi  n  bs  x'»!1?  -pao  x'nnu  pnxi  22 
■’idix  fpix  n  nal  ^di  nm  ’ia  ^di  pinan  ppisn  pcnpi 

*t  na»1?  mn 

xaa  nin'i  n  sn»  pmxi  nVan  n'nn1?  nan»x  n  -131  Vai  23 
¡pmx  puocn  pa»ai  ppaoa  p*i3*n  paipai  nyai  tw  pial 
p  Vai  '■"i  nnwisx  rr  pmx  »nm  pean  i»*idx  »*idx“t  *?a  24 
:prr,x  xinViD  rvrns;  *?a*?  pa»  'ax  n^nn1?  nan»x  n 
m  xnnx  m  nnVan  jv  nVn?  min  nri  na1?  naam  nnx  Vai  25 

:xsi3  m  nnnt?  nmim  vas 
¡'iva  rr  i^ts?  pin  naann  pnrr  pna1?  mi  n  x^i  *?ai  26 
mcx1?  xma*?»xn  n’iax  m  nnat:  mx  rr  prrx  •aman  27 

íni^nVi 

mopVi  nmm  nn»a*?i  xnnmx1?  nn»a  m  n'iaoia  m  28 

tn-’aipin 

"i  nm'as  bsb  n^ir-a1?  pnrr  pna*?  nnn  nnxi  -131  Va  29 
rm  na»1?  nmi  Vx-mr  '12  pmx  n»an  'it  bv  naya1?  •'■>•'  nps 

21  ni  h]  [a*T]n  I;  anam’  [n]  M:  cf  v  26  |  xnwnox  n’ ...  nm] 

’sx  h  pn”  ’iVy  Tnn  nr  M  |  x©np  '©laVVi]  x©up  nu  '©laVi  M 
22  x’©]1?  -pao]  x"©i  ay  M  l  au  -t]  [ai]n  I;  avr  [•>?]  M  |  [ipn'ra] 
vel  ][i]n"X  cf  v  23;  pn-ra  in  text  |  pVop]  [leg  pu©]  pía?  M  |  punan] 

[leg  pa-n-ai]  pa-y-ai  M  na]  [n]x[a]  1 1  pnx  n]  [*pi]xn  I  |  23  ñañara] 

[nan]©’  I  |  n’nnV]  n-ay  M  |  ’-nnn  ’-r]  [-ipn-r  M  |  nyai]  pt[yai]  I  || 

24  i©ibx]  "©[ion]  M  |  wm]  ©nn  M  |  nana?»  n]  [nan]©'  h  M 
pe©  "y»]  [p]c©n  py[x]  M  |  xinVis  nuay]  jnVisn  nuay  M  ||  25 

na-arn]  ma-an  M:  cf  35,  35  ||  26  au  h]  [an]n  I;  anann’  [n]  M: 

cf  v  21  pnn-]  pn-Vy  M  ||  27  m©nVi  ...  xma*?©xn]  nmf1al?©xn 

m©m  msxi  pna  nyp©aV  M  |  msx1?]  [mpfDX1?]  I  ||  28  nnaoia] 

nacía  I  I  n'a©ia]  nna©ia  I  ||  29  ann]  mut  in  au  n  a  I;  rn  I  | 

n’-n-’u1?  ...  aun]  ’aV  pnaV  anam’  [n]  M  |  nm-ay]  'a’y  I  |  nps  n] 
un  I  !  -”]  ">n  n’-ia’a  M  |  ñau]  naui  M  |  Litter  initial  in  var  lectio- 
nibus  hujus  versus  et  sequentis  continent  nomen  autoris  harum  var 
lectionum  orna. 


237 


Ex  35,  30-36,  1 


N  EOFITI  I 


30  Y  dijo  Moisés  a  los  hijos  de  Israel:  Mirad  que  Yahweh  ha  designado 
con  el  nombre  de  maestro  (‘)  a  Besalel,  hijo  de  Ur(í),  hijo  de  Hur,  de  la 
tribu  de  los  hijos  de  Judá, 

31  y  le  ha  confiado  espíritu  santo  (2)  de  delante  de  Yahweh,  en  ciencia,  en 
sabiduría,  en  conocimiento  y  en  todo  trabajo 

32  para  enseñar  (artes)  (3),  para  trabajar  en  el  trabajo  (4)  artístico  del  oro, 
de  la  plata  y  del  bronce  (5); 

33  y  en  la  talla  de  las  piedras  preciosas  para  los  engastes  (6),  y  en  el 
labrado  de  la  madera  para  trabajar  en  toda  clase  de  trabajos  artísticos. 

34  Ha  puesto  también  en  su  corazón  — en  él  y  en  Oholiab,  hijo  de  Ahi- 
samak,  de  la  tribu  de  los  danitas —  el  (poder)  enseñar. 

35  (Les)  (7)  llenó  de  habilidad  f)  para  ejecutar  todo  trabajo  O  de  ebanista 
y  de  artífice,  y  de  bordador  de  púrpura  violeta,  escarlata,  color  carmesí 
precioso  y  lino;  de  tejedores,  (es  decir)  artesanos  de  toda  clase  de 
trabajo  y  maestros  de  arte. 


CAPÍTULO  XXXVI 

1  E  hicieron  Besalel  y  Oholiab  y  todo  hombre  hábil  (10)  en  que  Yahweh 
había  puesto  ciencia  (n)  y  sabiduría  para  saber  hacer  toda  (12)  obra  del 
(servicio)  (13)  del  santuario  según  todo  lo  que  Yahweh  (H)  había  man¬ 
dado. 


(')  M:  «Mirad:  he  aquí  que  el  Verbo  de  Yahweh  ha  ungido  y  llamado  con  un 
buen  nombre  a  Besalel». 

(z)  M:  «de  ciencia». 

(3)  Lit:  «artistas»,  pero  el  texto  parece  equivocado:  cf  TM  y  31,4. 

(4)  M:  «el  labrado  artístico  del  oro  y  de  la  plata,  el  labrado  artístico  del  bronce». 
í5)  I:  «de  la  plata  y  del  bronce». 

(6)  M:  «y  en  el  grabado  de  las  piedras  preciosas  de  los  engastes». 

(7)  Lit:  «llenó  con  ellos»:  el  targumista  leyó  ’ittam  en  vez  de  'otam  de  TM. 

(8)  Lit :  «ciencia  en  su  corazón»;  M:  «ciencia  de  corazón», 
f)  I:  «(para  trabajar)  en  toda  clase  de  labores». 

(I0)  Lit:  «sabio  en  su  corazón»;  I:  «sabio  de  corazón». 

('*)  M:  «sabio  de  corazón  en  el  que  el  Verbo  de  Yahweh  había  puesto  ciencia». 
(,2)  I:  «(saber  trabajar)  en  toda». 

(53)  En  el  texto:  «de  los  servidores». 

(14)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 


238 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  35,  30-36,  1 


73  TIN  i 3  VnV323  p77  nP3  787  ia7  VN7tt7  "33*?  7Wa  7aX1  30 

:rmm  7337  7ü3e  p  nn 

737731  i3nVao3i  naan3  mp  p  cnp7  nn  ñas?  riaVüNi  31 

:NT3S  V331 

mmN31  NDD3  rmaiN31  83m  71301X3  73S7aV  |[l]2aiX  XSVaVl  32 

:Xt27n3 

Va3  73s?aV  no'p  7173331  77iaVc;xV  nn3D  X33X  7i3aix3i  33 

:713aiX3  77'337 

7Ü3P  p  “pD'7X  73  3X'V7X1  X17  7'3V3  37'  XSVaVl  34 

:|77  7337 

7"si  pixi  7337  m'3S?  *?3  7337a1?  J173V3  naan  jiñas?  üVüX  35 
Va  '73»  "7721  yi331  77130  mH7  3733231  N31127X31  xVa73 

¡jnsaix  'aVai  m'as? 


CAPUT  XXXVI 

naan  'ic?  '7  n'aVa  a'am  733  Vai  ax'Vnxi  VxVsa  73371  1 

NC77ip  n'3  jnVo  m'as?  Va  7'  nas?aVi  s?7'aV  |ina  iinVaoi 

7ps  '7  na  VaV 


30  ian]  pa[n]  IBVxVsa  ...  am-ian]  mpi  ”'7  nna'a  "37  un  pan 
[VxV]sa  ao  opa  M  |  p]  7[a]  I  I  7137]  ’a  n  I  ||  31  pipa]  cf  31,  3; 

naam  M  ||  32  ][i]iaix]  sic  c  TM  et  31,  4;  paix  in  text  |  miaisa 

N©m  ...]  nttmi  miaiK  hdddi  nam  [n]uais  M  ■kviu  ...  nddd  nuaixai] 
nirmi  nocai  I  Cf  31,  4  |  33  nmaVirnV  ...  nuaixai]  nuax  maViai 

nnnaVcao  nnao  M  |  nnao]  nao  I  |  mras?]  to[’av]  I  |  rmaina  n-as] 
uann  m-a»  M  ||  34  noarc  ja]  'ira  I  ||  35  pnaVa  naan]  nia'an 

na'V  M  |  Va]  Vaa  I  |  m’as?]  m['as?]  I  I  un]  ai  I;  733  M  |  xirunKai] 
pi3[asai]  I  yiaai  ...  Tm]  nsiai  nnao  nmim  M  |  nnao]  na[o]  I. 

36  1  o'am]  Dan  I  |  naan  ...  oam]  n-na-a  ann  na'V  'a'an 
[n]aan  '”7  M  |  n'aVa]  ’a'V[á]  I  |  7®  n]  ['i]sh  I  |  Va  rr]  Vaa  I  |  |nVa] 
in  text  pnVc  quod  vid  emend  |  7as?aVi]  [7as?]aV  I  |  npa  '7]  'B7  I 
’"]  '”7  n’na’a  M. 


239 


Ex  36,  2-9 


N  E  O  F  I  T  I  I 


2  Y  llamó  Moisés  a  Besalel  y  a  Oholiab  y  a  todo  hombre  hábil  (')  en 
cuyo  corazón  había  puesto  Yahweh  habilidad,  a  todo  aquél  a  quien  su 
corazón  impulsaba  a  acercarse  a  la  obra  para  ejecutarla  (2). 

3  Y  tomaron  de  delante  de  Moisés  todas  las  ofrendas  que  habían  sepa¬ 
rado  (3)  los  hijos  de  Israel  para  la  obra  del  culto  del  santuario  para 
ejecutarla.  Y  ellos  aún  traían  junto  a  él  ofrendas  voluntarias  cada 
mañana  (4). 

4  Y  vinieron  todos  los  entendidos  (5)  que  hacían  las  distintas  obras  (6) 
del  santuario,  cada  uno  desde  el  trabajo  que  hacía. 

5  Y  dijeron  (7)  a  Moisés:  El  pueblo  trae  más  de  lo  que  precisa  el  trabajo 
de  la  obra  que  Yahweh  (8)  ha  mandado  hacer. 

6  Y  dio  orden  Moisés  y  pasaron  (9)  un  pregón  por  el  campamento 
diciendo:  Hombre  o  mujer  no  hagan  más  trabajo  para  ofrenda  del 
santuario:  y  el  pueblo  se  abstuvo  (10)  de  traer. 

7  Y  el  trabajo  (traído)  era  bastante  para  toda  la  faena  que  había  que 
hacer.  Y  cuando  lo  hubieron  hecho,  sobró. 

8  Y  todos  los  más  entendidos  de  entre  los  trabajadores  de  la  obra 
hicieron  el  tabernáculo  de  diez  cortinas  de  lino  fino  retorcido,  de 
púrpura  violácea,  escarlata  y  color  carmesí  precioso:  las  hicieron  con 
figuras  (li),  obra  artística. 

9  La  longitud  de  cada  cortina:  28  codos  (12),  y  la  anchura:  cuatro  codos 
cada  cortina  (I3).  La  misma  medida  para  todas  las  cortinas. 


(')  Lit:  «sabio  de  corazón». 

(2)  M:  «junto  con  todo  varón  hábil  (lit:  «sabio  de  corazón»)  en  cuyo  corazón 
había  puesto  ciencia  el  Verbo  de  Yahweh;  todo  aquél  cuyo  corazón  fue  grande  para 
acercarse  a  la  obra  y  para  ejecutarla». 

(3)  M:  «habían  traído». 

(4)  M:  «y  ellos  le  traían  aún  ofrendas  voluntarias  cada». 

(  ')  M:  «aquéllos  (que>>. 

(6)  M:  +  «del  servicio»  (o:  «del  trabajo»), 
f)  Lit:  «y  dicen». 

(8)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

O  M:  «cursaron»  (lit:  «hicieron  salir»). 

(10)  M:  «puso  fin»  (al  traer). 

(n)  O  «bordados». 

('*)  El  texto  traducido  literalmente  añade:  «en  codos»,  pero  I  no  tiene  este  añadido. 
(13)  M:  «codos  (en  codos)  de  (cadh)  cortina». 


240 


N  EOFITI  I 


Ex  36,  2-9 


"'  nnn  nnV  D'an  n  VaVi  nx'VnxVi  VxVsaV  n®a  mpi  2 
nasnaV  nm'asaV  nrmp^V  naV  rr rr  ms  n  V:;  naVa  n«an 

¡nrv’ 

m'asíV  Vtn®'  'sa  upidn  n  nnumDX  Va  n'  n®a  anp  p  non  3 
nana  am  nnnV  pn"N  pnn  nrv  lasaoV  x®np  nn  jnVD 

:")DS1  "IBS  Vaa 

]a  naj  Ntzmp  n'a  mn»  Va  n'  jnasn  Nnnn  Va  pnto  4 

¡jnas?  piK  n  nnvar 

nmnsaV  xanVD  noaa  nn'nV  aos?  pao»  "i»'»V  n®»V  p-i»to  5 

:nn'  navaV  '"  npD  n 

am  jnasn  xV  nnxi  na)  -i»'»V  nn'*i®»a  m»  nasn  n®»  ppoi  6 
;nn'»V  j»  x»s?  pVanxi  x®np  n'a  ™®-ibnV  mns; 
:n"Bn  nasn  nn'  ias?»V  mns?  VaV  no»a  [n]n  nmnsn  7 
pía  |stt  -i®s?  naa®»  n'  nmns?  nasaa  naV  '»nn  Va  nasn  8 
ñas?  pin  nais?  pnv's  xao  mirn  saaan  pmxi  nVan  ti® 

:pnn' 

p»x  saa-iN  xmai  nnaxa  p»x  'sam  p-i®s?  tnn  nnsnm  nanx  9 

:nn»'T  VaV  mn  nn®»  ton  nn»'T 


2  Usque  ad  finem  v  ...  babi]  [n]na'a  ’n®  n  na1?  ’a’an  na:  ba  nnbi 
nasa1?!  pirras;1?  [leg  anpab]  anpab  n'a1?  anan  a  ba  naba  naan  ,vh 
nn’  M  nn-ras7b]  [nnrja'üp]  I"R  3  widn  ’i]  ’ta  I;  pn"K  [’*t]  M| 
baa  ...  pato]  baa  na’oa  ns?  nn'  pn"K  pana  M  f¡  4  taran]  +  pbt< 
M  I  jnasn]  nasi’1  M  |  nras?]  +  jnbas  M  |  nnras;  ja]  [nn]ra'»a  I  | 
psK  n]  tn  1 1  piK]  pan  M  ■  5  j’aoa]  p’aoa  M  |  noaa]  [leg  ”aa]  ’aaa  1 1 
nps  n]  [np]an  I  |  ”']  ”n  nna’a  MÍ  6  nasn]  ip’BKi  M  |  nn’icaa] 
[nnn]®ab  Mflpbanto]  ia'b®K  M  |  nn’ab  ja]  ’n’aba  I  [  nn'ab]  n”n”ab 
M  1  7  [n]m]  nm  in  texff  nnrasn] ’a’s;  I  |  8  nnras]  [nm’Ja’s? 

I  pía]  pian  I  pnban]  [nb]am  M  |  nimn]  [n]m’T  I  |  Cf  26,  1 1¡  9 

tan  1.“]  nnin  I;  nnn  M  |  nnatta  pan]  nnaitta  j’aix  M  |  tonas  nnatta] 
[trn]ai  I  I  tonas]  [tonjsas  I;  ”nas  M  |  pan  2.0]  +  [’asjtta  I  |  nnsj’T  patt] 
’S’Ti  nnastta  pastt  M  l  tan  2.0]  nnn  I  |  nn®a]  prob  leg  ttn®a  c  26,  2; 
nnn[®a]  I  |  Cf  26,  2. 


21  -ÉXODO 


241 


Ex  36,  10-18 


N  E  O  F  I  T  I  1 


10  Y  unió  cinco  cortinas  una  con  otra  y  unió  otras  cinco  cortinas  una  con 
otra. 

1 1  E  hizo  presillas  de  púrpura  violácea  en  el  borde  de  la  cortina  exterior, 
por  el  lugar  de  la  juntura;  lo  mismo  hizo  en  el  borde  de  la  cortina 
exterior  por  el  segundo  lugar  de  juntura. 

12  Hizo  cincuenta  presillas  en  una  cortina  e  hizo  cincuenta  presillas  en  el 
borde  de  la  cortina  que  está  en  el  otro  lugar  de  juntura;  las  presillas 
estaban  dirigidas  (l)  una  frente  a  otra. 

1 3  E  hizo  cincuenta  broches  de  oro  y  unió  las  cortinas  unas  con  otras  con 
los  broches,  y  la  tienda  formó  un  todo. 

14  E  hizo  cortinas  de  pelo  de  cabra,  como  cobertores  para  extender  sobre 
el  tabernáculo:  hizo  once  (2)  cortinas. 

15  La  longitud  de  una  cortina  era  de  treinta  codos  y  la  anchura  de  una 
cortina  era  de  cuatro  codos:  la  misma  medida  para  cada  una  de  las 
once  cortinas. 

16  Unió  cinco  cortinas  por  separado  (y  las  seis  cortinas  por  separado)  (3). 

17  E  hizo  cincuenta  presillas  en  los  bordes  de  la  cortina  exterior,  por  la 
parte  de  la  juntura  e  hizo  cincuenta  presillas  en  el  borde  de  la  cortina 
por  el  lugar  de  la  otra  juntura. 

18  E  hizo  los  cincuenta  broches  de  bronce  para  unir  la  tienda  de  modo 
que  formase  un  todo. 


(')  M:  «apareciendo  (o:  «correspondiendo»)  las  presillas». 

(2)  El  texto:  «veintiuna»,  pero  parece  equivocado  o  forma  rara. 

(3)  Falta  en  el  texto;  está  añadido  en  el  margen.  M:  «y  unió  cinco  cortinas  por 
separado  en  correspondencia  con  los  cinco  libros  de  la  Ley,  y  seis  cortinas  por  sepa¬ 
rado  en  correspondencia  con  los  seis  órdenes  de  la  Misná».  Cf  Ps  y  ed  de  Neofiti  I , 
I,  p  70*. 


242 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  36,  10-18 


mn  pai  |»m  tram  mn  VapV  mn  pm  irán  o”  pan  10 

;mn  VapV 

rv’aa  nma  mn  nn»mn  nido  V»  nVann  país  na»i  n 
¡xmn  npian  rv’aa  nona  nn»m  n  mona  na»  p  npian 
mo’oa  ñas?  país?  piran  mn  nn»ma  na»  par»  piran  12 
VapV  mn  ■■aa»  pin  proa  nmn  npian  nna  n  nn»mn 

¡mn 

mn  Va pV  mn  nn»m  n'  pan  annn  pono  piran  naso  13 

nn  nVa  maira  im  nansa 

n»m  poir»  mn  xiatra  V»  enana1?  "en  n»a n  pT  na»i  u 

:pno’  na» 

nma  pax  »aoxi  xnaxa  pax  pnVn  mn  nn»,,T  n  nana  15 
:nn»m  n[n]ir»  nnnV  nnn  nmra  nnn  no»nn 
¡[pnmnVaV  ]»m  nnr  nn]  pnmnVaV  ]»m  irán  o-’  pan  ió 
piram  npian  rraa  nona  nn»mn  pnoo  V»  piran  par»  na»i  17 
¡xrnn  npian  roa  a  nn»nn  meo  V»  na»  par» 
nn  nVa  nnaV  xiaira  ir*  pana1?  piran  irnn  nana  na»i  18 


10  pon  ®am  ...  irán]  neam  nnn  Vapi1?  nnn  nn»n’  ’n®an 
nn»n’  M  |  irán]  'niran  M  |  Vap1?  2.-]  VapiV  M  |  Cf  26,  3  ||  11  pai»] 

[pa]r»  I;  cf  v  12  |  nn»nn]  [nn]»m  1 1  mn]  nnn  1 1  nn»n’  n]  [nr]sn 
I  |  Cf  26,  4  ||  12  pai»  i.°,  2.°]  [pai]”»  I  1.%  2.ü  |  nnn]  nnnn  [leg 

nmn]  I;  nnn  M  |  "ais  ...  proa]  n”ar»  pnanna  M  |  país?  2.0]  [pai]i»  M  | 
npian  n’aa  ñ]  npiana  nnn  M  |  bapV]  VapV?  M  |  Cf  26,  5  ||  13 

VapV]  bapiV  M  |  Cf  26,  6  II  14  V»  ons-aV]  V»  M  |  pn®»  mn] 
prob  leg  n®»  mn  cf  26,  7;  no  nn  I;  n["i®»  ton]  in  M  ||  15  n 

nn»'T]  [nn]»nn  I  |  mn]  nnn  M  |  «nana  pan]  nnawa  paix  M 
pan  2.“]  paix  M  |  nnvia]  rna  1 1  mn  1."]  nm[n]  I;  nnn  M  |  -n[*i]®»  mnV] 
nn®»  in  text;  mn1?  I;  ni®»  nnV  M  |  Cf  26,  8|f  16  n®’an  n’  «pVi 

nino  nn’®  Vaip  mnV  ]»n’  n’®  n’i  nema  neo  ’nron  Vaip  mn*?  |»n’ 
m®a  M  c  Ps  |  pon  ®an]  nn»n’  nizran  M  |  pnmnVaV]  [pn']*nnVa  il 
[pnmnVa*?  ...  n’®  nn]]  desider  in  text;  add  in  M  ]  {pr-p  n"®]]  nn®-» 
nn»n"  M  |  Cf  26,  9  ||  17  pai»  i.°,  2.ü]  pan»  I  i.°,  2.°  |  npian  n’aa] 

npianaM  |  Cf  26,  10  ||  18  nn  nVa]  nn  I  |  Cf  26,  1 1 . 


243 


Ex  36,  19-29 


NEOFIT1  I 


19  E  hizo  una  cubierta  para  la  tienda  de  pieles  de  carneros  enrojecidas  (*) 
y  encima  una  cubierta  de  piel  de  sasgonin. 

20  E  hizo  los  tablones  verticales  para  la  tienda  (2),  de  maderas  de  acacias. 

21  La  longitud  de  los  tablones  era  diez  codos  y  la  anchura  de  cada  tablón, 
un  codo  y  medio. 

22  Cada  tablón  tenía  dos  espigones  para  ensamblar  uno  en  otro.  Esto  hizo 
con  todos  los  tablones  del  tabernáculo. 

23  E  hizo  los  tablones  para  el  tabernáculo:  veinte  tablones  del  lado  meri¬ 
dional,  al  sur. 

24  E  hizo  cuarenta  basas  de  plata  debajo  de  los  veinte  tablones:  dos  basas 
debajo  de  un  tablón  para  sus  dos  (espigones)  (3)  y  dos  basas  debajo  de 
otro  tablón  para  sus  dos  (espigones)  (3). 

25  Y  para  el  segundo  lado  del  tabernáculo,  para  el  lado  norte,  hizo  veinte 
tablones, 

26  y  sus  cuarenta  basas  de  plata:  dos  basas  debajo  de  un  tablón  y  dos 
basas  debajo  de  otro  tablón. 

27  Para  la  parte  de  atrás  del  tabernáculo,  para  poniente  hizo  seis  tablones. 

28  E  hizo  dos  tablones  para  los  flancos  del  tabernáculo  en  la  parte  de 
atrás  (4). 

29  Y  se  correspondían  (5)  por  la  parte  de  abajo  e  igualmente  por  la  parte 
de  arriba  dentro  de  un  anillo:  así  hizo  con  respecto  a  dos  de  ellos,  a 
sus  dos  flancos  (6). 


(')  Curtidas. 

(2)  Lil:  «las  tiendas»  o  «su  tienda».  Prob  hay  que  corregir  el  texto:  «la  tienda». 
Cf  26,15.  N  emplea  la  misma  palabra  para  «tienda»  y  «tabernáculo», 
f)  Asi  en  1  y  en  26,19;  en  el  texto:  «para  sus  dos  lados». 

(4)  M:  «en  las  pendientes  del  poniente», 
f)  M:  «y  se  veían»  (o:  «y  se  correspondían»). 

(6)  A  saber,  a  los  dos  ángulos. 


244 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  36,  19-29 


pnioon  lira  «finí  ppao»  paon  parca  morco1?  mn  Ton 

|a 

¡pn^p  prcrcn  psx  miorco1?  nmn1?  m  noyi 
:mn  nmVi  mmo  noa  mVoi  noio  mm*?n  noox  fax  a®» 
Vo1?  -tos?  pío  p  Vnp1?  p  puerca  [mn]  nmV1?  pTX  p*m 

¡morcan  'mi*? 

]a  mam  «otro1?  pmV?  parca  marca1?  nmn1?  m  aaai 

¡xam 

paam  pmn  irmi1?  parca  mnn  aaa  pon  pnam  paaaxi 
mn  nm1?  mnn  paam  pam  narco  pan1?  mn  nm1?  mnn 

¡narco  pan1? 

¡pm1?  parca  aaa  mmax  narco1?  nmn  morcan  narco1?! 
pam  nan  nm1?  mnn  paam  pan  «pan  pmnom  paaaxi 

man  nm1?  mnn  paam 
¡pm1?  nnrc  aaa  naaaa  |a  marcaa  nVorcVi 
¡m'Vorco  xiarcaa  narco1?  aaa  pm1?  pam 
nnpra  n1?  nrcxa  *?a  paxna  pm  nanai  aa b  |a  paxna  pmi 

marco  pan1?  pman1?  aaa  jpjno  xan 

19  V»V  |a]  'Va  I  |  Cf  26,  14  |  20  rrnnV]  nnnV  M  |  nnacaV] 

prob  leg  marca1?:  Cf  26,  15  ||  21  pan]  paix  M  |  nam]  [na]un  M  | 

nax]  [n]aiN  M  n”ns]  [n"n]iB  I  ¡  mn]  nnn[n]  I;  nrm  M  Cf  26,  16  || 
22  p?’»]  id  M;  [leg  pa’X]  pnpx]  I,  sed  prob  pa  est  var  lect  pro  ja 
[mn]]  desider  in  text,  superadd;  nm[n]  I;  nnn  jrcnVrca]  prciVrca  M 
na»  pna  ]n  VapV  ¡a]  [aa]»  p  an  Vapi1?  nn  M  |  macan]  [ma]rca  M 
Cf  26,  17 1|  23  mana]  na[na]  1 1  sana  |a]  [xan]aa  P  Cf  26,  18 

24  K”mV]  pmiV  M  |  nan  i.°]  nmn  I;  nrm  M  anuo  i.°,  2 ’]  aa'»  M; 
2  °  an’x  ilcf  26,  19 1|  25  naooV]  naco  |a  MÉrmios]  mía»  I  |  Cf 
26,  20  ||  26  rpan]  [*]]oa  M  |  nan  i.°]  nna[n]  I;  nnn  M  pam] 

pnnm  I  |  nan  2.°]  nnn  I;  [leg  nmn]  nnrm  M  |  Cf  26,  21  ||  27  ]a 

naa»a]  'aa  I  |  Cf  26,  22  §¡  28  m’Vsrca]  naa»a  ]a  n”»iD’rca  M% 

Cf  26,  23g|  29  paxna  i.°,  2.°]  panra  M  1  2.°  |  »aV  ]a]  »aVa  I 

aa»  i[']aa  ...  ísV]  [aa]»  p  nan  [ab  ipso  M  emendatum  npT»V]  nnpt»V 
M  |  nena  V»]  xc'a  V»  I  Bxnn]  nna[n]  I;  nrm  M  |  |[']aa]  paa  in  text  | 
Cf  26,  24. 


19 

20 

21 

22 

23 

24 

25 

26 

27 

28 

29 


245 


Ex  36,  30-38 


N  EOFITI  I 


30  Y  fueron  ocho  tablones  y  sus  basas  de  plata,  dieciséis  basas;  dos  basas 
debajo  de  cada  tablón. 

31  E  hizo  travesaños  (*)  de  maderas  de  acacias:  cinco  para  los  tablones  de 
un  lado  del  (2)  tabernáculo 

32  y  cinco  travesaños  para  los  tablones  del  segundo  lado  (3)  del  tabernᬠ
culo  y  cinco  travesaños  para  los  tablones  del  lado  del  tabernáculo  de 
la  parte  trasera  (4),  al  occidente. 

33  E  hizo  el  travesaño  central  (pasando)  (5)  en  medio  de  los  tablones  (6) 
de  un  extremo  a  otro. 

34  Y  revistió  de  oro  los  tablones,  e  hizo  de  oro  sus  anillos  para  recep¬ 
táculos  O  de  los  listones  y  recubrió  los  travesaños  (8)  de  oro. 

35  E  hizo  el  velo  de  púrpura  violeta,  de  escarlata  y  rico  color  carmesí  y 
de  lino  retorcido:  lo  (9)  hizo  obra  artística,  con  figuras  bordadas. 

36  E  hizo  para  él  cuatro  columnas  de  acacias  y  las  revistió  de  oro  y  sus 
ganchos  (10)  de  oro  y  fundió  para  ellas  cuatro  basas  de  plata. 

37  E  hizo  una  cortina  (u)  para  la  puerta  de  la  tienda,  de  púrpura  violeta, 
escarlata  y  color  carmesí  precioso  y  de  lino  torzal,  obra  de  bordador; 

38  y  sus  cinco  columnas  y  sus  ganchos  (12)  y  recubrió  de  oro  sus  capiteles 
y  sus  aros  (13);  (e  hizo)  sus  cinco  basas  de  bronce. 


(')  M:  «travesaños»  ('ryhyn). 

(2)  M:  «para  los  tablones  de  los  lados  del». 

(:‘)  M:  «de  los  lados  del». 

(4)  I:  «en  su  parte  trasera»;  M:  «en  las  pendientes». 

(5)  En  el  texto,  prob  corrompido,  «sirviendo»;  cf  26,28. 

(6)  M:  «para  pasar  entre  los  tablones», 
f)  Lit:  «lugares». 

(*)  M:  «los  travesaños»  ('rhyh). 

(9)  I:  «los». 

(10)  M:  «sus  ganchos  (clavos)». 

(n)  M:  «una  cubierta». 

(12)  M:  «ganchos»  (clavos). 

(,3)  M:  «sus  ¿cubiertas?». 


246 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  36,  30-38 


j-n-in  pnam  nirs?  n'P  *pa  jinnaim  pm1?  x-man  pim  30 

:nmn  nmV  mnn  pnain 

:mn  ni3®a[7]  moo  •’mbV  nisan  parn  ps?x  piu  navi  31 
’ni1?1?  pmis  nrcam  nrmn  marcan  meo  'mW  ynü  nrcam  32 

¡nansa  p  m^icnra  marcan  meo 
¡nnoo  jn  13*7  Jinoo  jn  p  ■’mV  m  trfnVjtra  'srxa  —133  rr  nasi  33 
[npmnx1?  pnnx  nm  ñas  pimpis  nm  am  non  mnVn  nm  34 

:am  nn33  m  ’sm 

nnrc  piai  sao  nwn  sasi  jronxi  nVan  nnano  n'  nasi  35 

¡pmvs  nrr  ñas?  pix  nais 

|inni;Spi  am  finn*1  'sm  porcn  pmas  nsanx  nb  nasn  36 

¡«pan  pnain  nsanx  |inV  “jn«i  am 
pai  xao  ’mnmn  san  punió  nVan  marca  snnb  ono  nasi  37 

:ts  ñas  tí® 

i’], 

am  fi muña  ai  percan  ’sm  pnnvnp  nm  nrcan  ’mos  nm  38 

¡rcnn  [n]rcan  pinnaim 


30  nrcs]  ’n[®s]  I  |  prinn]  pin  M  nmn]  mn  I;  nnn  M  Cf  26, 
25  II  31  pul]  i'mx  M  paan  psx]  [|']d'®  'sx  I  I  miso  'm’?1?] 

mido  pnm1?'?  M  ni3»a[n]]  n:3®an  in  text  sed  post  emendt  1  mn] 
nm[n]  1;  nnn  M  j  Cf  26,  26í|*  32  nntmo]  nnoo  M  |  ni3»an  1.“] 

p[®an]  I  |  n'PiD’na]  '^[icnra]  I;  n'sisrca  M  f  nansa  p]  [nansjaa  I 
Cf  26,  27"¡l|  33  'mb  ua  c?[a*n]tría]  vmn  in  text:  cf  26,  28;  lima1? 

[n'pm1?  ’ra  M  ;  p  p]  pa  I  |  ;nao]  sic  in  text:  leg  nnoo  uV]  pi  M 

Cf  26,  28"1(*  34  n'mb]  n  vid  delt^nsn]  'sn  M  |  n'nu]  n'nnx  M  | 

Cf  26,  29  ||  35  ’nm'H]  ['n]m'r  I  |  nn']  pnn'  I  I  Cf  26,  31  36 

'om]  ns[m]  iBpnnr'ípi]  iinnm'jpjNi  M^Cf  26,  32  |  nsanx]  sa[nx]  I 
37  ono]  ”Dn  M  |  ’mnm]  [’m]nt  I  |  ñas]  [na]’s  1  |  Cf  26,  36  ||  38 

pnnrbp]  [pnjnmbp  1;  pnnbpnx  M  4  pin-naa-i]  pn'sipn  M¡|  ®nn] 
M. 


247 


Ex  37,  1-10 


N  EOFITI  I 


CAPÍTULO  XXXVII 

1  E  hizo  Besalel  el  arca  de  maderas  de  acacias  cuya  longitud  era  de  dos 
codos  y  medio  y  cuya  anchura  era  de  codo  y  medio,  siendo  la  medida 
de  su  altura  codo  y  medio. 

2  Y  la  revistió  de  oro  puro  por  dentro  y  por  fuera  y  la  hizo  una  moldura 
de  oro  todo  alrededor. 

3  Y  fundió  para  ella  cuatro  anillos  de  oro  sobre  los  cuatro  ángulos:  dos 
anillos  en  un  lado  y  dos  anillos  en  el  otro  lado. 

4  E  hizo  varales  de  maderas  de  acacias  y  los  recubrió  de  oro. 

5  E  introdujo  los  varales  por  los  anillos  a  los  lados  del  arca,  para 
transportar  (l)  el  arca. 

6  E  hizo  el  propiciatorio  de  oro  puro:  su  longitud  era  de  dos  codos  y 
medio  y  su  anchura  de  codo  y  medio. 

7  E  hizo  dos  querubines  (2)  de  oro:  los  hizo  repujados,  a  los  dos  lados 
del  propiciatorio. 

8  E  hizo  un  querubín  a  un  extremo,  de  aquí,  y  otro  querubín  al  otro 
extremo,  de  allá;  hizo  los  querubines  del  propiciatorio  (3)  a  sus  dos 
extremos. 

9  Y  los  querubines  extendían  sus  alas  hacia  arriba  dando  sombra  con  sus 
alas  al  propiciatorio  y  sus  rostros  vueltos  el  uno  al  otro.  Los  rostros 
de  los  querubines  estaban  vueltos  hacia  el  propiciatorio. 

10  E  hizo  la  mesa  de  maderas  de  acacias:  su  longitud  era  de  dos  codos,  su 
anchura  de  un  codo  y  medio  y  la  medida  de  su  altura  de  codo  y  medio. 


(')  M:  «para  llevar». 

(2)  M:  «imágenes». 

(3)  Es  decir,  en  una  pieza  con  él. 


248 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  37,  1-10 


CAPUT  XXXVTI 

rrmN  iVbi  p»x  pmn  potra  pvx  nmN  n ■>  VNbsa  navi 
¡n'an  nntro  j*?di  noxi  rrrtB  í*?di  noto 
ama  b'bx  nV  ansn  na*?  pi  vb  p  'na  ana  ¡rrv  -sm 

ain 

bx  pptxr  pmm  htv’it  Tisaax  bx  ama  ppis?  yaax  n*?  inxi 

¡xr^n  moo  bx  jpis  pm  an  nnoo 
¡ana  pnrr  xani  potra  p»x  pnnx  aasn 
¡nmN  rr  poo1?  nanaa  moo  bx  apura  nnnx  rr  bxm 
¡amo  iVbi  noxi  naax  jVbi  pon  pmn  na  ana  nnaioa  aasn 
nnoo  pin  p  pan*1  aas?  pa’u  anaa  pana  pin  aasn 

¡añasca 

nan  p  noo  ja  p  an  anai  nan  p  nnoo  pa  p  an  ana 
¡anoo  pan  p  rr-ana  n-1  aas?  nmsa  p 
nmsa  bx  yirrsiaa  pboo  bxbn  pn'Biaa  pone  'ana  pim 
¡amaina  ,dn  pin  rímica  *?apV  p  bipb  p  p’sn  pn'BNi 
rrriB  noNi  nana  pax  pnnn  potra  psrx  mine  rr  aasn 

¡non  antro  jVbi  nosi 


37  1  potra  ps?x]  po'tr  ’sxi  I  ,  patt]  país  M  i  j'ibi  i.°,  2.°]  njpDi] 
I  i.°,  2.°  i  nato  i.»]  ¡jnaxi  I;  naixi  M  naxi  2.°]  [n]ai«i  I;  nnaxi  M 
Cf25,  10  2  aab  iai  11*7  ]a]  [aa]*7ai  [u]*7a  I  |  Cf  25,  1 1  I!  3  ppts] 

ip[rv]  I  f  in-n-ir]  [n-rJ'VT  I;  cf  25,  12  |  ]prv  pañi  an]  [leg  nnan]  nnnn 
pp[w]  pnam  I  |U  4  paira  ps?N]  potr  "VNa  I;  cf  25,  13  |  xam]  ’B[m]  I  | 
pnrr]  pn[n’]  I  |  5  aaoo]  na[ao];  cf  25,  14  pea1?]  ‘naca'?  I 

6  pas]  país  M  |  naxi]  país  M:  quod  corrig  nano  ut  25,  17  7 

pana]  panx  M;  cf  25,  18  |  pan  ja]  ”na  I  |  nnoo]  na[ao]  I;  naco  M  || 
8  nan  ja  nnoo  pa  |a]  nana  moo  paa  1  ¡a  ja]  pa  I  nan  ja  2.u] 
'na  I  pan  ¡a]  pana  14  Cf  25,  19  9  VyVa]  b'sb  ja  M  ¡  pn’BNi 

nnaisa  ...]  -[nnajisa  'rn  an  VapiV  an  [leg  pn’BS]  pa’BK  M  |  Cf  25, 
20  ||  1  10  pas]  país  M»f  nasi  i.ü,  2.“]  naitci  M  i.°,  2.0 1  Cf  25,  23. 


1 

2 

3 

4 

5 

6 

7 

8 

9 

10 


249 


Ex  37,  11-22 


N  EO  F 1 T  I  I 


11  Y  la  revistió  de  oro  puro  y  la  hizo  una  moldura  de  oro  todo  alrededor. 

12  Y  la  hizo  un  marco  de  un  palmo  todo  alrededor  y  le  hizo  una  moldura 
de  oro  al  marco  todo  alrededor. 

13  Y  le  fundió  cuatro  anillos  de  oro  y  puso  los  anillos  sobre  los  cuatro 
ángulos  de  sus  cuatro  patas. 

14  Los  anillos  estaban  frente  al  marco  como  lugar  de  los  varales  para 
transportar  (*)  la  mesa. 

15  E  hizo  los  varales  de  maderas  de  acacias  y  los  revistió  de  oro  para 
transportar  (*)  la  mesa. 

16  E  hizo  los  utensilios  de  encima  de  la  mesa,  las  fuentes,  las  escudillas  (2), 
las  tazas  y  los  frascos  de  los  cuales  se  hará  uso  (3),  de  oro  puro. 

17  E  hizo  el  candelabro  de  oro  puro:  hizo  cincelado  el  candelabro,  la  base 
de  él  y  su  fuste;  (arrancaban)  (4)  de  él  sus  cálices,  sus  botones  y  sus 
flores. 

18  Y  seis  brazos  salían  de  sus  lados,  tres  brazos  del  candelabro  de  un  lado 
y  tres  brazos  del  candelabro  del  otro  lado. 

19  Había  tres  cálices  esculpidos  en  un  brazo,  botón  y  flor:  así  en  los  seis 
brazos  que  salían  del  candelabro. 

20  Y  en  el  candelabro  f)  había  cuatro  cálices  esculpidos,  sus  botones  y 
sus  flores: 

21  y  un  botón,  de  una  pieza  con  él,  debajo  de  un  par  de  brazos  y  un  botón, 
de  una  pieza  con  él,  debajo  de  otro  par  de  brazos  (6)  para  los  seis 
brazos  que  salían  de  él. 

22  Sus  botones  y  brazos  formaban  una  pieza  con  él  (7):  todo  ello  una  pieza 
cincelada  de  oro  puro. 


(*)  M:  «para  llevan). 

(2)  I,  M:  «sus  escudillas». 

(3)  M:  «con  los  que  se  hará  la  unción». 

(4)  En  el  texto  e  1:  «serán»;  cf  25,31. 

(5)  Es  decir,  en  su  fuste. 

(6)  «Y  un  botón...  par  de  brazos»  sólo  dos  veces  como  en  25,35. 

(7)  M:  +  «y  en  él». 


250 


NEOFITI  I 


Ex  37,  11-22 


:«ipm  "irn  anm  V'Va  c1?  naai  -an  am  n’n”  ’sm 
-irn  neubiV  xanm  'rba  naai  ^pa  -irn  “jera  «pai  ít1?  -rae 

:rlP^ 

nrrrT  Tiyai»  bu  rrpTi?  rr  a m  anm  ¡711?  nsranx  n'1?  “|nxi 

Tsanx1?  m 

¡mina  rv*  ¡sroab  rrmx*?  pin»  ’pra  p’nn  noioi  Vapb 
:mns  rr  pea1?  am  pnrr  'sm  poen  pira  n'n'-iN  c  nae 
xn'pw  rv’i  ■’pva  m  xrvn'ra  rr  nina  bs?  m  n'ia  rr  nací 

¡■-an  am  pna  eraren  m  annerp  m 
mpi  im  coa  nmia  ñas?  stji  'an  am  nmia  rr  “rae 

:pin^'  ma  n’iBici  mun  n-rba 
nmn  Nitro  ja  nmia  np  xnVn  moo  |a  ppas  pip  neren 

rxr'in  moo  )a  nmia  'ip  xnVm 
mp  'ner1?  pro  pie  “nrn  nn  ñipa  papera  prVa  nn*?n 

¡nmia  ja  ppan 
¡menea  Tilín  papera  pTVa  naanx  nmiaai 
'nerV  ma  pip  pin  mnn  ntrn  ma  pip  pin  mnn  ntm 

¡ma  ppan  pip 

¡•on  am  tnn  n-rii  n*?a  pin  nía  pmpi  pn-nrn 


1 1  Hic  errore  ponitur  denuo  textus  vv  2-11  hujus  capitis  sed  a  I 
deletur;  variae  lect  desider  his  exceptis:  37,2  uV  p]  '*?ra  I  l  na1?  pi] 
'Vai  I  Cf  25,  24 'lí  12  *pw]  «peí  M  )  Cf  25,  25  1 1  13  "mra-iNV -i] 

saín  Va  rrxn  M  |  Cf  25,  26  !|  14  VapV]  VapVa  M;  cf  25,  27  |  po«V] 

Viao'nV  M||  15  proa1?]  [leg  Viaon1?]  ViaoV  M;  cf  25,  28  II  16 

Va  n  naa]  Vy  rvtn  mita  M  |  V»  n]  ’yn  I  |  -pía]  npna  I;  nana  M; 
cf  25,  29  |  pna  oanrn]  pna  noan"  M;  cf  25,  29  ||  17  pin" ...  n'rVa] 

[prob  leg  hic  et  in  text  pin]  pin’  nai  n:a  nimm  nntn  nrVo  M;  cf  25, 
31  ||  18  muro  p]  [N-i]ü’o,a  I  |  nmn]  mn  I;  nnn  M  |  moo  p] 

’on  I  nmn]  nipan]  I  Cf  25,  32  1 1  19  pa]  p  I  |  ’noV]  "nncrV  Mi 

nmw  p]  'na  I  |  Cf  25,  33  ||  20  ñame  Tinn]  mmm  nmrn  M; 

cf  25,  34  ||  21  pin]  p’in  M  |  pip  vnz>V]  n’np  vnoV  M;  cf  25,  35  | 

22  pn’ipi]  pnrripi  I  |  pin]  pin’  nai  M;  cf  25,  36  et  37,  17  [pin’  leg  pin]. 


n 

12 

13 

14 

15 

16 

17 

18 

19 

20 

21 

22 


251 


Ex  37,  23-38,  3 


NEOFITI  I 


23  E  hizo  las  siete  lámparas  y  sus  despabiladeras  y  sus  platillos  porta- 
pabilos,  de  oro  puro. 

24  Lo  hizo  con  todos  sus  utensilios  de  un  centenario  (])  de  oro  puro. 

25  E  hizo  el  altar  del  incienso  de  maderas  de  acacias:  su  longitud  era  de 
un  codo  y  su  anchura  de  un  codo,  cuadrado,  y  la  medida  de  la  altura 
era  de  dos  codos.  (De  él)  (2)  arrancaban  los  cuernos. 

26  Y  lo  revistió  de  oro  puro:  sus  cubiertas,  sus  laterales,  todo  alrededor, 
y  le  hizo  una  moldura  de  oro  todo  alrededor. 

27  Y  le  hizo  dos  anillos  de  oro  debajo  de  la  moldura,  a  los  dos  ángulos, 
a  sus  dos  lados  para  sitio  de  los  varales  para  con  ellos  transportarlo  (3). 

28  E  hizo  los  varales  de  maderas  de  acacias  y  los  revistió  de  oro. 

29  E  hizo  el  óleo  de  la  santa  unción  y  el  incienso  aromático,  puro,  obra 
de  perfumista  (4). 

CAPÍTULO  XXXVIII 

1  E  hizo  el  altar  del  holocausto  de  maderas  de  acacias:  su  longitud  era 
de  cinco  codos;  la  anchura  de  cinco  codos;  era  cuadrado,  y  la  medida 
de  su  altura  era  de  tres  codos. 

2  E  hizo  sus  cuernos  sobre  sus  cuatro  ángulos  a  partir  de  la  medida  de 
la  altura;  sus  cuernos  eran  de  una  pieza  con  él  (5).  Y  lo  recubrió  de 
bronce. 

3  E  hizo  todos  los  objetos  del  altar:  los  potes,  palas  (6),  aspersorios, 
tenedores  y  braseros:  hizo  de  bronce  todos  sus  utensilios  (7). 


(1)  Cf  25,39. 

(2)  M:  «de  él  y  en  él  eran». 

(3)  M:  «para  llevarlos  en  ellos». 

(4)  M:  «de  mezclador  (=  perfumista)», 
f)  M:  «de  él  y  en  él  serán  (sus  cuernos)». 

(6)  M:  «sus  potes  (platos  [?],  incensarios  [?])  y». 

(7)  M:  «sus  aspersorios  y  los  tenedores,  braseros  y  todos  sus  objetos». 


252 


NEOFITI  I 


Ex  37,  23-38,  3 


¡'Di  ana  nn'nnm  napVai  nsair  xrsia  rp  aasn  23 
¡naa  Va  na  nrv’  aas?  ’aa  ana  naip  24 
riTiD  naxi  nanx  nax  potra  psx  nnnopa  nnma  n*  aasn  25 
¡xnnp  pin  [nao]  xma  nmro  pax  pnnni  aana 
aasn  aun  nm  |a  ’iVma  rv*i  nnrx  rp  ’aa  ana  nT'1  ’sm  26 

;ppai  ntn  ama  V’Va  n'V 

nnnt  pnnn  Vs?  nV’VaV  mnn  p  rrb  aas?  ama  pprs?  pnani  27 
:pna  n,rv'  ]s?oaV  nvrnxV  pnnxV  'nao  pan  Vs? 
:am  pan’  ’sm  potra  ps?x  n’^nx  n'  aasn  28 
:noa  aas?  'aa  naaou  naap  na  trap  nmaaa  antro  n'  aasn  29 


CAPUT  XXXVIII 

pax  trom  naax  pax  tron  paira  ps?x  nnVs?a  nnaaa  n’  aasn  1 

:nan  nmra  pax  nVm  s?ann  x'ns 
pin  [nao]  nan  antro  p  nn'aiT  ’ns?anx  Vs?  n-nnp  aasn  2 

¡trns  [n]n'  "sm  nnnp 

ñapara  na  n'nsnso  na  nnnan  n'  nnaaa  Nao  Va  n ,  aasn  3 
¡trm  aas?  aja  Va  nn’nno  na  nn-Vtro  na 


23  Cf  25,  37.38  >,  24  noip]  id  I;  ni’üip  M:  centenarium; 

cf  25,  39  |  nao]  runa  M  |  25  nox]  noix  M  |  noto]  nano  M  |  mno] 

[n-npo  I  |  pin  [nao]]  nao  desider  in  text;  pin  nm  nao  M;  cf  30,  2  | 
27  mnn  |a]  ’no  I  |  nrar]  [nrnpn  I;  cf  Ex  30,  4  |  panx1?]  [pa]nx  M 
pno  mm  pioo1?]  [pn]a  pnm  bioco1?  M I  29  ooa]  [leg  diüd]  d'dd 
M;  cf  30,  35. 

38  1  pott  i.°]  id  M  |  pos  2.u]  país  M  |  trno]  [kt]ib  IoCf  27,  1  || 
2  nntra  jo]  [nntrjoo  I  |  pin  [nao]]  nao  desider  (?);  pinn  nm  n:o  M 
ex  27,  2  i  [n]m]  in  text  na  ^  3  Cf  27,  3  |  nao]  aso  M  Bnnvnri] 

nnana  M;  cf  27,  3  |  na  mnomo]  prob  leg  nmomo  cf  27,  3;  nana 
[vid  delet  a  M]  nomo  nn  M  |  nía  ...  nn  n-pnro]  nm'Vco  nn  npata 
mito  Va  nn  nm’nno  nn  M;  cf  27,  3  |  5?ni]  [®ni]a  I;  cf  27,  3. 


253 


Ex  38,  4-14 


N  EOFITI  I 


4  E  hizo  para  el  altar  un  enrejado,  reticular,  de  bronce,  debajo  del 
reborde  O,  por  debajo,  hasta  su  mitad. 

5  Y  fundió  cuatro  anillas  en  los  cuatro  ángulos  del  reticulado  de  bronce 
para  sitio  de  los  varales. 

6  E  hizo  los  varales  de  maderas  de  acacias  y  los  recubrió  de  bronce. 

7  Y  metió  los  varales  en  las  anillas  a  los  lados  (2)  del  altar  para  trans¬ 
portarle  con  ellos.  Lo  hizo  hueco  (3),  de  tablas. 

8  E  hizo  la  pila  de  bronce  y  su  basa  de  bronce  con  los  espejos  de  las 
mujeres  justas  que  rezaban  a  la  puerta  (4)  de  la  tienda  de  la  reunión. 

9  E  hizo  el  patio  al  lado  meridional,  al  sur,  y  el  cortinaje  del  patio  de 
lino  de  hilo  torzal  de  cien  codos. 

10  Sus  columnas  eran  veinte  y  veinte  sus  basas,  de  bronce,  y  los  garfios  (5) 
de  las  columnas  y  sus  aros  (6)  eran  de  plata. 

11  Y  al  lado  norte  había  cien  codos  (de  cortinas);  sus  columnas  eran  veinte 
y  veinte  sus  basas  de  bronce;  y  los  garfios  (5)  de  las  columnas  y  sus  aros 
eran  de  plata. 

12  Y  al  flanco  occidental  había  cortinas  de  cincuenta  codos.  Sus  columnas 
eran  diez  y  diez  sus  basas.  Y  los  garfios  (5)  de  las  columnas  y  sus 
(aros)  (tí)  (7)  eran  de  plata. 

13  Y  al  flanco  oriental,  por  el  este,  había  cincuenta  codos. 

14  Y  las  cortinas  de  un  lado  (de  la  puerta)  eran  de  quince  codos,  tres  sus 
columnas  y  tres  sus  basas; 


(*)  M:  «del  enrejado». 

(2)  M:  «al  lado». 

(3)  M:  «para  llevarlos  (sic);  hueco». 

(4)  M:  «con  los  espejos  de  las  castas  (o:  «retiradas»)  mujeres  que  vivían  retiradas 
a  la  puerta  de».  «De  bronce»  (nhsh)  corregido  por  M  «las  mujeres»  (nsyyh). 

(5)  M:  «y  los  garfios». 

(6)  M:  «sus  abrazaderas  (?)». 

(7)  El  texto  pone  equivocadamente  «basas». 


254 


NEOFITI  I 


Ex  38,  4-14 


*t»  snV  p  ñamo  mnn  ®nn  msa  nai»  Vpip  nnanaV  nasn 

:rv,ni)l7Q 

p-inx  nirnn  nVyip1?  nrrn  W3is3  ppr»  sam  -]nxi 

¡nw-ix1? 

¡irm  pnn’  ’sm  pairn  p»x  nm-ix  n'  na»i 
pna  rrrr  j»aaV  nnanan  vnao  V»  n-’pwa  n’nnx  n-  V»io 

:nvr  na»  pmVn  ‘rVn 
x-’-’irn  pmaa  irnn  nvn  coa  m  irnn  mva  rp  na»i 
:n27d*,t  pira  snna  p'Vsa  pim  xnpms 
pía  nmnV  p^n  nam  p  n’am  nitro1?  nrrn  rr  na»i 

:nnaxa  pax  nxa  "hit 
pn^iriaai  mías  rvnVpi  irm  piir»  pn-naim  piir»  pnma» 

:f]Oa 

pn'iaim  pitr»  pnma»  nnaxa  pax  nxa  nnos  nitro1?! 

:«pa  pniriaoi  nnias  miVpi  trm  piir» 
mir»  prima»  nnaxa  pax  piran  pVn  n-’aisa  mü^oVi 
:poa  [pnimaoi]  nma»  nn*?pi  [n]itr»  pn-iaim 
;pax  piran  nnria  p  nnria  miro1?! 
pn-nami  nn*?n  pama»  nio-’D1?  pax  mir»  irán  p*?n 

:xn*?n 


4  ’-aio]  n^pip  M;  cf  27,  5  |  sn1?  p]  'H»a  I  ||  5  vumxa] 
ra[ixa]  M  1 1  6  Cf  27,  6  ||  7  nuo]  m[uo]  M  |  V-Vn  ...  púa1?] 
[V’jVn  [leg?  n-Ti’  cf  27,  7]  pnn-  Varna1?  M  ||  8  snra  ...  pinna] 

riña  iris  pmm  nnsris  mrrpina  M  ||  9  mm]  na[m]  I  ¡ 
nam  p]  ’in  I  |  nrm1?  pVn]  [nn]n  nnVn  M  |  nnaxa  pax]  pmx 
nnmxa  M;  cf  27,  9  ||  10  rmVpi]  rmVpaxi  M;  cf  27,  10  |  pn-cnaai] 

pn’snpm  M;  cf  27,  11  II  11  nnaxa  pax]  nnmxa  pmx  M  |  nnaxa 
im’-rinr]  'as  1  |  nnVpi]  nnVpixi  M  |  Cf  27,  11  ||  12  nnaxa  pax] 

nnmxa  pmx  M  |  nn^pi]  nn^pixi  M  |  [pnnmam]]  in  text  prriaim 
quod  corrig:  cf  infra  v  17  et  27,  17;  pn’snpun  M  |  Cf  27,  12  ||  13  p 

nnrna]  ’aa  1  I  pax]  pmx  M  |  Cf  27,  13  ||  14  pax]  pmx  M  |  Cf 

27,  14. 


4 

5 

6 

7 

8 

9 

10 

I  I 

12 

13 

14 


255 


Ex  38,  15-23 


N  EOFITI  I 


15  y  del  otro  lado  — (o  sea)  de  uno  y  otro  lado  de  la  puerta  (])  del  patio — 
las  cortinas  eran  de  quince  codos,  tres  sus  columnas  y  tres  sus  basas. 

16  Todas  las  cortinas,  todo  alrededor  del  patio  eran  de  lino  fino  de  hilo 
torzal. 

17  Y  las  basas  de  las  columnas  eran  de  bronce  y  los  garfios  de  las  colum¬ 
nas  y  sus  aros  (2)  de  plata  y  el  recubrimiento  (3)  de  sus  capiteles  de 
plata,  y  todas  las  columnas  del  patio  tenían  aros  de  plata  (4). 

18  Y  la  cortina  (5)  de  la  puerta  del  patio  era  obra  de  bordado  (6)  y  de 
púrpura  violeta,  escarlata  y  color  carmesí  precioso  y  de  lino  fino  de 
hilo  torzal  y  era  veinte  codos  de  larga  y  cinco  codos  la  altura  y  anchu¬ 
ra  (7),  en  correspondencia  con  las  cortinas  del  patio. 

19  y  sus  columnas  eran  cuatro;  y  cuatro  sus  basas  de  bronce  y  sus  gar¬ 
fios  (8)  de  plata,  y  el  revestimiento  de  sus  capiteles  y  sus  aros  (*)  de 
plata. 

20  Y  todas  las  estacas  del  tabernáculo  y  del  patio  todo  alrededor  (l0)  eran 
de  bronce. 

21  Estas  son  las  sumas  totales  del  tabernáculo,  del  tabernáculo  del  testi¬ 
monio,  que  fueron  sumadas  por  orden  de  Moisés,  obra  de  los  levi¬ 
tas  (n)  bajo  el  control  de  Itamar,  hijo  de  Aharón,  el  sacerdote  (12). 

22  Besalel,  hijo  de  Ur(í),  hijo  de  Hur  de  la  tribu  (l3)  de  los  hijos  de  Judá 
hizo  todo  lo  que  Yahweh  (14)  había  ordenado  a  Moisés, 

23  y  con  él  Oholiab,  hijo  de  Ahisamak,  de  la  tribu  de  los  hijos  (15)  de  Dan, 
ebanista,  artífice  y  bordador  de  púrpura  violeta  (16),  carmesí  y  color  (17) 
carmesí  precioso  y  de  lino  fino. 


(1)  M:  «de  este  y  del  otro  lado  de  la  puerta». 

(2)  M:  «y  las  basas  de  las  columnas  eran  de  bronce  y  los  garfios  de  las  columnas 
y  sus  abrazaderas  (?)». 

(3)  M:  «y  el  recubrimiento»  (sin  anticipación  del  sufijo). 

(4)  M:  «y  todas  las  columnas  del  patio  tenían  abrazaderas  (?)  de  plata». 

(5)  M:  «y  la  cubierta  de»:  variante  de  «el  revestimiento  de»  de  v  19. 

(6)  M:  «de  tejedor». 

(7)  M:  «(veinte)  codos  de  larga,  y  la  medida  de  la  altura  en  lo  ancho  cinco...» 

(®)  M:  «cuatro,  de  bronce,  y  sus  garfios». 

(9)  M:  «y  sus  abrazaderas  (?>>. 

(10)  M:  «para  todas  las  estacas  del  tabernáculo  y  del  patio  alrededor». 

(,l)  M:  «del  tabernáculo  del  testimonio,  que  fue  ordenado  por  la  palabra  de  la 
boca  de  Moisés,  obra  de  los  levitas». 

(,2)  I:  «el  gran  (sacerdote)». 

(,3)  I:  «(de  la  tribu)  de  Judá». 

(,4)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(l5)  I:  «de  la  tribu  de  Dan». 

(1S)  M:  «de  la  púrpura  violeta». 

(l7)  M:  «y  de  color». 


256 


N  EO  F I T  I 


Ex  38,  15-23 


m^y  pian  piVn  nrrn  yanV  xyn  pi  non  p  nran  mcoVi  15 

¡nnVn  pnnaim  nnVn  pinmay  p’ax 
¡Tt®  pa  aun  aun  p  nnaa  mVri  Va  16 
asm  fpa  pinnznaai  nmay  nnVpn  ®nn  m»yV  paaim  \i 
¡nnaa  m»y  Va  *pa  paraaia  firxi  *pa  pinara 
"aman  yasi  pmaxi  nVam  avx  naiy  nrrn  yan  casi  is 
VapV  p-ax  tran  rrniai  naipi  "px  p’ax  pa&sn  aau?  pm  nao 

¡nnaa  piVa 

aam  *pa  pinnnVpn  ®nn  yaax  pinnaim  yaax  pinmayi  19 

¡fpa  prrnnai  pin^xa 

:®nn  aim  aiTn  ja  nnanVi  marca1?  rr^ao  Vai  20 
¡ras  nan  Vy  aanoxa  xnnnon  marca  marca  'aiao  pVx  21 
¡xana  pnx  aa  aanxa  ■n-r  Vy  aiVa  pnínVa  nrcan 
Va  rp  aay  mima  ana  xaarcV  arn  aa  aix  p  VxVürn  22 

¡nrca  ir'  •,vi  apa  n 

pixi  aaa  |aa  aaaa  xtn’rc  p  ■po-'nx  aa  ax'Vnx  mayi  23 
¡nyiaai  nnaa  nmini  yasai  pmaxai  nVana  a^xi 


15  y-inV  san  pi  nan]  [ya]nV  meo  p  pi  natío  p  M  pnVn] 
pVai  M  |  pax]  país  M  |  Cf  27,  15  |  17  pmrciooi ...  paaim]  pianirn 

[leg  ’yiprci]  pn-y-prci  [nmpy  nnVpixi  cm  nmnyV  M  1  asm]  ’a[m]  M  ' 
nrna  ...  prxi]  naa  miay  Va  *po  pl,]yprc»  pim  M  |  Cf  27,  17  1 1  18 

oáoi]  asm  M  |  nrna]  [nn]naa  I  |  avs]  "arn  M  |  mnaa]  pupa  M  | 
rcon  ...  pan]  [rcpn  ansa  Día  nnrcoi  "px  paix  M  l  n-msi]  ’noi  I  | ...  pax 
pVa]  nnVai  VapiVo  paix  M  |  pVa]  rm[Va]  I  |  Cf  27,  16  19  yaax 

i.°,  2.0]  ny[aax]  I  1.“,  2.0  |  pnrmVpn  rcnn  yaax]  pnmiVpixi  rcm  nyaax 
M  pn-rciaoi]  pn’yip’n  M  ||  20  aun  ]a  ...  mno  Voi]  mno  VaV 

[ai]in  nnam  morcan  M  ||  21  aiVa  ...  xrvnnoa  marca]  nmano  prca 

’xirV  pVs  nrcaa  naio  aa-a  Vy  aponx  n  M  |  oanoxa]  x  "a  I  |  |anx  aa] 
[pn]xa  naa  M  |  x:na]  +  naa  I  ||  22  xoarcV]  [xo]arc  p  I  |  man 

nmmn]  [nn]imn  I  |  w]  ,v,n  nna-a  M  ||  23  ■pomx  aa]  'xa  na[a]  1  | 

pa  ...  xoanr  p]  pa  noarca  I  ¡  nVana]  nnVana  M  |  yaxai]  jyaxxai  M 
nnao  nmini]  nao  nina  I. 


22  ÉXODO 


257 


Ex  38,  24-31 


NEOFITI  I 


24  Todo  el  oro  que  se  trabajó  (])  en  la  obra,  en  toda  clase  de  obra  (2)  del 
santuario  y  que  era  oro  de  ofrenda  de  balanceo  (3),  fue  de  veintinueve 
talentos(4)  y  setecientos  treinta  sidos,  según  el  sido  del  santuario. 

25  (Y  la  plata  del  censo  de  la  gente  de  la  comunidad  fue  de  cien  talentos 
y  mil  setecientos  setenta  y  cinco  sidos  según  el  sido  del  santuario)  (5) 

26  (un  teba'(h)  por  cada  (7)  cabeza,  (o  sea)  medio  sido  f)  del  santuario)  (9) 
para  (10)  todo  el  que  había  pasado  al  censo,  desde  veinte  años  para 
arriba,  para  seiscientos  tres  mil  quinientos  cincuenta  (n). 

27  Los  cien  talentos  de  plata  (fueron  utilizados)  para  la  fundición  (l2)  de 
las  basas  del  santuario  y  de  las  basas  del  velo:  cien  basas  para  cien 
talentos  (13),  un  talento  por  cada  basa  (14). 

28  Con  los  mil  setecientos  setenta  y  cinco  (sidos)  hizo  garfios  (15)  para  las 
columnas  y  revistió  sus  capiteles  y  las  puso  arps  (16). 

29  Y  el  bronce  de  la  ofrenda  de  balanceo  fue  de  setenta  talentos  (13)  y  dos 
mil  cuatrocientos  sidos,  según  los  sidos  del  santuario. 

30  (Y  con  él  hizo)  las  basas  de  la  entrada  de  la  tienda  de  la  reunión  y  el 
altar  de  bronce,  su  (17)  enrejado  de  bronce  y  todos  los  utensilios  del 
altar; 

31  y  las  basas  de  todo  alrededor  del  patio  y  las  basas  de  la  puerta  del  patio 
(y  todas  las  estacas  del  tabernáculo  y  todas  las  estacas  del  patio)  (18) 
en  derredor. 


(')  M:  «trabajado  en  la  obra». 

(2)  M:  «servicio  (o:  trabajo)  del». 

(3)  TM:  tenufah. 

(4)  M:  «centenarios»;  el  centenario  equivalía  a  100  000  sextercios  o  a  un  talento. 

(5)  Olvidado  en  el  texto,  está  añadido  en  M. 

(6)  o  sea,  medio  sido;  TM :béqa'. 

(7)  M:  «por»  (=  correspondiendo  a)  (cabeza). 

(8)  I:  «sido  de  los  sidos  del». 

(9)  Olvidado  en  el  texto,  está  en  M 
(,0)  M:  «para  todo  el  que  pasó». 

(")  M:  «para  sesenta  diezmiles  y  tres  (mil...)». 

(12)  M:  «cien  centenarios  de  plata  fueron  para  fundió). 

(,3)  M:  «centenarios». 

(14)  M:  «El  talento:  una  basa». 

(15)  M:  «cortinas»;  pero  prob  hay  que  leer  «garfios». 

(1€)  M:  «y  (las)  recubrió»  (wsq1). 

(17)  M:  «(y  el  enrejado  de  bronce)  que  tiene»  (lit:  «que  hay  para  él»), 

(18)  Falta  en  el  texto.  Omitido  por  homoioteleuton.  Añadido  en  M. 


258 


NEOFITI 


Ex  38,  24-31 


xam  nnm  xtmp  rra  rimas?  Va>a  nnmas?V  nas?nxn  xam  Va  24 
s?Voa  ps?Vo  pnVm  pnx»  s?atei  fon  ns?tem  pues?  xmosío 

txtmp  rra 

ps?atei  |vix»  s?atm  n|Vxi  pD’D  nxa  nntena  ay  •'oído  ^odi]  25 

¡[ntmp  rra  ^Voa  ps?Vo  »am 

Vs?  nas?n  Va  [ntemp  rra  ns?Vo  rmVs  nVsVu  VaV  rao]  26 
psVx  nnVm  psVx  nxa  vneV  Vs?Vi  pite  pites?  naa  mima 

tpteam  nxa  ®am 

rm  xtrmp  rra  mam  rr  nana1?  nD[o]an  mnaan  nnxa  nnm  21 
nain  Va1?  naa  pía  a  nxaV  pnam  nxa  nnana  mam 
mas?1?  pnVpnx  ñas?  nteam  ps?atei  nmxa  m^aun  xdVx  mi  28 

:pnm  teaai  pmtem  mm 

ps?Von  pixa  s?anxi  poVx  pnm  paaa  ps?ate  nmsixn  ntenn  29 

mtemp  ma  ^Voa 

na  ntrnn  nnaaa  na  man  ptea  s?nn  mam  m  [na  nas?i]  30 
:nnaaa  aa  *?a  na  ma  nunn  nVpip 
*?a  na]  nnaa  snn  mam  na  aun  aun  p  xnaa  mam  na  31 
mm  aun  p  [nnaa  aao  Va  na  matean  aao 


24  nm'asV  narnxn]  [nnprs1?  narnan  M  |  nnmasV]  ’-sV  I  1 
ma]  praem  piba  M  |  paaa]  paarp  M:  centenarium  |  pisa]  nxa  I 
25  et  pars  v  26  desider  in  text  sed  add  in  M  |  antena  dv]  xar 
[nnten]an  M  |  pixa]  nx[a]  I  I  team]  ntefam]  M  ||  26  aao]  +  ?  bap 

M:  prob  stat  loco  VaV  |  nsVo]  ^boa  ’»[bo]  I  |  Va]  VaV  M  |  naa] 
na  ja  M  |  -nteb]  'nob  I  |  nnbm  ...  nxa  'no1?]  nbni  ]aan  pntexb  M  |  nxa] 
pixa  M  27  nana1?  ...  nnm]  [n]anaV  ^oan  pnorp  nxa  mm  M  | 
no[o]an]  in  text  nsnan;  |  pnaa]  pnorp  M  |  nain ...  nao]  nam  xnaa  M  || 
28  nmxa  'nraen]  nxa  raen  I  |  pibprx]  [sic]  pbm:  leg  prob  pibp  M 
’om]  "sm  M  l  teaai]  rpn  MU  29  nirnn]  ntenn  1 1  pnaa]  pmoip  M 
prbon  pixa]  [ps?]bo  nxa  I  ||  30  [na  nan]]  desider  in  text  |  rrmn 

nn]  nn  mV  mxn  M  |  na]  nxa  I  ||  31  [nnnn  ...  ba  nn]]  desider  in 

text,  omiss  ex  homoiotel;  add  in  M  |  nnnn  ult]  id  M. 


259 


Ex  39,  1-8 


N  E  O  F  I  T  1  I 


CAPÍTULO  XXXIX 

1  Y  de  la  púrpura  violeta,  escarlata  y  color  carmesí  precioso  hicieron  las 
vestiduras  litúrgicas  (para  oficiar  en  el  santuario,  e  hicieron  las  vesti¬ 
duras  sagradas)  (*)  para  Aharón,  según  lo  que  Yahweh  (2)  había  orde¬ 
nado  a  Moisés. 

2  E  hizo  el  efod  de  oro,  púrpura  violeta,  escarlata,  color  carmesí  precioso 
y  lino  fino  de  hilo  torzal. 

3  Y  extendieron  las  láminas  de  oro  y  las  cortaron  (3)  en  filamentos  para 
hacer  trabajo  (artístico)  en  la  púrpura  violeta,  escarlata,  rico  carmesí  y 
en  el  hilo  fino,  (resultando)  una  obra  de  artista. 

4  Le  hicieron  (al  efod)  hombreras  unidas:  se  unió  por  sus  dos  extremos. 

5  Y  el  cinturón  de  efod  que  está  sobre  él  era  de  una  pieza  con  él  (4),  de 
labor  parecida:  de  oro,  púrpura  violeta,  escarlata,  color  carmesí  pre¬ 
cioso,  lino  fino  de  hilo  torzal,  como  Yahweh  (2)  había  mandado  a 
Moisés. 

6  E  hicieron  las  piedras  preciosas,  engastadas  en  filigrana  f)  de  oro; 
grabadas  en  hueco  f)  con  los  nombres  de  los  hijos  de  Israel; 

7  Y  las  colocó  sobre  las  hombreras  del  efod  como  piedras  de  recuerdo  (7) 
para  los  hijos  de  Israel,  como  había  mandado  Yahweh  (2)  a  Moisés. 

8  E  hizo  el  pectoral,  una  obra  de  artista,  como  la  labor  del  efod:  de  oro, 
púrpura  violeta,  escarlata,  color  carmesí  precioso  y  lino  fino  de  hilo 
torzal. 


0)  Falta  en  el  texto;  añadido  en  M. 

(2)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(3)  M:  «y  (las)  cortaron»  (otro  verbo). 

(4)  Con  el  efod. 

(6)  M:  «engastadas»  (otra  palabra). 

(H)  M:  «(grabado)  de  sellador  (es  decir,  como  graban  los  sellos  los  lapidarios) 
con  los  nombres  de». 

(7)  I:  «de  buen  recuerdo». 


260 


NEOFITI  I 


Ex  39,  1-8 


CAPUT  XXXIX 

mac;  nmV  rr  nas;  nnaa  nnmnn  s;asi  nannxi  nnVan  jai  i 
“pn  pnxb  n  [nrnp  nria1?  n*  hdsi  ntrnip  nn 

¡nrca  rv*  •’■’*’  npsn  na 

mw  pial  xa&  mnn  s?asi  jiinxi  nVan  am  msx  rv>  nasn  2 
nnban  isa  nas;aV  pin?  iinn*1  is;api  xann  'oa  rv1  nmi  3 
:pix  nais;  nina  1131  nnaa  nminv  s;as  tai  xsnnx  íaai 

:panx  mao  pan  |a  jpana  m1?  ñas;  jaro  4 
jimio  n^an  am  toas;a  ton  ma  oVs;  n  nnam  nsmm  5 
mira  rr  •’■’■*  npc  n  na  "pn  tt®  pial  xríaa  mnn  s;am 
bv  ppn  p|h>s  jcbsa  am  pnxa  japa  [n]naa  nmx  rr  nasn  6 

:[V]int2r  na  nnaw 

^mor  na1?  pnavn  pian  nmaxn  nnero  Vs;  pnrr  -nn  7 

mra  rr  •,v’  nps  n  na  -pn 

pmio  n*?an  am  maxn  nnas;a  jaix  nais;  nacnn  rr  nasn  8 

••ttw  fiai  xaa  mnm  snm 


39  1  nnban  jai]  'nai  I  |  nnmnn]  'mn  M  nnao]  nao  I  anair 
nwairaV]  n»a©aV  nna-ff  M  |  [ntnp  ...  nrairaV]]  desider  in  text;  add  in 
M  |  pmxb  n]  'bt  I;  ’xb  n-tn  M  |  npsn]  [np]s  n  1 1  w]  'm  nna’a  M  || 
2  mnn]  mnn  I  1 1  3  iyapi]  iya[pi]  I;  ís-spi  M  |  parir]  mnr  I  | 

nnban]  nbfan]  I  |  xnins]  jnnx  I  |  nnao  nnmnn]  nao  mnn  I  ||  4 

’n  p]  [pn]na  I  |L  5  nr-am]  p[am]  I  |  nnonn]  [nnjiax  I  |  nby  n] 
'yn  I;  ’y  n’tn  M;  cf  28,  9  |  am  maya]  leg  n  nnaya;  ann  nnaya  M  | 
ann]  [am]n  I  |  xnao  mnn]  na[a]  'nn  I  |  apa  n]  'on  I  |  w] 
m  nna’a  M  |  6  [n]nao]  in  text  jnaa;  nna[D]  1 1  j-rnka]  jypira  M; 

cf  28,  1 1  ubi  jyptra  stat  pro  |bpa  |  nnair  by  ppn]  [prob  mnnn]  D’nm 
jinnnatr  by  M:  cf  28,  11;  39,  14  ||  7  nmann  nnona]  [m]iDN  no[na] 

I  |  pnann]  prob  leg  pam;  [leg  ao]  pa  pan[n]  I;  cf  28,  12  |  npo  n] 
’an  1 1  w]  m  nna’a  M  ||  8  naiy]  nay  M  |  mnm]  ann  1 1  Cf  28,  15. 


261 


Ex  39,  9-17 


N  EOFITI  I 


9  Era  cuadrado;  hicieron  doble  (l)  el  pectoral:  su  longitud  era  de  un 
palmo  y  de  un  palmo  su  anchura;  era  doble  (2). 

10  Y  engastaron  en  él  cuatro  filas  de  piedras  preciosas.  La  primera  fila: 
una  cornalina,  un  topacio  y  un  carbunclo;  una  fila;  y  estaba  escrito  y 
expresado  sobre  ellas  el  nombre  de  tres  tribus:  Rubén,  Simeón,  Leví. 

11  Y  la  segunda  fila:  una  calcedonia,  un  zafiro  y  un  «ojo  de  becerro».  Y 
estaba  escrito  y  expresado  sobre  ellas  el  nombre  de  tres  tribus:  Judá, 
Isacar,  Zabulón. 

12  Y  la  tercera  fila:  un  jacinto,  un  berilo  (3)  y  una  esmeralda.  Y  estaba 
escrito  y  expresado  sobre  ellas  el  nombre  de  tres  tribus:  Dan  y  Neftalí 
y  Gad. 

13  Y  la  cuarta  fila:  berilo  del  Gran  Mar,  el  bedelio,  la  margarita.  Y  estaba 
escrito  y  expresado  sobre  ellas  el  nombre  de  tres  tribus:  Aser,  José  y 
Benjamín.  Estaban  engastadas  en  filigranas  (4)  de  oro,  en  sus  guarni¬ 
ciones. 

14  Las  piedras  con  los  nombres  de  los  hijos  de  Israel  eran  doce,  en 
conformidad  con  sus  nombres.  Eran  un  grabado  ahuecado  (5)  cada  una 
con  su  nombre,  según  las  doce  tribus  (6). 

15  E  hicieron  de  oro  puro  sobre  el  pectoral  cadenillas  de  cordón  (7),  labor 
de  trenzado. 

16  E  hicieron  dos  (engastes)  (®)  de  oro  y  dos  anillos  (9)  de  oro,  y  pusieron 
los  dos  anillos  en  los  dos  extremos  del  pectoral. 

17  Y  pusieron  los  dos  cordones  de  oro  en  los  dos  anillos  en  los  extremos 
del  pectoral. 


(’)  M:  «doble». 

(2)  M:  «un  palmo  (mal  escrito  [en  I]  prob  por  contaminación  de  psk  y  ptyh ) 
en  su  longitud;  doble». 

(a)  M:  «berilo». 

(4)  M:  «engastadas». 

(5)  M:  «de  sellador»;  cf  v  6. 

(fl)  M:  «según  el  número  de  las  doce  tribus  de  Israel». 

(7)  Lit:  «formando  borde»;  M:  «cadenillas  de  cordón». 

(8)  El  texto  está  corrompido.  Ésta  es  la  palabra  que  hay  que  sustituir;  M:  «en¬ 
gastes  de  oro». 

(9)  M;  «y  los  (dos)  anillos». 


262 


N  EOFITI  I 


Ex  39,  9-17 


rrnB  mn  nanx  m?  xi&nn  n'  hds  Visa  nnn  sais  9 
nnpT  nnpQO  nanp  httd  nao  ]axn  |'tto  nsa-ix  na  ia'*?wxi  10 
pixn  paa®  xnVn  □&  pin"1?»  ansm  a'nai  mn  n*no  nnpnai 

¡'i1?  pisarc 

pm'Vr  tmcai  a'nai  n^iv  ]'sn  nmooi  mmsna  xr'in  nmoi  11 

:|Viar  i3!r  mirr  püarc  nn*?n  de? 
jin'Vs?  Ensm  anai  p’nnan  i'Vv-n  pm  de?V  n'n'Vn  nmoi  12 

:nn  'Vnsn  p  poaff  nnVn  de 

etibdi  a'nai  nn'Vnm  nnVnai  nm  na'  ana  n'»'a~i  nmoi  13 
mi  pnxa  ]Dpa  p'iai  «pr  n®«  püaw  nnVn  n®  pn'*?y 

ipinniaVrcxa 

pmnnatr  bv  mE?y  j’mn  prx  bxnEn  na  nnaw  ‘is?  nmaxi  14 
¡n'ümr  'mws?  pnnV  n'DE?  bv  “tai  p'pn  *]'*?! 
:'an  am  nsrVp  nai»  paxna  nVtpVw  niEnn  bv  nasn  15 
n'  iann  anm  ppts?  )'mm  anm  [pnxa]  'mn  nasn  ió 

¡mtrm  mao  pin  bv  |'pT»  pnn 
rnismn  mu'o  bs?  n'pn?  fmn  bv  xanm  nnv'Vp  pmn  íanm  17 


9  Visa  1 ."]  leg  *?’DD  c  M  |  mr]  -p’trD  M,  quod  leg  "pa  ¡  Visa  ...  mn] 
V'sa  nanx  -pai  M  |  Cf  28,  16  ||  10  na]  n’aa  M  |  nmp]  nmfanp]  I  l 

Cf  28,  17||  11  a'nai]  [a-]na  M;  cf  28, 18  ||  12  pVm]  ]V?[vm]  I; 

pVrn  M  |  anai]  [a]na  M;  cf  28,  19  ||  13  aria]  [leg  ana]  ana  M  | 

nnVnai]  [nnbjna  M  |  anai]  [a']na  M  |  pinna]  japira  M  |  pnnia‘?trK3] 
[pnn]na[VirK3]  M  Cf  28,  20  ||  14  pin  prx]  'mn  [forte  pin]  pin 

M  |  p'pn]  anm  M;  cf  28,  21;  39,  6  |  n'oair  ...  p-iP]  'mira  nn  pao1? 
*?xnzn  nasa®  M  |  'mw  pin1?]  nips  ’mn1?  I;  cf  28,  21  ||  15  Ptr^ir 

panno]  panno  [leg  p’icrip]  p*?ff"ir  M  paxna]  ja[nna]  1  |  Cf  28,  22  || 
16  []nmta]]  in  text  paxna  quod  vid  emend:  cf  13.18  et  28,  25  | 
anm  [jinaa]]  nanm  nnspira  M  |  ppts]  n'pta  M  ||  17  nanm] 

nanm  M  |  mirm]  mtrn  I  |  Cf  28,  24. 


263 


Ex  39,  18-25 


N  E  O  F  I  T  I  I 


18  Y  colocaron  (‘)  los  dos  extremos  de  los  dos  cordones  en  los  dos  engar¬ 
ces  (2)  y  los  pusieron  en  las  hombreras  del  efod  por  la  parte  de  delante. 

19  E  hicieron  dos  anillos  de  oro  y  los  colocaron  sobre  (3)  los  dos  cabos 
del  pectoral  sobre  el  borde  interior  del  lado  del  efod  (4). 

20  E  hicieron  dos  anillos  de  oro  y  los  colocaron  en  las  dos  hombreras  del 
efod,  por  debajo,  y  por  su  parte  delantera,  a  su  juntura  por  encima  del 
cinturón  del  efod. 

21  Y  sujetaron  (5)  el  pectoral  por  los  anillos  a  los  anillos  (6)  del  efod  para 
que  el  pectoral  no  se  moviese  O  de  encima  del  efod,  conforme  lo  que 
Yahweh  (8)  había  ordenado  a  Moisés. 

22  E  hicieron  el  manto  del  efod,  una  labor  de  tejedor;  todo  (9)  de  púrpura 
violeta; 

23  y  la  abertura  del  manto  estaba  en  su  centro;  como  la  abertura  de  una 
cota  de  malla  era  la  orla  (10)  de  la  abertura  todo  alrededor,  para  que 
no  se  rasgase. 

24  E  hicieron  en  el  ruedo  inferior  del  manto  granadas  de  púrpura  violeta, 
escarlata  y  color  carmesí  precioso  (y)  lino  fino  de  hilo  torzal. 

25  E  hicieron  campanillas  (n)  de  oro  puro  y  colocaron  las  campanillas 
entre  (12)  las  granadas,  sobre  el  ruedo  inferior  del  manto  todo  alrede¬ 
dor,  entre  las  granadas. 


(')  M:  «y  colocaron  los  dos  engastes». 

(2)  M;  «(los  dos)  engastes». 

(3)  M:  «(dos)  anillos  de  oro  y  (los)  pusieron  sobre». 

(4)  M:  «(sobre)  el  borde  interior  que  está  ante  efod». 

(а)  M:  «y  sujetaron»  (otra  palabra). 

(б)  M:  «a  los  anillos». 

(7)  M:  «(para  que  no)  se  moviese»  (mismo  verbo  con  otra  grafía).  Falta  en  el 
texto:  «(del  efod)  con  un  cordón  de  púrpura  violeta  para  estar  sobre  el  cinturón  del 
efod  (para  que  no  se  moviese)». 

(*)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(9)  M:  «de  hilo  de  (púrpura  violeta)». 

(10)  O:  reborde;  M:  «el  borde». 

(,l)  M:  «campanillas»  (otra  grafía). 

(l2)  M:  «las  campanillas  entre». 


264 


NEOFITI  I  Ex  39,  18-25 

lam  nmn»a  fmr  bv  íarr  nns’Vp  pmn  mao  pmn  nn  ix 
¡’idk  Vap  Va  p  maxi  nnana  Vi?  pnrr 
bu  ninrn  ■’nüD  pin  Vi?  pin  arm  ppri?  pmr  nain  19 

;nV  p  n*nam  mtro  p  m  nnno'o 
mam  nnana  pmn  Vi?  pnn*1  pian  arm  ppTi?  pmn  nasn  20 
nr'an  p  V'i?V  npiai  n^a  VapV  nax  Vap  Va  p  i?*iV  p 

:msxn 

nnaV  nVan  -ma]  nnaxi  mpti?  nV  xpTi?  p  mnn  rr  iaas?i  21 
TpDT  na  *pn  rrnax  nVi?»  mnn  i?ir  xVi  [rmoxi  nr’an  Vi? 

:mra  n1 

tnVan  Tai  ’hu  lan?  rrnaxn  nV^a  n*  nan  22 
xVi  ntn  nin  p  nnaV  nasa;  rrvo  asa  nsí^aa  nV'ra  asi  23 

;i?ta  n' 

mrrn  i?axi  pmxi  nVan  pnm  nVsan  'iVidb?  Vi?  nasi  24 

:tt®  pía  naa 

nV'iím  nViB®  Vi?  mm  na  xmt  n*’  lam  'ai  am  pin  nnui  25 

:maa  na  mm  -mn  ]a 


18  nmnxa  ...  pmn  m]  nnyptzto  pmn  n”  íam  M  |  n-noo]  leg 
'■uso  c  28,  25  |  nmnxo]  mn[xo]  I;  nnyptra  M;  cf  28,  25  |  Vap  Va  p] 
Vapi  Va  i»  M;  cf  28,  25  ||  19  ppry]  ]p[TS7]  I  1  V»  pin  arm  ppts?] 

V»  íam  nann  nwp[í]s?  M  |  uV  ...  p  -t  nnns’o]  Vapi  Va  mn  ms’o 
11V  p  miau  M;  cf  28,  26  |  p  ’i]  pn  I  |  20  snV  p]  [s?*i]Vo  I  | 

Vap  Va  p]  Vapi  Va  p  M;  cf  28,  27  |  nron  p  V-yV  ...  aax]  Va  ’isx 
[leg  nr’an V]  n-oonV  V’s?V  p  npian  Vapi  M;  cf  28,  27  |  nron  p]  'ano  1 1| 
21  íann]  lo-aci  M;  cf  28,  28  |  n’pts?  uV]  nnptrV  M  |  [  ]  desider  |  snr] 
mr  M  |  npan]  ['s]’[n]  a  I;  [n]psn  I  |  w]  '”n  nno’o  M  l|  22  nV-so 
nriDNt]  [n]Tisx  V”»a  M;  cf  28,  31  |  "vn]  in  text  ttí:  prob  initio 
rni  vel  prn  et  postea  mut  in  "ni  |  t»i]  tw  M  |  nVan]  [nVan]n  I  1 1 
23  noarc]  miDtr  M  mrn  p]  [n]im  I  |  Cf  28,  32  ||  24  pnon]  moa 

M  |  ’nn’n]  ’m  I  |  pía]  piai  M  |  tw]  'Ttr  I  |  Cf  28,  33  ||  25  pin] 

prm  M  |  na  mu]  na  mr  I;  ’ra  mut  M;  cf  28,  33  |  Tirn  |a]  [m]m  I  | 
mrn  -mn  p]  un  un  M. 


265 


Ex  39,  26-36 


NEOFITI  I 


26  Una  campanilla  (’)  y  una  granada,  una  campanilla  (*)  y  una  granada 
sobre  la  orla  inferior  del  manto  todo  en  derredor,  para  oficiar  conforme 
a  lo  que  Yahweh  (2)  había  ordenado  a  Moisés. 

27  E  hicieron  la  túnica  (3)  de  lino,  labor  (4)  de  tejedor,  a  Aharón  y  sus 
hijos; 

28  y  la  tiara  de  lino  fino;  y  las  coronas,  las  mitras  de  lino  fino;  y  los 
pantalones  de  lino  fino:  lino  fino  (5)  de  hilo  torzal; 

29  y  el  cinturón  de  lino  fino  de  hilo  torzal  de  púrpura  violeta  (6),  escarlata 
y  color  carmesí  precioso,  labor  de  bordador,  según  lo  que  Yahweh  (2) 
había  ordenado  a  Moisés. 

30  E  hicieron  la  lámina  (de)  la  diadema  del  santuario  de  oro  puro  y  sobre 
ella  escribieron  una  inscripción  impresa,  grabada  (7):  «santo  para  el 
nombre  de  Yahweh  (8)». 

31  Y  colocaron  en  ella  un  cordón  de  púrpura  violeta  para  poner(la)  en  la 
tiara  por  la  parte  de  arriba,  según  lo  que  Yahweh  (2)  había  ordenado 
a  Moisés. 

32  Y  quedó  terminada  toda  la  obra  del  tabernáculo  (9),  de  la  tienda  de  la 
reunión.  La  hicieron  los  hijos  de  Israel:  todo  lo  que  Yahweh  (2)  orde¬ 
nó  (10)  a  Moisés  así  lo  hicieron. 

33  Y  trajeron  (n)  (a  Moisés  el  tabernáculo)  (,2):  la  tienda  y  todos  sus 
utensilios:  sus  ganchos,  tablones,  travesaños,  columnas  y  basas, 

34  la  cubierta  (,3)  de  pieles  de  carneros  curtidas,  la  cubierta  de  pieles  de 
sasgona  (l4),  y  el  velo  de  la  cortina; 

35  el  arca  del  testimonio,  sus  varales  y  el  propiciatorio; 

36  la  mesa  con  todos  sus  utensilios  y  el  pan  de  la  proposición  (,5); 


(')  M:  «campanilla(s?)». 

(2)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(3)  I:  «las  túnicas». 

(4)  M:  «la  túnica  de  lino,  labor  de». 

(5)  M:  «de  lino  fino;  y  la  preciosidad  la  labor  de  las  mitras  de  lino  fino; 
y  las  bragas  de  lino  fino,  lino  fino». 

(6)  I:  «y  de  púrpura  violeta». 

C)  M:  «de  sellador». 

(*)  M:  «santo  delante  de  Yahweh». 

(9)  M:  «y  se  terminó  todo  el  trabajo  del  tabernáculo». 

(  °)  I:  «según  lo  que  había  ordenado».  v. 

(n)  I:  «y  vinieron»  (hay  que  corregir  «y  trajeron»). 

(,2)  Falta  en  el  texto;  está  en  I. 

(13)  M:  «la  cubierta»  (otra  grafía). 

(14)  M:  «(la  cubierta)  de  pieles  de  carneros,  curtidas,  y  las  cubiertas  de  pieles 
de  sasgonin ». 

(,s)  Lit:  «el  orden  (colocación)  del  pan  de  la  proposición»;  M  invierte  el  orden 
de  las  palabras;  cf  40,23. 


266 


N  E  O  F  I  T  [  I  Ex  39,  26- 

npnpziV  nm  min  p  nV'van  rVisp  Vs?  ]»n  iit  pn  n? 

;npo  m  •’•’•’  npsn  na  "pn 
jpnJnVi  pnxV  «tu  nms  pan  miro  m  ínasn 
nina  'oiaa  m  pan  msuip  mV^Va  mi  pan  nnsisa  mi 

¡típ  pa 

naiy  Nao  ninn  snxi  pmnxi  nVan  Tif  pa  nmnn  mi 

:np?a  m  nps  n  na  “pn  m's 
ana  ■nV»  mnm  ’an  ann  npmp  mu  V'Vu  rimx  m  man 

^n  n»pV  pnp  ppn 

na  pn  V'aV  |a  nnsix»  Va  jnaV  nVunn  Ttu  ^Vs  mmi 

¡np»  m  v'''  npa  -n 

Va  Vxnp'  ’ia  nasi  xwt  pp»  mapa  mas  Va  naVpi 

nnaa  pus  npa  m  npa  n  na 
Tama  m»  Va  mi  mapa  m  [npa  nnV  mapa  ir]  fim'xi 

mam  'imam  mu  nmV 
mi  muoon  'apa  "sn  mi  mpaoa  nann  mapa  "sn  mi 

manan  nnane 
¡nmiaa  mi  'im*ix  mi  nmnnon  mnx  m 
¡msx  anV  nina  mi  ma  Va  mi  nmna  m 


26  siT  i.°,  2.“]  pt  M  i.°,  2.°  |  pn]  [|]i[on]  I  |  ntn  p]  [n]tn  M  | 
npen]  ’sn  I  |  w]  ,v,n  riman  M  |  Cf  28,  34  ||  27  nai»  ...  mina  m] 

ñas?  nsian  nrmma  rp  M  |  mina]  nrvmina  I  |  [n]2aVi]  raS  in  text  l 
Cf  28,  39  ||  28  pía  (ult.) ...  n’V’Va  m  pian]  na»  nnanrt  m  nsian 

pía  pian  popias  m  pía  nnaip  M;  cf  28,  42  ||  29  nVan]  [nVa]m  1 1 

’mnn]  nm  I  |  npa  ’n]  ’an  I  |  ’”]  ”’n  n’io’n  M  ||  30  ns’x]  p’s  M 

wn  ...  p’pn]  ’«  onp  tsnp  O’nrn  M  |  Cf  28,  36  ||  31  nps  -n]  'sn  I  i 

,,,-j  n-na-a  M  Cf  28,  37  ||  32  niaira  (i.°) ...  naVim]  Va  naVsno 

'on  mnVa  M  |  npa  n  na  Va]  'en  naa  I  |  ’”]  ,v,n  nna-a  M  ||  33 

pimx’i]  pinto  I  ¡  [nira  nnV  maira  rr]]  desider  in  text;  affert  1  |  nana] 
[■na] na  M  ’imasn]  ’a»  M  ||  34  "an]  na[n]  M  |  nrooon  ...  mapa] 

puoon  pa©[a]  ”an  m  ppao  pnann  pair[a]  Mil  36  na]  ntta  M 
matt  nnV  nno]  [n-]ax  nno  anV  M. 


36 

26 

27 

28 

29 

30 

31 

32 

33 

34 

35 

36 


267 


Ex  39,  37-40,  4 


NEOFITI 


37  el  candelabro  puro  (*)  y  sus  lámparas,  las  lámparas  del  alumbrado  (2) 
y  todos  sus  utensilios  y  el  aceite  del  alumbrado; 

38  el  altar  de  oro,  el  óleo  de  la  unción,  el  incienso  de  los  perfumes,  la 
cortina  de  la  entrada  de  la  tienda; 

39  el  altar  de  bronce,  su  (3)  enrejado  de  bronce,  sus  varales  y  todos  sus 
utensilios,  la  pila  (4)  y  la  basa  de  la  pila; 

40  el  cortinaje  del  patio,  las  columnas,  las  basas  y  la  cortina  de  la  puerta 
del  patio,  sus  clavijas,  sus  estacas  y  todos  los  utensilios  (5)  del  servicio 
del  tabernáculo  para  la  tienda  de  la  reunión; 

41  las  vestiduras  litúrgicas  para  oficiar  dentro  del  (6)  santuario,  las  vesti¬ 
duras  del  santuario  para  Aharón  el  sacerdote,  y  las  vestiduras  de  sus 
hijos  para  oficiar  (7). 

42  Conforme  (8)  a  todo  lo  que  Yahweh  (9)  había  mandado  a  Moisés,  así 
hicieron  los  hijos  de  Israel  todo  el  trabajo. 

43  Y  Moisés  vio  toda  su  obra  (10)  y  he  aquí  que  la  habían  hecho;  como 
Yahweh  (9)  había  mandado  a  Moisés  así  la  habían  hecho.  Y  Moisés  les 
bendijo  y  les  dijo:  Habite  en  la  obra  de  vuestras  manos  la  Sekiná  C1). 

CAPÍTULO  XL 

1  Y  habló  Yahweh  (9)  con  Moisés  diciendo: 

2  En  el  primer  mes  (l2),  en  el  primero  del  mes  erigirás  (13)  el  tabernáculo, 
la  tienda  de  la  reunión; 

3  y  pondrás  allí  el  arca  del  testimonio  y  cubrirás  el  arca  con  el  velo. 

4  Y  meterás  la  mesa  y  colocarás  los  panes  de  la  proposición  (14),  y 
meterás  el  candelabro  y  dispondrás  sus  lámparas; 


O  Es  decir,  de  oro  puro. 

(2)  M:  «del  altar».  Cf  TM. 

(3)  M:  «que  tiene»  ifit:  «que  hay  para  él»). 

(4)  M:  «su  pila». 

(5)  M:  «sus  cerrojos,  sus  estacas  y  todos  los  utensilios  del». 

(6)  M:  «en  el  santuario». 

(7)  M:  4-  «delante  de  Él  en  el  gran  sacerdocio». 

(8)  I:  «todo  (lo  que)». 

(9)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(,0)  I:  «la  obra». 

(11)  M:  «plegue  a  Dios  {lit:  «haya  complacencia  delante  de  Yahweh»)  el  hacer 
habitar  su  Sekiná  en  las  obras  de  vuestras  manos  y  que  los  pueblos  no  dominen  en 
las  obras  de  vuestras  manos  por  los  siglos  de  los  siglos». 

(12)  M:  «el  día  uno  (del  primer  mes)». 

(13)  M:  «erige,  Moisés». 

(14)  Lit:  «y  dispondrás  su  orden»;  M:  «su  orden». 


268 


NEOFITI  I 


Ex  39,  37-40,  4 


mn  Vd  m  sminixi  n-rxia  n-r-na  rm  nn-an  nmi»  rr 

¡nrvnnixn  nntra  m 
oíd  m  n-iaoa  map  m  nn’nn  nnan  m  xanm  nnan»  m 

¡nía vm  snn 

m  -mnx  n-i  íhh  ncnn  nVpjp  n-i  nurnn  nnam  n- 

:mva  o-oa  m  mvD  rm  nía  Va 
m  nn*n  snnV  nene  m  man  m  mías?  rr  nrm  niV-n  rr 
:x:m  paaV  marca  pVs  -aa  Va  n-i  pmao  m  jin-nria 
xrcmp  n-a  -rciaV  n-i  nrcnp  rra  na  nrcarcaV  nrciarc  -rciaV  rr 

:nrcarcaV  -na  n-rciaV  m  nina  pnxV 
:xanVs  Va  rr  Vxnrc-  na  ñas?  p  nrca  n-  —  npa  n  na  Vaa 
rv*  —  npa  n  na  "pn  nrr  na»  xm  n-m-a»  Va  n-  nrca  xam 
na»a  nnrarc  -nrcn  pnV  naxi  nrca  pinn-  "pai  na»  pa  nrca 

!]ia,,T’ 

CAPUT  XL 

na-aV  nrca  a»  —  V-Vai 
¡xaa-r  prca  marca  rr  a-pn  xmV  nna  n-anp  xm-  ava 
¡nnana  n-  nmx  V»  Vom  nnnnon  ninx  rr  )an  -nrcm 
rr  moni  nmia  n-  V»m  hito  rr  mam  mine  rr  Vsm 

¡n-r-na 


37  n-rxia]  nrx[ia]  M  |  xminixn]  leg  xnnniKT  nnana  M  l 
nna]  m»»  M  ||  39  n-T*T]  rrV  rp*n  M  |  iid]  ■naxa  M  |  nT3  i.°] 

mro  M  ||  40  ■a»  ...  prrnn»]  "isa  V:>  m  [leg  nrrcn]  nmoi  "na  M  || 

41  rra  ta]  [n]*»n  M  |  (ult)]  +  nnm  nnnnaa  ■nnnp  M  || 

42  Vaa]  Va  I  |  ipa  n]  rsn  I  |  w]  ,vh  nna-a  M  ||  43  rpnTns] 

[potest  leg  nra^a^  I  |  ipa  h]  ’sn  I  |  ■»■"]  «n  nna^a  M  |  ...  nwn 
pa-T]  jidVit  nVi  pan*»  ■naisa  rrnratp  hk-mnV  ,v»  mp  p  rrmn  an- 
paVy  •’aVyV  prrr  ■naisn  rraay  M  |  naya]  misa  I. 

40  1  w]  ,vh  ma^a  M  ||  2  ...  ova]  av  nna  M;  [NnT]n  I  | 

a-pn]  ntra  D'pN  M  ||  4  mro]  nano  M  |  n-rsia]  nrsia  M. 


37 

38 

39 

40 

41 

42 

43 

1 

2 

3 

4 


269 


Ex  40,  5-18 


NEOFITI 


5  y  pondrás  el  altar  de  oro  para  el  incienso  delante  del  arca  del  testimonio 
y  colocarás  O  la  cortina  de  la  puerta  del  tabernáculo  (2). 

6  Y  pondrás  el  altar  del  holocausto  delante  de  la  puerta  del  tabernáculo, 
la  tienda  de  la  reunión, 

7  y  pondrás  la  pila  entre  la  tienda  de  la  reunión  y  el  altar  y  pondrás  agua 
en  ella  (3). 

8  y  pondrás  (4)  el  patio  todo  alrededor  y  colocarás  la  cortina  de  la 
entrada  del  patio. 

9  Y  tomarás  el  óleo  de  la  unción  y  ungirás  el  tabernáculo  y  cuanto  hay 
en  él  y  lo  consagrarás  con  todos  sus  utensilios  y  será  (5)  santo. 

10  Y  ungirás  el  altar  del  holocausto  y  todos  sus  utensilios  y  consagrarás 
el  altar  y  el  altar  será  santísimo. 

1 1  (y  ungirás  la  pila  y  su  basa  y  la  consagrarás, 

12  y  acercarás  a  Aharón  y  a  sus  hijos  a  la  puerta  de  la  tienda  de  la  reunión 
y  los  lavarás  con  agua. 

13  Y  revestirás  a  Aharón  con  las  vestiduras  del  santuario)  (6)  y  le  ungirás 
y  le  consagrarás  y  servirá  delante  de  mí  (7)  en  el  gran  sacerdocio. 

14  Y  acercarás  a  sus  hijos  y  los  vestirás  con  túnicas, 

15  y  los  ungirás  como  ungiste  a  su  padre  y  servirán  delante  de  mí  en  el 
gran  sacerdocio;  y  su  unción  les  conferirá  (8)  sacerdocio  eterno  (Q)  por 
sus  generaciones. 

16  Y  lo  hizo  Moisés;  (según)  (10)  todo  lo  que  Yahweh  (n)  le  había  orde¬ 
nado  así  lo  hizo. 

17  Y  en  el  primer  mes,  en  el  año  segundo,  el  uno  del  mes  (12),  Moisés 
erigió  el  tabernáculo. 

18  Y  erigió  Moisés  el  tabernáculo  y  puso  sus  basas,  y  colocó  (,3)  sus 
tablones  y  puso  sus  travesaños  (,4)  y  erigió  sus  columnas. 


(')  I:  «coloca» (imperativo). 

(2)  M:  «una  cortina  para  la  puerta,  para  la  puerta  del  tabernáculo». 

(3)  M:  «allí,  en  ella,  agua». 

(4)  I:  «y  pon». 

(5)  I:  «y  será». 

(6)  Omitido  en  el  texto  por  homoioteleuton». 

(7)  M:  «y  le  ungirás  y  le  consagrarás  y  me  servirá». 

(8)  Lií:  «y  será  para  ser  para  ellos»  (=  para  tener);  M:  «(delante  de  mí)  y  (su 
unción)  será»;  I:  «(en  el  gran  sacerdocio)  y  (su  unción)  será». 

(9)  M:  «servicio  eterno  (en  el  Templo)»;  lií:  «(será...)  para  servicio  eterno». 

(,0)  Falta  en  texto;  está  en  M. 

(n)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(,z)  M:  «(en  el  año)  segundo,  en  el  día  uno  del  mes». 

(,3)  I:  «y  puso». 

(14)  M:  «sus  varales». 


270 


NEOFITI  I 


Ex  40,  5-18 


rr  'wm  nnvrnon  mnx  mp  rnapV  xanm  otiid  rr  pm 

¡marcaV  mnm  nona 
:N3a',t  prca  marca  snn  mp  nnVsn  xnma  rr  pm 
¡m'a  nnn  )nm  xnana  pai  man  prca  pa  nina  rr  pm 
¡nmn  snn  oís  rr  |nm  nin  nm  p  nnn  m  'nrcm 
rcnpm  man  na  Va  rri  marca  rr  'nnm  nmann  nnrca  ir*  aom 

¡rcnp  -ími  'iw  *7Di  [npm 
nmi  nnana  m  rcnpm  ma  Va  rri  nnVsn  nnana  rr*  'a  mi 

¡prcnp  mp  nnana 
¡mm  rcnpm  mmoa  mi  mvD  n**  'a mi] 
¡x'aa  pnm  rcnpm  ma'!  pira  snnV  'lia  mi  pnx  m  anpm 
mm  rcnpm  mm  'anm  [nrcmp  ma[n]  'ira1?  rr  pnx  rcaVm 

¡nnan  nnnnaa  "aip  rcarcn 
¡puna  pnm  rcaVm  anpn  nía  mi 
"anp  prcarcn  pmax  rr  nmann  na  *pn  pnm  'a mi 
¡pmnnV  a1?!?1?  KinaV  pnman  pnV  mnaV  nnm  nnan  nnnnaa 
¡ñas?  pna  mm  npan  na  Va  nrca  nasn 
rr  nrca  mpx  xnmV  nna  xmnn  xnrca  rnanp  xnma  mm 

¡marca 

ann  nmV  m  mrci  nnain  rv'  amn  marca  m  nrca  o'pxi 

mías?  rv*  D'pxi  nnn  m 


5  nnopV]  miopV  M  i  ’iwm]  ’itoi  I  |  marco1?  ...  nono]  mnn1?  oís 
■rca  snnV  M  !l  6  nnVsn]  nbsn  Mil  7  n”a  mm]  tro  nina  ion 
M  8  ’nrcni]  man  I  |  mm  ja]  [n]m  I  !  ...]  pa  M  quod  vid  pert 
ad  v  praec  9  aman  nnrca]  aman  nrca  I  l  man]  na  man  M  na] 
niKD  I  nnn]  nni  I  ||  10  nía]  mxa  M  1  l-13a  Desider  in  text, 

omiss  ex  homoiotel;  vv  12  et  13a  afferuntur  a  M  ex  quo  sumitur  ad 
compl  text  |  ma[n]]  in  M  ma  tantum  ||  13b  Resumitur  text  N 

nnan  ...  ’anm,  cui  in  M  correspondet:  ’m  rcarcn  ’m  rcnpm  mm  mnm  | 
15  nnm  ...  nnnnaa]  mm  M  |  nnm]  mm  I  |  nV»*?  Nina1?]  fo]1?»  rcia’rc1? 
M  ||  16  *?a]  baa  M  i  ”’]  ”’n  mna’a  M  17  ttm’in]  nr’fin]  I 

xm'1?  ...  xmon]  [Nnjm1?  dv  nna  nnrnn  M  18  mrci]  ann  I 
nnn]  ■’innx  M. 


5 

6 

7 

8 

9 

10 

11 

12 

13 

14 

15 

16 

17 

18 


271 


Ex  40,  19-31 


N  EO  F 1 T  I  I 


19  Y  extendió  la  cortina  (')  sobre  el  tabernáculo  y  puso  la  cubierta  del 
tabernáculo  encima  de  él  conforme  a  lo  que  Yahweh  (2)  había  mandado 
a  Moisés. 

20  Y  cogió  el  testimonio  (poniéndolo)  dentro  del  arca  (3)  y  colocó  los 
varales  sobre  el  arca  del  testimonio  y  puso  el  propiciatorio  sobre  el 
arca,  por  encima. 

21  Y  metió  el  arca  en  el  interior  (4)  del  tabernáculo  y  colocó  el  velo  de  la 
cortina  y  (cubrió)  (5)  el  arca  del  testimonio  como  había  ordenado 
Yahweh  (2)  a  Moisés. 

22  Y  puso  la  mesa  en  la  tienda  de  la  reunión,  en  el  costado  (6)  del  taber¬ 
náculo,  al  norte,  al  exterior  del  velo. 

23  Y  dispuso  sobre  ella  los  panes  de  la  proposición  f)  ante  Yahweh  tal 
como  Yahweh  (2)  había  ordenado  a  Moisés. 

24  Y  puso  el  candelabro  (8)  en  la  tienda  de  la  reunión  frente  a  la  mesa,  al 
costado  (®)  sur  del  tabernáculo. 

25  Y  llevó  (10)  las  lámparas  delante  de  Yahweh  tal  como  Yahweh  (2)  había 
ordenado  a  Moisés. 

26  Y  puso  el  altar  de  oro  en  la  tienda  de  la  reunión  delante  del  velo. 

27  Y  dispuso  sobre  él  incienso  de  buenos  aromas  tal  como  Yahweh  (2) 
había  ordenado  a  Moisés. 

28  Y  colocó  la  cortina  de  la  puerta  del  tabernáculo, 

29  y  puso  el  altar  del  holocausto  a  la  puerta  del  tabernáculo  (n),  la  tienda 
de  la  reunión,  y  dispuso  sobre  él  el  holocausto  (y  la  oblación)  (l2)  tal 
como  Yahweh  (2)  había  ordenado  a  Moisés. 

30  Y  colocó  la  pila  entre  la  tienda  de  la  reunión  y  el  altar  y  puso  en  ella  (l3) 
agua  (,4)  para  la(s)  ablucion(es) 

31  y  Moisés,  Aharón  y  los  hijos  de  éste  se  lavarían  en  ella  las  manos  y 
los  pies. 

(*)  M:  «(y  extendió  la)  tienda  de  la  reunión  (sobre  el...)».  Cf  LXX. 

(2)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

O  M:  «y  tomó  Moisés  las  dos  tablas  de  piedra  que  le  fueron  dadas  en  el  Horeb 
y  permanecían  como  señal  en  la  casa  de  la  instrucción  (de  la  Ley)  — a  saber,  las  tablas 
de  la  alianza,  las  tablas  del  testimonio —  en  el  arca». 

(4)  M:  «en  el  tabernáculo». 

(r>)  En  el  texto  «e  introdujo»  por  error. 

O  M:  «en  los  bordes  del». 

(  )  Lit:  «el  orden  del  pan  de  la  proposición»;  M:  «el  orden  (del  pan)  de  la  pro¬ 
posición». 

C)  M:  «las  lámparas». 

(H)  M:  «el  lado». 

(,ü)  M:  «y  dispuso». 

(“)  M:  «a  la  entrada  (o:  puerta)  del  tabernáculo». 

(,2)  Falta  en  texto,  está  en  I. 

(,3)  Lit:  «allí». 

(M)  M:  «y  colocó  allí  agua»;  en  Ps:  «agua  viva»,  es  decir,  corriente. 


272 


NEOFITI  I 


Ex  40,  19-31 


bvb  p  'ibv  xiatran  x^an  rv  ’nn  marca  bv  nona  rr  o-iei 

••nrca  n*  apa  n  na  -pn 
nnnntn  nmx  bv  mnnx  ir*  miri  nmx  nb  nrmno  rp  non 

•■bvb  p  nmx  bv  nn-naa  rr  ami 
V’[d]ki  ncnan  nnana  n*  ■nin  marca  nb  nmx  rr  V»xi 
¡nrca  rr  •’•*■*  mpaa  na  yn  nnnnoa  nmx  V» 
na1?  xnesV  x^arcaa  •’i'narc  bv  xian  prcaa  mina  rp  nm 

¡nnaria  ]a 

¡nrca  rr  •*■*■*  apa  n  na  -pn  ***’■*  mp  max  anV  ano  'i1?»  aaoi 
xjarcaa  aViarc  bs  mina  VapV  xiaa  prcaa  nnma  rr  •nrci 

sxam  p 

¡nrca  rr  •’■’•’  apaa  na  “pn  w  aap  mrxia  “?s?xi 
¡nnana  aap  x:aa  prcaa  nanaa  nnaaa  rp  •man 
¡nrca  rr  ■**•■’  apa  n  na  "pn  paa  paca  map  -a*?»  nací 

¡xiarca1?  xsnna  nona  n*  airci 
n*  'ibx  aaoi  xiaa  prca  xnarca  snn  'Tirc  nn*?sn  xnaaa  rpi 
¡nrca  n*  ■’•’■’  apa  n  na  -pn  [nnma  na]  nn*?s? 
¡rciap1?  p-a  pn  ana  nnana  7-m  xaan  prca  po  nava  ir  *mn 
¡jimVn  m  iinn*  rr  ai  ai  ]-inx  nrca  ma  prcnpa 


19  noiD]  nia-T  p»a  M  |  V»1?  p]  [VsiJVd  I  1  nps  -i]  'sn  I  "-J 
”-n  nna'n  M  ]|  20  nins  u1?  ...  non]  mnx  ’mV  pin  n*  nrca  aor 

’m1?  na^p  "m1?  pin  hidVik  n-aa  n«  bv  pa”p  pwi  a-nna  n-1?  la’n-n’xn 
mnxa  nnvmo  M  |  bsb  p]  [‘j]»*?»  I  ||  21  macra  u*?]  ’wnb  M 

V’[ü]xi]  ’rsxi  in  text!  |  n’pDn]  mut  in  Tps  n  a  I;  ’psn  I  |  ’”]  m»-» 

”H  M  !l  22  nVisrc]  aneo  M  |  wids1?]  míos  p  M  ||  23  mno 

n’DX  ün1?]  ”bn  niro  M;  cf  39,  36  f’DX  uto  on1?]  |  nps  n]  'dt  1 
w]  ”’n  n-nm  M  II  24  nmia]  n-Tuia  M  |  nVisrc]  mo'o  M  p 

xarn]  ’na  I  ||  25  *?»to]  moi  M  |  apsn]  mut  in  apa  n  a  I;  'sn  I  | 

",]  ”n  n’na’a  M  ||  27  nps  n]  ’Dn  1 1  w]  '”n  maro  M  ||  28  nons 

xsnm]  ’t[n]  oíd  M  ||  29  xiaira  inn]  -©a1?  ’ina  M  l  [nnma  nn]] 

desider  in  text,  add  cum  errore  transcript  in  I  |  nn1?!?]  +  nnana  nn 
yn  [leg  nnma]  I  |  nps  -n]  ’dt  I  |  -■'■,]  ,v,n  nna-a  Mil  30  p-a  ...  ann] 
D-a  pn  mn  M  ||r  31  pnx]  [pi]nm  M. 


19 

20 

21 

22 

23 

24 

25 

26 

27 

28 

29 

30 

31 


23.  ÉXODO 


273 


Ex  40,  32-38  N  E  O  F  I  T  I  I 

32  Al  entrar  en  la  tienda  de  la  reunión  y  al  acercarse  al  altar  se  lavaban, 
tal  como  Yahweh  (])  había  ordenado  a  Moisés. 

33  Y  levantó  el  patio  todo  alrededor  del  tabernáculo  y  del  altar  y  colocó 
la  cortina  de  la  puerta  del  patio  con  lo  que  terminó  Moisés  la  obra, 

34  y  cubrió  la  nube  la  tienda  de  la  reunión,  y  la  Gloria  (2)  de  la  Sekiná  de 
Yahweh  llenó  (3)  el  tabernáculo. 

35  Y  no  podía  Moisés  entrar  en  la  tienda  de  la  reunión  porque  había 
asentado  (4)  en  ella  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh,  y  la  Gloria  de 
la  Sekiná  de  Yahweh  llenaba  f)  el  tabernáculo. 

36  Y  cuando  se  levantaba  (6)  la  nube  (de  sobre  el  tabernáculo)  C),  se 
ponían  en  marcha  los  hijos  de  Israel  en  todas  sus  etapas, 

37  y  si  no  se  alzaba  la  nube  no  se  ponían  en  marcha  hasta  el  día  en  que 
se  alzaba. 

38  Porque  la  nube  de  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh  estaba  (8)  sobre 
el  tabernáculo  durante  el  día,  y  durante  la  noche  había  en  ella  fuego  a 
los  ojos  de  toda  la  casa  (9)  de  Israel,  en  todas  sus  etapas. 


(J)  M:  «el  Verbo  de  Yahweh». 

(2)  M:  «y  con  la  Gloria». 

(3)  M:  «llenó». 

(4)  M:  «se  había  asentado». 

(5)  M:  «(en  ella)  la  nube  y  con  la  Gloria  de  la  Sekiná  de  Yahweh  llenaba». 

(6)  M:  «y  al  levantarse». 

O  Falta  en  texto,  añadido  en  M. 

(8)  M:  «cubría». 

(9)  M:  «(y  el  fuego)  brillaba  sobre  ella  toda  la  noche,  viéndo(lo)  toda  la  casa...» 


274 


NEOFIT1  I 


Ex  40,  32-38 


iwipir  nnano  'ai  Vy  jm'rvianpai  xio't  prcnV  pnVy'oa  32 

¡ntro  rr  ipa  n  no  yn 

snn  oíd  rr  'tupi  nnanoVi  niairoV  nrn  nm  nmn  rr  D'pxi  33 

¡nmay  n'  nrco  aVtrxi  nn*n 

¡marco  n'  nVo  "'n  nni'arc  ip'xi  xio't  prco  rr  xiiy  'oai  34 
nnrarc  np'x  'iVy  'nrcx  mnx  xio't  prcoV  Vy'oV  nrco  Va'  xVi  35 

¡marco  xVo  "'n  nnrarc  np'xi  '"i 
Vaa  Vxnrc'  'ia  ]iVo[']  [marco  'iiVyo]  mis  mpVnoxai  36 

yn['i]Voo 

¡pVno'  n  xor  m?  pVtr  xVi  miy  pVno'  xV  pxi  37 
rmn  xnrcxi  xoo'xa  xiarco  Vi?  '"n  xnrarc  np'x  p»  mnx  38 
¡jimiVoo  Vaa  Vxnrc'  n'a  Va  'ryV  n'a  x'V'Va 


32  iutnprr]  jwnp'  M  |  npo  n]  'dt  I  |  w]  ”n  n’na’a  M  ||  33 

nmis]  ’r»  M||  34  np’ta]  np’3i  M  |  nVa]  xVa  M  ||  35  Vira1?] 

Viv^a^]  M  |  n&N]  m©  M  |  «Va ...  np-N]  xVa  ’”*t  nnrair  np’ai  nu»  M 

36  rnpVnoxai]  mpVom  M  |  [mapa  -uVaa]]  desider  in  text,  add  in  M  | 
pVa[']]  pVai  in  text  |  *733]  VsV  M  |  pnp^aa]  pnr^aa  in  text  || 

37  ptc]  D’to  I  |  pVno’  n]  'oto  I  ||  38  np’K]  np’  M  |  '"i]  +  mn 

[Vbjaa  M  l  Naa-N3]  'a-a  1 1 ...  nn'n]  n'V’V  Va  nVy  [leg  mma]  mma  mn 
n'3  *73  pan  M. 


275 


ANEXO  I 

TRADUCCIÓN  FRANCESA 


CHAPITRE  I 

1  Voici  les  noms  des  fils  d’Israél  qui  entrérent  en  Égypte  avec  Jacob;  ils 
entrérent  chacun  avec  les  hommes  de  sa  maison: 

2  Rubén,  Siméon,  Lévi  et  Juda, 

3  Issachar,  Zabulón  et  Benjamin, 

4  Dan  et  Nephtali,  Gad  et  Aser. 

5  Le  total  des  personnes  issues  des  reins  de  Jacob  fut  de  soixante-dix 
personnes  avec  Joseph  qui  était  en  Égypte  (]). 

6  Joseph  mourut,  puis  tous  ses  fréres  et  toute  cette  génération. 

7  Les  enfants  d’Israél  devinrent  puissants,  eurent  des  enfants  et  se  mul- 
tipliérent. 

8  Alors  se  leva  sur  l’Égypte  un  nouveau  roi  qui  ne  connaissait  pas  Joseph 
et  il  ne  marcha  point  selon  ses  lois. 

9  II  dit  á  son  peuple:  «Voici  que  le  peuple  des  enfants  d’Israél  est  plus 
nombreux  et  plus  fort  que  nous; 

10  venez,  prenons  contre  eux  des  mesures  malfaisantes  (2);  décrétons  des 
lois  (par  lesquelles)  nous  les  réduirons  avant  qu’ils  ne  se  multiplient  et 
qu’il  n’arrive,  au  cas  oü  surviendrait  la  guerre,  qu’ils  aillent  se  joindre 
eux  aussi  á  nos  ennemis,  fassent  la  guerre  contre  nous,  mettent  un  roi 
á  leur  tete  et  remontent  du  pays.» 

1 1  lis  leur  imposérent  done  des  chefs  de  corvée  pour  les  tourmenter  par 
leurs  corvées.  Ils  construisirent  ainsi  des  cités  fortifíées  pour  Pharaon, 
Tanis  et  Pelusium. 

12  Mais  tandis  qu’on  les  tourmentait,  ils  devenaient  de  plus  en  plus 
nombreux  et  de  plus  en  plus  forts  et  les  Égyptiens  éprouvérent  de 
l’inquiétude  devant  le  peuple  des  enfants  d’Israél. 

0)  M:  «(qui)  était  jusqu'alors». 

(2)  M:  «(venez)  done  et  prenons  conseil  au  sujet  des  secrets  de  la  guerre». 


279 


Ex  1,  13-22 


NEOFITI  I 


13  Et  les  Égyptiens  réduisirent  les  enfants  d’Israél  en  servitude,  avec 
dureté, 

14  et  ils  leur  rendirent  la  vie  amére  dans  un  dur  travail,  dans  l’argile  et  la 
brique  (’)  et  toutes  sortes  de  travaux  dans  la  campagne,  toutes  sortes 
de  travaux  auxquels  ils  étaient  soumis  avec  dureté. 

15  Et  le  roi  d’Égypte  dit  aux  accoucheuses  des  Hébreux  — Pune  avait 
nom  Shiphrah  (2)  et  le  nom  de  la  seconde  était  Pu'ah— , 

16  il  dit:  «Quand  vous  accoucherez  les  femmes  des  Hébreux,  vous 
regarderez  les  siéges:  si  c’est  un  enfant  mále,  vous  le  mettrez  á  mort  et 
si  c’est  une  filie,  vous  (la)  laisserez  vivre.» 

17  Mais  les  accoucheuses  craignirent  Yahvé  et  elles  ne  fírent  point  comme 
le  leur  avait  dit  le  roi  d’Égypte  et  elles  laissérent  les  enfants  en  vie. 

18  Le  roi  d’Égypte  appela  les  accoucheuses  et  leur  dit:  «Pourquoi  avez- 
vous  fait  cette  chose  et  avez-vous  laissé  les  enfants  en  vie?» 

19  Les  accoucheuses  dirent  á  Pharaon:  «C’est  que  les  femmes  des  Hébreux 
ne  sont  pas  comme  les  femmes  égyptiennes,  elles  sont  vigoureuses. 
Avant  que  l’accoucheuse  n’arrive  prés  d’elles,  elles  supplient  leur  Pé- 
re  (3)  qui  est  dans  les  cieux,  celui-ci  leur  répond  et  elles  mettent  au 
monde.» 

20  Yahvé  favorisa  les  accoucheuses;  le  peuple  se  multiplia  et  devint 
extrémement  puissant. 

21  Et  parce  que  les  accoucheuses  avaient  craint  Yahvé,  elles  s’acquirent 
un  bon  renom  au  milieu  (4)  de  la  maison  d’Israél  et  (Yahvé)  leur  fit  des 
maisons,  la  maison  de  la  royauté  et  la  maison  du  souverain  sacerdoce: 
Miryam  prit  la  couronne  de  la  royauté  et  Jokébéd  prit  la  couronne  du 
souverain  sacerdoce. 

22  Et  Pharaon  ordonna  á  tout  son  peuple,  en  disant:  «Tout  enfant  mále 
qui  naitra  aux  Juifs,  projetez-le  dans  le  fleuve,  mais  laissez  vivre  tout 
enfant  de  sexe  féminin  » 


(*)  I:  «et  dans  les  briques». 

(z)  M:  «c’était  Jokébéd,  et  le  nom  de  la  seconde  était  Pu'ah,  c'était  Miryam». 

(3)  I:  «(elles  prient)  devant  Yahvé  et  il  les  exauce  et  elles  mettent  au  monde». 

(4)  MI:  «(au  milieu)  des  générations  et  ils  leur  fírent  des  maisons». 

M  2:  «maisons  du  souverain  sacerdoce,  maisons  de  prophétie  et  maisons 
de  royauté»  (=  maisons  de  prétres,  de  prophétes  et  de  rois). 


280 


NEOFITI  I 


Ex  2,  1-11 


CHAPITRE  II 

1  Un  homme  (!)  de  la  maison  de  Lévi  s’en  fut  et  prit  (pour  femme)  la 
filie  (2)  de  Lévi. 

2  La  femme  confuí  et  enfanta  un  fils.  Elle  vit  qu’il  était  beau  (:í)  et  elle 
le  cacha  pendant  trois  mois. 

3  Mais  ne  pouvant  le  cacher  plus  longtemps,  elle  prit  pour  lui  une 
corbeille  de  papyrus,  la  calfata  avec  de  l’asphalte  et  de  la  poix,  y 
déposa  l’enfant  et  elle  la  plaga  dans  le  pátis,  sur  la  rive  du  fleuve. 

4  Sa  soeur  se  posta  á  distance  pour  savoir  (J)  ce  qui  lui  adviendrait. 

5  Or  la  filie  de  Pharaon  descendit  se  rafraichir  au  (5)  fleuve  et  ses  sui- 
vantes  marchaient  sur  la  berge  du  fleuve.  Elle  vit  la  corbeille  au  milieu 
du  pátis  (6)  et  envoya  sa  servante  pour  la  prendre. 

6  Elle  ouvrit,  vit  l’enfant  et  voici  que  l’enfant  était  en  pleurs.  Elle  eut 
compassion  pour  lui  et  dit:  «Celui-ci  est  un  enfant  des  Hébreux.» 

7  Sa  soeur  dit  alors  á  la  filie  de  Pharaon:  «Puis-je  aller  te  quérir  une 
nourrice  d’entre  les  femmes  des  Hébreux,  pour  qu’elle  allaite  l’enfant 
pour  toi?» 

8  La  filie  de  Pharaon  lui  dit:  «Va!»  Et  la  jeune  filie  (7)  s’en  fut  et  appela 
la  mere  de  l’enfant. 

9  La  filie  de  Pharaon  lui  dit:  «Emporte  cet  enfant  et  allaite-le  pour  moi 
et  moi  je  te  donnerai  ton  salaire.»  Et  la  femme  prit  l’enfant  et  Tallaita. 

10  L’enfant  grandit  et  elle  Fapporta  á  la  filie  de  Pharaon.  II  fut  pour  elle 
comme  un  fils  et  elle  l’appela  du  nom  de  Moise  et  dit:  «C’est  que  je 
l’ai  sauvé  des  eaux». 

1 1  II  advint,  en  ces  jours-lá,  que  Moise  grandit  et  qu’il  sortit  vers  ses  fréres 
et  vit  leurs  corvées.  II  vit  aussi  un  homme  égyptien  qui  frappait  un 
homme  hébreu  d’entre  ses  fréres. 


(')  M:  «un  homme  lévite  de  la  tribu  de  Lévi». 

(2)  M:  «(et  prit)  pour  lui  Jokébéd,  sa  fiancée,  pour  femme». 

(3)  Litt:  bon  (tob). 

(4)  M:  «quelle  serait  la  fin  de  l’enfant». 

(5)  M:  «sur  la  rive  du  fleuve  et  les  jeunes  filies». 

(8)  M:  «des  papyrus». 

(7)  D’aprés  M.  Le  texte  a:  «sa  suivante». 


281 


Ex  2,  12-23 


N  EOF1TI  I 


12  II  regarda  (])  de-ci  de-lá  et  vit  qu’il  n’y  avait  lá  personne;  il  tua  l’Égyp- 
tien  et  le  cacha  dans  le  sable. 

13  II  sortit  encore  le  second  jour  et  voici  que  deux  (2)  hommes  hébreux  se 
querellaient.  II  dit  au  coupable:  «Pourquoi  done  frappes-tu  ton  com- 
pagnon?» 

14  (Et  il  dit):  (3)  «Qui  fa  établi  seigneur  et  chef  sur  nous?  Est-ce  que  tu 
as  décidé  de  me  tuer  comme  tu  as  tué  l’Égyptien?»  Moíse  prit  peur  et 
dit:  «Voici  que  maintenant  (4)  la  chose  se  sait.» 

15  Pharaon  entendit  cette  chose  et  il  chercha  á  mettre  Moíse  á  morí. 
Moíse  s’enfuit  done  de  devant  Pharaon  et  demeura  au  pays  de  Madian. 
II  s’assit  auprés  du  puits. 

16  Or  le  seigneur  de  Madian  avait  sept  filies.  Elles  vinrent  puiser  et 
remplirent  les  abreuvoirs  (5)  pour  faire  boire  le  petit  bétail  de  leur  pére. 

17  Puis  survinrent  les  pasteurs  qui  les  chassérent.  Mais  Moíse  se  leva,  les 
(en)  délivra  et  donna  á  boire  á  leur  petit  bétail. 

18  Elles  s’en  vinrent  vers  Raguél,  leur  pére,  qui  leur  dit:  «Pourquoi  vous 
étes-vous  dépéchées  de  revenir  aujourd'hui?»  ((i) 

19  Elles  disent:  «Un  homme  cgyptien  nous  a  délivrées  des  mains  des 
pasteurs;  il  a  méme  puisé  pour  nous  et  fait  boire  notre  petit  bétail.»  (7) 

20  Et  il  dit  á  ses  filies:  «Et  oü  est-il?  Pourquoi  done  avez-vous  laissé  (aller) 
l’homme?  Appelez-le  et  qu’il  prenne  de  la  nourriture.»  (h) 

21  Et  Moíse  se  mit  á  demeurer  auprés  de  V homme.  11  donna  (9)  pour 
femme  á  Moíse  Séphorah,  sa  filie. 

22  Elle  enfanta  un  fils  et  l’appela  du  nom  de  Gershom,  car  il  dit:  «Je  suis 
habitant  et  résident  en  terre  étrangére.» 

23  II  advint,  durant  ces  nombreux  jours,  que  le  roi  d’Égypte  mourut.  Les 
enfants  d’Israél  gémirent  de  la  servitude  et  se  mirent  á  crier  et  leur 
clameur  monta  devant  Yahvé  (du  fond)  de  la  servitude  (l0). 


(')  MI:  «...en  esprit  de  prophétie  ce  monde-ci  et  le  monde  á  venir  et  vit  qu’il 
n’y  avait  pas  d’homme  pur  á  sortir  de  lui;  (et)  il  frappa  l’Égyptien  et  le  cacha  dans 
le  sable». 

M  2:  «Moíse  considéra  dans  l’esprit  saint  les  deux  mondes  et  il  vit  qu’il  ne 
devait  point  surgir  de  prosélyte  de  cet  Égyptien  et  il  frappa  l’Égyptien  et  le  cacha  dans 
le  sable». 

(2)  M:  «Dathan  et  Abiram,  hommes  juifs,  se  querellant». 

(3)  Manque  dans  le  texte. 

(4)  M:  «En  vérité,  (la  chose)  est  connue». 

(5)  M:  «les  auges». 

(b)  M:  «(Pourquoi)  vous  étes-vous  hátées». 

(7)  M:  «le  petit  bétail». 

(8)  M:  «4-  un  peu  de». 

(9)  I:  «il  donna»  (autre  verbe). 

(10)  M:  «de  leur  servitude». 


282 


NEOFITI  I 


Ex  2,  24-3,  7 


24  Leur  clameur  fut  entendue  devant  Yahvé  et  Yahvé,  dans  sa  miséricor- 
dieuse  bonté,  se  souvint  de  Talliance  (*)  qu’il  avait  établie  avec  Abra- 
ham,  Isaac  et  Jacob. 

25  L’esclavage  des  enfants  d’Israél  fut  manifesté  devant  Yahvé  et  il  décida 
par  sa  Parole  de  les  líbérer. 

CHAPITRE  III 

1  Moise  faisait  paitre  le  petit  bétail  (de  Jéthro,  son  beau-pére,  seigneur 
de  Madian  et  il  mena  le  petit  bétail)  (2)  par-delá  (3)  le  désert  et  arriva 
á  la  montagne  sur  laquelle  apparut  la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé, 
Horeb. 

2  L’Ange  de  Yahvé  lui  apparut  dans  des  flammes  de  feu  (4)  du  milieu 
d’un  buisson  ('•).  II  regarda  et  voici  que  le  buisson  était  embrasé  par  le 
feu  et  le  buisson  n’était  point  consumé  (“)• 

3  Moise  se  dit:  «Je  vais  done  faire  un  détour  et  voir  cette  grande  visión 
(et)  pourquoi  le  buisson  ne  se  consume  point.»  (7) 

4  II  fut  manifesté  devant  Yahvé  que  Moise  avait  fait  un  détour  pour 
voir;  la  Parole  (8)  de  Yahvé  l’appela  du  milieu  du  buisson  et  lui  dit: 
«Moise,  Moise!»  Moise  répondit  dans  la  langue  du  sanctuaire  et  dit: 
«Me  voici!» 

5  II  dit:  «N'approche  point  d’ici!  (!>)  Enléve  tes  chaussures  de  tes  pieds, 
car  le  lieu  oú  tu  te  tiens  est  un  lieu  saint.» 

6  Puis  il  dit:  «Je  suis  le  Dieu  de  ton  pére,  le  Dieu  d’Abraham,  le  Dieu 
d’Isaac  et  le  Dieu  de  Jacob.»  Et  Moise  se  couvrit  la  face,  car  il  craignait 
de  regarder  la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé. 

7  Yahvé  dit:  «J’ai  bien  vu(l°)  Taffliction  de  mon  peuple  qui  est  en  Égypte 
et  j’ai  entendu  sa  clameur  devant  ses  oppresseurs,  car  leur  esclavage  est 
manifesté  devant  moi  (n)- 


(')  M:  «son  alliance». 

(2)  Omis  dans  le  texte  par  homoioteleuton. 

(3)  I:  «par  le  chemin». 

(4)  M:  «(et  vint?)  la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé  sur  lui  dans  des  flammes 
de  feu». 

(5)  M:  «dans  les  buissons». 

(*)  M:  «...vert  et  ne  se  consumait  pas». 

(7)  M:  «(pour)quoi  le  buisson  reste  vert  et  ne  se  consume  pas». 

(8)  M:  «les  anges». 

(*)  M:  «...pour  venir.  Retire  tes  sandales  de». 

(,0)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  (dit):  (L’affhction)  est  manifestée  devant  moi». 

(n)  M:  «leurs  afflictions». 


283 


Ex  3,  8-15 


NEOFIT  I  I 


8  Je  me  suis  manifesté  par  ma  Parole  pour  les  sauver  des  mains  des 
Egyptiens  et  pour  (les)  (')  faire  monter  de  ce  pays  au  pays  beau  et 
spacieux,  au  pays  qui  produit  des  fruits  excellents,  purs  comme  le  iait 
et  doux  (2)  comme  le  miel,  au  pays  des  Cananéens,  des  Hittites,  des 
Amorrhéens,  des  Perizziens,  des  Amorrhéens  (sic),  des  Hévéens  et  des 
Jébuséens. 

9  Voici  done  que  maintenant  la  clameur  des  enfants  d'Israélesl  montée 
vers  moi  et  que  sont  également  manifestées  devant  moi  les  oppressions 
dont  les  Egyptiens  les  oppriment. 

10  Et  maintenant,  va!  Je  t’enverrai  vers  Pharaon  et  tu  feras  sortir  d’Égyp- 
te  mon  peuple,  les  enfants  d’Israél,  pour  étre  liberes.» 

11  Et  Moise  dit  devant  Yahvé:  «Qui  suis-je  pour  que  je  m’en  aille  vers 
Pharaon  et  que  je  fasse  monter  (3)  d’Égypte  les  enfants  d’Israél, 
libérés?» 

12  II  dit:  «(Avec)  ma  Parole  je  serai  (“)  avec  toi.  Et  ceci  sera  pour  toi  signe 
que  ma  Parole  t’a  envoyé:  quand  tu  auras  fait  sortir  (3)  le  peuple 
d’Égypte,  vous  rendrez  un  cuite  devant  Yahvé  sur  cette  mon  tagne.» 

13  Et  (Moise)  (6)  dit  devant  Yahvé:  «Voici  que  je  m’en  vais  vers  les 
enfants  d'lsraél  et  je  leur  dirai:  Le  Dieu  de  vos  péres  m’a  envoyé  vers 
vous.  S’ils  me  disent:  Quel  est  son  nom?  Que  leur  dirai-je?» 

14  Yahvé  (7)  dit  á  Moise:  (8)  «Je  suis  qui  je  suis.»  Puis  il  dit:  «Tu  parleras 
ainsi  aux  enfants  d’lsraél:  Celui  qui  parla  et  le  monde  fut  dés  le  com- 
mencement  et  (Celui)  qui  doit  lui  dire:  Sois!  et  il  sera,  c’est  Lui  qui  m’a 
envoyé  vers  vous.» 

15  Et  Yahvé  dit  encore  á  Moise:  «Ainsi  (9)  tu  parleras  aux  enfants  d’Is- 
raél:  Yahvé,  le  Dieu  de  vos  péres,  le  Dieu  d’Abraham;  le  Dieu  d’Isaac 
et  le  Dieu  de  Jacob,  m’a  envoyé  vers  vous.  C’est  lá  mon  nom  á  jamais 
et  c’est  lá  mon  mémorial  pour  toutes  les  générations. 


(')  Sic  M.  Le  texte  a:  «pour  vous  faire  monter». 

(2)  M:  «savoureux». 

C)  M:  «que  je  fasse  sortir». 

(4)  Ou  bien,  avec  M:  «(Ma  Parole)  sera».  M:  «á  ton  aide;  et  cela  pour  vous»  =  Ps. 

(5)  M:  «...que  je  t’ai  envoyé:  quand  tu  auras  fait  sortir  le  (peuple)». 

(6)  Omis  dans  le  targum. 

(7)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  (dit)  á  Moise:  Celui  qui  dit  au  monde:  Sois!  et  il  fut; 
et  (celui  qui)  doit  lui  dire:  Sois!  et  il  sera,  a  dit:  Tu  parleras  ainsi  aux  enfants  d’Israél: 
Je  suis  m’a  envoyé». 

(8)  M:  «Moi  j’existais  avant  que  le  monde  füt  créé;  et  moi  j’ai  existé  depuis  la 
création  du  monde;  moi  je  suis  celui  qui  vous  assistait  (fut  á  votre  aide)  dans  l’exil 
des  Egyptiens  et  moi  je  suis  celui  qui  vous  assistera  pour  toutes  les  générations.  Et  il 
dit:  Tu  parleras  ainsi  aux  enfants  d’lsraél:  Je  suis  m’a  envoyé  vers  vous». 

(9)  M:  «La  Parole  de  Yahvé  (dit)  á  Moise  une  seconde  fois:  Ainsi...». 


284 


N  EO  F I T  1  I 


Ex  3,  16-22 


16  Va,  réunis  les  sages  d’Israél  et  dis-leur:  Yahvé,  le  Dieu  de  vos  peres, 
m’est  apparu,  le  Dieu  d’Abraham,  Isaac  et  Jacob  ('),  en  disant:  Yahvé 
s’est  souvenu  de  vous  (-)  et  de  ce  que  vous  ont  fait  les  Égyptiens  (3), 

17  et  j’ai  décidé,  par  sa  (?)  Parole,  de  vous  faire  remonter  de  l’esclava- 
ge  (4)  des  Égyptiens  au  pays  des  Cananéens,  des  Hittites,  des  Amor- 
rhéens,  des  Perizziens,  des  Hévéens  et  des  Jébuséens,  au  pays  qui 
produit  des  fruits  (5)  purs  comme  le  lait  et  doux  (“)  comme  le  miel. 

18  lis  écouteront  ta  voix  et  tu  iras,  toi  (7)  et  les  sages  d’Israél,  vers  le  roi 
d’Égypte  et  vous  lui  direz:  Yahvé,  le  Dieu  des  Hébreux,  nous  est 
apparu.  Maintenant  done,  puissions-nous  aller  pour  une  route  de  trois 
jours  de  marche  dans  le  désert  et  sacrifier  en  présence  de  Yahvé,  notre 
Dieu. 

19  Je  sais,  moi,  que  le  roi  d’Égypte  ne  vous  laissera  pas  partir,  pas 
méme  (8)  par  la  main  qui  est  puissante. 

20  Mais  j’enverrai  (9)  la  plaie  de  mes  chátiments  et  je  mettrai  á  mort('°) 
les  Égyptiens  par  tous  les  prodiges  (* 1 )  de  ma  main  que  j’opérerai  parmi 
eux;  aprés  quoi,  il  vous  laissera  aller. 

21  Je  donnerai  á  ce  peuple  (de  trouver)  faveur  aux  yeux  des  Égyptiens  et 
il  adviendra  que,  lorsque  vous  partirez,  (vous  ne  vous  en  irez  point)(12) 
(les  mains)  vides. 

22  La  femme  demandera  á  son  hótesse  et  á  sa  voisine  qui  habite  dans  sa 
maison,  des  objets  d’argent,  des  objets  d’or  et  des  vétements  et  vous 
les  mettrez  á  vos  fils  et  á  vos  filies  et  vous  dépouillerez  les  Égyptiens.» 


(1)  M:  «le  Dieu  d’Isaac  et  le  Dieu  de  Jacob». 

(2)  M:  «je  me  suis  souvenu  de  vous  dans  ma  miséricordieuse  bonté». 

(3)  M:  «l’esclavage  qu’ils  vous  ont  fait  subir  en  Égypte». 

(4)  M:  «des  afílictions»  (?) 

(5)  M:  +  «beaux». 

(fl)  M:  «savoureux». 

(7)  M:  «(ils  écouteront)  la  voix  de  tes  paroles  et  tu  entreras,  toi...». 

(8)  II  semble  bien  que  le  texte  hébreu  que  suit  ici  N  est  corrompu  et  doit  étre 
corrige  ainsi,  avec  M  (=  LXX  et  Vg):  «sinon  par  une  main  puissante». 

(9)  M:  «et  je  lácherai». 

(10)  M:  «et  je  frapperai». 

(M)  M:  «avec  tous  mes  signes  prodigieux». 

(12)  Omis  dans  le  texte  par  homoioteleuton. 


285 


Ex  4,  1-10 


N  EO  F I T  1  I 


CHAPÍTRE  IV 

1  Moíse  répondit  et  dit:  «Et  s’ils  (‘)  ne  me  croient  pas  et  n’écoutent  point 
ma  voix,  mais  se  mettent  á  dire:  Yahvé  ne  t’est  pas  apparu!»  (") 

2  Yahvé  (3)  lui  dit:  «Qu’est-ce  qu’il  y  a  dans  ta  main?»  II  dit:  «Un 
báton.» 

3  II  dit:  «Jette-le  á  terre!»  II  le  jeta  (4)  á  terre  et  il  devint  un  serpent.  Et 
Moíse  s’enfuit  de  devant  lui. 

4  Yahvé  dit  á  Moíse:  «Étends  ta  main  et  saisis-le  par  laqueue!»Il  étendit 
sa  main  et  le  saisit  et,  dans  la  paume  de  sa  main,  il  redevint  un 
báton  (5). 

5  «C’est  afín  qu’ils  croient  (G)  que  Yahvé  (3)  t’est  apparu,  le  Dieu  de 
leurs  peres,  le  Dieu  d’Abraham,  le  Dieu  d’Isaac  et  le  Dieu  de  Jacob.» 

6  II  lui  dit  (7)  encore:  «Introduis  done  ta  main  dans  ton  sein!»  II  intro- 
duisit  sa  main  dans  son  sein,  puis  la  sortit;  et  voici  que  sa  main  (était) 
lépreuse,  comme  la  neige. 

7  II  dit:  «Remets  done  ta  main  dans  ton  sein!»  Et  il  remit  sa  main  dans 
son  sein.  Puis  il  la  sortit  de  son  sein  et  voici  qu’elle  était  redevenue 
comme  (le  reste  de)  sa  chair. 

8  «Ainsi  s’ils  ne  te  croient  pas  et  n’écoutent  pas  la  voix  des  premiers 
prodiges,  ils  croiront  á  la  voix  du  dernier  (8)  prodige. 

9  Que  s’ils  ne  croient  pas  non  plus  á  ces  deux  prodiges  et  n’écoutent 
point  ta  voix,  tu  prendras  des  eaux  du  fleuve,  tu  les  verseras  sur  la  terre 
séche  et  les  eaux  que  tu  auras  prises  du  fleuve  deviendront  du  sang  sur 
la  terre  séche.» 

10  Et  Moíse  dit  devant  Yahvé:  «Je  te  prie,  par  la  miséricorde  de  devant 
toi,  Yahvé!  Moi,  je  ne  suis  point  homme  habile  á  parler,  ni  d’hier  ni 
d’auparavant,  ni  méme  depuis  le  moment  (9)  oú  tu  parles  avec  ton 
serviteur,  car  j’ai  la  bouche  paralysée  et  le  parler  difficile.»  (10) 


O  M:  «et  eux». 

(2)  M:  «La  Parole  de  Yahvé  (ne)  t’(est  pas  apparue)». 

(3)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(4)  M:  «Jette...  et  il  jeta». 

(5)  M:  «(il  redevint  un)  báton  dans  la  paume  de  ses  mains». 

(6)  I:  «qu’il  croie». 

(7)  M:  -p  «la  Parole  de  Yahvé». 

(“)  M:  «l’ultime». 

O  I:  «depuis  l’heure»  (=  le  moment). 

(10)  M:  «(la  bouche)  lourde». 


286 


NEOFITI  I 


Ex  4,  11-20 


1 1  Mais  Yahvé  O  dit  á  Moise  «Qui  a  donné  (la  bouche)  au  fíls  de  Phom- 
me?  Ou  qui  a  fait  les  muets  ou  les  sourds,  les  clairvoyants  ou  les 
aveugles  (2),  sinon  moi,  Yahvé?  (3) 

12  Maintenant  done,  va,  et  moi,  avec  ma  Parole,  je  serai  avec  le  discours 
de  ta  bouche  et  je  t’enseignerai  (A)  ce  que  tu  auras  á  dire.» 

13  II  dit:  «Je  te  prie,  par  la  miséricorde  de  devant  toi,  Yahvé!  Envoie 
done  (5)  (ton  message)  par  la  main  de  celui  á  qui  il  revient  d’étre 
envoyé.»  (6) 

14  La  colére  de  Yahvé  s’enflamma  contre  Moise  et  il  dit:  «N’y  a-t-il  pas 
Aaron,  ton  frére,  le  Lévite?  Je  sais  que  lui  saura  parler.  Voici  du  reste 
qu’il  vient  (7)  á  ta  rencontre;  il  te  verra  et  se  réjouira  en  son  coeur. 

15  Tu  lui  parleras  et  mettras  les  paroles  dans  sa  bouche.  Et  moi,  par  ma 
Parole,  je  serai  avec  le  discours  de  ta  bouche  et  avec  le  discours  de  sa 
bouche  et  je  vous  enseignerai  (8)  ce  que  vous  devrez  faire. 

16  C’est  lui  qui  parlera  pour  toi  (9)  au  pcuple  et  te  servirá  d’interpréte  et 
toi  tu  seras  pour  lui  celui  qui  cherche  instruction  de  (devant)  Yahvé. 

17  Prends  ce  báton  dans  ta  main,  avec  lequel  tu  opéreras  les  signes  pro- 
digieux.» 

18  Moise  s’en  fut  et  retourna(10)  chez  Jéthro,  son  beau-pére,  et  il  lui  dit: 
«Je  vais  done  m’en  aller  et  retourner  vers  mes  fréres  qui  sont  en  Égypte 
pour  voir  s’ils  sont  encore  en  vie.»  Et  Jéthro  dit:  «Va-t'en  en  paix'» 

19  Yahvé  dit  á  Moise,  en  Madian:  «Va-fen,  retourne  en  Égypte,  car  ils 
sont  morts(n)  tous  les  hommes  qui  en  voulaient  á  ta  vie.»  (,2) 

20  Moise  prit  done  sa  femme  et  ses  fíls,  les  fit  monter  sur  Pane  et  retourna 
au  pays  d’Égypte.  Et  Moise  prit  dans  sa  main  le  báton  avec  lequel 
s’étaient  opérés  les  prodiges  par-devant  Yahvé. 


(')  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(2)  M:  «celui  qui  voit  ou  les  aveugles». 

C)  M:  «n’est-ce  pas  moi,  Yahvé?». 

(4)  M:  «et  je  (te)  montrerai». 

(5)  M:  «(je)  te  prie),  mon  Seigneur,  envoie...». 

(6)  MI:  «par  la  main  de  celui  á  qui  il  revient  d’étre  envoyé». 

M  2:  «par  la  main  du  messager  (de  l’ange),  le  Messie  qui  doit  étre  envoyé» 
( Prob .  lire:  «le  roi  Messie»). 

O  M:  «qu’il  sort»  ou  «qu’il  est  sorti». 

(8)  M:  «je  serai  avec  le  discours  de  ta  bouche  et  avec  le  discours  de  sa  bouche 
et  je  vous  apprendrai». 

(9)  M:  «avec  toi». 

(10)  M:  «et  il  revint». 

(")  M:  «ils  sont  déchus  de  leur  fortune  et  voici  qu’ils  sont  réputés  comme  morts» 
=  Ps  Jon. 

(,2)  M:  «qui  en  voulaient  á  ta  vie  pour  te  tuer». 


287 


Ex  4,  21-30 


NEO  F  IT  I  I 


21  Yahvé  dit  á  Moise:  «Quand  tu  t’en  iras  pour  retourner  (')  en  Égypte, 
vois  tous  les  signes  que  j’ai  mis  en  ta  main.  Tu  les  accompliras  de- 
vant  (2)  Pharaon;  mais  moi,  j’endurcirai  son  coeur  et  il  ne  laissera 
point  aller  le  peuple. 

22  Alors  tu  diras  á  Pharaon:  Ainsi  a  parlé  Yahvé:  Israel  est  mon  fils 
premier-né  (3), 

23  et  je  Tai  dit:  Laisse  partir  mon  fils  pour  qu’il  rende  un  cuite  devant 
moi.  Mais  tu  as  refusé  de  le  laisser  aller  (4).  Voici  que,  moi,  je  vais 
tuer  ton  fils  premier-né!» 

24  II  advint  qu’en  route,  dans  le  caravansérail,  un  ange  de  devant  Yahvé 
le  rencontra  et  chercha  á  le  mettre  á  mort. 

25  Séphorah  prit  alors  une  pierre  et  trancha  le  prépuce  de  son  fils,  l’ap- 
procha  des  pieds  (5)  de  TExterminateur  et  dit:  «(Mon)  mari  voulait 
bien  (le)  circoncire,  mais  son  beau-pére  ne  Fa  point  laissé.  Et  mainte- 
nant  le  sang  de  cette  circoncision  a  expié  pour  les  péchés  de  ce  (son?) 
mari  que  voilá!» 

26  Et  Tange  (*)  le  laissa.  Alors  Séphorah  se  mit  á  louer  (Dieu)  et  dit: 
«Combien  cher  est  le  sang(7)  de  cette  (circoncision)  qui  a  sauvé  ce 
(son?)  mari  que  voilá  de  la  main  (H)  de  Tange  de  la  mort!»  (9) 

27  Yahvé  (10)  dit  á  Aaron:  «Va  á  la  rencontre  de  Moise  au  désert!»  II  s’en 
alia  et  le  rencontra  sur  la  montagne  du  Temple  de  Y ahvé  (l  1 )  et  il  le  baisa. 

28  Moise  raconta(l2)á  Aaron  toutes  les  paroles  de  Yahvé  par  lesquelles 
Yahvé  Tavait  envoyé  (et  tous  les  signes  qu’il  lui  avait  commandé 
d’accomplir)  (13). 

29  Et  Moise  s’en  alia  ainsi  qu’Aaron  et  ils  réunirent  tous  les  sages  des 
enfants  d’Israél. 

30  Aaron  dit  toutes  les  paroles  que  Yahvé  (10)  avait  dites  a  Moise  et 
accomplit  les  signes  aux  yeux  du  peuple  (14). 


(')  M:  «la  Parole  de  Yahvé  (dit)  á  Moise:  Lorsque  tu  t’en  iras  pour  retourner». 

(2)  M:  «devant  toi  et  tu  les  accompliras  devant». 

(3)  M:  «la  Parole  de  Yahvé:  Israel  est  mon  fils  premier-né». 

(4)  M:  «mes  fils  pour  qu’íls  rendent  un  cuite  devant  moi  et  tu  as  refusé  de  les 
laisser  partir». 

(5)  M:  «et  elle  jeta  sous  les  pieds  de». 

(fl)  M:  «fange  exterminateur  (le  laissa).  Alors  il  (elle?)  loua». 

(7)  I:  «  +  la  circoncision». 

(8)  I:  «des  mains  de». 

(e)  M:  «exterminateur». 

(,0)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(u)  M:  «sur  la  montagne  sur  laquelle  apparut  la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé». 
(,2)  M:  «et  (Moise)  rapporta». 

(13)  Manque  dans  le  texte. 

(14)  M:  «devant  Pharaon». 


288 


NEOFITI  I 


Ex  4,  31-5,  10 


31  Et  le  peuple  crut  au  nom  de  la  Parole  de  Yahvé  et  ils  entendirent  que 
Yahvé,  dans  sa  miséricordieuse  bonté,  s’était  souvenu  des  enfants 
d’Israél  ( 1 )  et  que  leurs  souffrances  étaient  connues  devant  Lui.  Ils  se 
prosternérent,  glorifiérent  et  louérent  (Dieu). 

CHAPITRE  V 

1  Aprés  cela,  Moíse  et  Aaron  entrérent  et  dirent  á  Pharaon:  «Ainsi  a 
parlé  Yahvé  (2),  le  Dieu  d’Israél:  Laisse  aller  le  peuple  pour  qu’ils 
célébrent  une  féte  en  ma  présence  dans  le  désert.» 

2  Pharaon  dit:  «Qui  est  Yahvé  que  je  doive  écouter  sa  voix  pour  laisser 
partir  Israel?  Pharaon  ne  sait  pas  qui  est  Yahvé  et  Israel,  je  ne  (le) 
laisserai  point  partir.» 

3  lis  disent:  «Le  Dieu  des  Hébreux  nous  est  apparu.  Puissions-nous  done 
aller  pour  une  route  de  trois  jours  de  marche  dans  le  désert  pour 
sacrifier  devant  Yahvé,  notre  Dieu,  de  peur  qu’il  (3)  ne  nous  atteigne 
par  la  peste  ou  le  glaive.» 

4  Le  roi  d’Égypte  leur  dit:  «Pourquoi  done,  Moíse  et  Aaron,  distrayez- 
vous  le  peuple  de  ses  occupations?  Allez-vous-en  á  vos  corvées!» 

5  Pharaon  dit:  «Voici  que  maintenant  la  population  (du  pays)  (')  est 
nombreuse  et  vous  iriez  les  distraire  de  leurs  corvées?»  (5) 

6  En  ce  jour-lá,  Pharaon  donna  des  ordres  aux  préposés  du  peuple  et  á 
ses  exacteurs,  en  disant: 

7  «Vous  ne  continuerez  point  á  donner  de  la  paille  au  peuple  pour 
fabriquer  des  briques  comme  hier  et  précédemment.  Qu’eux-mémes 
aillent  ramasser  de  la  paille  pour  eux! 

8  Mais  vous  leur  imposerez  la  méme  quantité  de  briques  qu’ils  faisaient 
hier  et  précédemment;  vous  ne  (la)  leur  réduirez  point,  car  ce  sont  des 
paresseux.  C’est  pour  cela  qu’ils  sont  en  train  de  crier,  en  disant: 
Laisse-nous  aller  et  sacrifier  devant  notre  Dieu! 

9  Que  Ton  impose  aux  hommes  un  surcroit  de  travail  et  qu’ils  l’exécutent 
et  ils  ne  s’occuperont  plus  (6)  avec  des  paroles  fallacieuses.» 

10  Les  exacteurs  du  peuple  et  ses  préposés  sortirent  et  parlérent  au  peuple 
en  disant:  «Ainsi  a  parlé  Pharaon:  Moi  je  ne  vous  donne  plus  de  paille. 


(’)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  (s’était  souvenue)  des  enfants  d’Israél». 
(2)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(:|)  M:  «le  Dieu  des  Hébreux  pour  que  ne  ...pas». 

(4)  Ajouté  par  I. 

(’)  M:  «de  leur  esclavage». 

(*)  M:  «ne  s’appuieront  plus». 


24.  EXODO 


289 


Ex  5,  11-21 


NEOFITI  I 


1 1  Allez  vous-mémes,  procurez-vous  de  la  paille  d’oü  vous  en  trouverez, 
car  on  ne  réduira  (*)  en  ríen  vos  corvées.» 

12  Alors  le  peuple  s’égailla  (2)  dans  tout  le  pays  d’Égypte  pour  ramasser 
du  chaume  pour  (faire)  la  paille  (hachée). 

13  Et  les  exacteurs  les  pressaient,  en  disant:  «Accomplissez  votre  tache,  la 
quantité  journaliére,  tout  comme  lorsque  Ton  vous  donnait  de  la 
paille!»  (:1) 

14  Puis  les  préposés  des  enfants  d’Israél  que  les  exacteurs  de  Pharaon 
avaient  mis  á  leur  tete  furent  chátiés,  en  disant:  «Pourquoi  n’avez-vous 
pas  achevé  la  quantité  de  briques  (4)  que  vous  avez  á  fabriquer,  ni  hier 
ni  aujourd’hui,  comme  hier  et  précédemment?» 

15  Les  préposés  des  enfants  d'Israél  s’en  vinrent  crier  (5)  devant  Pharaon, 
en  disant:  «Pourquoi  done  agis-tu  ainsi  (6)  á  l’égard  de  tes  serviteurs? 

16  On  ne  donne  point  de  paille  á  tes  serviteurs  et  toi,  tu  nous  dis,  á 
nous  (7),  tes  serviteurs:  Faites  des  briques!  Voici  que  tes  serviteurs  ont 
été  chátiés;  mais  la  faute  en  est  á  Pharaon  et  au  peuple.»  (8) 

17  II  dit:  «Vous  étes  des  paresseux,  des  paresseux!  C’est  pour  cela  que 
vous  dites:  Puissions-nous  aller  et  sacrifier  (!l)  devant  Yahvé! 

18  Et  maintenant,  allez  travailler!  Mais  on  ne  vous  donnera  pas  de  paille 
et  vous  aurez  á  fournir  la  (méme)  quantité  de  briques.» 

19  Les  préposés  des  enfants  d’Israél  les  virent  abattus  quand  ils  dirent: 
«Vous  ne  réduirez  point  votre  quantité  journaliére  de  briques.» 

20  lis  rencontrérent  Moise  et  Aaron  qui  se  tenaient  (10)  devant  eux  lors- 
qu’ils  sortirent  de  devant  Pharaon, 

21  et  ils  leur  dirent:  «Que  Yahvé  C1)  vous  apparaisse  et  juge!  Car  vous 
nous  avez  gratifiés  d’un  renom  détestable  aux  yeux  de  Pharaon  et  aux 
yeux  de  ses  offíciers  au  point  de  mettre  dans  leurs  mains(12)  Tépée  pour 
nous  tuer!» 


(')  M:  «je  ne  réduirai  (rien)». 

(2)  I:  «se  dispersa». 

(а)  M:  «(comme)  lorsqu’il  y  avait  de  la  paille». 

(4)  M:  «la  (au  lieu  de  votre)  quantité  de  briques». 

(5)  M:  «et  soupirérent  (?)». 

(б)  I:  «agit-on  ainsi». 

(7)  M:  «(eux)  ils  nous  disent». 

(H)  M:  «(sont)  coupables». 

(9)  I:  «et  nous  sacriñerons». 

(,ü)  M:  «postés  (devant  eux)». 

(")  M:  «la  Parole  de  Yahvé»  =  ms  D  (Guénizah). 

(,2)  M:  «...  vous  (juge);  car  vous  avez  rendu  notre  odeur  infecte  devant  Pharaon 
et  devant  ses  serviteurs,  en  donnant». 


290 


NEOFITI  I 


Ex  5,  22-6,  8 


22  Alors  Moise  retourna  devant  Yahvé  (l)  et  dit:  «Je  te  prie,  par  la 
miséricorde  de  devant  toi,  Yahvé!  Pourquoi  done  as-tu  fait  du  mal  á 
ce  peuple  et  pourquoi  done  m’as-tu  envoyé? 

23  Depuis  le  moment  oü  je  suis  venu  vers  Pharaon  (2)  pour  parler  au  nom 
de  ta  Parole,  il  maltraite  ce  peuple  et  tu  n’as  aucunement  libéré  ton 
peuple!» 

CHAPITRE  VI 

1  Yahvé  (3)  dit  á  Moise:  «Maintenant  tu  verras  ce  que  je  vais  faire  á 
Pharaon.  Car  (contraint)  par  une  main  forte,  il  devra  les  laisser  partir 
et  (contraint)  par  une  main  forte,  il  les  chassera  du  pays!» 

2  Yahvé  (3)  parla  á  Moise  et  lui  dit:  «Je  suis  Yahvé. 

3  Je  suis  apparu  par  ma  Parole  á  Abraham,  á  Isaac  et  á  Jacob,  comme 
le  Dieu  du  ciel  É);  mais  mon  nom  puissant,  Yahvé,  je  ne  (le)  leur  ai 
point  fait  connaitre  (5). 

4  En  outre,  j’ai  établi  avec  eux  mon  alliance  pour  leur  donner  le  pays  de 
Canaan,  le  pays  de  leur  résidence,  oü  ils  avaient  résidé. 

5  J’ai  aussi  entendu  la  clameur  des  enfants  d’Israél  qu’asservissent  les 
Égyptiens  et  je  me  suis  souvenu  avec  miséricorde  de  mon  alliance. 

6  Je  le  jure!  Dis  aux  enfants  d’Israél:  Je  suis  Yahvé,  je  vous  ferai  sor- 
tir  (6)  libres  de  dessous  le  joug  de  l’esclavage  des  Égyptiens,  je  vous 
sauverai  de  leurs  corvées  et  je  vous  libérerai  par  une  main  forte  (7)  et 
par  de  grands  jugements. 

7  Je  vous  mettrai  á  part  (8)  pour  mon  Nom  pour  (étre)  un  peuple  de 
saints  (9);  ma  Parole  sera  pour  vous  un  Dieu  sauveur  et  vous  con- 
naitrez  que  je  suis  Yahvé,  votre  Dieu,  qui  vous  ai  libérés  (10)  et  vous 
ai  fait  sortir  de  dessous  le  joug  de  la  servitude  des  Égyptiens. 

8  Puisje  vous  introduirai  dans  le  pays  que  j’ai  juré,  en  levant(ll)la  main, 


(')  M:  «en  priére». 

(2)  M:  «(depuis)  l’heure  ou  je  suis  entré  devant  Pharaon». 

(3)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(4)  TM  =  El-Shaddai. 

(5)  M:  «mais  le  nom  de  la  Parole  de  Yahvé». 

(6)  M:  «de  la  servitude». 

(7)  I:  «á  bras  étendu»;  cf  ms  D  (Guénizah). 

(8)  I:  «et  je  (vous)  prendrai». 

(H)  M:  «pour  (étre)  un  peuple  saint». 

("’)  M:  «(qui)  vous  ai  fait  sortir,  libérés,  de...». 

(")  M:  «...que,  levant  la  main,  (j’ai  juré)». 


291 


Ex  6,  9-21 


N  E  O  F  I  T  I  I 


de  donner  á  Abraham,  á  Isaac  et  á  Jacob  et  je  vous  le  donnerai  en 
possession  (‘)  et  héritage,  moi  (2),  Yahvé.» 

9  Moise  parla  ainsi  aux  enfants  d’Israél;  mais  ils  n’écoutérent  (3)  point  les 
paroles  de  Moise  á  cause  de  (leur)  épuisement  d'esprit  et  la  dure 
servitude. 

10  Yahvé  (4)  parla  á  Moise,  en  disant: 

11  «Va,  parle  á  Pharaon,  roi  d’Égypte,  et  (5)  qu’il  laisse  partir  de  son 
pays  (H)  les  enfants  d’Israél!» 

12  Moise  parla  en  présence  de  Yahvé,  en  disant:  «Voici  que  les  enfants 
d’Israél  n’ont  point  écouté  (mes)  paroles;  et  comment  Pharaon  m’écou- 
tera-t-il  (7),  moi  qui  ai  le  parler  difficile?»  (8) 

13  Yahvé  (4)  parla  á  Moise  et  Aaron  et  leur  donna  des  instructions  au 
sujet  des  enfants  d’Israél  et  au  sujet  de  Pharaon,  roi  d’Égypte,  pour 
faire  sortir  (9)  les  enfants  d’Israél  du  pays. 

14  Voici  les  chefs  de  leurs  familles: 

Les  fils  de  Rubén,  premier-né  d’Israél:  Hénoch,  Pallou,  Hesron  et 
Karmi.  Ce  sont  lá  les  familles  des  fils  de  Rubén. 

15  Les  fils  de  Siméon:  Yemouél,  Yamin,  Ohad,  Yakin,  Sokhar  et  Saül, 
fils  de  la  Cananéenne.  Ce  sont  lá  les  familles  des  fils  de  Siméon. 

16  Et  voici  les  noms(‘°)  des  fils  de  Lévi,  selon  leurs  généalogies:  Gershom, 
Quehat  et  Merari.  Les  années  de  la  vie  de  Lévi  (furent  de)  cent  trente- 
sept  années. 

17  Les  fils  de  Gershom:  Libni  et  Shiméi,  suivant  leurs  familles. 

18  Les  fils  de  Quehat:  Amram,  Yisehar,  Hébron  et  Ouzziél.  Les  années  de 
la  vie  de  Quehat  (furent  de)  cent  trente-trois  années. 

19  Les  fils  de  Merari:  Makhli  et  Moushi.  Ce  sont  lá  les  familles  des  fils 
de  Lévi  selon  leurs  généalogies. 

20  Amram  prit  pour  femme  Jokébéd,  filie (ll)  du  frére  de  son  pére,  qui  lui 
enfanta  Aaron  et  Moise.  Les  années  de  la  vie  d’Amram  (furent  de)  cent 
trente-sept  années. 

21  Les  fils  de  Yisehar:  Coré,  Néphég  et  Zikri. 


(')  M:  «...héritage.  Ainsi  a  parlé  Yahvé». 
f)  I:  «dit  (Yahvé)»  =  ms  D  (Guénizah). 

(3)  M:  «(ils  n’écoutérent  pas)  Moise  á  cause  de  la  (dureté)». 

O  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(s)  =  pour  qu’il  laisse. 

(6)  I:  «du  pays». 

O  M:  «...(ne)  m’ont  (pas)  écouté.  Comment  done  (Pharaon)  m’écoutera-t-il?» 
D  M:  «dur». 

O  M:  +  «libérés». 

(,0)  I:  «sont»  {litt:  «ceux-ci»). 

(M)  M:  «sa  fiancée»,  ou  «(sa)  tante,  pour  lui». 


292 


NEOFITI  I 


Ex  6,  22  7,  5 


22  Les  fils  d’Ouzziél:  Mishaél,  Elsaphan  et  Sitri. 

23  Aaron  prit  pour  femme  Élisabeth,  filie  d’Amminadab,  soeur  de  Nak- 
hashon,  et  elle  lui  enfanta  Nadab,  Abihou,  Éléazar  et  Ithamar. 

24  Les  fils  de  Coré:  Assir,  Elquanah  et  Abiasaph.  Ce  sont  la  les  familles 
des  fils  de  Coré. 

25  Eléazar,  fils  d’Aaron,  prit  une  femme  d’entre  les  filies  de  Poutiél  et  elle 
lui  enfanta  Pinekhas.  Tels  sont  les  chefs  des  maisons  paternelles  des 
Lévites  suivant  leurs  familles. 

26  Ce  sont  lá  Aaron  et  Moise  á  qui  Yahvé  (dit)  (l):  «Faites  sortir  les 
enfants  d’Israél  (2)  du  pays  d’Égypte  selon  leurs  armées!» 

27  Ce  sont  eux  qui  parlérent  á  Pharaon,  roi  d’Égypte,  pour  faire  sortir  les 
enfants  d’Israél  d’Égypte,  eux,  Moise  et  Aaron. 

28  II  advint,  le  jour  oú  Yahvé  (3)  parla  á  Moise  au  pays  d’Égypte, 

29  que  Yahvé  parla  á  Moise,  en  disant:  «Je  suis  Yahvé.  Dis  á  Pharaon, 
roi  d’Égypte,  tout  ce  que  moi  (4)  je  te  dis.» 

30  Et  Moise  dit  devant  Yahvé:  «J’ai  le  parler  (5)  difficile;  comment  done 
Pharaon  va-t-il  m’écouter?» 


CHAPITRE  VII 

1  Yahvé  (3)  dit  á  Moise:  «Vois,  je  t’ai  constitué  seigneur  et  prince  pour 
Pharaon  (fi)  et  Aaron,  ton  frére,  sera  ton  interpréte. 

2  Toi,  tu  diras  tout  ce  queje  t’ai  commandé  (7),  Aaron  ton  frére  parlera 
á  Pharaon  et  (H)  il  laissera  partir  les  enfants  d’Israél  de  son  pays. 

3  Mais  moi,  j’endurcirai  (9)  le  coeur  de  Pharaon  et  je  multiplierai  mes 
signes  et  mes  prodiges(10)  au  pays  d’Égypte. 

4  Pharaon  ne  vous  écoutera  pas  et  j’imposerai  sur  l’Egypte  les  plaies  de 
ma  vengeance  et  je  ferai  sortir  mes  armées,  mon  peuple,  les  enfants 
d’Israél,  du  pays  d’Égypte,  avec  de  grands  jugements. 

5  Et  les  Égyptiens  connaitront  que  je  suis  Yahvé  lorsque  j’imposerai  les 


(*)  Manque  dans  le  texte. 

(2)  M:  -1-  «libérés». 

(3)  M:  «la  Parole  de  Yahvé».  • 

(4)  M:  +  «maintenant». 

(5)  M:  «dur». 

(6)  M:  «Voici  que  je  t’ai  placé  comme  (constitué)  seigneur  pour  Pharaon». 

(7)  I:  «queje  te  commanderai»;  M:  «queje  te  commande». 

(“)  =  pour  qu’il  laisse. 

(9)  I:  «j’endurcirai»  (autre  verbe). 

(,0)  M:  «mes  signes  et  (mes)  miracles  prodigieux». 

I:  «le  miracle  de  Yahvé». 


293 


Ex  7,  6-17 


N  EOF  IT1  I 


plaies  de  ma  vengeance  sur  l’Égypte  et  que  je  ferai  sortir  les  enfants 
d’Israél,  libérés,  du  milieu  d’eux.» 

6  Ainsi  firent  Moise  et  Aaron;  comme  le  leur  avait  prescrit  Yahvé  (l), 
ainsi  fírent-ils. 

7  Moise  était  ágé  de  quatre-vingts  ans  et  Aaron  de  quatre-vingt-trois  ans 
lorsqu’ils  parlérent  á  Pharaon. 

8  Yahvé  (')  parla  á  Moise  et  á  Aaron,  en  disant: 

9  «Lorsque  Pharaon  vous  parlera,  en  disant:  Donnez  (2)  un  signe  en 
votre  faveur!  tu  diras  á  Aaron:  Prends  ton  báton  et  jette-le  (3)  devant 
Pharaon!  Et  il  deviendra  un  serpent.» 

10  Moise  et  Aaron  entrérent  done  chez  Pharaon  et  firent  comme  Yah¬ 
vé  0)  leur  avait  prescrit.  Aaron  jeta  son  báton  devant  Pharaon  et 

devant  ses  serviteurs  (4)  et  il  devint  un  serpent. 

1 1  Mais  Pharaon,  de  son  cóté,  convoqua  les  sages  et  les  magiciens  et,  eux 
aussi,  les  magiciens  des  Égyptiens,  firent  de  méme,  par  leurs  sortiléges. 

12  lis  jetérent  chacun  son  báton  et  ils  devinrent  des  serpents;  mais  le 
báton  d’Aaron  engloutit  leurs  bátons. 

13  Le  coeur  de  Pharaon  s’endurcit  et  il  ne  les  écouta  point,  selon  ce 
qu’avait  dit  Yahvé  (l). 

14  Yahvé  (')  dit  á  Moise:  «Le  coeur  de  Pharaon  s’est  endurci.  II  refuse  de 
laisser  partir  le  peuple  (5). 

15  (Va-t’en)  C)  vers  Pharaon,  le  matin:  voici  qu’il  sort  se  rafraichir  au 

fleuve  (7).  Tu  te  pósteras  á  sa  rencontre  sur  la  rive  du  fleuve  et  tu 

prendras  dans  ta  main  le  báton  qui  s’est  changé  en  serpent. 

16  Tu  lui  diras:  Yahvé,  le  Dieu  des  Hébreux,  m’a  envoyé  vers  toi  pour 
dire:  Laisse  partir  mon  peuple  et  (8)  qu’ils  rendent  un  cuite  devant 
moi  O  dans  le  désert.  Mais  voici  que  jusqu’á  présent  tu  n’as  point 
obéi  (l0). 

17  Ainsi  a  parlé  Yahvé  (*):  A  ceci(11)  tu  connaítras  que  je  suis  Yahvé: 
Voici  que,  moi,  je  vais  frapper  avec  le  báton  qui  est  dans  ma  main  sur 
les  eaux  qui  sont  dans  le  fleuve  et  elles  se  changeront  en  sang. 


(')  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(2)  M:  «Proposez»  (litt:  «posez»). 

(3)  M:  «et  lance». 

(4)  I:  «ses  princes». 

(5)  M:  «son  peuple». 

(tt)  Manque  dans  le  texte. 

O  M:  «au  bord  des  eaux». 

(8)  =  pour  qu’ils  rendent. 

(y)  M:  «devant  Lui». 

(lü)  M:  «(n’)as  (pas)  écouté». 

(")  M:  «cette  fois  tu  sauras»;  ou:  «par  ceci,  tu  sauras».  Cf.  Ps-Jon. 


294 


N  EOFITI  I 


Ex  7,  18-27 


18  Les  poissons  qui  sont  dans  le  fleuve  mourront,  le  fleuve  deviendra 
fétide  (*)  et  les  Égyptiens  se  dégoüteront  (2)  de  boire  les  eaux  du 
fleuve.» 

19  Yahvé  (3)  dit  á  Moise:  «Dis  á  Aaron:  Prends  ton  báton  et  étends  tes 
mains  sur  les  eaux  des  Égyptiens,  sur  leurs  fleuves  et  sur  leurs  sour¬ 
ces  (4),  sur  leurs  étangs  et  sur  toutes  leurs  réserves  d’eau  et  ils  devien- 
dront  du  sang,  dans  tout  le  pays  d’Égypte,  dans  les  (récipients  de) 
bois  (5)  et  de  pierre.» 

20  Ainsi  firent  Moise  et  Aaron,  selon  ce  que  Yahvé  avait  commandé.  II 
leva  son  báton  (ü)  et  frappa  les  eaux  du  fleuve  devant  Pharaon  et 
devant  ses  princes  et  toutes  les  eaux  du  fleuve  se  changérent  en  sang. 

21  Les  poissons  qui  étaient  dans  le  fleuve  moururent;  le  fleuve  devint 
fétide  (7)  et  les  Égyptiens  ne  purent  plus  boire  l’eau  du  fleuve  et  il  y 
eut  du  sang  par  tout  le  pays  d’Égypte. 

22  Mais  les  magiciens  des  Égyptiens  en  firent  autant  par  leurs  sortiléges 
et  le  coeur  de  Pharaon  s’endurcit;  il  ne  leur  obéit  point  (H),  selon  ce 
qu’avait  dit  Yahvé  (3). 

23  Pharaon  s’en  retourna  (9)  et  rentra  dans  sa  maison  et  il  ne  préta 
aucune  attention,  méme  á  cette  plaie(10). 

24  Tous  les  Égyptiens  se  mirent  á  creuser  aux  alentours  du  fleuve  (pour 
de  l’eau  á  boire,  car  ils  ne  pouvaient)(n)  boire  des  eaux  du  fleuve. 

25  Sept  jours  s’écoulérent  aprés  que  Yahvé  C)  eut  frappé  les  eaux  du 
fleuve;  puis  il  l’assainit  (l2). 

26  Yahvé  (3)  dit  á  Moise:  «Entre  chez  Pharaon  et  dis-lui:  Ainsi  a  parlé 
Yahvé  (3):  Laisse  aller  le  peuple  et  (l3)  qu’ils  rendent  un  cuite  devant 
moi  (14)! 

27  Que  si  tu  refuses  de  (le)  laisser  partir,  voici  que,  moi,  j’anéantirai  (15) 
de  grenouilles  tout  ton  territoire. 

(')  M:  «sentirá  mauvais». 

(a)  M:  «seront  fatigues». 

(3)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(4)  M:  «leurs  canaux»  (?). 

(s)  M:  «dans  les  abreuvoirs»  (?)  ( ou  canaux  ou  bois?). 

(*)  M:  «(avait  commandé)  la  Parole  de  Yahvé  et  il  cingla  avec  son  báton». 

(;)  M:  «se  mit  á  sentir  mauvais». 

(h)  M:  «il  ne  les  écouta  point». 

O  M:  «et  considera». 

(Iü)  M:  «amertume»  (¡iré:  affliction?). 

(n)  Omis  par  homoioteleuton. 

(,2)  M:  «et  eut  rendu  fétide  (?)  le  fleuve». 

O3)  =  pour  qu’ils  rendent. 

(14)  I:  «devant  Lui». 

(15)  M:  «je  détruirai». 


295 


Ex  7,  28-8,  7 


NEOFITI  l 


28  Le  fleuve  pullulera  de  grenouilles;  elles  monteront  et  entreront  dans  ta 
maison,  dans  tes  chambres  á  coucher,  sur  ton  lit,  et  dans  la  maison  de 
tes  princes,  chcz  ton  peuple  (])  (et  chez  tous  tes  princes)  (2),  dans  tes 
fours  et  dans  tes  pétrins; 

29  les  grenouilles  monteront  sur  toi  et  sur  tout  ton  peuple  et  sur  tous  tes 
princes  (').» 

CHAPITRE  VIII 

1  Yahvé  dit  á  Moise:  «Dis  á  Aaron:  Étends  ta  main  avec  ton  báton,  sur 
les  fleuves  et  sur  les  canaux  et  sur  les  étangs,  et  fais  monter  les  grenouil¬ 
les  sur  le  pays  d'Égypte.» 

2  Et  Aaron  étendit  sa  main  sur  les  eaux  des  Egyptiens,  les  grenouilles 
montérent  et  recouvrirent  CO  le  pays  d'Égypte. 

3  Mais  les  magiciens  en  firent  autant  par  leurs  sortiléges  et  ils  fírent 
monter  les  grenouilles  sur  le  pays  d’Egypte. 

4  Pharaon  convoqua  Moise  et  Aaron  et  dit:  «Priez  devant  Yahvé  et  (5) 
que  les  grenouilles  se  détournent  (6)  de  moi  et  de  mon  peuple;  je 
laisserai  partir  le  peuple  pour  qu’ils  sacrifient  devant  Yahvé.» 

5  Et  Moise  dit  á  Pharaon:  «Donne-moi  un  signe  et  fais-moi  confiance  (7) 
jusqu'au  moment  oü  je  dois  prier  pour  toi,  pour  tes  princes  (8)  et  pour 
ton  peuple,  pour  faire  disparaitre  les  grenouilles  de  chez  toi  et  de  chez 
les  hommes  de  ta  maison;  seules  resteront  celles  qui  sont  dans  le 
fleuve.»  O 

6  II  dit:  «Pour  demain!»  Et  (Moise)  dit:  «(Qu’il  en  soit)  selon  tes  paroles, 
afín  que  tu  saches  qu’il  n’y  a  (personne)  comme  Yahvé,  notre  Dieu. 

7  Les  grenouilles  s’éloigneront(10)  de  toi,  des  hommes  de  ta  maison,  de 
tes  princes  (n)  et  de  ton  peuple.  Seules  resteront  celles  qui  sont  dans  le 
fleuve.»  (9) 


C)  M:  «(dans  la  maison)  de  tes  serviteurs  et  de  ton  peuple». 

(2)  N’appartient  sans  doute  pas  á  ce  verset,  mais  provient  du  v.  suivant,  par 
dittographie.  Cela  explique  que  la  variante  de  M  ait  ete  grattée. 

(3)  I:  «tes  serviteurs». 

(4)  M:  «les  grenouilles  (montérent)  et  couvrirent  le...». 

(5)  =  pour  que. 

(ti)  M:  «passent». 

(7)  M:  «(aie  confiance)  en  toi». 

(*)  M:  «et  pour  tes  serviteurs». 

(9)  I:  «resteront  seulement  dans  le  fleuve». 

(I0)  M:  «et  passeront»  (litt:  «et  passera»). 

(M)  M:  «et  de  tes  serviteurs». 


296 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  8,  8-18 


8  Moise  et  Aaron  sortirent  de  chez  Pharaon  et  Moise  pria  devant  Yahvé 
au  sujet  des  grenouilles  dont  il  avait  affligé  Pharaon. 

9  Yahvé  (‘)  agit  selon  les  paroles  de  Moise  et  les  grenouilles  moururent 
dans  les  maisons,  les  habitations  et  les  champs. 

10  On  les  entassa,  monceaux  par  monceaux,  et  le  pays  (en)  fut  empesté  (“). 

1 1  Pharaon  vit  qu’il  y  avait  un  temps  de  répit,  il  endurcit  son  coeur  et  ne 
les  écouta  point  (:1),  selon  ce  qu’avait  dit  Yahvé  (*). 

12  Yahvé  dit  á  Moise:  «Dis  á  Aaron:  (Tends)  (l)  ton  báton  et  frappe  la 
poussiére  de  la  terre;  elle  se  changera  en  moustiques  dans  tout  le  pays 
d’Égypte.» 

13  Ainsi  firent-ils.  Aaron  abaissa  la  main  avec  le  báton  et  frappa  la 
poussiére  de  la  terre  et  il  y  eut  des  moustiques  sur  les  enfants  des 
hommes  et  sur  les  bétes;  toute  la  poussiére  de  la  terre  se  changea  en 
moustiques  dans  tout  le  pays  d’Égypte. 

14  Or  les  magiciens  agirent  de  méme  par  leurs  sortiléges  pour  faire  sortir 
les  moustiques;  mais  ils  ne  le  purent.  Et  les  moustiques  furent  sur  les 
hommes  et  sur  les  bétes. 

15  Les  magiciens  disent  alors  á  Pharaon:  «C’est  lá  le  doigt  (¿)  de  la 
puissance  de  (devant)  Yahvé!»  Mais  le  coeur  de  Pharaon  s’cndurcit  et 
il  ne  les  écouta  point  (ü),  selon  ce  qu’avait  dit  Yahvé. 

16  Yahvé  (')  dit  á  Moise:  «Léve-toi  de  bon  matin  et  poste-toi  devant 
Pharaon  -voici  qu’il  sort  pour  se  rafraichir  au  fleuve  et  tu  lui  diras: 
Ainsi  a  parlé  Yahvé  (*):  Laisse  aller  mon  peuple  et  (  )  ils  rendront  un 
cuite  devant  moi  (8). 

17  Car  si  tu  ne  laisses  pas  aller  mon  peuple,  voici  que,  moi,  je  vais 
lácher  (?')  des  taons (lü)  contre  toi  et  contre  tes  princesC1),  contre  ton 
peuple  et  contre  les  hommes  de  ta  maison  et  les  maisons  des  Égyptiens 
s’empliront  de  taons  ainsi  que  le  pays  oú  ils  demeurent(12). 

18  Et  je  ferai,  en  ce  jour-lá,  des  signes  et  des  prodiges  pour  la  terre  de 


(')  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(2)  M:  «fut  infecté». 

(')  M:  «et  il  n’écouta  point». 

(4)  Manque  dans  le  texte. 

(a)  M:  «la  puissance». 

O  M:  «mais  il  ne  les  écouta  point». 

(  )  =  pour  qu’ils  rendent. 

O  I:  «devant  Lui». 

(*)  M:  «j’enverrai». 

(,ü)  M:  «des  taons  et  de  plus  (seront  remplies  les  maisons)». 
(ll)  M:  «contre  tes  serví teurs». 

(1Z)  M  1:  «oú  ils  demeurent». 

M  2:  «sur  lequel  ils  habitent». 


297 


Ex  8,  19-28 


NEOFITI  I 


Goshen  ou  mon  peuple  demeure,  pour  qu’il  n’y  ait  point  lá  de  taons, 
afín  que  tu  saches  que  je  suis  Yahvé  dont  la  Parole  demeure  (l)  au 
milieu  du  pays. 

19  Ainsi  je  mettrai  une  rédemption  (2)  entre  mon  peuple  et  ton  peuple.  Ce 
prodige  sera  pour  demain.» 

20  Ainsi  fit  Yahvé.  Des  taons  en  grand  nombre  vinrent  dans  le  palais  de 
Pharaon,  dans  les  maisons  de  ses  princes  (3),  et  dans  tout  le  pays 
d’Égypte  tout  le  pays  fut  ravagé  par  les  taons. 

21  Pharaon  convoqua  Moise  et  Aaron  et  dit:  «Allez,  sacrifiez  devant 
Yahvé,  votre  Dieu,  dans  le  pays  (4)  d’Égypte!» 

22  Mais  Moise  dit:  «II  n’est  pas  convenable  de  faire  ainsi,  car  (les  mou- 
tons)  (5)  sont  une  abomination,  les  idoles  des  Égyptiens;  nous  devons 
en  prendre  pour  sacrifier  devant  (6)  Yahvé,  notre  Dieu.  Que  si,  nous, 
nous  sacrifíons  les  idoles  (7)  des  Égyptiens  en  leur  présence,  il  n’est  pas 
possible  qu’ils  ne  nous  lapident  point. 

23  Nous  parcourrons  une  route  de  trois  jours  de  marche  dans  le  désert  et 
nous  sacrifíerons  devant  Yahvé,  notre  Dieu,  comme  il  nous  l’a  dit.» 

24  Alors  (Pharaon)  (H)  dit:  «Voici  queje  vous  laisse  partir  et  vous  pourrez 
sacrifier  devant  Yahvé,  votre  Dieu,  dans  le  désert.  Seulement,  ne  vous 
en  allez  pas  á  une  trop  grande  distance.  Priez  aussi  pour  moi!»  (9) 

25  Moise  dit:  «Voici  que  je  sors  de  chez  toi;  nous  prierons  (10)  devant 
Yahvé  et,  pour  demain,  il  éloignera  les  taons  de  Pharaon,  de  ses 
princes  et  du  peuple.  Seulement,  que  Pharaon  ne  continué  point  á 
(nous)  tromper  en  ne  laissant  pas  partir  le  peuple  pour  qu’ils  sacrifient 
devant  Yahvé!» 

26  Moise  sortit  de  chez  Pharaon  et  il  pria  devant  Yahvé. 

27  Yahvé  (ll)  agit  selon  les  paroles  de  Moise  et  il  éloigna  les  taons  de 
Pharaon,  de  ses  princes  (12)  et  du  peuple;  il  n’en  resta  pas  méme  un  seul. 

28  Mais,  cette  fois  encore,  Pharaon  endurcit  son  coeur  et  il  ne  laissa  point 
partir  le  peuple. 

C)  M:  «(tu  sauras)  que  la  Gloire  de  la  Shekinah  demeure». 

(2)  Suit  le  TM,  sans  doute  corrompu. 

(3)  M:  «dans  la  maison  de  Pharaon  et  dans  les  maisons  de  ses  serviteurs». 

(4)  M:  «Rendez  un  cuite  á  Dieu  dans  le  pays». 

(5)  II  faut,  semble-t-il,  suppléer  ce  mot. 

(6)  M:  «les  moutons  sont  l’abomination  des  Égyptiens;  nous  devons  en  prendre 
pour  sacrifier  devant». 

O  M:  «l’abomination  des  Égyptiens». 

O  Manque  dans  le  texte. 

(9)  M:  «et  priez  également  pour  moi». 

(10)  Aramaísme:  premiére  pers.  du  pluriel  pour  la  premiére  du  sg. 

(")  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(,2)  M:  «ses  serviteurs». 


298 


NEOFITI  I 


Ex  9,  1-9 


CHAPITRE  IX 

1  Yahvé  (‘)  dit  á  Moise:  «Entre  chez  Pharaon  et  tu  lui  diras:  Ainsi  a 
parlé  Yahvé,  le  Dieu  des  juifs  (2):  Laisse  aller  mon  peuple  et  (3)  qu’ils 
rendent  un  cuite  devant  moi!  ('). 

2  Que  si  tu  refuses  de  (le)  laisser  partir  et  les  retiens  plus  longtemps, 

3  voici  que  les  plaies  de  mes  vengeances  seront  (3)  sur  ton  bétail  (qui  est) 
dans  les  champs,  sur  les  chevaux  et  les  ánes,  sur  les  chameaux,  sur  le 
gros  et  le  petit  bétail,  une  peste  tres  grave. 

4  Mais  Yahvé  distinguera  entre  le  bétail  des  Égyptiens  et  le  bétail  d’ Is¬ 
rael  et  rien  ne  mourra  de  tout  ce  qui  appartient  aux  enfants  d’Is- 
raél.»  (6) 

5  Et  Yahvé  (‘)  fixa  un  temps,  en  disant:  «Demain  Yahvé  accomplira 
cette  chose  (7)  dans  le  pays.»  (") 

6  Yahvé  (')  accomplit  cette  chose  le  jour  suivant:  tout  le  bétail  (9)  des 
Égyptiens  mourut,  mais,  du  bétail  (in)  des  enfants  d’Israél,  il  ne  mourut 
pas  méme  un  seul  (animal). 

7  Pharaon  envoya  (voir)  et  voici  que  pas  méme  une  seule  (béte)  n’était 
morte  du  bétail  (")  d’Israél.  Mais  le  coeur  de  Pharaon  s’endurcit  et  il 
ne  laissa  point  partir  le  peuple. 

8  Yahvé  dit  á  Moise  et  á  Aaron:  «Preñez  une  poignée  (12)  de  cendre  de 
fourneau  et  que  Moise  la  lance  vers  le  ciel('3)  en  présence  de  Pharaon. 

9  Elle  deviendra  poussiére  sur  tout  le  pays  d’Égypte  et,  sur  les  enfants 
des  hommes  et  sur  le  bétail,  elle  deviendra  une  inflammation  éruptive 
produisant  des  pustules  (u),  dans  tout  le  pays  d’Égypte.» 


(')  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(2)  M:  «des  Hébreux». 

(3)  =  pour  qu’ils  rendent. 

(4)  I:  «devant  Lui». 

(6)  M:  «...viendra  sur  tes  troupeaux  qui  sont  dans  la  campagne,  sur  chevaux 
et  ánes». 

(8)  M:  «et  la  Parole  de  Yahvé  distinguera  d’un  signe  (entre)  les  troupeaux 
d’Israél  et  les  troupeaux  des  Égyptiens  et  il  ne  mourra  pas  de  leur  bétail». 

(7)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  (accomplira)  ce  signe». 

(8)  M:  «(cette)  chose  pour  le  pays». 

(M)  M:  «les  troupeaux  des  (Égyptiens)». 

(,0)  I:  «mais  des  troupeaux». 

(“)  M:  «des  troupeaux  d’(Israél)». 

C2)  Poignée:  litt:  plein  la  paume  de  vos  mains. 

(,3)  M:  «contre  les  (en  direction  des)  cieux». 

(M)  M:  «(une  inflammation)  provoquant  une  éruption  de  pustules». 


299 


Ex  9,  10-18 


N  EOFITI  I 


10  lis  prirent  done  de  la  cendre  de  fourneau  et  se  tinrent  en  présence  de 
Pharaon.  Puis  Moise  la  projeta  vers  le  ciel  et  elle  devint  une  inflamma- 
tion  produisant  des  pustules  (*),  une  éruption  sur  les  enfants  des  hom- 
mes  et  sur  le  bétail. 

1 1  Or  les  magiciens  ne  purent  se  teñir  en  présence  de  Moise  á  cause  des 
inflammations,  car  Pinflammation  était  sur  les  magiciens  comme  sur 
tous  les  Égyptiens. 

12  Mais  Yahvé  (2)  endurcit  le  coeur  de  Pharaon  et  il  ne  les  écouta  point, 
comme  l’avait  dit  Yahvé  á  Moise  (2). 

13  Yahvé  (2)  dit  á  Moise:  «Léve-toi  de  bon  matin  et  poste-toi  devant 
Pharaon;  tu  lui  diras:  Ainsi  a  parlé  Yahvé  (2),  le  Dieu  des  juifs  (3): 
Laisse  aller  le  peuple  et  (4)  qu’ils  rendent  un  cuite  devant  moi!  (¿) 

14  Car  cette  fois-ci,  voici  que  je  vais  envoyer  toutes  mes  plaies  contre  ta 
personne  (fi)  et  contre  tes  princes  (7)  et  contre  ton  peuple,  pour  que  tu 
saches  qu’il  n’y  a  (personne)  comme  moi  (8)  sur  toute  la  terre. 

15  Si  maintenant  j’avais  envoyé  les  plaies  de  ma  vengeance  et  t’avais 
anéanti  par  la  peste,  toi  et  ton  peuple,  tu  aurais  disparu  (9)  de  la  terre, 
ó  Pharaon! 

16  Mais  je  ne  t’ai  point  laissé  subsister  jusqu’ici  pour  que('°)  tu  t’en 
trouves  bien,  mais  c’est  pour  ceci  que  je  t’ai  laissé  subsister  jusqu’ici: 
pour  te  faire  voir  la  puissance  de  ma  forcé  et  pour  que  tu  fasses 
connaitre  mon  saint  nom  par  toute  la  terre. 

17  Voici  que  jusqu’á  présent  tu  parles  en  maítre  contre  mon  peuple  en  ne 
les  laissant  point  partir: 

18  voici  qu’á  cette  heure  (n)  demain,  je  ferai  descendre  une  trés  forte 
gréle(12),  telle  qu’il  n’y  en  a  pas  eu  en  Égypte  depuis  le  jour  de  son 
établissement  (13)  jusqu’á  maintenant. 

(')  M:  «une  inflammation  (produisant)  des  pustules». 

(2)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(3)  M:  «des  Hébreux». 

(4)  =  pour  qu’ils  rendent. 

(5)  I:  «devant  Lui». 

(€)  Litt:  «contre  ton  coeur».  M:  «je  vais  lácher  mes  plaies  contre  eux  tous  et 
elles  atteindront  jusqu’á  ton  coeur». 

(7)  M:  «(je  vais  envoyer)  la  plaie  de  ma  vengeance  contre  le  coeur  de  Pharaon 
et  contre  tes  serviteurs». 

(M)  M:  «comme  la  Parole  de  Yahvé». 

(y)  I:  «tu  aurais  ete  anéanti». 

(10)  M:  «pour  te  faire  voir  quelle  est  la  puissance  de  ma  forcé  et  pour  faire  con¬ 
naitre  mon  nom». 

(“)  M:  «á  ce  moment». 

(12)  M:  «en  ce  jour  et  demain  une  (forte)  gréle». 

(13)  M:  «(depuis  le  jour)  oü  elle  fut  fondée». 


300 


N  EOFITI  I 


Ex  9,  19-26 


19  Et  maintenant  envoie  rassembler  tes  bétes  (l),  tout  ce  que  tu  as  dans 
la  campagne.  Tous  les  hommes  et  toutes  les  bétes  qui  se  trouvent  dans 
les  champs  et  qui  ne  se  seront  pas  rassemblés  á  l’intérieur  des  maisons, 
la  gréle  descendra  (2)  sur  eux  et  ils  mourront.» 

20  Celui  (3)  des  princes  (4)  de  Pharaon  qui  craignait  Yahvé  fit  se  réfugier 
á  Tintérieur  de  la  maison  (5)  ses  serviteurs  et  ses  bétes; 

21  mais  celui  qui  ne  faisait  aucun  cas  des  paroles  de  Yahvé  (6)  laissa  dans 
la  campagne  ses  serviteurs  et  ses  bétes  (7). 

22  Puis  Yahvé  dit  á  Moise:  «Étends  la  (main)  (H)  vers  le  ciel  (*’)  et  il  y  aura 
la  gréle  sur  tout  le  pays  d’Égypte,  sur  les  enfants  des  hommes  et  sur 
les  bétes  et  sur  toute  herbe  des  champs,  dans  le  pays  d’Égypte.» 

23  Moise  tendit  (10)  son  báton  vers  les  cieux  et  Yahvé  produisit  (n)  tonner- 
res  et  gréle;  le  feu  passa  (12)  sur  la  ierre  et  Yahvé  fit  descendre  la  gréle 
sur  le  pays  d’Égypte. 

24  II  y  eut  une  forte  gréle  et  le  feu  sautait  au  milieu  de  la  gréle;  elle  était 
extrémement  forte  au  point  qu’il  n’y  en  avait  point  eu  comme  elle  dans 
tout  le  pays  d’Égypte  depuis  le  moment(13)  oü  il  était  devenu  un  peuple 
et  un  royaume  (14). 

25  La  gréle  anéantit,  dans  tout  le  pays  d’Égypte,  tout  ce  qu’il  y  avait  dans 
la  campagne,  depuis  les  enfants  des  hommes  jusqu’aux  bétes  (,5);  la 
gréle  anéantit  (,b)  aussi  toute  herbe  des  champs  et  brisa  tous  les  arbres 
des  champs. 

26  Dans  la  terre  seule  de  Goshen,  oü  demeuraient  les  enfants  d’Israél,  il 
n’y  eut  point  de  gréle  (,7). 


(')  M:  «tes  troupeaux». 

(2)  M:  «qui  (ne)  se  seront  (pas)  rassemblés  á  rintérieur  des  maisons,  (la  gréle) 
descendra». 

(3)  M:  «Job  qui  craignait  les  paroles  de  Yahvé». 

(4)  M:  «des  serviteurs  de». 

(5)  M:  «ses  troupeaux  á  Tintérieur  de  sa  maison». 

(6)  M:  «mais  Balaam  qui  ne  fit  aucun  cas  des  paroles  de  Yahvé». 

(  )  M:  «ses  troupeaux». 

(8)  Manque  dans  le  texte. 

(9)  M:  «Léve  ta  main  vers  les  cieux». 

(,u)  M:  «et  (Moise)  leva». 

(“)  Lite  «donna»;  M:  «placa». 

(12)  M:  «et  le  feu  sautait  au  milieu  de  la  gréle  et  la  Parole  de  Yahvé  fit  pleuvoir 
de  la  gréle  sur». 

(13)  M:  «Theure»  (—  le  temps). 

(M)  M:  «(oü  il  fut  constitué)  en  peuple». 

(15)  I:  «(les  hommes)  et  toutes  les  (bétes)». 

(16)  M:  «frappa». 

(17)  M:  «lá  de  gréle». 


301 


Ex  9,  27-35 


N  EOFITI  I 


27  Pharaon  envoya  quérir  Moise  et  Aaron  et  leur  dit:  «Cette  fois,  j’ai 
péché  (*).  Yahvé  est  juste,  tandis  que  Pharaon  et  son  peuple  sont 
coupables. 

28  Priez  devant  Yahvé  ct  qu'il  empéche  (2)  qu’il  y  ait  (plus  longtemps)  des 
tonnerres  de  (devant)  Yahvé  et  de  la  gréle.  Je  vous  laisserai  partir  et 
vous  ne  continuerez  plus  á  vous  teñir  (ici).» 

29  Moise  lui  dit:  «Des  que  je  sortirai  de  la  ville,  j’étendrai  les  paumes  (:i) 
de  mes  mains  devant  Yahvé.  Les  tonnerres  cesseront  (4)  et  il  n’y  aura 
plus  de  gréle,  afín  que  tu  saches  que  la  terre  appartient  á  Yahvé. 

30  Quant  á  toi  (¿)  et  tes  princes,  je  sais  (ti),  que  (7),  parce  que  vous  étes 
devant  des  signes,  vous  craignez  Yahvé  (8),  notre  Dieu.» 

31  Le  lin  et  Porge  furent  frappés,  car  l’orge  était  en  épi  ('’)  et  le  lin  était 
déjá  ouvert  et  était  resté  (10)  en  fieur. 

32  Mais  le  froment  et  Pépeautre  ne  furent  point  frappés,  car  ils  sont 
tardifs. 

33  Moise  sortit  de  chez  Pharaon  et  de  la  ville (n);  il  étendit  la  paume(12) 
de  ses  mains  devant  Yahvé,  les  tonnerres  et  la  gréle  cessérent(13)  et  la 
pluie  ne  descendit  plus  sur  la  terre. 

34  Pharaon  vit  que  les  tonnerres,  la  pluie  et  la  gréle  avaient  cessé(14);  il 
continua  a  pécher,  son  coeur  s’endurcit  ainsi  que  celui  de  ses  prin¬ 
ces  (15). 

35  Le  coeur  de  Pharaon  s'endurcit  et  il  ne  laissa  point  partir  les  enfants 
d’Israél,  comme  Pavait  dit  Yahvé  (lti)  á  Moise. 


(')  M:  «J’ai  péché  parce  que  je  me  suis  rebellé  contre  la  Parole  de  Yahvé,  cette 
fois.  II  est  manifesté...». 

(¿)  M:  «et  que  cesse  devant  Yahvé  le  juste». 

(*)  M:  «la  paume». 

(4)  M:  «prendront  fin». 

(5)  M:  «Mais  toi,  Pharaon,  et  tes  serviteurs,  (moi)  je  sais». 

(**)  M:  «(je  sais)  que  vous  ne  vous  humilierez  point  devant  (Yahvé)  avant  que 
les  plaies  ne  vous  atteignent». 

(7)  M:  «que  vous  ne  craignez  pas  encore».  i 

(8)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(9)  M:  «étaient  tardifs». 

(I0)  M:  «et  avait  ouvert». 

(n)  M:  «en  dehors  de  la  ville». 

(,2)  M:  «ses  paumes». 

(13)  M:  «et  prirent  fin». 

C4)  M  1  et  M  2:  «(que)  la  pluie,  la  gréle  et  les  tonnerres  avaient  pris  fin». 

(I5)  M:  «et  ses  serviteurs». 

(I8)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  par  fintermédiaire  de  Moise». 


302 


N  EOFITI  I 


Ex  10,  1-7 


CHAPITRE  X 

1  Yahvé  ( 1 )  dit  á  Moise:  «Entre  chez  Pharaon.  Car,  moi,  j’ai  endurci  son 
coeur  et  le  coeur  de  ses  princes,  (2)  afín  d’opérer  ces  prodiges  (:J)  au 
milieu  d’eux, 

2  pour  que  vous  racontiez  aux  oreilles  de  vos  fils  (')  et  des  fils  de  vos  fils 
la  confusión  que  j’ai  infligée  aux  Égyptiens  et  les  prodiges  que  je  leur 
ai  operes  (J),  en  sorte  que  vous  sachiez  ((5)  que  moi,  je  suis  Yahvé.» 

3  Moise  et  Aaron  vinrent  (7)  chez  (H)  Pharaon  et  lui  disentí  «Ainsi  a 
parlé  Yahvé,  le  Dieu  des  Hébreux:  Jusques  á  quand  refuseras-tu  de 
t’humilier  devant  Yahvé?  Laisse  partir  mon  peuple  (')  et  (10)  qu’ils 
rendent  un  cuite  devant  moi! 

4  Que  si  tu  refuses  de  laisser  partir  mon  peuple,  voici  que  moi,  des 
demain,  je  ferai  venir  les  sauterelles  sur  ton  territoire. 

5  Elles  cacheront  la  vue  de  la  terre  et  tu  ne  pourras(“)  plus  voir  la  terre; 
elles  mangeront  le  reste  de  ce  qui  aura  été  sauvé,  de  ce  qui  vous  sera 
resté (12)  aprés  la  gréle,  et  elles  mangeront  tous  les  arbres  qui  poussent 
pour  vous  dans  la  campagne. 

6  Tes  maisons  et  les  maisons  de  tous  tes  princes  et  les  maisons  de  tous 
les  Égyptiens  (13)  (en)  seront  remplies,  chose  que  n’ont  point  vue  tes 
peres  ni  les  péres  de  tes  péres,  depuis  le  jour  oü  ils  ont  existé  (14)  dans 
le  pays  jusqu’á  ce  jour.»  Et  il  se  háta  (15)  de  sortir  de  la  présence  de 
Pharaon. 

7  Les  serviteurs  de  Pharaon  lui  dirent:  «Jusques  á  quand  celui-ci  sera-t-il 


f)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(2)  I:  «de  ses  serviteurs». 

(3)  M:  «et  mes  miracles». 

(4)  M:  «pour  raconter  aux  oreilles  de  vos  fils». 

(5)  M:  «la  vengeance  que  j’ai  -tirée  des  Égyptiens  et  mes  signes  prodigieux  que 
j’ai  opérés  parmi  vous». 

(6)  M:  «et  ils  sauront». 

(7)  M:  «et  (Moise)  entra». 

(8)  M:  «devant». 

(9)  M:  «(t’humilier)  devant  Lui.  Laisse  partir  mon  peuple». 

(,0)  =  pour  qu’ils  rendent. 

('  )  M:  «et  Pharaon  (ne)  pourra  (plus)». 

(,2)  M:  «et  elles  mangeront  le  reste  de  ce  qui  aura  été  sauvé,  qui  vous  restera». 

(,3)  M:  «(de  tous)  tes  serviteurs  et  les  maisons  de  tous  les  Égyptiens». 

(u)  M:  «(depuis  qu’ils  ont)  demeuré». 

(15)  M:  «il  se  dirigea  (pour  sortir)». 


303 


Ex  10,  8-15 


N  E  O  F  I  T  I  I 


pour  nous  une  pierre  d’achoppement?  Laisse  partir  le  peuple  (J)  et  (“) 
qu’ils  rendent  un  cuite  devant  Yahvé,  leur  Dieu,  avant  que  tu  n'ap- 
prennes  (3)  que  FÉgypte  est  anéantie.»  (*) 

8  On  fit  revenir  Moise  et  Aaron  prés  de  Rharaon  et  ils  leur  dirent: 
«Partez,  rendez  un  cuite  devant  Yahvé,  votre  Dieu!  Mais  quels  sont 
ceux  qui  iront?» 

9  Moise  dit:  «Nous  partirons  avec  nos  jeunes  gens  (J)  et  avec  nos  vieil- 
lards;  nous  partirons  avec  nos  Fils  et  nos  filies,  avec  notre  petit  et  notre 
gros  bétail;  car  c’est  pour  nous  féte  devant  Yahvé.» 

10  II  leur  dit:  «Que  la  Parole  (ü)  de  Yahvé  soit  done  avec  vous  (7)  quand 
je  vous  laisserai  partir,  vous  et  vos  petits  enfants!  Voyez  que  vous  avez 
le  mal  en  vue! 

1 1  II  n’en  sera  point  ainsi.  Allez  done,  les  hommes,  et  rendez  un  cuite 
devant  Yahvé  puisque  c’est  cela  que  vous  demandez.»  Et  on  les  chassa 
de  la  présence  de  Pharaon. 

12  Alors  Yahvé  (H)  dit  á  Moise:  «Étends  ta  main  sur  le  pays  d’Egypte  avec 
les  sauterelles  (9);  qu’elles  montent  sur  le  pays  d’Égypte  et  mangent 
toute  l’herbe  et  le  pays(10),  tout  ce  qu’a  laissé  la  gréle!» 

13  Moise  étendit  son  báton  sur  le  pays  d’Égypte  et  Yahvé  (M)  dirigea  un 
vent  d’est(12)  sur  le  pays,  tout  ce  jour-lá  et  toute  la  nuit.  Au  matin,  le 
vent  d'est  avait  apporté  les  sauterelles. 

14  Les  sauterelles  montérent  sur  tout  le  pays  d’Égypte  et  se  posérent  sur 
tout  le ‘territoire  des  Égyptiens,  en  nombre  considérable:  une  telle 
invasión  de  sauterelles,  il  n’y  en  eut  pas  de  semblable  avant  elle  et  il 
n’y  en  aura  pas  de  pareille  aprés  elle  (13). 

15  Elles  cachérent  toute  la  vue  de  tout  le  pays  et  la  terre  en  fut  obscur- 
cie(14);  elles  mangérent  toute  l’herbe  de  la  terre  et  tous  les  fruits  des 


O  M:  «les  hommes». 

(2)  =  pour  qu’ils  rendent. 

(3)  M:  «Est-ce  que  tu  n’as  pas  encore  réfléchi  pour  savoir...?» 

(4)  M:  «a  été  anéantie». 

(5)  M:  «avec  nos  jeunes  gens»  (autre  mot). 

(*)  M:  «ainsi  soit  la  Parole  de  (Yahvé)». 

(T)  M:  «á  votre  aide». 

(M)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(w)  Le  texte  hébreu  doit  étre  corrompu,  par  omission  de  quelque  mot. 
(,0)  Sans  doute  texte  fautif;  lire:  «du  pays». 

(“)  M:  «et  sa  Parole». 

C2)  M:  «oriental». 

(,3)  M:  «et  il  ne  recommencera  pas  á  y  en  avoir  semblable  aprés  elle». 
(l4)  M:  «et  (la  terre)  devint  obscure». 


304 


NEOFITI  I 


Ex  10,  16-25 


arbres  qu’avait  laissés  la  gréle;  rien  de  vert  ne  fut  laissé  dans  les  arbres 
et  parmi  les  herbes  (*)  de  la  campagne,  dans  tout  le  pays  des  Égyptiens. 

16  Pharaon  se  háta  (-)  de  convoquer  Moise  et  Aaron  et  dit:  «J’ai  péché 
devant  Yahvé,  votre  Dieu,  et  contre  vous. 

17  Et  maintenant,  je  t’en  prie,  pardonne  mes  péchés  (:l),  rien  que  cette 
fois;  priez  devant  Yahvé,  votre  Dieu,  et  (  )  qu’il  éloigne  seulement  de 
moi  cette  peste.»  (  ) 

18  II  sortit  de  devant  Pharaon  et  pria  devant  Yahvé. 

19  Alors  Yahvé  changea  (le  vent  en  un)  vent  de  mer  ('  )  extrémement 
fort  (7)  qui  emporta  les  sauterelles  et  les  précipita  dans  la  Mer  (H)  des 
Roseaux.  II  ne  resta  pas  une  sauterelle  sur  tout  le  territoire  des  Égyp- 
tiens. 

20  Mais  Yahvé  endurcit  le  coeur  de  Pharaon  et  il  ne  laissa  pas  partir  les 
enfants  d’Israél. 

21  Yahvé  dit:  «Étends  ta  main  vers  les  cieux  (■'),  que  les  ténébres  soient 
sur  le  pays  d’Égypte  et  que  Ton  tátonne  dans  les  ténébres!»  (10) 

22  Moise  tendit(H)  la  main  vers  les  cieux  et  il  y  eut  d’épaisses  ténébres 
dans  tout  le  pays  d’Égypte,  durant  trois  jours. 

23  On  ne  se  voyait  plus  l’un  l’autre  et  nul  ne  se  leva  de  sa  place  pendant 
trois  jours.  Mais,  pour  tous  les  enfants  d’Israél,  il  y  avait  de  la  lu- 
miére(12)  dans  leurs  résidences(13). 

24  Pharaon  appela  Moise  et  Aaron  et  dit:  «Allez,  rendez  un  cuite  devant 
Yahvé!  Que  demeurent  (14)  ici  seulement  votre  petit  bétail  et  votre  gros 
bétail!  Que  vos  petits  enfants  aillent  aussi  avec  vous!» 

25  Moise  dit:  «Toi-méme  remettras  aussi  en  notre  main(15)  sacrifices  et 
holocaustes  et  nous  les  offrirons  devant  Yahvé,  notre  Dieu. 


O  M:  «vert  parmi  les  arbres  et  1’herbe». 

(2)  M:  «se  dépécha». 

(3)  M:  «et  remets  les  péchés». 

(4)  =  pour  qu’il. 

(6)  M:  «colére». 

(6)  =  vent  d’ouest.  Pour  un  palestinien,  la  Méditerranée  indique  la  direction 
de  l’ouest. 

(7)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  un  fort  vent  d’ouest». 

(H)  M:  «et  les  jeta  á  la  mer». 

O  M:  «Et  la  Parole  de  Yahvé  dit:  Léve  ta  main  vers  le  ciel». 

(I0)  M:  «et  qu’ils  soient  comme  ceux  qui  tátonnent  dans  les  ténébres». 

(")  M:  «et  (Moise)  leva». 

(,¿)  M:  «ils  avaient  de  la  lumiére  parce  qu’ils  étaient  occupés  aux  paroles  de  la 
Loi  dans  leurs  habitations». 

(13)  M:  «dans  leurs  ten  tes». 

(u)  M:  «Laissez  (votre  bétail).  Preñez  aussi  vos  petits  enfants». 

(I5)  I:  «en  nos  mains». 


25.  EXODO 


305 


Ex  10,  26-29 


NEOFITI  I 


26  Nos  bétes  0)  également  iront  avec  nous.  II  ne  restera  pas  le  sabot 
d’une  patte!  Parce  que  c’est  parmi  elles  que  nous  devons  prendre  pour 
sacrifier  devant  Yahvé,  notre  Dieu,  et  nous,  nous  ne  savons  point  quel 
genre  de  cuite  nous  avons  á  rendre  devant  Yahvé,  tant  que  nous  ne 
sommes  pas  arrivés  lá-bas.»  (2) 

27  Mais  Yahvé  (3)  endurcit  son  coeur  #(4)  et  il  ne  consentit  pas  á  les  laisser 
partir. 

28  Pharaon  lui  dit  (5):  «Va-t’en  d’auprés  de  moi  (“)!  Ne  continué  pas  á 
dire  encore  devant  moi  quelqu’une  de  ces  terribles  paroles;  du  reste  (T), 
je  préfére  (8)  mourir  pour  n’avoir  pas  á  entendre  tes  paroles.  Prends 
garde  (9)  á  toi  que  ma  colére  ne  s’enflamme  contre  toi  (et)  queje  ne  te 
livre  aux  mains  des  gens  qui  en  voulaient  á  ta  vie  et  qu’ils  ne  te  mettent 
á  mort(10).» 

29  Moíse  lui(n)  dit:  «Tu  as  bien  et  justement  parlé!  Tai  déjá  été  préve- 
nu(12),  alors  queje  résidais  encore  á  Madian,  en  disant:  lis  sont  morts 
tous  les  hommes  qui  en  voulaient  á  ta  vie.  Et  non  pas  seulement  aprés 
avoir  supplié  pour  toi  devant  Yahvé,  prié  pour  toi  et  aprés  que  la  plaie 
ait  été  écartée  de  toi.  Mais  cette  plaie  sera  la  dixiéme  pour  Pharaon:  je 
commencerai  par  le  premier-né  de  Pharaon.»  Puis  Moíse  dit  á  Pha¬ 
raon:  «Tu  as  vraiment  bien  parlé:  je  ne  reverrai  plus  les  traits  de  ton 
visage!» 


(‘)  M:  «nous  prendrons  avec  nous  nos  troupeaux». 

(2)  M:  «(nous  ne  savons  pas)  ce  que  nous  devons  sacrifier  devant  Yahvé  jusqu’á 
ce  que  nous  soyons  arrivés  lá-bas». 

(3)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(4)  M:  «(le  coeur)  de  Pharaon». 

(5)  á  Moíse. 

(*)  M:  «Prends  garde  á  toi  (de  ne  point  continuer)». 

(7)  I:  «ces  (paroles)». 

(w)  I:  «il  (préfére)». 

(9)  M:  «(entendre)  ces  paroles.  Pour  cela,  lui  dit-il,  prends  garde  de». 

(10)  M:  «en  disant:  Ne  sont-elles  point  paroles  terribles  celles  que  tu  me  dis? 
Mais  je  préfére  mourir  et  n’étre  pas  á  entendre  tes  paroles.  Prends  garde  á  toi  que  ma 
colére  ne  s’enflamme  contre  toi  et  que  je  te  remette  entre  les  mains  de  ces  gens  qui 
en  voulaient  á  ta  vie  pour  te  tuer». 

(n)  I:  «á  Pharaon». 

(,2)  M:  «(j’ai  été  prévenu)  depuis  le  temps  passé  oü  j'habitais  en  Madian  (et) 
non  aprés  qu'il  t’a  été  fait  miséricorde  parce  que  j'avais  prié  pour  toi  et  que  la  plaie». 


306 


N  EO  F1T  I  I 


Ex  11,  1-8 


CHAPITRE  XI 

1  Yahvé  dit  á  Moise:  «Je  vais  encore  amener  (*)  un  fléau  sur  Pharaon  et 
sur  les  Égyptiens;  aprés  quoi  il  vous  laissera  partir  d’ici.  Quand  il  vous 
laissera  aller,  il  vous  chassera  méme  d’ici  en  toute  háte  (2). 

2  Parle  done  aux  oreilles  du  peuple  et  (3)  que  chaqué  homme  demande 
á  son  compagnon,  et  chaqué  femme  á  sa  compagne,  des  objets  d’argent 
et  des  objets  d’or.» 

3  Or  Yahvé  (l)  fit  que  le  peuple  trouva  gráce  aux  yeux  des  Égyptiens.  En 
outre,  Moise  était  un  homme  extrémement  puissant  au  pays  d’Égypte, 
aux  yeux  des  princes  (:>)  de  Pharaon  et  aux  yeux  du  peuple. 

4  Moise  dit:  «Ainsi  a  parlé  Yahvé  (4):  Au  milieu  de  la  nuit,  ma  Parole  (6) 
se  manifestera  au  milieu  de  l’Égypte, 

5  et  tous  les  premiers-nés  seront  mis  á  mort  (7)  dans  le  pays  d’Égypte, 
depuis  le  premier-né  de  Pharaon  qui  aurait  dü  s’asseoir  sur  le  troné  (8) 
de  sa  royauté  jusqu’au  premier-né  de  Fesclave  qui  moud  derriére  les 
meules  et  tous  les  premiers-nés  du  bétail. 

6  II  y  aura  O  dans  tout  le  pays  dÉgypte  une  grande  clameur,  telle  qu’il 
n’y  en  a  jamais  eu  et  telle  qu’on  n’en  verra(10)  plus  á  nouveau. 

7  Mais  contre  tous  les  enfants  d’Israél,  depuis  les  hommes  jusqu’aux 
bétes,  pas  un  chien  n’aboiera  de  la  langue,  pour  que  vous  sachiez  que 
Yahvé  a  établi  une  distinction  entre  les  Égyptiens  et  Israel. 

8  Et  tous  tes  serviteurs  que  voici  descendront  vers  moi  et  me  salueront, 
en  disant:  Sors,  toi  et  tout  le  peuple  qui  est  avec  toi(u)!  Aprés  quoi,  je 
sortirai.» 

Et  (Moise)  sortit  de  devant  (12)  Pharaon,  enflammé  de  colére. 


(')  M:  «je  vais  lácher». 

(2)  M:  «extermination  compléte»  (cf  Ps  Jori). 

(3)  =  pour  que. 

(4)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(5)  M:  «des  serviteurs». 

(6)  M:  «Au  milieu  de  la  nuit,  ma  Parole». 

(7)  I:  «et  je  tuerai». 

(8)  M:  «détester  (asno1?)  tous  les  trónes.»  Autres  possibilités:  désirer:  =  3S7AQ1? 
2XT)?2b\  cherchen  sana1?;  s’asseoir  sur:  2  nnaV  Plus  probablement:  étre  exclu,  écarté: 

(9)  Litt:  «et  il  y  eut». 

(10)  M:  «il  (n’)  y  (en)  aura  (plus)». 

(“)  M:  «qui  est  en  ta  main». 

(12)  I:  «de  chez». 


307 


Ex  11,  9-12,  10 


N  EOFITI  I 


9  Yahvé  (')  dit  á  Moise:  «Pharaon  ne  vous  écoutera  point,  pour  (queje 
puisse)  multiplier  (2)  mes  signes  prodigieux  dans  le  pays  d’Égypte.» 

10  Moise  et  Aaron  accomplirent  tous  ces  prodiges  en  présence  de  Pha¬ 
raon;  mais  Yahvé  (*)  avait  endurci  le  coeur  de  Pharaon  et  il  ne  laissa 
point  les  enfants  d’Israél  partir  de  son  pays. 


CHAPITRE  XII 

1  Yahvé  O  parla  á  Moise  et  á  Aaron,  au  pays  d’Égypte,  en  disant: 
«Ce  mois  de  nisan  sera  pour  vous  f)  le  premier  des  mois,  il  sera  le 
premier  pour  vous  et  pour  tous,  le  principe  des  mois  de  l’année. 

3  Parlez  á  toute  Tassemblée  des  enfants  (')  d’Israél:  le  dixiéme  jour  de  ce 
mois,  preñez  (")  chacun  un  agneau  par  famille,  un  agneau  pour  chaqué 
maison. 

4  Et  si  les  gens  de  la  maison  sont  trop  peu  nombreux  pour  atteindre  le 
chiffre  (requis)  pour  l’agneau  de  la  Páque,  ils  (en)  prendront  (un),  eux 
et  ceux  qui  demeurent  prés  d’eux,  selon  le  nombre  de  personnes  (rt); 
suivant  ce  que  chacun  peut  manger,  vous  ferez  vos  calculs  au  sujet 
de  l’agneau  pascal. 

5  Ce  sera  pour  vous  un  agneau  parfait,  sans  défaut,  mále,  d’une  année. 
Vous  pourrez  le  prendre  parmi  les  moutons  et  parmi  les  chevreaux. 

6  Vous  le  garderez  jusqu’au  quatorziéme  jour  de  ce  mois  et  toute  l’as- 
semblée  de  la  communauté  d’Israél  le  sacrifíera  au  crépuscule. 

7  lis  prendront  du  sang  et  en  mettront  sur  les  deux  montants  et  sur  le 
linteau  des  maisons  oü  ils  mangeront  la  Páque  (7). 

8  lis  (en)  mangeront  la  chair  dans  la  nuit  de  la  Páque;  ils  la  mangeront 
rótie  au  feu,  (ainsi  que)  des  pains  azymes  avec  des  herbes  ameres. 

9  Vous  n’en  mangerez  point  presque  cru,  ni  méme  cuit,  bouilli  dans 
l’eau,  mais  seulement  róti  au  feu,  la  tete  avec  ses  pieds  (8)  et  les  en¬ 
tradles. 

10  Vous  n’en  laisserez  rien  jusqu’au  matin  et,  ce  qui  en  resterait  au  matin, 
vous  le  brülerez  au  feu. 


(')  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(2)  M:  «ces  (signes)». 

C)  M:  «pour  tous». 

(4)  M:  «(assemblée)  d’Israél». 

(s)  M:  «pour  eux».  Le  texte  a:  «(Preñez)  pour  vous». 
(6)  M:  «selon  le  total  des  personnes». 

0)  M:  «oú  ils  le  mangeront». 

(8)  M:  «ses  pattes». 


308 


NEOFITI  I 


Ex  12,  11-18 


1 1  Et  vous  le  mangerez  selon  ce  rite:  vos  reins  ceints  (l),  vos  chaussures 
aux  pieds  et  vos  bátons  dans  vos  mains.  Vous  le  mangerez  (2)  en  háte: 
c’est  le  sacrifice  de  la  Páque  devant  Yahvé. 

12  Je  passerai,  par  ma  Parole  (:i),  dans  le  pays  d’Égypte  en  cette  nuit  de 
la  Páque  et  je  mettrai  á  mort  tous  les  premiers-nés  dans  le  pays  d’Égyp- 
te,  depuis  les  enfants  des  hommes  jusqu’aux  bétes.  Et  j’exercerai  divers 
jugements  contre  toutes  les  idoles  des  Égyptiens:  Yahvé  a  parlé  (‘)! 

13  Le  sang  vous  servirá  de  signe  sur  les  maisons  oü  (5)  vous  demeurerez; 
je  verrai  le  sang  et  je  passerai  outre  (6)  et,  par  ma  Parole,  je  vous 
protégerai  (7)  et  il  n’y  aura  pas  pour  vous  de  mort  exterminatrice 
tandis  que  je  tuerai  tous  les  premiers-nés  dans  le  pays  (*)  d’Égypte. 

14  Ce  jour  sera  pour  vous  un  bon  mémorial;  vous  le  célébrerez  comme 
une  féte  devant  Yahvé  (°);  au  long  de  vos  générations,  vous  la  féterez 
comme  une  ordonnance  éternelle. 

15  Sept  jours  durant,  vous  mangerez  (lü)  des  pains  azymes.  Dés  le  premier 
jour,  vous  ferez  disparaitre  le  levain  de  vos  maisons;  car  quiconque 
mangerait  du  pain  fermenté,  du  premier  jour  jusqu’au  septiéme  jour, 
cet  homme-lá  (ll)  sera  exterminé  d’Israél. 

16  Le  premier  jour  il  y  aura  pour  vous  jour  de  féte  et  assemblée  sainte  (et 
le  septiéme  jour,  jour  de  féte  et  assemblée  sainte)  (12).  On  n’y  fera  aucun 
travail.  Mais  ce  qui  doit  se  faire(13)  pour  toutes  les  nécessités  de  la  vie, 
cela  seulement  vous  vous  permettrez  de  le  faire. 

17  Observez  les  Azymes  (14),  car,  en  ce  jour-lá  méme,  j’ai  fait  sortir(15)  vos 
armées,  libres,  du  pays  d’Égypte;  vous  observerez  ce  jour  comme  une 
ordonnance  éternelle  au  long  de  vos  générations. 

18  Le  premier  mois,  le  quatorziéme  jour  du  mois,  le  soir  au  crépuscule, 


O  M:  +«avec  les  préceptes  de  la  Loi». 

(2)  M:  «seront  mangés»  ( Lire  prob:  «vous  mangerez»), 

(3)  M:  «et  je  me  manifesterai  par  ma  Parole». 

(4)  M:  «je  suis  (Yahvé)». 

(5)  M:  «dans  lesquelles». 

(6)  M:  «et  il  épargnera». 

(7)  M:  «et  ma  Parole  protégera». 

C)  M:  «et  Tange  exterminateur  préposé  á  la  mort  n’aura  point  licence  de  (vous) 
nuire,  quand  je  me  manifesterai  pour  tuer  les  premiers-nés  dans  le  pays». 

(9)  M.  +  «votre  Dieu». 

(10)  M:  «ils  mangeront». 

(n)  1:  «cette  ame»  (=  cette  personne). 

(12)  Omis  dans  le  texte  par  homoioteleuton. 

(n)  M:  «tout  ce  qui  est  nécessaire  pour  manger». 

(14)  =  la  féte  des  Azymes.  M:  «les  preceptes  (cf  LXX  Sam)  des  Azymes». 

(15)  M:  «il  fit  sortir». 


309 


Ex  12,  19-27 


N  EOFITI  I 


vous  mangerez  des  azymes,  jusqu’au  vingt-et-uniéme  jour  du  mois,  au 
soir. 

19  Durant  sept  jours,  il  ne  se  trouvera  pas  (’)  de  levain  dans  vos  maisons; 
car  quiconque  mangerait  du  pain  fermeté,  tant  étranger  qu’indigéne  du 
pays,  cette  personne  sera  exterminée  de  la  communauté  d’Israél . 

20  Vous  ne  mangerez  rien  de  fermenté  dans  tous  les  lieux  oú  vous  demeu- 
rerez;  vous  mangerez  des  pains  azymes.» 

21  Moíse  convoqua  tous  les  sages  d’Israél  et  leur  dit  (-):  «Désignez  (les 
participants),  preñez  pour  vous  une  béte  par  famille  et  immolez  la 
Páque. 

22  Puis  preñez  un  bouquet  d’hysope;  vous  (le)  tremperez  dans  le  sang  qui 
est  dans  le  récipient  (3);  (puis  venez)  (4)  et  vous  mettrez  du  sang  du 
récipient  sur  le  linteau  et  sur  les  deux  montants  et  que  nul  parmi  vous 
ne  sorte  de  la  porte  de  sa  maison  jusqu’au  matin. 

23  La  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé  (5)  passera  pour  exterminer  (“)  les 
Égyptiens;  il  verra  le  sang  sur  le  linteau  et  les  deux  montants,  il  passera 
outre  (7)  et  la  Parole  de  Yahvé  protégera  la  porte  des  peres  des  enfants 
d’Israél  et  ne  donnera  point  licence  á  l’Exterminateur  (H)  de  s’introdui- 
re  á  l’intérieur  de  vos  maisons  pour  exterminer  (9). 

24  Vous  observerez  cette  chose  comme  une  prescription  éternelle  pour 
vous  et  vos  enfants. 

25  Quand  vous  serez  entrés  dans  le  pays  que  Yahvé  (5)  vous  donnera, 
comme  il  l’a  dit,  vous  observerez  ce  rite. 

26  (Et  quand  vos  fils  vous  demanderont:  Que  signifie  pour  vous  ce 
rite?)  D, 

27  vous  direz:  «C’est  le  sacrifice  de  la  Páque  devant  Yahvé  qui  a  passé 
outre  et  protégé(n)  les  maisons  des  enfants  d’Israél,  en  Égypte,  tandis 
qu’il  tuait  les  Égyptiens (,2),  et  a  sauvé  nos  maisons.»  Alors  le  peuple 
se  prosterna,  glorifía  et  loua  (Dieu). 

(')  M:  «on  ne  verra  pas». 

(2)  M:  «Retirez  vos  mains  du  cuite  étranger  et,  aprés  cela,  immolez  un  agneau». 

(3)  M:  «qui  se  trouve  dans  le  bassin». 

(*)  Ou  bien:  «et  vous».  II  s’agit  prob.  d’une  dittographie  due  á  la  présence  de 
ce  mot  plus  loin. 

(5)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(")  M:  «pour  détruire». 

(7)  M:  «et  il  épargnera». 

(“)  MI:  «l'ange  exterminateur  n’aura  point  pouvoir». 

M  2:  «á  l’Exterminateur». 

(9)  M:  +  «(pour)  vous  (exterminer)». 

(I0)  Omis  par  homoioteleuton. 

(“)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  (qui)  a  épargné  ct  protégé». 

(12)  M:  «tandis  qu’il  détruisait  les  Égyptiens». 


310 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  12,  28-38 


28  Les  enfants  d’Israél  s’en  furent  et  firent  (cela);  comme  Yahvé  (l)  l’avait 
prescrit  á  Moíse  et  á  Aaron,  ainsi  firent-ils. 

29  II  advint  done  qu’au  milieu  de  la  nuit  Yahvé  tua  (2)  tous  les  premiers- 
nés,  au  pays  d’Égypte,  depuis  le  premier-né  de  Pharaon  qui  devait 
s’asseoir  sur  les  trónes  royaux,  jusqu’au  premier-né  du  captif  qui  se 
trouvait  en  prison,  et  tous  les  premiers-nés  des  bétes. 

30  Pharaon  se  leva  la  nuit,  lui  et  tous  ses  princes  (3)  ainsi  que  tous  les 
Égyptiens,  et  il  y  eut  une  grande  clameur  en  Égypte,  car  il  ne  s’y 
trouvait  pas  maison  oü  il  n’y  eut  des  morts  (4). 

31  II  appela  dans  la  nuit  Moíse  et  Aaron  et  dit:  «Levez-vous,  sortez,  et 
vous  et  les  enfants  d’Israél,  et  partez,  rendez  un  cuite  devant  Yahvé 
comme  vous  l’avez  dit. 

32  (Preñez  aussi  votre  petit  et  votre  gros  bétail,  comme  vous  l’avez  dit)  (5) 
et  partez;  et  priez  aussi  pour  moi!» 

33  Les  Égyptiens  pressaient  le  peuple  pour  qu’on  se  hate  de  les  congédier 
du  pays,  car  ils  disaient:  «Si  les  Israélites  s’attardent  ici  encore  une 
heure,  voici  que  tous  les  Égyptiens  sont  morts!» 

34  Le  peuple  emporta  sa  páte  avant  qu’elle  n’ait  fermenté  (ti),  leurs  ban- 
netons  enveloppés  dans  leurs  manteaux,  sur  (7)  leurs  épaules  (H). 

35  Les  enfants  d’Israél  agirent  selon  les  paroles  de  Moíse  et  ils  de- 
mandérent  aux  Égyptiens  des  objets  d’argent,  des  objets  d’or  et  des 
vétements. 

36  Or  Yahvé  (')  fit  que  le  peuple  trouva  gráce  aux  yeux  des  Égyptiens  et 
ils  (les)  leur  prétérent  (/’).  De  la  sorte  les  enfants  d’Israél  dépouillérent 
les  Égyptiens  de  leurs  biens('°). 

37  Les  enfants  d’Israél  (partirent)  (M)  de  Pelusium  (12)  pour  Soukkoth, 
environ  six  cent  mille  hommes  á  pied,  sans  les  petits  enfants. 

38  Une  foule  d’étrangers(13)  montérent  aussi  avec  eux,  ainsi  que  du  petit 
et  du  gros  bétail,  un  troupeau  extrémement  considérable(14). 

(')  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(2)  M:  «(il  advint)  au  milieu  de  la  nuit  (que)  la  Parole  de  Yahvé  tua». 

(')  M:  «ses  serviteurs». 

(4)  M:  «maison  oú  il  n’y  eut  un  mort  d’entre  les  Égyptiens». 

(5)  Omis  par  homoioteleuton. 

(6)  M:  «leur  páte  avant  qu’elle  ne  fermente». 

(7)  I:  «posés  (sur  leurs  épaules)». 

(8)  M:  «les  restes  des  pains  azymes  et  des  herbes  améres  enveloppés  dans  leurs 
vctcments,  chargés  sur  leurs  épaules». 

(9)  M:  «(aux  yeux)  des  Égyptiens  et  ils  demandérent». 

(10)  M:  «(les  enfants  d’)Israél  (dépouillérent)  les  Égyptiens  de  leurs  bétes». 

(n)  Manque  dans  le  texte. 

(12)  TM:  Ramsés. 

(,3)  M:  «une  tourbe  composite». 

(14)  M:  «trés  nombreux  troupeaux». 


311 


Ex  12,  39-42 


NEOFITI  I 


39  lis  fírent  cuire  leur  páte,  celle  qu’ils  avaient  emportée  d’Égypte,  en 
gáteaux  azymes  (’)  avant  qu’elle  n’eüt  fermenté;  car  ils  avaient  été 
chassés  d’Égypte  (2)  et  ils  n’avaient  pas  pu  prévoir  et  ne  s’étaient  méme 
pas  fait  des  provisions  (’)• 

40  Le  séjour  des  enfants  d’Israél  qui  demeurérent  en  Égypte  (fut  de) 
quatre  cent  trente  ans. 

41  Et  ce  fut  au  terme  des  quatre  cent  trente  ans,  et  ce  fut  ce  jour-lá  méme, 
que  toutes  les  armées  de  Yahvé  sortirent,  libres,  du  pays  des  Égyptiens. 

42  C’est  une  nuit  de  veille  et  prédestinée  pour  la  rédemption  au  nom  de 
Yahvé  au  moment  oú  sortirent  (')  d’Égypte  les  enfants  d’Israél,  libé- 
rés. 

Or  quatre  nuits  sont  inscrites  (5)  dans  le  Livre  des  Mémoires.  La 
premiére  nuit,  quand  Yahvé  se  manifesta  sur  le  monde  pour  le  créer  (6). 
Le  monde  était  confusión  et  chaos  et  la  ténébre  était  répandue  sur  la 
surface  de  l’abime.  Et  la  Parole  de  Yahvé  était  la  Lumiére  (  )  et 
brillait  (*).  Et  il  l’appela  Premiére  Nuit  (”). 

La  deuxiéme  nuit,  quand  Yahvé  apparut  á  Abraham  ágé  de  cent  ans 
et  á  Sarah,  sa  femme,  ágée  de  quatre-vingt-dix  ans,  pour  accomplir  ce 
que  dit  l’Écriture  (10):  Est-ce  qu’Abraham,  ágé  de  cent  ans,  va  engen- 
drer  et  Sarah,  sa  femme,  ágée  de  quatre-vingt-dix  ans,  enfanter?  Et 
Isaac  avait  trente-sept  ans  lorsqu’il  fut  offert  sur  l’autel.  Les  cieux  des- 
cendirent  et  s’abaissérent  et  Isaac  en  vit  les  perfections  et  ses  yeux 
s’obscurcirent  á  cause  de  leurs  perfections.  Et  il  l’appela  Seconde 
Nuit  (u). 

La  troisiéme  nuit,  quand  Yahvé  apparut  aux  Égyptiens,  au  milieu  de 
la  nuit:  sa  main  tuait  les  premiers-nés  des  Égyptiens  et  sa  droite  proté- 
geait  les  premiers-nés  d’Israél,  pour  que  s’accomplit  ce  que  dit  l’Écri- 
ture:  Mon  fils  premier-né,  c’est  Israel  (l2).  Et  il  l’appela  Troisieme  Nuit. 


(')  M:  «des  galettes  azymes». 

(2)  M:  «(car)  les  Égyptiens  les  avaient  chassés». 

(3)  M:  «(n’avaient  pu)  s’attarder  et  méme  ils  n’avaient  pu  se  faire  des  provisions 
pour  la  route». 

(4)  M:  «C’est  (une  nuit)  de  rédemption  devant  Yahvé  á  la  sortie...». 

(s)  M:  «Car  quatre  nuits  sont  inscrites». 

(6)  I:  «(pour  créer)  le  monde». 

(7)  I:  «lumiére». 

(8)  I  et  M:  «et  illuminait»;  cf  Atlántida  1,  1963,  p  389,  ExpT  79,  1968,  p  1 16. 

(9)  Cf  R.  Le  Déaut,  La  nuit  pascale ,  Rome,  1963,  pp  215  ss. 

(  °)  M:  «Son  fils  premier-né,  c’est  Israel  (Ex  4,22).  Et  il  l’appela  Seconde  Nuit. 
Troisiéme  nuit...».  Cette  citation  de  l’Écriture  parait  hors  de  place;  elle  appartient 
á  la  «troisiéme  nuit». 

(ll)  Cf  R.  Le  Déaut,  op  cit,  pp  133  ss. 

(,2)  Ex  4,22. 


312 


NEOFITI  I 


Ex  12,  43-48 


La  Quatrieme  Nuit,  quand  le  monde  arrivera  á  sa  fin  pour  étre  rache- 
té  (*):  les  jougs  de  fer  seront  brisés  et  les  générations  perverses  (2) 
seront  anéanties  et  Moise  montera  du  milieu  du  désert  (et  le  Roi 
Messie  viendra  d’en-haut)  (3).  L’un  marchera  á  la  tete  du  troupeau  (4) 
et  l’autre  marchera  á  la  tete  du  troupeau  (4)  et  sa  Parole  marchera 
entre  les  deux  et  moi  (5)  et  eux  marcherons  ensemble.  C’est  la  nuit  de 
la  Páque  pour  le  nom  de  Yahvé,  nuit  réservée  et  fixée  pour  la  rédemp- 
tion  de  toutes  les  générations  d’Israél. 

43  Yahvé  dit  á  Moise  et  á  Aaron:  «Voici  quelle  est  la  prescription  de  la 
Loi  de  la  Páque:  aucun  gentil  n’en  mangera! 

44  Tout  esclave  qui  aura  été  acheté  ((i)  á  prix  d’argent,  vous  le  circoncirez; 
aprés  quoi,  il  sera  capable  d’en  manger. 

45  Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  le  résident  étranger  (7)  á  gages  n’en 
pourra  point  manger  (H). 

46  On  la  mangera  groupes  par  groupes;  vous  ne  ferez  point  sortir  de  la 
viande  au  dehors,  d’une  maison  á  l’autre  ni  méme  de  groupe  á  groupe, 
et  vous  n’en  briserez  point  d’os  (5)). 

47  Toute  la  communauté  d’Israél  célébrera  la  Páque. 

48  Si  un  résident  qui  habite  avec  vous  veut  célébrer  la  Páque  devant 
Yahvé,  ce  n'est  qu’aprés  avoir  circoncis  tous  les  máles  qu’il  sera  apte  á 
la  célébrer  et  considéré  comme  les  indigénes  du  pays.  Mais  aucun 
gentil  n’en  mangera. 


(  )  Walton,  R.  Bloch,  Le  Déaut:  «pour  étre  dissous». 

(2)  I:  «et  les  méchants». 

M:  «les  membres  des  méchants  et  les  jougs  de  fer  seront  anéantis  d’Is(raél)». 

(3)  Ces  mots  manquent  dans  N  et  M  signale  la  lacune.  lis  se  trouvent  dans  les 
autres  recensions.  Selon  Le  Déaut  ( op .  cit.,  p.  272),  il  s’agit  d’une  omission  non  in- 
tentionnelle.  Nous  traduisons:  «d’en-haut»  ( me-ruma ),  mais  on  pourrait  aussi  com- 
prendre:  «de  Rome».  La  premiére  traduction  semble  préférable  (ainsi  Le  Déaut,  op 
cit,  pp  359-369).  Le  texte  fait  allusion  au  Fils  de  l’homme  (ou  Messie)  qui  vient  des 
hauteurs  {Dan  7).  On  pourrait  aussi  y  reconnaitre  une  allusion  á  la  tradition  juive 
d’une  venue  du  Messie  de  Rome  (Sanh  98a). 

(4)  Ou  bien:  «au  sommet  d’une  nuée».  Dans  le  Targum  de  la  Polyglotte  de 
Walton  et  dans  les  premiéres  Bibles  rabbiniques,  on  lit  «une  nuée»  ('anana),  au  lieu 
de  «troupeau»  ('ana).  II  semble  que  la  meilleure  le^on  soit  «troupeau»,  toutefois 
avec  un  remez  (ou  allusion)  á  la  «nuée»  de  Dan  7,13. 

C)  «Et  moi...»  est  en  trop  dans  le  texte  qui  doit  se  lire:  «et  eux  (Moise  et  le  Mes¬ 
sie)  marcheront». 

(e)  «(tout  esclave)  d’achat,  lorsque  vous  (l’)aurez  circoncis». 

(7)  I:  «le  résident  et  le  mercenaire  étranger». 

(8)  M:  «le  résident  qui  serait  mercenaire,  s’il  est  étranger,  n’en  mangera  point»; 
cf  le  Targum  fragmentaire. 

(9)  M:  «(vous  ne  porterez  pas)  de  la  viande  au  dehors  des  maisons  et  vous  ne 
négligerez  pas  (de  mettre  en  pratique)  avec  celle-ci  le  commandement». 


313 


Ex  12,  49-13,  8 


NEOFITI  I 


49  La  prescription  de  la  Loi  (’)  sera  unique  pour  les  indigénes  et  pour  les 
immigrants  qui  résident  parmi  vous.» 

50  Tous  les  enfants  d’Israél  (fírent  ainsi)  (2);  comme  Yahvé  l’avait  prescrit 
á  Moise  et  á  Aaron,  ainsi  firent-ils. 

51  C’est  ce  jour-lá  méme  que  Yahvé  fit  sortir  les  enfants  d’Israél,  libérés, 
du  pays  d’Égypte,  selon  leurs  armées. 

CHAPITRE  XIII 

1  Yahvé  (3)  parla  á  Moise,  en  disant: 

2  «Consacre  á  mon  nom  (l)  tous  les  premiers-nés;  quiconque  ouvre  la 
matrice  d’entre  les  enfants  d’Israél,  parmi  les  enfants  des  hommes  et 
parmi  les  bétes,  (sera)  pour  mon  nom  (  ).» 

3  Moise  dit  au  peuple:  «Souvenez-vous  de  ce  jour  ou  vous  étes  sortis 
libres  d’Égypte,  de  la  maison  de  servitude,  car  c’est  par  une  main  forte 
que  Yahvé  (*)  vous  a  fait  sortir  de  lá,  libérés.  Vous  ne  mangerez  done 
pas  de  pain  fermenté. 

4  Ce  jour  oú  vous  sortez,  libérés,  c’est  au  temps  du  mois  d'abib. 

5  Quand  done  Yahvé  vous  aura  introduits  dans  le  pays  des  Cananéens, 
des  Hittites,  des  Amorrhéens,  des  Hévéens  et  des  Jébuséens,  que  Yahvé 
a  promis  á  vos  péres  de  vous  donner,  pays  qui  produit  de  beaux  fruits, 
purs  comme  le  lait  et  doux  comme  le  miel  ((i),  vous  y  observerez  ce  rite, 
en  ce  mois: 

6  sept  jours  durant,  vous  mangerez  des  azymes,  et,  le  septiéme  jour,  (il 
y  aura)  fete  devant  Yahvé. 

7  Pendant  les  sept  jours,  on  mangera  des  azymes;  on  ne  verra  point  chez 
vous  de  pain  fermenté  et  l’on  ne  verra  pas  chez  vous  de  levain,  dans 
tout  votre  terntoire. 

8  Ce  jour-lá,  vous  raconterez  (ceci)  á  vos  enfants,  en  disant:  A  cause  du 
précepte  des  azymes,  Yahvé  nous  a  fait  remporter  des  combats  victo- 
rieux  quand  nous  sommes  sortis,  libérés,  d’Égypte  (7). 

(')  M:  «une  seule  loi  sera». 

(2)  Le  verbe  manque  dans  l’araméen. 

(3)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(4)  M:  «(consacre)  tous  les  premiers-nés,  les  premiers  qui  ouvrent  la  matrice 
d'entre». 

(5)  M:  «...sont  (á  moi).  Ainsi  a  parlé  Yahvé». 

(6)  M:  «(comme  le)  lait  et  savoureux  comme  le  miel». 

f)  M  1:  «á  cause  de  ce  précepte  des  azymes  (et)  des  herbes  ameres  et  de  cette 
chair  de  l’agneau  pascal  (litt:  de  la  Páque),  Yahvé  a  opéré  des  prodiges  en  ma  faveur 
au  sortir  d’Égypte». 

M  2:  «la  Parole  de  Yahvé  nous  (a  opéré)  des  prodiges  á  leur  sortie». 


314 


NEOFITI  I 


Ex  13,  9-16 


9  Ce  sera  pour  toi  comme  des  signes  sur  vos  bras  et  comme  un  bon 
mémorial  sur  vos  visages,  pour  que  la  Loi  de  Yahvé  soit  constamment 
dans  vos  bouches,  puisque  c’est  á  main  forte  que  Yahvé  vous  a  fait 
sortir,  libérés,  d’Égypte. 

10  Et  vous  observerez  les  ordonnances  de  cette  Loi,  en  son  temps,  d’épo- 
que  en  époque  (J). 

11  Quand  Yahvé  (-)  vous  aura  introduits  dans  le  pays  des  Cananéens 
comme  il  l’a  juré,  á  toi  (3)  et  á  tes  péres,  et  qu’il  vous  l’aura  donné, 

12  vous  mettrez  á  part,  pour  le  nom  de  Yahvé,  tous  les  premiers-nés  qui 
ouvrent  la  matrice,  ainsi  que  tous  ceux  qui  ouvrent  la  matrice  (')  parmi 
les  bétes  que  vous  aurez;  les  males  seront  pour  le  nom  de  Yahvé. 

13  Cependant  tout  ce  qui  ouvre  la  matrice,  d’entre  les  ánes,  vous  le 
rachéterez  avec  un  agneau.  Si  vous  ne  le  rachetez  pas,  vous  le  mettrez 
á  mort  ('*)•  Tous  les  premiers-nés  des  enfants  des  hommes  parmi  vos 
fils,  vous  les  rachéterez. 

14  Lors  done  que  vos  fils  (vous)  (“)  questionneront  demain,  en  disant: 
Qu’est-ce  que  cela?  tu  lui  (leur)  diras:  C’est  á  main  forte  que  Yahvé  (7) 
nous  a  fait  sortir,  libérés,  de  la  maison  de  servitude  (H). 

15  II  arriva  que  Yahvé  fit  s’obstiner  Pharaon  pour  notre  renvoi  et  Yahvé 
mit  á  mort  tous  les  premiers-nés  dans  le  pays  d’Égypte,  depuis  les 
premiers-nés  des  enfants  des  hommes  jusqu’aux  premiers-nés  des 
bétes.  C’cst  pourquoi  nous  offrons  devant  Yahvé  tous  les  males  qui 
ouvrent  la  matrice  (9)  et  que  nous  rachetons  tous  les  premiers-nés  de 
nos  (I0)  enfants  (ll)> 

16  Ce  sera  comme  un  signe  sur  tes  bras  et  comme  un  bon  mémorial  sur 
ton  visage(12),  car  c’est  á  main  forte  que  Yahvé  nous  a  fait  sortir, 
libérés,  d’Egypte(13).» 


(')  M:  «...  cette  ordonnance  en  son  temps,  en  l’accomplissant  (fidélement) 
quant  aux  jours  et  quant  aux  mois»  {litt:  «depuis  ces  jours  de  ces  mois»). 

(2)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(')  M:  «á  vous». 

(4)  M:  «(et  tous)  Ies  premiers  qui  ouvrent  la  matrice». 

(5)  M:  «vous  (le)  tuerez  á  la  hache». 

(6)  M:  +  «vous  (demanderont)». 

(7)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  (nous  a  fait  sortir)  de». 

(8)  M:  «(d’)Égypte,  de  la  maison  des  servitudes.»  II  faut  peut-étre  lire:  «de  la 
maison  des  servitudes  d’Egypte»  (M). 

(B)  M:  «(nous  offrons)  au  nom  de  Yahvé  tous  ceux  qui  ouvrent  la  matrice  pour 
la  premiére  fois». 

(10)  M:  «je  rachéterai  (tout  premier-né)  de  nos  enfants». 

(")  I:  «(on)  les  (rachéte)». 

(,2)  M  mentionne  expressément  les  phylactéres  (=  tephillim). 

(,3)  M:  «nous  a  libérés  et  fait  sortir  de». 


315 


Ex  13,  17-14,  3 


NEOFITI  I 


17  II  advint,  quand  Pharaon  laissa  aller  (])  le  peuple,  que  Yahvé  (2)  ne  les 
conduisit  point  par  la  route  du  pays  des  Philistins,  bien  qu'elle  füt 
proche;  car  Yahvé  (:i)  se  dit:  De  crainte  que  le  coeur  du  peuple  ne  se 
brise  quand  ils  verront  les  formations  de  combat  et  qu’ils  ne  retournent 
en  Égypte. 

18  Yahvé  fit  done  tourner  le  peuple  (4)  par  la  route  du  désert  vers  la  Mer 
des  Roseaux,  et  les  enfants  d’Israél  sortirent,  libérés,  du  pays  d’Égypte, 
armés  d’oeuvres  bonnes. 

19  Moise  prit  avec  lui  les  ossements  de  Joseph,  car  celui-ci  avait  solen- 
nellement  fait  jurer  les  enfants  d’Israél,  en  disant:  «Yahvé  se  souvien- 
dra  certainement  de  vous  dans  sa  miséricordieuse  bonté  (5)  et  vous 
monterez  d’ici  mes  ossements  avec  vous.» 

20  lis  partirent  de  Soukkoth  et  campérent  á  Étham,  en  bordure  ((i)  du 
désert. 

21  Et  la  Parole  de  Yahvé  allait  devant  eux,  de  jour,  dans  la  colonne  de 
nuée  pour  les  guider  sur  la  route  (7),  de  nuit,  dans  la  colonne  de  feu 
pour  les  éclairer  pour  qu’ils  puissent  marcher  (K)  de  jour  et  de  nuit. 

22  La  colonne  de  nuée,  le  jour,  et  la  colonne  de  feu,  la  nuit,  ne  cessaient 
de  se  teñir  devant  le  peuple  ('*),  de  (le)  conduire  et  de  (l’)éclairer. 


CHAPITRE  XIV 

1  Yahvé (,0)  parla  á  Moise,  en  disant: 

2  «Parle  aux  enfants  d’Israél;  qu’ils  retournent  et  campent  face  aux 
«Tripots-du-Libertinage»(n),  entre  Migdol  et  la  mer,  devant  l’Idole 
Sephon(12).  Vous  camperez  prés  de  la  mer,  dans  sa  direction. 

3  Et  Pharaon  (se  dirá) (13)  au  sujet  du  peuple  des  enfants  d’Israél:  II  se 


(‘)  M:  «au  moment  ou  il  laissa  partir». 

(2)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  (ne  les  mena  point)  par  le  chemin». 

(3)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  dans  la  pensée  (de  son  coeur?)». 

(4)  M:  «et  la  Parole  de  Yahvé  conduisit  le  peuple». 

(5)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  (se  souviendra  de)  vous  dans  ses  miséricordes». 

(6)  M:  «qui  se  trouve  en  bordure  (du  désert)». 

(;)  M:  «pour  leur  montrer  la  route». 

(8)  M:  «(pour  qu’ils  pussent)  aller  et  (fussent  éclairés?)». 

O  M:  «la  maison  d’Israél». 

(Iü)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(“)  TM:  Pi-ha-  khiroth.  Dans  le  texte  et  M,  litt :  «hótels,  auberges  du  libertinage». 
(I5Í)  TM:  Baal-Sephon. 

C3)  Manque  dans  le  texte. 


316 


N  EO  F  IT  I  I 


Ex  14,  4-12 


sont  égarés  en  route!  Baal-Sephon,  mon  idole,  leur  a  fermé  les  pistes 
du  désert  (l). 

4  J’endurcirai  le  coeur  de  Pharaon,  il  se  lancera  á  vos  trousses  et  je  tirerai 
gloire  ( ,¿ )  de  Pharaon  et  de  toutes  ses  armées  et  les  Égyptiens  con- 
naitront  que  c’est  moi  Yahvé!»  lis  firent  done  ainsi. 

5  On  annonga  f )  au  roi  d’Égypte  que  le  peuple  avait  fui  et  le  coeur  de 
Pharaon  et  de  ses  princes  se  retourna  contre  le  peuple.  lis  dirent: 
«Qu’est-ce  que  nous  avons  fait  la  quand  nous  avons  congédié  Israel  de 
notre  Service?» 

6  II  attela  ses  chars  et  prit  avec  lui  le  peuple,  les  hommes  de  guerre. 

7  Puis  il  prit  six  cents  chars  et  tous  les  chars  des  Égyptiens  et  sur  tous 
furent  préposés  des  capitaines  (4). 

8  Yahvé  endurcit  le  coeur  de  Pharaon,  roi  d’Égypte,  et  il  se  langa  aux 
trousses  des  enfants  d’Israél,  tandis  que  les  enfants  d’Israél  sortaient, 
libérés,  la  tete  découverte. 

9  Les  Égyptiens  se  mirent  done  á  leur  poursuite,  tous  les  chevaux  et  les 
chars  de  Pharaon,  ses  cavaliers  et  ses  troupes,  et  ils  les  atteignirent 
tandis  qu’ils  campaient  prés  de  la  mer,  á  cóté  des  «Tripots-du-Liberti- 
nage»,  devant  Fidole  de  Sephon. 

10  Pharaon  s’approcha  (J);  les  enfants  d’Israél  levérent  les  yeux  et  voici 
que  les  Égyptiens  étaient  en  marche  derriére  eux.  Les  enfants  d’Israél 
eurent  grand  peur  et  se  mirent  á  supplier  ((i)  devant  Yahvé. 

1 1  lis  disent  alors  á  Moise:  «Est-ce  parce  qu’il  n’y  avait  pas  de  tom- 
beaux  (7)  en  Égypte  que  tu  nous  as  emmenés  (K)  pour  nous  faire  mou- 
rir  dans  le  désert  O?  Que  nous  as-tu  fait  lá  en  nous  faisant  sortir (,0) 
d’Égypte? 

12  N’est-ce  pas  la  parole  que  nous  te  disions  en  Égypte,  en  disant:  Lais- 
se-nous(H)  que  nous  servions  devant  les  Égyptiens;  car  il  valait  mieux 

(')  M:  «Pharaon  dirá,  au  sujet  des  enfants  d’Israél,  á  Dathan  et  á  Abiram  qui 
sont  restés  en  Égypte:  Mon  idole  Peor  etc...  Ils  sont  attrapés  (?)  dans  le  pays;  ils  sont 
égarés  en  route.  L’idole  de  Sephon  leur  a  fermé  les  pistes  du  désert». 

(2)  M:  «Et  (Pharaon  vous)  poursuivra  et  ma  (litt:  sa)  Parole  sera  glorifiée  en 
Pharaon». 

(3)  M:  «les  exacteurs  (uxron,  i.e.  gardien  d’esclaves)  qui  marchaient  avec  les 
campements  d’Israél  et  qui  avaient  agi  contre  le  peuple,  armoíieércm». 

(4)  M:  «polémarques»  (i.e.  généraux). 

(5)  M:  «et  Pharaon  offrit  des  sacrifices  á  Baal-Sephon». 

(6)  M:  «et  ils  criérent». 

(7)  M:  «N’avions-nous  pas  des  tombeaux?» 

(8)  M:  «pour  (nous)  emmener». 

(9)  M:  -|-  «(désert)  de  Sephon». 

(Iü)  M:  «(en)  les  (faisant  sortir)». 

(")  M:  «Laisse(-nous)»  (autre  verbe). 


317 


Ex  14,  13-20 


N  EOFITI 


pour  nous  servir  devant  les  Égyptiens  que  de  nous  (voir)  mettre  á  mort 
dans  le  désert!»  (*) 

13  Les  enfants  d’Israél  se  formérent  en  quatre  partis,  tandis  qu’ils  se 
tenaient  au  bord  de  la  Mer  des  Roseaux.  L’un  disait:  «Jetons-nous  á 
la  mer!»  L’autre  disait:  «Retournons  en  Égypte!»  L’un  disait:  «Ali- 
gnons  contre  eux  les  formations  de  combatí»  Et  l’autre  disait:  «Crions 
contre  eux  pour  jeter  la  confusión  parmi  eux!» 

Au  partí  qui  disait:  «Jetons-nous  á  la  mer!»,  Moise  (leur)  dit:  «Ne 
craignez  ríen,  mais  disposez-vous  á  voir  la  rédemption  de  Yahvé, 
qu’il  accomplira  pour  vous  aujourd’hui.» 

Au  partí  qui  disait:  «Retournons  en  Égypte!»,  Moise  (leur)  dit:  «Ne 
craignez  rien,  car  tout  aussi  vrai  que  vous  voyez  aujourd’hui  les 
Égyptiens,  vous  n’aurez  plus  á  les  revoir  á  nouveau,  dans  la  servitude, 
á  jamais.» 

14  Au  parti  qui  disait:  «Alignons  contre  eux  les  formations  de  combat!», 
Moise  (leur)  dit:  «Ne  craignez  rien,  c’est  Yahvé  (2)  qui  rendra  vos 
combats  victorieux.» 

Au  parti  qui  disait:  «Crions  contre  eux  pour  jeter  la  confusión  parmi 
eux!»,  Moise  (leur)  dit:  «Ne  craignez  rien;  levez-vous,  taisez-vous, 
rendez  gloire  et  louange  á  notre  Dieu  et  exaltez-le.» 

15  Yahvé  (:l)  dit  á  Moise:  «Jusques  á  quand  te  tiendras-tu  (lá)  á  supplier 
devant  moi?  Voici  que  ta  priére  a  été  entendue  devant  moi.  Du  reste, 
la  priére  des  enfants  d’Israél  a  précédé  (4)  ta  propre  priére.  Parle  aux 
enfants  d’Israél  et  qu’ils  se  mettent  en  route! 

16  Quant  á  toi,  léve  ton  báton  et  étends  ta  main  sur  la  mer,  divise-la  et  les 
enfants  d’Israél  entreront  dans  la  mer,  sur  la  terre  séche. 

17  Et  moi,  j’endurcirai  le  coeur  des  Égyptiens  (et)  ils  entreront  derriére 
vous  (3)  et  je  tirerai  gloire  de  Pharaon  et  de  toutes  ses  troupes,  de  ses 
chars  et  de  ses  cavaliers. 

18  Les  Égyptiens  connaitront  que  je  suis  Yahvé,  quand  je  tirerai  gloire  de 
Pharaon,  de  ses  chars  et  de  ses  cavaliers.» 

19  Alors  l’Ange  de  Yahvé  qui  était  prét  á  marcher  devant  les  camps 
d’Israél,  de  devant  eux  se  déplaga  et  se  tint  derriére  eux;  de  méme 
la  colonne  de  nuée  se  déplaga  de  devant  eux  et  se  tint  derriére  eux. 

20  Elle  s’introduisit  entre  les  camps  des  Égyptiens  et  les  camps  d’Israél  et 


(')  M:  «dans  des  tentes»(?). 

(2)  M:  «(Yahvé)  par  la  Gloire  de  sa  Shekinah,  c’est  lui  qui  fera...».  Cette  variante 
est  notée  trop  haut  dans  le  manuscrit  et  doit,  semble-t-il,  étre  replacée  ici. 

(3)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(4)  M:  «(la  priére)  de  mon  peuple  a  précédé». 

(5)  M:  «derriére  vous  et  sa  (ma  ?)  Parole  tirera  gloire»  (cf  v  4). 


318 


NEOFITI  I 


Ex  14,  21-27 


la  nuée  était  (*)  (partie)  ténébres  et  partie  lumiére:  ténébres  assombris- 
santes  pour  les  Égyptiens  et  lumiére,  toute  la  nuit,  pour  Israel.  Et  ils 
ne  s’approchérent  point  les  uns  des  autres,  de  toute  la  nuit,  pour 
engager  le  combat  (2). 

21  Moise  étendit  la  main  sur  la  mer  et  Yahvé  refoula  la  mer  par  un  fort 
vent  d’est,  toute  la  nuit,  et  transforma  la  mer  en  terre  séche  et  les  eaux 
se  fendirent. 

22  Les  enfants  d'Israél  entrérent  au  milieu  de  la  mer,  sur  la  terre  séche,  et 
les  eaux  étaient  pour  eux  une  muradle  d’eau  á  leur  droite  et  á  leur 
gauche. 

23  Les  Égyptiens  suivirent  et  entrérent  aprés  eux  au  milieu  de  la  mer,  tous 
les  chevaux  de  Pharaon,  ses  chars  et  ses  cavaliers. 

24  II  advint,  au  moment  du  matin,  que  Yahvé  regarda  (:1)  avec  colére  les 
camps  des  Égyptiens  et  langa  contre  eux  naphte,  feu  et  grosse  gréle  (4), 
et  jeta  la  confusión  dans  les  camps  des  Égyptiens. 

25  II  fit  sauter  les  roues  des  chars  et  ils  les  emmenaient  en  les  trainant 
derriére  eux.  L’usage  des  mules  (*)  est  de  trainer  (en  tirant)  sur  roues 
et  essieux  qui,  á  l’inverse,  se  mirent  (ici)  á  tirer  comme  les  mules  et 
jetérent  les  (Égyptiens)  dans  la  mer.  Quand  les  Égyptiens  virent  cette 
chose  admirable,  ils  se  disaient  les  uns  aux  autres:  «Fuyons  devant  (*)  le 
peuple  des  enfants  d’Israél,  car  c’est  lá  Yahvé  qui  donnait  une  issue 
victorieuse  á  leurs  combats  lorsqu’ils  se  trouvaient  en  Égypte  (lui  qui 
donnera  une  issue  victorieuse  á  leurs  combats  tant  qu’ils  sont  en 
Égypte)  (7),  lui  qui  donnera  une  issue  victorieuse  á  leurs  combats, 
également  á  la  Mer  des  Roseaux.» 

26  Puis  Yahvé  (M)  dit  á  Moise:  «Étends  ta  main  sur  la  mer  et  que  les  eaux 
reviennent  sur  les  Égyptiens,  sur  leurs  chars  et  sur  leurs  cavaliers!» 

27  Et  Moise  étendit  sa  main  sur  la  mer  et  la  mer,  au  moment  du  matin, 


(l)  M:  «(en  partie)  lumiére  et  en  partie  ténébres:  lumiére  qui  illuminait  (sur) 
Israel  et  ténébres  obscures  (litt:  assombrissantes)  sur  les  Égyptiens  et  ne  ...pas». 

O  M:  «éclaira  t  Israel  la  nuit.  Les  camps  ne  s’approchérent  point  l’un  de  l’autre. 
Seulement  les  anges  ministres  (////.-  de  Service)  ne  dirent  point  le  Service  de  toute  la 
nuit». 

(3)  M:  «et  la  Parole  de  Yahvé  regarda». 

O  Litt:  «pierres  de  gréle»;  I:  «et  gréle». 

C)  M:  «des  chars  qu’ils  menaient  en  les  tirant  derriére  eux.  L’usage  des  mules...»; 
cf  L.  Ginzberg,  Legenda,  III,  p  27. 

(*)  M:  «(L’usage  des  mules  est)  de  tirer  sur  les  roues.  A  l’inverse,  les  roues  des 
chars  se  mirent  á  tirer  les  mules  et  les  jetérent  á  la  mer.  Les  Égyptiens  répondirent  et 
se  dirent  les  uns  aux  autres:  II  ne  nous  reste  plus  qu’á  fuir  devant  le  peuple». 

(7)  Prob.  dittographie. 

(8)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 


319 


Ex  14,  28-15,  2 


NEOFITI 


revint  á  son  niveau  (l);  les  Égyptiens  fuyaient  á  sa  rencontre  et  Yahvé 
laissa  (2)  les  Égyptiens  au  milieu  de  la  mer  (:í). 

28  Les  eaux  revinrent  (r)  et  recouvrirent  les  chars  et  les  cavaliers  (5),  toute 
l’armée  de  Pharaon  qui  était  entrée  á  leur  suite  dans  la  mer.  II  n’en 
resta  pas  méme  un  seul. 

29  Les  enfants  d’Israél  marchérent  á  pied  sec  au  milieu  de  la  mer  et  les 
eaux  étaient  pour  eux  des  murailles  (b)  d’eau,  á  leur  droite  et  á  leur 
gauche. 

30  En  ce  jour-lá,  la  Parole  de  Yahvé  libera  et  sauva  Israel  des  mains  des 
Égyptiens  et  les  Israélites  virent  les  Égyptiens  morts,  rejetés  sur  le 
rivage  de  la  mer. 

31  Les  Israélites  virent  la  main  forte  (avec)  laquelle  Yahvé  avait  agi  contre 
l’Égypte;  le  peuple  fut  rempli  de  la  crainte  de  (devan t)  Yahvé  et  ils 
crurent  (7)  au  nom  de  la  Parole  de  Yahvé  et  en  la  prophétie  de  Moíse, 
son  serviteur. 

CHAP1TRE  XV 

1  Alors  Mo'ise  et  les  enfants  d’Israél  chantérent  ce  poéme  de  Iouange 
devant  Yahvé  et  dirent  ainsi: 

«Louons  et  glorifions  (devant)  Yahvé  (tí),  car  il  a  tiré  vengeance  par  sa 
Parole  de  tous  ceux  qui  s’enorgueillissaient  devant  lui;  chevaux  et 
cavaliers,  parce  qu’ils  se  sont  enorgueillis  et  ont  poursuivi  le  peuple  des 
enfants  d’Israél,  il  les  a  jetés  et  submergés  dans  la  Mer  des  Roseaux  (*). 

2  Notre  forcé  et  le  principal  objet  (10)  de  nos  louanges,  (celui  qui  est) 
craint  de  tous  les  siécles,  c’est  Yahvé.  II  décida  par  sa  Parole  et  se  fit 
notre  Sauveur.»  Les  enfants  d’Israél  dirent(n):  «C’est  lui  notre  Dieu, 
louons-le,  le  Dieu  de  nos  péres,  exaltons-le!» 


(')  Litt:  «á  sa  forcé»;  M:  «á  sa  place»  (pluriel). 

(2)  Prob.:  «les  noya»;  M:  «et  noya». 

(3)  M:  «et  les  Égyptiens  fuyaient  á  sa  rencontre  et  la  Parole  de  Yahvé  noya  les 
Égyptiens  au  milieu  de  la  mer». 

(4)  M:  «les  unes  vers  les  autres». 

(5)  M:  «leurs  cavaliers». 

(")  M:  «comme  des  murailles  d’eau». 

(7)  M:  «la  forcé  du  bras  puissant  par  lequel  la  Parole  de  Yahvé  avait  opéré  les 
prodiges  en  Égypte  et  ils  crurent». 

(8)  M:  «qui  est  plus  élevé  que  tout  ce  qui  est  élevé  et  exalté  au-dessus  de  tout 
ce  qui  est  exalté  et  (qui  tire  vengeance)  de  tout  ce  qui  s’enorgueillit». 

(9)  M:  «il  a  plongé». 

(10)  Ou  bien:  «(notre)  maitre  de  nos  louanges»  (en  lisant  rab ,  avec  Ps-Jon  et  le 
ms  3089  de  la  Palatine  de  Parme). 

(n)  M:  «des  mamelles  de  leurs  méres,  les  nourrissons  faisaient  signe  du  doigt 
á  leurs  peres  et  leur  disaient:  C’est  lá  notre  Pére  qui  nous  nourrissait  de  miel  de  rocher 
et  nous  oignait  d’huile  de  roche  siliceuse.  Les  enfants  d’Israél  répondirent  et  se  dirent 


320 


N  EOFITI  I 


Ex  15,  3-1 1 


3  Yahvé  est  un  homme  de  guerre,  Yahvé  est  son  nom;  comme  son  nom, 
telle  est  sa  forcé.  Que  son  nom  soit  béni  pour  les  siécles  des  siécles! 

4  Les  chars  de  Pharaon  ainsi  que  ses  troupes,  il  a  décoché  contre  eux  des 
fleches  de  feu  dans  la  mer,  et  la  fleur  de  ses  jeunes  hommes,  les 
vaillants  de  Pharaon,  il  les  a  jetés  et  immergés  (2)  dans  la  Mer  des 
Roseaux. 

5  Les  abimes  les  ont  recouverts,  ils  sont  descendus  et  se  sont  engloutis 
dans  la  profondcur  des  eaux,  ils  sont  devenus  comme  les  pierres. 

6  Ta  droite,  Yahvé,  comme  elle  est  glorieuse  (3)  dans  la  forcé!  Ta  droite, 
Yahvé,  a  brisé  Pharaon,  Fennemi  et  Fadversaire  (l). 

7  Par  ta  grande  majesté,  tu  détruis  (  )  les  ennemis  de  ton  peuple.  Tu 
envoies  contre  eux  ta  puissante  colére,  tu  les  consumes  (6)  comme  le 
feu  brüle  la  paille. 

8  Par  la  Parole  de  devant  toi  (=  ta  Parole),  les  eaux  se  sont  transformées 
en  monceaux  et  monceaux;  elles  se  dressérent  en  piles  comme  des 
outres  d’eaux  courantes.  Les  abimes  se  figérent  au  milieu  de  la  Grande 
Mer. 

9  Pharaon  Fimpie,  Fennemi  et  Fadversaire,  disait:  «Je  me  lancerai  aux 
trousses  du  peuple  des  enfants  dTsraél  et  je  les  rattraperai  tandis  qu’ils 
seront  campés  sur  le  rivage  de  la  mer.  D’entre  eux,  j’en  ferai  captifs  un 
grand  nombre  et  je  leur  enléverai  un  grand  butin.  Je  distribuerai  la 
prise  C)  entre  mes  gens,  mes  hommes  de  guerre,  (jusqu’á  ce)  que  mon 
ame  en  soit  rassasiée.  Aprés  quoi,  je  dégainerai  mon  épée  et  ma  droite 
les  exterminera  (8).» 

10  «Tu  as  soufflé  (avec)  un  vent  (9)  de  devant  toi,  Yahvé;  les  eaux  de  la 
mer(lü)  les  ont  recouverts  et  ils  se  sont  engloutis  comme  le  plomb  dans 
les  eaux  puissantes. 

1 1  Qui  est  comme  toi  parmi  les  dieux  d’en-haut,  Yahvé?  Qui  est  comme 
toi,  magnifique  en  sainteté,  terrible  en  prouesses  pour  tous  les  Siécles, 
opérant  prodiges  et  miracles  pour  ton  peuple,  la  maison  d’Israél?» 


les  uns  aux  autres:  C’est  notre  Dieu,  louons-le,  le  Dieu  de  nos  (Hit:  leurs)  peres,  exal- 
tons-le».  Cf  P.  Winter,  ZNW  45.  1954,  pp  145-179. 

H  M:  «plongés». 

(J)  M:  «(comme  elle)  est  digne  de  louange  dans  (sa)force.  Ta  droite,  Yahvé, 
(toi)  qui  as  écrasé...  et  tu  écrases  la  muradle  des  ennemis  de  ton  peuple». 

(‘)  M:  «et  avec  ta  grande  puissance  tu  as  brisé  les  remparts  des  ennemis  de». 

(5)  M:  «tu  as  brisé  les  muradles  des  ennemis». 

(*)  M:  «et  tu  les  détruiras». 

(7)  M:  «toutes  les  richesses». 

(H)  M:  «et  j’exterminerai». 

(*)  M:  «tu  as  soufflé  ton  vent». 

(I0)  M:  «la  Grande  Mer  et  ils  se  sont  engloutis  comme  le  plomb  dans  les  eaux 
majestueuses»  (litt:  célébrées). 


26.  -ÉXODO 


321 


Ex  15,  12-18 


NEOFITI  I 


12  La  mer  et  la  terre  disputaient  toutes  deux  ensemble  ( 1 )  et  disaient...  La 
mer  disait  á  la  terre:  «Regois  tes  enfants!» 

Mais  la  terre  disait  á  la  mer:  «Regois  tes  victimes!»  La  mer  ne  voulait 
point  les  recevoir  et  la  terre  ne  voulait  point  les  engloutir.  La  terre  avait 
peur  du  jugement  du  grand  jour,  (peur)  qu’on  ne  les  lui  rédame  dans  le 
monde  a  venir.  Aussitót  tu  étendis  ta  droite,  Yahvé,  sur  la  terre,  avec 
le  serment  que  tu  ne  les  lui  réclamerais  point  dans  le  monde  á  venir. 
La  terre  alors  (2)  ouvrit  la  bouche  et  les  engloutit. 

13  «Par  ta  grace,  tu  as  conduit  ce  peuple  que  tu  avais  racheté.  Tu  les 
méneras,  par  ta  puissance,  á  la  demeure  du  Temple  de  ta  sainte  She- 
kinah. 

14  Les  nations  (P)  entendirent  (et)  se  courroucérent.  La  terreur  saisit  les 
habitants  de  Philistie. 

15  Alors  furent  confondus  les  grands  des  Iduméens,  la  terreur  saisit  les 
forts  des  Moabites  (3).  Tous  les  habitants  du  pays  de  Canaan,  leur 
coeur  fondit  en  eux. 

16  L’effroi  et  la  terreur  que  tu  inspires  tombera  sur  eux.  Devant  la 
forcé  (4)  de  ton  bras  puissant,  ils  resteront  muets  comme  pierres, 
jusqu'á  ce  que  ton  peuple,  Yahvé,  ait  passé  les  torrents  de  PArnon, 
jusqu’á  ce  que  ce  peuple  que  tu  as  racheté  ait  passé  les  gués  du  Jour- 
dain  (5). 

17  Tu  les  introdurras  sur  la  montagne  de  ton  héritage  et  tu  (leur)  en  feras 
prendre  possession,  le  lieu  (,l)  fixé  comme  résidence  de  la  Shekinah, 
que  tu  as  préparé  (7)  pour  toi,  Yahvé;  ton  Temple,  Yahvé,  tes  deux 
mains  Pont  parfait.» 

18  Les  enfants  dTsraél  dirent:  «Comme  te  sied  bien,  ó  Yahvé,  la  couronne 
de  la  royauté!  Lorsque  tes  fils  virent  tes  signes  prodigieux  sur  la  mer 
et  ta  forcé  parmi  les  vagues,  á  ce  moment  ils  ouvrirent  la  bouche 
ensemble  et  dirent:  A  Yahvé  appartient  la  royauté  depuis  Péternité  et 
pour  les  siécles  des  siécles!» 


(')  M:  «disputaient  Tune  contre  l’autre.  La  mer...  Regois  tes  victimes  (lili:  tes 
tués)...  la  mer  ne  voulait  pas  les  engloutir  et,  par  la  Parole  de  devant  toi,  tu  étendis 
ta  main  avec  serment  et  il  fut  juré  á  la  terre  que  ne...  pas». 

(2)  M:  «voici  qu’alors  (elle  ouvrit)». 

(3)  M;  «...Moab,  une  terreur  les  saisit;  tous  les  habitants  du  pays  fondirent 
en  leurs  coeurs». 

(4)  M:  «la  terreur  de  la  mort  et  le  désastre  devant  ta  forcé». 

(5)  M:  «les  gués  du  Jourdain  jusqu’á  ce  qu’ait  passé  ce  peuple  que  tu  as  acquis 
pour  ton  nom». 

(“)  M:  «dans  la  demeure  oú  habite  ta  sainte  Shekinah,  Yahvé,  que  tu  t'es  fixée, 
Yahvé;  ton  Temple,  Yahvé,  tes  deux  mains  Pont  parfait». 

(7)  I:  «tu  as  fixé». 


322 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  15,  19-26 


19  Lorsque  les  chevaux  de  Pharaon,  avec  ses  chars  et  ses  cavaliers,  furent 
entrés  dans  la  mer  et  que  Yahvé  eut  fait  revenir  sur  eux  les  eaux  de  la 
mer,  les  enfants  d’Israél  marchérent  á  pied  sec  au  milieu  de  la  mer. 

20  Miryam,  la  prophétesse.  soeur  d’Aaron,  prit  en  main  les  tambourins  et 
toutes  les  femmes  sortirent  derriére  elle,  dansant  au  son  des  tambou¬ 
rins. 

21  Et  Miryam  leur  répondait:  «Louons  et  exaltons  (devant)  Yahvé,  le 
Trés-Haut  qui  s’éléve  contre  les  orgueilleux  ( 1 )  et  qui  est  exalté  au-des- 
sus  de  ceux  qui  s’élévent.  Les  chevaux  et  leurs  cavaliers,  parce  qu’ils  se 
sont  enorgueillis  et  ont  poursuivi  le  peuple  des  enfaitts  d’Israél,  il  les  a 
jetés  et  submergés  dans  la  Mer  des  Roseaux.» 

22  Moise  fit  partir  Israel  de  la  Mer  des  Roseaux  et  ils  sortirent  vers  le 
désert  (2)  de  Halüsah  (3);  ils  firent  une  route  de  trois  jours  de  marche 
dans  le  désert  et  ils  ne  trouvérent  pas  d’eau. 

23  lis  arrivérent  á  Marah;  mais  ils  ne  purent  boire  les  eaux  de  Marah,  car 
elles  étaient  ameres.  C'est  pourquoi  on  appela  son  nom  Marah. 

24  Et  le  peuple  murmura  contre  Moise,  en  disant:  «Qu’allons-nous 
boire?» 

25  (Moise)  (4)  pria  devant  Yahvé  et  Yahvé  lui  indiqua  (5)  un  arbre;  la 
Parole  de  Yahvé  en  prit  une  parole  de  la  Loi  et  la  jeta  au  milieu  des 
eaux  qui  devinrent  douces.  Lá,  il  lui  imposa  (6)  des  prescriptions  (7) 
et  procédures  judiciaires  et  lá  il  l’éprouva  (8). 

26  II  dit:  «Si  vous  écoutez  vraiment  la  voix  de  la  Parole  de  Yahvé,  votre 
Dieu,  et  si  vous  faites  (!>)  ce  qui  est  bien  á  ses  yeux;  si  vous  obéissez 
aux  commandements  et  gardez  tous  ses  préceptes,  toutes  les  plaies 
funestes  que  j’ai  fait  venir  (,0)  sur  les  Égyptiens,  je  ne  vous  les  imposerai 
pas;  car  c’est  moi,  Yahvé,  qui  vous  guéris(n).» 


(')  M:  «et  Miryam  leur  répondit:  Louons  et  exaltons  (devant)  Yahvé  qui  est 
plus  elevé  que  tout  ce  qui  est  élevé». 

(2)  M:  «vers  la  terre». 

(3)  TM:  Shour. 

(4)  Manque  dans  le  texte  qui  suit  TM. 

(5)  MI:  «un  oléandre  et  il  (le)  jeta  au  milieu  des  eaux  et  elles  devinrent  douces». 
M  2:  «un  oléandre  (litt:  un  arbre  d’oléandre)  et  il  y  inscrivit  le  Nom  sacre 

(Yahvé)  et  (le)  jeta  dans  les  eaux». 

(*)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  lui  indiqua». 

(7)  Ps-Jon  les  énumére:  repos  sabbatique,  honorer  pére  et  mére,  etc. 

(H)  M:  «il  l’éprouva  avec  la  dixiéme  tentation». 

C)  M:  «et  (si)  tu  fais  ce  qui  est  bien  devant  lui». 

(10)  M:  «que  j’ai  placées»  (=envoyées). 

(")  MI:  «qui  (guérit)  par  la  Parole  de  Yahvé». 

M  2:  «qui  guéris  par  ma  Parole». 


323 


Ex  15,  27-16,  8 


NEOFITI  I 


27  lis  arrivérent  á  Élim  oü  il  y  avait  douze  fontaines  d’eau,  correspondant 
aux  douze  tribus  d’Israél,  et  soixante-dix  palmiers-dattiers,  correspon¬ 
dant  aux  soixante-dix  (anciens)  (*)  du  Sanhédrin  (2)  d’Israél.  Et  ils 
campérent  la,  au  bord  des  eaux. 

CHAPITRE  XVI 

1  lis  partirent  d’Élim  et  toute  la  communauté  des  enfants  d’Israél  arriva 
au  désert  de  Sin  qui  se  trouve  entre  Élim  et  le  Sinaí,  le  quinziéme  jour 
du  second  mois  de  leur  sortie  du  pays  d’Égypte. 

2  Toute  l’assemblée  de  la  communauté  des  enfants  d’Israél  murmura 
contre  Moise  et  contre  Aaron,  dans  le  désert. 

3  Les  enfants  d’Israél  leur  dirent:  «Plíit  au  ciel  que  nous  fussions  morts  (:i) 
devant  Yahvé,  dans  le  pays  d’Égypte,  quand  nous  étions  assis  prés  des 
marmites  de  viande.  mangeant  du  pain  (4).  a  satiété!  En  vérité,  vous 
nous  avez  fait  sortir  dans  ce  désert  pour  faire  mourir  par  la  faim  toute 
cette  assemblée!» 

4  Alors  Yahvé  (5)  dit  á  Moise:  «Voici  que  moi,  je  vais  vous  faire  descen¬ 
dre  du  pain  (6)  du  ciel.  Le  peuple  sortira  et  en  ramassera  une  certaine 
quantité  chaqué  jour,  afín  de  les  éprouver  (pour  voir)  s’ils  (7)  gardent 
les  commandements  de  la  Loi  ou  non. 

5  Mais  le  sixiéme  jour,  ils  conserveront  (8)  ce  qu’ils  auront  apporté  (9) 
et  ce  sera  le  double  de  ce  qu’ils  auront  ramassé  comme  quantité  quo- 
tidienne.» 

6  Moise  et  Aaron  dirent  á  tous  les  enfants  d'Israél:  «Ce  soir  vous  saurez 
que  Yahvé  (5)  vous  a  fait  sortir,  libérés,  du  pays  d’Égypte, 

7  et,  au  matin,  vous  verrez  la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé.  Vos 
murmures  ont  été  entendus  devant  Yahvé,  car,  nous,  que  sommes-nous 
que  vous  murmuriez  contre  nous?» 

8  Moise  dit:  «(Vous  verrez  la  Gloire  de  Yahvé)  quand  Yahvé  vous  aura 
donné,  ce  soir,  de  la  viande  á  manger  et,  au  matin,  du  pain  pour  vous 


(■)  Manque  dans  le  texte. 

(2)  Le  Grand  Sanhédrin  se  composait  de  soixante-dix  membres. 

(а)  Plusieurs  mots  sont  en  hébreu. 

(4)  M:  «et  nous  mangions  de  la  nourriture». 

(5)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(б)  M:  «de  la  nourriture». 

(7)  M:  «(de)  vous  (éprouver  pour  voir)  si  vous». 

(H)  M:  «et  ils  prépareront». 

(9)  I:  «ce  qu’ils  auront  ramassé». 


324 


NEOFITI  I 


Ex  16,  9-17 


rassasier,  quand  (*)  vos  murmures  que  vous  adressez  (2)  contre  lui 
auront  été  entendus  devant  Yahvé.  Car,  pour  nous,  que  sommes-nous? 
Ce  n’est  pas  contre  nous  que  vous  murmurez,  mais  devant  Yahvé.» 

9  Moíse  dit  á  Aaron:  «Dis  á  toute  la  communauté  des  enfants  d'israél: 
Approchez-vous  devant  Yahvé!  Car  vos  murmures  ont  été  entendus 
devant  Yahvé.» 

10  II  advint  done,  tandis  qu’ Aaron  parlait  á  toute  la  communauté  (3)  des 
enfants  d’Israél,  qu’ils  se  tournérent  en  direction  du  désert  et  voici  que 
la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé  apparut  dans  la  nuée. 

1 1  Alors  Yahvé  (4)  parla  á  Moíse,  en  disant: 

12  «Les  murmures  (5)  des  enfants  d’Israél  ont  été  entendus  devant  moi. 
Parle-leur,  en  disant:  Au  crépuscule,  vous  mangerez  de  la  viande  et,  au 
matin,  vous  vous  rassasierez  de  pain  (6)  et  vous  saurez  que  je  suis 
Yahvé,  votre  Dieu.» 

13  Le  soir,  des  cailles  (7)  montérent  et  couvrirent  les  campements  et,  le 
matin,  il  y  avait  une  buée  (?)  (K)  de  rosée  tout  autour  du  camp. 

14  La  buée  (?)  (H)  de  rosée  s’éleva  et  voici  que,  sur  la  surface  du  désert,  il 
y  avait  une  chose  poudreuse,  une  poudre  répandue  comme  du  givre  0’) 
sur  la  terre. 

15  Les  enfants  d’Israél  virent  cela  et  ils  se  dirent  l’un  á  l’autre:  «Est-ce  lá 
la  manne?»  En  effet,  ils  ne  savaient  pas  (ce  que  c’était).  Et  Moíse  leur 
dit:  «C’est  le  pain  que  Yahvé  vous  a  donné  á  manger  (M)). 

16  Voici  la  chose  qu’a  presente  Yahvé.  Ramassez-en,  chacun  selon  ce 
qu’il  peut  manger,  un  omér  par  tete,  selon  le  nombre  de  vos  personnes; 
vous  (en)  prendrez,  chacun  selon  (le  nombre  de)  ce  qu’il  y  a  dans  sa 
tente.» 

17  Ainsi  firent  les  enfants  d’Israél  et  ils  (en)  ramassérent  qui  plus,  qui 
moins(n). 

(‘)  M:  «...pour  manger  et,  le  matin,  de  la  nourriture  pour  vous  rassasier;  car 
vos  murmures  que  vous  murmurez  sont  manifestés  devant  Yahvé.  Ce  n’est  pas  contre 
nous» 

(2)  M:  -f  «en  priére». 

(3)  M:  «á  tout  le  peuple  de  la  communauté». 

(4)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(5)  M:  «vos  murmures  sont  manifestés  devant  lui»  ( corr :  «devant  moi»). 

(6)  I:  «de  nourriture». 

(7)  M:  «et  le  soir  montérent  des  faisans»  ( Ps-Jon :  faisans). 

(8)  Le  terme  n’est  signalé  ni  dans  Jastrow,  ni  dans  Levy. 

(9)  M:  «blanche,  poudreuse  comme  le  givre». 

(10)  M:  «(qui)  vous  (est  donné)  par  la  Parole  de  Yahvé  comme  nourriture».  Cf. 
Introd .  p.  60*. 

(")  M  1:  «une  tribu  davantage  et  une  tribu  moins». 

M  2:  «les  uns  et  les  autres:  (celui-ci  plus)  et  celui-lá  moins». 


325 


Ex  16,  18-28 


NEOFITI  I 


18  lis  mesurérent  au  omér  et  celui  qui  en  avait  davantage  n’en  eut  point 
de  reste  et  celui  qui  (])  en  avait  moins  n’en  manqua  pas.  lis  (en) 
avaient  ramassé,  chacun  selon  ce  qu’il  pouvait  manger. 

19  Puis  Moise  leur  dit:  «Que  nul  n’en  laisse  jusqu’au  matin!» 

20  Mais  ils  n’écoutérent  point  Moise  et  quelques-uns  (2)  en  laissérent 
jusqu’au  matin;  cela  engendra  (3)  des  vers  et  se  mit  á  sentir  mau- 
vais  (‘).  Et  Moise  s’irrita  contre  eux. 

21  On  la  ramassait  chaqué  matin,  chacun  suivant  ce  qu’il  pouvait  manger; 
mais  lorsque  le  soleil  était  monté  (5)  elle  fondait  (H). 

22  Or,  le  sixiéme  jour,  ils  ramassérent  le  double  de  pain,  deux  omér  par 
tete  ().  Tous  les  chefs  de  la  communauté  (*)  vinrent  Tannoncer  á 
Moise. 

23  Moise  dit:  «C’est  lá  la  chose  qu’a  dite  Yahvé  (9).  Demain  est  grand 
sabbat,  saint  devant  Yahvé.  Faites  cuire  ce  que  vous  avez  á  cuire  et 
bouillir  ce  que  vous  avez  á  faire  bouillir  et  tout  ce  qui  restera,  mettez-le 
pour  vous  en  réserve  jusqu’au  matin.» 

24  lis  en  mirent  done  en  réserve  jusqu’au  matin,  ainsi  que  l’avait  pres- 
crit(,ü)  Moise;  elle  ne  devint  point  fétide  et  les  vers  ne  s’y  mirent 
point(M). 

25  Moise  dit:  «Mangez-en  aujourd’hui,  car  aujourd’hui,  c’est  le  sab¬ 
bat  devant  Yahvé.  Vous  n’en  trouverez  point  aujourd’hui  dans  la 
campagne. 

26  Six  jours  durant,  vous  en  ramasserez;  mais  le  septiéme  jour,  qui  est  le 
sabbat,  il  n’y  en  aura  point.» 

27  Le  septiéme  jour,  quelques-uns  du  peuple  sortirent(12)  pour  (en)  ra- 
masser,  mais  ils  n’(en)  trouvérent  point. 

28  Yahvé  dit  á  Moise:  «Jusques  á  quand  refuserez-vous  de  garder  mes 
commandements  et  l’ordonnance  de  mes  jugements(11)? 


(')  M:  «la  tribu  (qui)». 

(2)  M:  «Dathan  et  Abiram,  hommes  pécheurs». 

(3)  M:  «et  produisit». 

(A)  I:  «devint  fétide». 

(5)  Litt:  «donnait  dessus»;  M:  «se  couchait». 

(6)  M:  «(se  transformait)  en  fontaines».  Cf  apparat  critique. 

(T)  M:  «par  homme»  (=  chacun). 

(H)  M:  «du  peuple  de  la  communauté». 

C)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(I0)  M:  «avait  parlé». 

(")  M:  «(ne)  sentit  (point)  mauvais  et  également  les  vers  ne  s’en  ^mparérent 
point». 

(I2)  M:  «quelques  gens  impies  du  peuple  sortirent». 

C3)  M:  «mes  préceptes  et  les  instructions  de  ma  Loi». 


326 


N  EOF1TI  I 


Ex  16,  29-17,  1 


29  Voyez  que  Yahvé  vous  a  donné  le  sabbat.  C’est  pourquoi  il  vous 
donne,  le  sixiéme  jour,  du  pain  en  (quantité)  double.  Que  chacun  (’) 
de  vous  demeure  á  sa  place!  Que  nul  ne  sorte  de  sa  place  le  septiéme 
jour!» 

30  Le  peuple  se  reposa  done  le  septiéme  jour. 

31  Les  enfants  d’Israél  lui  doimérent  le  nom  de  marine.  C’était  comme  de 
la  graine  de  coriandre,  blanc,  et  son  goüt  était  comme  celui  de 
gáteaux  (2)  au  miel. 

32  Moise  dit:  «Voici  la  chose  qu’a  ordonnée  Yahvé  (3):  Remplis  un  omér 
de  manne  (ou:  «remplis-en  un  omér)  (4)  á  conserver  au  long  de  vos 
générations,  afín  qu’elles  voient  le  pain  (5)  que  je  vous  ai  fait  man- 
ger  (6)  dans  le  désert,  lorsque  je  vous  ai  fait  sortir,  libérés,  du  pays 
d’Égypte.» 

33  Moise  dit  á  Aaron:  «Prends  une  fiasque  et  mets-y  un  plein  omér  de 
manne  et  conserve-la  devant  Yahvé  comme  témoignage  á  conserver  au 
long  de  vos  générations.» 

34  Ainsi  que  Yahvé  l’avait  prescrit  á  Moise,  Aaron  déposa  la  (manne)  á 
conserver,  devant  le  Témoignage. 

35  Les  enfants  (7)  d’Israél  mangérent  la  (H)  manne  pendant  quarante  ans; 
ils  mangérent  la  manne  jusqu’á  leur  entrée  dans  le  pays  de  leurs  rési- 
dences  (9),  jusqu’á  leur  arrivée  aux  confins  du  pays  de  Canaan. 

36  Or  le  omér  est  la  dixiéme  partie  de  trois  seah('°). 

CHAPITRE  XVII 

1  Toute  la  communauté  des  enfants  d’Israél  partit  du  désert  de  Sin  et 
leurs  déplacements  se  faisaient  suivant  la  décision  de  la  Parole  de 
Yahvé.  Ils  campérent  á  Rephidim  et  ils  n’avaient  pas  d’eau  pour  que 
le  peuple  puisse  boire. 


(')  M:  «de  la  nourriture  pour  deux  jours.  Que  chacun  reste». 

(2)  * asisim :  gáteaux  faits  de  lentilles  cuites  et  de  miel. 

(3)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

O  «De  manne»  =  LXX.  TM  et  Ps-Jon  (et  peut-étre  N)  comprennent:  «(rem- 
plis-)en». 

(5)  M:  «pour  qu’elles  voient  la  nourriture». 

(*)  M:  «la  nourriture  que  j’ai  fait  manger». 

(7)  M:  «le  peuple». 

O  M:  «de  la  manne». 

(s)  M:  «de  leurs  demeures». 

(lü)  TM:  «d’un  eyphah ». 


327 


Ex  17,  2-11 


NEOFITI  I 


2  Et  le  peuple  se  querella  avec  Moíse.  lis  dirent:  «Donne-nous  de  Peau 
et  nous  boirons  (')!»  Moíse  leur  dit:  «Pourquoi  vous  querellez-vous 
avec  moi?  Pourquoi  tentez-vous  (devant)  Yahvé  (2)?» 

3  La,  le  peuple  eut  soif  d'eau  et  le  peuple  murmura  (3)  contre  Moíse.  lis 
lui  dirent:  «Pourquoi  done  nous  as-tu  fait  monter  d’Égypte  pour  nous 
faire  mourir  de  soif,  nous,  nos  enfants  et  nos  bétes?» 

4  Et  Moíse  pria  devant  Yahvé,  en  disant:  «Que  ferai-je  pour  ce  peuple? 
Encoré  un  peu  et  ils  me  lapideraient  (4)!» 

5  Yahvé  (5)  dit  á  Moíse:  «Passe  devant  le  peuple  et  prends  avec  toi 
quelques-uns  des  sages  d’Israél.  Tu  prendras  dans  ta  main  le  báton 
avec  lequel  tu  as  frappé  le  fleuve  ((i)  et  va! 

6  Voici  que  ma  Parole  se  tiendra  postée  (7)  sur  le  rocher,  á  Horeb;  tu 
frapperas  le  rocher,  de  Peau  en  sortira  et  le  peuple  boira.»  Ainsi  fit 
Moíse,  aux  yeux  des  sages  d 'Israel. 

7  II  appela  Pendroit  du  nom  de  «Sa-Tentation  (H)»  et  «Ses-Querelles  (9)», 
parce  que  les  enfants  d’Israél  s’étaient  querellés  et  qu'ils  avaient  tenté 
(devant)  Yahvé  (lü),  en  disant:  «Est-ce  qu’en  vérité  la  Gloire  de  la 
Shekinah  de  Yahvé  demeure  parmi  nous  ou  non?» 

8  Alors  vinrent  les  princes(n)  d' Amalee  et  ils  alignérent  leurs  formations 
de  combat  contre  (v¿)  Israel  á  Rephidim. 

9  Moíse  dit  á  Josué:  «Choisis-nous  des  hommes  vaillants  et  demain  sors 
et  aligne  les  formations  de  combat  contre  (,2)  ceux  de  la  maison  d' Ama¬ 
lee.  Voici  que  moi  je  me  tiendrai(13)  posté  sur  le  sommet  de  la  hauteur 
avec,  en  main,  le  báton  avec  lequel  ont  été  opérés  les  prodiges  devant 
Yahvé.» 

10  Et  Josué  fit  comme  le  lui  avait  dit  Moíse,  son  maitre,  pour  aligner  les 
formations  de  combat  contre (]2)  ceux  de  la  maison  d'Amalec,  tandis 
que  Moíse,  Aaron  et  Hour  montaient  au  sommet  de  la  hauteur. 

1 1  II  advint  que,  lorsque  Moíse  élevait  ses  mains  en  priére,  ceux  de  la 
maison  d'Israél  avaient  le  dessus  et  Pemportaient;  mais  lorsqu'il 

(’)  =  pour  que  nous  buvions. 

(2)  M:  «la  Gloire  de  la  Shekinah  de». 

(а)  M:  «querella». 

(4)  M:  «et  ma  vie  est  en  danger»;  ou:  «nos  {ou  les)  vieillards».  Cf  apparat  critique. 

(5)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(б)  Le  Nil. 

(7)  M:  «postée  devant  toi». 

(8)  TM:  Massah. 

(9)  TM:  Meribah. 

(,0)  M:  «Lieu  de  la  Tentation  et  de  la  Querelle,  parce  que  les  enfants  dTsraél 
avaient  querellé  et  parce  que  Yahvé  les  avait  éprouvés». 

(M)  M:  «de  la  maison  de». 

(,2)  M:  «face  á». 

(13)  M:  «demain,  moi  je  me  tiendrai»  (avec  TM). 


328 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  17,  12-18,  2 


arrétait  ses  mains  de  prier,  ceux  de  la  maison  d’Amalec  étaient  les  plus 
forts  et  ils  tombaient  sous  l’épée. 

12  Tandis  que  les  mains  de  Moise  étaient  étendues  en  priére,  ils  prirent 
une  pierre,  la  placérent  sous  lui  et  il  s’y  assit.  Puis  Aaron  et  Hour 
saisirent  ses  mains  (*),  l’un  d’un  cóté  et  l’autre  de  l’autre  coté,  et  les 
mains  de  Moise  restérent  levées  en  priére,  rappelant  la  foi  des  peres 
justes,  Abraham,  Isaac  et  Jacob,  et  rappelant  la  foi  des  méres  justes, 
Sarah,  Rébecca,  Rachel  et  Léa,  jusqu’au  coucher  du  soleil  (2). 

13  Josué  extermina  Amalee  et  son  peuple  au  fil  (3)  de  l’épée. 

14  Alors  Yahvé  (4)  dit  á  Moise:  «Écris  cela  comme  bon  mémorial  dans  le 
Livre  et  déclare  aux  oreilles  de  Josué  que  je  ferai  totalement  dispa- 
raítre  (5)  le  souvenir  d’Amalec  de  dessous  les  cieux.» 

15  Moise  construisit  un  autel  et  il  pria  (6)  lá  au  nom  de  la  Parole  de 
Yahvé  qui  avait  fait  pour  lui  des  prodiges  (7). 

16  II  dit:  «Un  serment  est  sorti  de  dessous  le  troné  de  la  Gloire  du  Sei- 
gneur  de  tous  les  siécles:  le  premier  (roi)  qui  doit  surgir  de  la  tribu  de 
Benjamín,  ce  sera  Saül,  fils  de  Quish;  c’est  lui  (8)  qui  organisera  le 
combat  contre  la  maison  d’Amalec  (9)  et  mettra  á  mort  rois  et  princes 
et,  ce  qui  en  restera,  Mardochée  et  Esther  les  extermineront.»  Et  Yahvé 
décida  par  sa  Parole  d’exterminer  le  souvenir  d’Amalec  pour  toutes  les 
générations. 

CHAPÍTRE  XVIII 

1  Jéthro,  seigneur  de  Madian,  beau-pére  de  Moise,  entendit  tout  ce  que 
Yahvé  avait  fait  á  Moise  et  á  Israel,  son  peuple:  que  Yahvé (10)  avait 
fait  sortir  les  Israélites  d’Egypte,  libérés. 

2  Alors  Jéthro,  beau-pére  de  Moise,  prit  Séphorah,  femme  de  Moise, 
aprés  que  celui-ci  l’eüt  laissée, 


(*)  M:  «ses  deux  mains». 

(2)  M:  «levées  en  priére  jusqu’au  coucher  du  soleil». 

(3)  M:  «la  malédiction  de  Yahvé  est  peine  de  mort,  et  il  (les)  frappa  au  Fil  (de 
l’épée)». 

(4)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(5)  M:  «vous  ferez  disparaitre  le  souvenir  de». 

(6)  M:  «(construisit)  l’autel  et  rendit  un  cuite». 

O  La  versión  araméenne  fausse  le  sens  de  1’original;  de  méme  le  v.  12  et  Gn  29,  17. 

(8)  M:  «(le  premier  qui  doit)  s’asseoir  sur  le  troné  des  royaumes  des  enfants 
d’Israél,  c’est  Saül,  fils  de  Quish.  C’est  lui...». 

(9)  M:  «face  á  la  maison  d' Amalee». 

(10)  M:  «(que)  la  Parole  de  Yahvé  (avait  fait  sortir)  les  enfants  d’Israél». 


329 


Ex  18,  3-14 


NEOFITI  I 


3  ainsi  que  ses  deux  fils.  L’un  d’entre  eux  avait  pour  nom  Gershom, 
parce  qu’il  avait  dit:  «Je  suis  émigrant  (])  et  résident  en  terre  étrangére.» 

4  Le  nom  du  second  était  Éliézer,  «car  la  Parole  du  Dieu  de  mon  pére  a 
été  á  mon  aide  (2)  et  m’a  sauvé  de  l’épée  de  Pharaon.» 

5  Jéthro,  le  beau-pére  de  Moise,  vint  done,  avec  ses  fils  et  sa  femme,  vers 
Moise,  au  désert  ou  il  demeurait,  oú  demeurait  la  Gloire  de  la  Sheki- 
nah  de  Yahvé. 

6  11  dit  á  Moise:  «C’est  moi,  ton  beau-pére  Jéthro,  qui  viens  vers  toi,  avec 
ta  femme  et  ses  deux  fils  avec  elle.» 

7  Moise  sortit  á  la  rencontre  de  son  beau-pére,  le  salua  et  le  baisa;  ils  se 
saluérent  mutuellement  et  entrérent  dans  la  tente. 

8  Alors  Moise  raconta  á  son  beau-pére  tout  ce  que  Yahvé  (3)  avait  fait 
á  Pharaon  et  aux  Égyptiens  á  cause  d’Israék  toutes  les  angoisses  qui 
leur  étaient  survenues  en  route,  dont  Yahvé  (4)  les  avait  sauvés. 

9  Et  Jéthro  se  réjouit  de  tout  le  bien  que  Yahvé  (3)  avait  fait  á  Israel, 
qu’il  les  eüt  sauvés  des  mains  des  Égyptiens. 

10  Jéthro  dit:  «Béni  soit  Yahvé  qui  vous  a  sauvés  des  mains  des  Égyptiens 
et  des  mains  de  Pharaon;  qui  a  sauvé  le  peuple  de  dessous  le  joug  de 
la  servitude  des  Égyptiens! 

11  Je  sais  á  présent  et  il  est  manifesté  pour  moi  que  Yahvé  est  plus 
puissant  que  les  dieux  et  seigneur  sur  tous  les  seigneurs.  Car  le  dessein 
qu’avaient  tramé  les  Égyptiens  contre  Israel,  de  jeter  leurs  enfants  dans 
le  fleuve,  c’est  avec  ce  méme  dessein  qu’il  en  a  tiré  vengeance.  Yahvé, 
par  sa  Parole,  l’a  décidé  et  il  a  englouti  leurs  chars  dans  la  Mer  des 
Roseaux  (5).» 

12  Puis  Jéthro,  beau-pére  de  Moise,  prit  des  holocaustes  et  des  victimes 
saintes  pour  le  nom  de  Yahvé  (6)  et  Aaron  vint  avec  tous  les  sages 
d’Israél  manger  le  pain  (7)  avec  le  beau-pére  de  Moise,  en  présence  de 
Yahvé. 

13  Le  jour  suivant,  Moise  s’assit  pour  juger  le  peuple  et  le  peuple  se  tint 
devant  Moise  du  matin  jusqu’au  soir. 

14  Le  beau-pére  de  Moise  vit  tout  ce  qu’il  faisait  pour  le  peuple  et  dit: 
«Quelle  est  cette  chose  que  tu  fais  pour  le  peuple?  Pourquoi  siéges-tu 
seul,  avec  tout  le  peuple  se  tenant  á  tes  cótés  du  matin  jusqu’au  soir?» 

(')  TM:  Ger. 

(2)  TM:  Ezri. 

(3)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(4)  M:  «sa  Parole». 

0)  M:  «avec  le  (méme)  plan  Pharaon  tira  vengeance  (sic)  d’eux  et  il  engloutit 
leurs  chars  dans  la  Mer  des  Roseaux». 

(6)  M:  «devant  Yahvé». 

(7)  M:  «á  manger  de  la  nourriture». 


330 


N  EOFITI  I 


Ex  18,  15-27 


15  Moíse  dit  á  son  beau-pére:  «C’est  parce  que  le  peuple  vient  á  moi  pour 
demander  instruction  de  (devant)  Yahvé. 

16  Lorsqu’ils  ont  quelque  affaire  litigieuse  pour  paroles,  ils  viennent  á 
moi,  je  juge  entre  les  uns  et  les  autres  et  je  leur  fais  connaítre  les  décrets 
de  Yahvé  et  les  décisions  de  la  Loi.» 

17  Le  beau-pére  de  Moíse  lui  dit:  «Elle  n’est  pas  bonne  la  chose  que 
tu  fais! 

18  Tu  vas  te  latiguer,  toi  ainsi  que  ce  peuple  qui  est  avec  toi,  car  la  chose 
est  trop  lourde  pour  toi;  tu  ne  peux  la  faire  toi  seul. 

19  A  présent  écoute  ma  voix;  je  vais  te  donner  un  conseil  et  Yahvé  (')  sera 
avec  toi.  Toi,  sois  pour  le  peuple  comme  celui  qui  demande  instruction 
de  (devant)  Yah’vé  et  présente  les  affaires  devant  Yahvé. 

20  Tu  leur  enseigneras  la  Loi  et  les  décisions  (2)  de  la  Loi  et  tu  leur  feras 
connaitre  la  voie  dans  laquelle  ils  doivent  marcher  et  les  choses  (3) 
qu’ils  doivent  faire. 

21  Pour  toi,  tu  verras  (á  trouver)  d’entre  le  peuple  des  hommes  de  coura- 
ge,  remplis  de  crainte  devant  Yahvé,  des  hommes  véridiques  (J),  enne- 
mis  de  la  richesse  (acquise  par  duperie)  O  et  tu  les  placeras  sur  eux 
comme  chefs  de  millc,  chefs  de  cent,  chefs  de  cinquante  et  chefs  de  dix. 

22  lis  jugeront  le  peuple  en  tout  temps;  ils  te  présenteront  á  toi  toute 
affaire  d’importance  tandis  qu’ils  jugeront  eux-mémes  toute  affaire 
moindre.  Ainsi  s’allégera  (“)  ta  charge  et  ils  (la)  porteront  avec  toi. 

23  Si  tu  fais  cette  chose  et  que  Yahvé  te  l’ordonne,  tu  pourras  teñir  (7)  et, 
de  plus,  tous  ces  gens  pourront  rentrer  en  paix  á  leurs  places.» 

24  Moíse  écouta  la  voix  (s)  de  son  beau-pére  et  fit  tout  ce  qu’il  avait  dit. 

25  Moíse  choisit  done  des  hommes  de  courage  parmi  tout  Israel  et  il  les 
plaga  comme  chefs  sur  le  peuple,  chefs  de  mille,  chefs  de  cent,  chefs  de 
cinquante  et  chefs  de  dix. 

26  lis  jugeaient  (•')  le  peuple  en  tout  temps:  les  affaires  difficiles,  ils  les 
présentaiení  á  Moíse  et  les  affaires  moindres,  ils  les  jugeaient  eux- 
mémes. 

27  Puis  Moíse  laissa  partir  son  beau-pére  et  ¡1  s’en  fut  dans  son  pays. 


(')  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(2)  M:  «les  instructions». 

(:l)  M:  «l’oeuvre». 

(4)  M:  «droits». 

(5)  Gratté  par  la  censure. 

(6)  M:  «eux-mémes  jugeront  les  petites  choses  et  tu  seras  soulagé  et  ils  porteront». 

(7)  M:  «(si)  la  Parole  de  Yahvé  te  (l’ordonne),  tu  pourras  teñir». 

(8)  M:  «la  voix  des  paroles  de». 

(9)  M:  «et  ils  jugeaient». 


331 


Ex  19,  1-9 


N  E  O  F  I  T  I  I 


CHAPITRE  XIX 

1  Au  troisiéme  mois,  lorsque  les  enfants  d’Israél  sortirent,  libérés,  du 
pays  d’Egypte,  ce  jour-lá  méme,  ils  entrérent  au  désert  du  Sinai. 

2  lis  partirent  de  Rephidim  et  arrivérent  au  désert  du  Sinai;  ils  campérent 
dans  le  désert  et  Israel  s’établit  lá,  face  á  la  montagne. 

3  Moise  monta  pour  demander  instruction  de  (devant)  Yahvé  et  le  Ver- 
be  (l)  de  Yahvé  l’appela  depuis  la  montagne,  en  disant:  «Tu  parleras 
ainsi  á  ceux  de  la  maison  de  Jacob  (2)  et  tu  annonceras  á  la  tribu  (aux 
tribus)  des  enfants  d’Israél  (3): 

4  Vous  avez  vu  tout  ce  que  j’ai  fait  (l)  aux  Égyptiens  et  comment  je  vous 
ai  portés  dans  les  nuées  de  la  Gloire  de  ma  Shekinah,  sur  les  ailes 
d’aigles  rapides  (5),  et  vous  ai  fait  approcher  de  l’enseignement  de 
ma  Loi. 

5  Et  maintenant,  si  vous  écoutez  vraiment  la  voix  de  ma  Parole  et  gardez 
mon  alliance,  vous  serez  pour  mon  nom  un  peuple  (tí)  bien-aimé, 
comme  un  bien  particulier  entre  tous  les  peuples,  car  á  moi  (7)  appar- 
tient  toute  la  terre. 

6  Vous,  vous  serez  pour  mon  nom  rois  et  prétres  et  un  peuple  saint. 
Telles  sont  les  paroles  que  tu  diras  aux  enfants  dTsraél.» 

7  Moise  vint  et  convoqua  les  sages  du  peuple  (8)  et  il  exposa  devant  eux 
toutes  ces  paroles  que  lui  avait  commandées  Yahvé. 

8  Tout  le  peuple  répondit  ensemble,  d'un  coeur  parfait,  et  dit:  «Tout  ce 
que  Yahvé  (!’)  a  dit,  nous  le  ferons.»  Et  Moise  rapporta  les  paroles  du 
peuple,  en  priére  devant  Yahvé. 

9  Yahvé  (9)  dit  á  Moise:  «Voici  que  ma  Parole  t’apparaitra  au  plus  épais 
de  la  nuée  pour  que  le  peuple  entende  quand  je  parlerai  avec  toi  et 


í1)  Dibberah  =  le  «Logos»,  la  «Parole»,  le  «Verbe».  D’ordinaire,  on  emploie 
Memra\ 

(2)  M:  «aux  hommes  de  la  maison  de  Jacob». 

(3)  M:  «aux  femmes  de  la  maison  de  Jacob  et  tu  annonceras  aux  hommes  de  la 
maison  d’Israél». 

(4)  Litt:  «la  voix».  Mais  le  texte  est  certainement  fautif  et  il  faut  corriger  (avec  I): 
«tout  ce  que». 

(s)  M:  «comment  je  me  suis  vengé  des  Egyptiens  et  vous  ai  transportés  sur  des 
nuées  légéres,  comme  sur  des  ailes  d’aigles». 

(fi)  M:  -h  «autre  (peuple)». 

(:)  M:  «au  nom  de  Yahvé  est  toute  (la  terre)». 

(8)  M:  «les  sages  d’Israél». 

(9)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 


332 


N  EOFITI  I 


Ex  19,  10-19 


également  pour  qifils  croient  á  jamais  á  ta  prophétie,  Moise,  mon 
serviteur.»  Moise  rapporta  les  paroles  du  peuple  devant  Yahvé. 

10  Et  Yahvé  (])  dit  á  Moise:  «Va  vers  le  peuple,  consacre-les  aujourd'hui 
et  demain,  qu’ils  lavent  leurs  vétements 

1 1  et  qu’ils  soient  préts  pour  le  troisiéme  jour;  car,  le  troisiéme  jour,  la 
Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé  apparaitra  aux  yeux  de  tout  (2)  le 
peuple,  sur  la  montagne  du  Sinai. 

12  Tu  fixeras  une  limite  au  peuple,  tout  autour,  en  disant:  Gardez-vous 
de  monter  sur  la  montagne  et  d’en  approcher  les  bords  (3);  quiconque 
approchera  de  la  montagne  devra  étre  mis  á  mort. 

1 3  Ce  n’est  pas  la  main  de  Fhomme  qui  le  touchera;  car  íl  sera  lapidé  sans 
rémission  ou  bien  des  fléches  de  feu  seront  décochées,  lancées  contre 
lui  (');  qu’il  s’agisse  de  béte  ou  d’homme,  il  ne  vivra  pas!  Quand  on 
sonnera  (5)  de  la  corne  (tí)  de  bélier,  Moise  et  Aaron,  eux  seuls,  seront 
autorisés  á  monter  sur  la  montagne.» 

14  Moise  descendit  de  la  montagne  vers  le  peuple;  il  consacra  le  peuple  et 
ils  lavérent  leurs  vétements. 

15  Puis  il  dit  au  peuple:  «Tenez-vous  préts  pour  trois  jours  (d’ici).  Que  nul 
d’entre  vous  n’use  du  mariage  (7)!» 

16  Le  troisiéme  jour,  au  temps  du  matin,  il  y  eut  des  tonnerres  et  des 
éclairs  et  une  épaisse  nuée  sur  la  montagne  (et)  un  son  de  corne  tres 
puissant;  et  tout  le  peuple  qui  se  trouvait  dans  le  camp  fut  effrayé. 

17  Alors  Moise  fit  sortir  le  peuple  du  camp,  á  la  rencontre  de  la  Gloire 
de  la  Shekinah  de  Yahvé  et  ils  se  tinrent  aux  abords  de  la  montagne. 

18  La  montagne  du  Sinai  fumait  tout  entiére  parce  que  la  Gloire  de  la 
Shekinah  de  Yahvé  s’était  manifestée  sur  elle  dans  le  feu.  Et  la  fumée 
montait  comme  la  fumée  d’une  fournaise  (a)  et  toute  la  montagne 
tremblait  fortement  (y). 

19  Le  son  de  la  corne  allait  se  renforpant  de  plus  en  plus,  Moise  parlait 
d'une  voix  douce  et  de  devant  Yahvé  lui  venait  la  réponse  dans  un 
coup  de  tonnerre. 

(')  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(2)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  se  mamfestera  á  la  vue  de  tout  (le  peuple)». 

(J)  M:  «de  s’approcher  de  ses  extrémités».  Cette  variante  se  trouve  dans  la 
marge  correspondant  au  v  13. 

(4)  M:  «seront  tirées  contre  lui». 

(3)  M:  «au  son  de  la  corne,  eux  monteront  sur  la  montagne». 

(6)  M:  «la  corne»  (qrn  =  « une  corne»). 

(T)  Lili:  «Que  nul  d’entre  vous  ne  s’approche  de  l’usage  du  lit». 

(8)  M:  «s’ébranla  et  se  remplit  de  la  splendeur  de  la  Gloire  de  la  Shekinah  de 
Yahvé  et  la  fumée  montait  comme  la  fumée  d’une  fournaise». 

(*)  M:  «dans  la  ílamme  de  feu.  Et  la  fumée  montait  comme  (nuage  de)  fumée  de 
fournaise  et  tout  le  peuple  qui  était  dans  le  campement  se  mit  á  trembler». 


333 


Ex  T9,  2-20,  2 


N  EOFITI 


20  La  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé  se  révéla  (‘)  sur  la  montagne  du 
Sinai,  sur  le  sommet  de  la  montagne.  La  Parole  de  Yahvé  appela 
Moise  depuis  la  montagne  et  Moise  monta. 

21  Puis  Yahvé  (2)  dit  á  Moise:  «Descends,  donne  cet  avertissement  au 
peuple,  qu’ils  ne  se  pressent  pas  devant  Yahvé  pour  voir;  car  il  en 
tomberait  un  grand  nombre  (3). 

22  De  plus,  les  prétres  qui  se  tiennent  O1)  en  Service  devant  Yahvé,  qu’ils 
soient  purifiés  pour  que  la  colére  de  (devant)  Yahvé  ne  soit  O  point 
contre  eux.» 

23  (Moise  dit  á  Yahvé)  (*):  «Le  peuple  ne  peut  monter  sur  la  montagne 
du  Sinai,  car  toi.  tu  nous  as  donné  cet  avertissement,  en  disant:  Déli- 
mite  la  montagne  et  déclare-la  sacrée.» 

24  Alors  Yahvé  lui  dit:  «Va,  redescends.  Puis  tu  remonteras,  toi  et  Aaron 
avec  toi.  Mais  que  les  prétres  et  le  peuple  ne  se  pressent  point  pour 
monter  devant  Yahvé,  pour  que  la  colére  ne  soit  point  contre  eux.» 

25  Moise  redescendit  de  la  montagne  vers  le  peuple.  II  leur  dit:  «Appro- 
chez-vous!  Recevez  les  dix  commandements  (7)!» 

CHAPITRE  XX 

1  Et  Yahvé  (2)  prononga  tous  ces  sublimes  commandements  (8),  disant: 

2  Premier  commandement  qui  (9)  sortit  de  la  bouche  du  Saint  Sg-Que  son 
nom  soit  béni! — :  (c’était)  comme  des  étincelles  et  des  éclairs  et  des 
lampes  (de  feu)(10);  une  lampe  de  feu  á  sa  droite  et  une  lampe  de  feu 
á  sa  gauche,  volant  et  s’élevant  dans  l’air,  puis  revenant.  Et  tout  Israel 
le  voyait  et  avait  peur.  II  revenait  et  allait  se  graver  sur  les  deux  tables 
de  l’alliance  et  il  disait:  «Mon  peuple,  enfants...»  II  revenait  et  tournait 
autour  des  campements  d’Israél  et,  en  retournant,  il  se  gravait  sur  les 


(*)  M:  «et  la  Parole  de  Yahvé  se  révéla». 

(2)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(3)  Lilt:  «des  foules  nombreuses».  Mais  ce  mot,  dérivé  du  grec  ochlos,  s’emploie 
fréqucmmcnt  dans  le  sens  du  singulier  «peuple».  L’expression  «foules  nombreuses» 
est  tres  fréquente  dans  Mati ,  Luc  et  Actes. 

(4)  M:  «qui  s’approchent». 

(6)  M:  «(ne)  s’enflamme». 

(*)  Manque  dans  le  texte. 

(7)  Liti:  «les  dix  paroles». 

(*)  Lilt:  «toute  Pexcellence  de  ces  paroles». 

(9)  I:  «lorsqu’il  sortit». 

(,0)  Mot  mal  transcrit  par  le  copiste. 


334 


NEOFITI  ¡ 


Ex  20,  3-i 


tables  de  l’alliance  tandis  que  tous  Israel  le  voyait.  Alors  (')  il  criait  et 
disait:  «Mon  peuple,  enfants  dTsraél,  je  suis  Yahvé,  votre  Dieu,  qui 
vous  ai  rachetés  et  fait  sortir,  libérés,  du  pays  d’Égypte,  de  la  maison 
de  servitude.» 

3  Le  deuxiéme  commandement,  lorsqu’il  sortait  de  la  bouche  du  Saint 

Que  son  nom  soit  béni! —  était  comme  des  étincelles  et  comme  des 
éclairs  et  comme  des  lampes  de  feu,  une  lampe  de  feu  á  sa  droite  et  une 
lampe  de  feu  á  sa  gauche,  volant  et  s’élevant  dans  l’air  du  ciel,  puis 
revenant.  Et  tout  Israel  le  voyait  et  avait  peur.  II  revenait  et  allait  se 
graver  sur  les  deux  tables  de  Talliance  et  il  disait:  «Mon  peuple,  en¬ 
fants...»  II  revenait  et  tournait  autour  des  campements  d’Israél  et,  en 
retournant,  il  se  gravait  sur  les  tables  de  l’alliance,  tandis  que  tout 
Israel  le  voyait.  Et  il  criait  ainsi,  en  disant:  «Mon  peuple,  enfants 
d’Israél,  tu  n’auras  point  d’autre  Dieu  en  dehors  de  moi!» 

4  Vous  ne  ferez  (ni  idole,  ni  figure)  (2)  ni  aucune  image  de  ce  qu’il  y  a 

dans  les  cieux,  en  haut,  ni  de  ce  qu’il  y  a  sur  la  terre,  en  bas,  ni  de  ce 

qu’il  y  a  dans  les  eaux  sous  la  terre,  en  dessous. 

5  Tu  ne  te  prosterneras  point  devant  eux  et  tu  ne  rendras  point  de  cuite 
devant  eux,  car  je  suis  Yahvé,  votre  Dieu,  un  Dieu  jaloux  et  vengeur 
qui,  avec  jalousie,  tire  vengeance  des  méchants  sur  les  fils  rebelles,  sur 
la  troisiéme  et  la  quatriéme  génération  de  ceux  qui  me  haíssent.  Quand 
les  enfants  sont  consommés  dans  le  péché  aprés  leurs  peres,  je  les 
appelle  mes  ennemis. 

6  (3)  Cependant  je  conserve  clémence  et  bonté  pour  des  milliers  de 

générations  pour  mes  amis  les  justes  et  pour  ceux  qui  gardent  les 

commandements  (4). 

7  Mon  peuple,  enfants  dTsraél!  Que  nul  parmi  vous  ne  prenne  le  nom 
de  Yahvé,  son  Dieu,  en  vain,  parce  que  Yahvé,  au  jour  du  grand 
jugement  (5),  ne  laissera  pas  impuni  celui  qui  aurait  pris  en  vain  le  nom 
de  Yahvé,  son  Dieu  (tí). 

8  (7)  Mon  peuple,  enfants  dTsraél!  Souvenez-vous  du  jour  du  sabbat 
pour  le  sanctifier! 


(J)  MI:  «et  il  criait  ainsi  et  disait...  Et  tout  Israel  le  voyait  tandis  qu'il  criait 
et  disait:  Mon  peuple,  enfants  dTsraél!» 

M  2:  «et  il  criait  ainsi  et  disait...  et  tout  Israel  le  voyait». 

(2)  Gratté  par  la  censure. 

(3)  Dans  le  texte,  il  n'y  a  aucune  séparation  entre  ce  verset  et  le  suivant. 

(4)  M:  «les  commandements  de  la  Loi». 

(5)  M:  «Qu’aucun  d’entre  vous  ne  jure  faussement  par  le  nom  de  la  Parole  de 
Yahvé,  votre  Dieu;  car  Yahvé  ne  laissera  pas  impuni  le  pécheur  au  jour  du  jugement». 

(K)  M:  «(celui)  qui  jure  faussement  par  son  nom». 

(  )  M:  «Quatriéme  commandement». 


335 


Ex  20,  9-15 


N  EO  F I T  I 


9  (*)  Durant  six  jours  vous  travaillerez  (et)  vous  ferez  tous  vos  tra- 
vaux  (2); 

10  0)  mais  le  septiéme  jour  est  sabbat  et  repos  devant  Yahvé,  votre  Dieu; 
vous  ne  ferez  aucune  espéce  de  travail,  ni  vous,  ni  vos  fíls,  ni  vos  filies, 
ni  vos  serviteurs,  ni  vos  servantes,  ni  votre  bétail,  ni  les  étrangers  qui 
se  trouvent  dans  vos  villes. 

1 1  (*)  Car  en  six  jours  Yahvé  créa  (:i)  les  cieux  et  la  terre,  les  mers  et  tout 
ce  qui  s’y  trouve  et  il  y  eut  (*)  sabbat  et  repos  devant  Lui  le  septiéme 
jour.  Cest  pourquoi  Yahvé  (5)  bénit  le  septiéme  jour  et  le  déclara 
saint. 

12  Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Que  chacun  soit  soucieux  de  la  gloire  de 
son  pére  et  de  la  gloire  de  sa  mére,  pour  que  se  multiplient  vos  jours 
sur  la  terre  que  Yahvé,  votre  Dieu,  vous  donne. 

13  Mon  peuple,  enfants  d'Israél!  Ne  soyez  point  des  meurtriers  ni  com- 
pagnons  ni  cómplices  des  meurtriers  et  que  Ton  ne  voie  point  dans  les 
assemblées  d’Israél  de  bande  d’assassins  (6);  pour  que  vos  fils  (qui)  se 
léveront  aprés  vous(7)  n’apprennent  pas  á  étre  eux  aussi  une  bande 
d’assassins  (H);  car  c’est  á  cause  des  fautes  des  assassins  que  l'épée  sort 
sur  le  monde  (!>). 

14  Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Ne  soyez  point  des  adultéres  ni  compa- 
gnons  ni  cómplices  des  adultéres  et  que  Ton  ne  voie  point  dans  les 
asscmbiées  d’Israél  une  gent  adultére  (10),  pour  que  vos  fils  (qui)  se 
léveront  aprés  vous  (7)  n’apprennent  pas  á  étre  eux  aussi  une  gent 
adultére(11);  car  c’est  á  cause  des  fautes  de  l’adultére  que  la  peste  vient 
sur  le  monde(12). 

15  Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Ne  soyez  point  des  voleurs  ni  compa- 
gnons  ni  cómplices  des  voleurs  et  que  l’on  ne  voie  point  dans  les  assem¬ 
blées  d’Israél  de  bande  de  voleurs (1;J),  pour  que  vos  fils  (qui)  se  léve- 


(1)  Dans  le  texte,  il  n’y  a  aucune  séparation  entre  ce  verset  et  le  suivant. 

(2)  I:  «travail». 

fJ)  M:  +«et  la  Parole  de  Yahvé  acheva». 

(4)  M:  «et  il  se  reposa  le  (septiéme)  jour». 

(s)  M:  «c’est  pourquoi  la  Parole  de  Yahvé  bénit». 

(6)  M:  «des  fils  d’Israél  assassins  afín  que  n’(apprennent)  pas». 

(7)  M:  «leurs  fils  aprés  eux». 

(8)  M:  «eux  aussi  assassins». 

C)  M:  «(la  mort)  vient  sur  le  monde». 

(10)  M:  «(assemblées)  des  enfants  d’Israél  des  adultéres». 

(")  M:  «eux  aussi  adultéres». 

(,4)  M:  «la  mort  est  venue  sur  le  monde». 

f3)  M:  «...des  enfants  d’Israél  de  voleurs  pour  que  ne  ...  pas». 


336 


NEOFITI  I 


Ex  20,  16-21 


ront  aprés  vous  (l)  n’apprennent  pas  á  étre  eux  aussi  une  bande  de 
voleurs  (2);  car  c’est  á  cause  des  fautes  des  voleurs  que  la  famine  vient 
sur  le  monde. 

16  Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Ne  soyez  point  de  faux  témoins  ni 
compagnons  ni  cómplices  de  faux  témoins  et  que  Ton  ne  voie  point 
dans  les  assemblées  d’Israél  des  gens  qui  portent  de  faux  témoignages, 
pour  que  vos  fils  (qui)  se  léveront  aprés  vous  (J)  n’apprennent  pas  á 
étre  eux  aussi  des  gens  qui  portent  de  faux  témoignages  (:l);  car  c’est  á 
cause  des  fautes  des  faux  témoins  que  les  bétes  sauvages  (4)  privent  de 
leurs  enfants  les  enfants  des  hommes. 

17  Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Ne  soyez  point  des  convoiteurs  ni  com¬ 
pagnons  ni  cómplices  des  convoiteurs  et  que  l’on  ne  voie  point  dans  les 
assemblées  d’Israél  de  gens  qui  convoitent  (5),  pour  que  vos  fíls  (qui) 
se  léveront  aprés  vous  (])  n’apprennent  pas  á  étre  eux  aussi  des  gens 
qui  convoitent.  Que  nul  parmi  vous  ne  convoite  la  maison  de  son 
compagnon,  ni  la  femme  de  son  compagnon,  ni  son  serviteur  ni  sa 
servante,  ni  son  boeuf  ni  son  áne  ni  rien  de  ce  qui  appartient  á  ton 
compagnon;  car  c’est  á  cause  des  fautes  des  convoiteurs  que  les  empi¬ 
res  se  jettent  sur  les  enfants  des  hommes  (6).» 

18  Tout  le  peuple  voyait  les  tonnerres  et  les  lampes  (de  feu)  et  le  son  de 
la  come  et  la  montagne  fumante.  Ce  que  voyant,  le  peuple  fut  effrayé 
et  il  se  tenait  á  distance. 

19  lis  dirent  á  Moise:  «Parle  avec  nous,  toi,  et  nous  écouterons.  Mais 
qu’on  ne  nous  parle  (7)  plus  de  devant  Yahvé  (8)  pour  que  nous  ne 
mourions  point!» 

20  Et  Moise  dit  au  peuple:  «Ne  craignez  point;  car  c’est  pour  vous  éprou- 
ver  que  la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé  vous  est  apparue  et  pour 
que  la  crainte  de  Yahvé  soit  sur  votre  face  et  que  vous  ne  péchiez 
point  (9).» 

21  Le  peuple  se  tenait  á  distance,  tandis  que  Moise  s’approchait  de  la 
nuée  ou  demeurait  la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé. 


(') 

M: 

<2) 

M: 

n 

M: 

o 

M: 

o 

M: 

o 

M: 

(7) 

M: 

o 

M: 

o 

M: 

á  pécher». 

«leurs  fíls  aprés  eux». 

«eux  aussi  voleurs». 

«eux  aussi  faux  témoins». 

«les  nuages  s’élévent  et  la  pluie  ne  descend  pas». 

«(assemblées)  des  enfants  d’Israél  de  gens  qui  convoitent». 

+  «et  l’exil  vient  sur  le  monde». 

«qu’il  (ne)  parle  (pas)». 

«la  Parole  de  Yahvé». 

«constamment  dans  (votre)  bouche  pour  que  vous  ne  soyez  point  induits 


27  ÉXODO 


337 


Ex  20,  22-21,  6 


N  EOFITI  I 


22  Yahvé  (*)  dit  á  Moise:  «Tu  parleras  ainsi  aux  enfants  (2)  d’Israél:  Vous 
avez  vu  que  des  cieux  j’ai  parlé  avec  vous. 

23  Vous  ne  ferez  pas  devant  moi  des  idoles  d’argent  et  vous  ne  vous  ferez 
point  des  idoles  d’or. 

24  Vous  batirez  pour  mon  nom  un  autel  fixé  sur  la  terre  et  vous  y  offrirez 
vos  holocaustes  et  vos  saints  sacrifices,  votre  petit  et  votre  gros  bétail; 
en  tout  lieu  oü  vous  rappellerez  mon  nom  dans  la  priére  (3),  je  me 
révélerai  á  vous  par  (ma)  Parole  et  je  vous  bénirai  (4). 

25  Que  si  vous  construisez  pour  mon  nom  un  autel  en  pierres,  vous  ne  les 
ferez  point  taillées;  car  si  tu  faisais  passer  sur  elle  le  fer  dont  on 
fabrique  l’épée,  tu  les  profanerais  (5). 

26  Quant  á  vous,  prétres,  fils  d’Aaron,  qui  vous  tenez  pour  accomplir  le 
Service  sur  mon  autel,  vous  ne  monterez  pas  par  des  degrés  (*)  sur  mon 
autel,  pour  que  sur  lui  ne  soit  point  découverte  ta  nudité  (7).» 

CHAPITRE  XXI 

1  «Voici  les  lois  que  tu  exposeras  devant  eux: 

2  Quand  tu  achéteras  un  esclave  hébreu,  il  servirá  six  ans  devant  toi  (H) 
et,  la  septiéme  année,  tu  le  renverras  libre,  gratuitement. 

3  S’ilest  entré  seul,  il  sortira  seul;  s’ilétait  marié,  sa  femme  sortira  avec  lui. 

4  Si  son  maitre  lui  a  donné  une  femme  et  qu’elle  lui  a  enfanté  des  fils  ou 
des  filies,  la  femme  et  ses  enfants  seront  á  son  maitre,  et  lui  sortira  seul. 

5  Mais  si  resclave  déclare  nettement:  «Taime  mon  maitre,  ma  femme  et 
mes  enfants,  je  ne  sortirai  pas  en  liberté», 

6  son  maitre  le  conduira  vers  les  juges  et  le  fera  approcher  de  la  porte 
ou  des  montants  (9);  puis  son  maitre  lui  percera  l’oreille  avec  un 
poingon  et  il  sera  son  esclave,  en  servitude  pour  toujours(10). 

(')  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(2)  I:  «au  peuple». 

(3)  M:  «(en  tout)  lieu  oü  tu  te  tiendras  pour  prier  en  mon  nom». 

(4)  M:  «(nom)  saint,  sa  Parole  vous  apparaitra  et  vous  bénira».  Suite  de  (3). 

0)  MI:  «de  pierre  taillée;  car  c’est  avec  le  fer  qu’on  fait  l’épée;  si  tu  faisais 
passer  sur  elle  le  fer,  tu  la  profanerais». 

M  2:  «avec  lui  (le  fer)  se  sont  faites  les  guerres  de  mort  en  tout  (?).  Aie  soin 
de  ne  point  dégainer  ton  épée  sur  lui  pour  ne  point  le  profaner.» 

(6)  M:  «Faites  un  pont  (ou: un  plan  incliné;  Ps-Jon:  un  pont)  (pour  accéder)  á 
l’autel  et  ne  montez  point  directement  á  la  verticale». 

(7)  M:  «pour  que  ta  nudité  ne  se  découvre  pas». 

(8)  M:  «(six  ans)  de  jours  il  servirá  chez  toi». 

(9)  M:  «de  la  porte  du  tribunal  (beth  din)  ou  d’un  des  montants». 

('“)  M:  «et  son  maitre  lui  percera  Poreille  droite  avec  un  poignard  et  il  le  servirá 
jusqu’á  l’année  du  jubilé». 


338 


NEOFITI  I 


Ex  21,  7-18 


7  Quand  un  homme  vendrá  sa  filie  comme  servante,  elle  ne  sortira  pas 
selon  les  lois  (en  usage  pour)  des  esclaves  ('). 

8  Si  elle  déplait  aux  yeux  (2)  de  son  maitre  qui  ne  Pa  point  choisie  (pour 
femme)  et  qu’il  la  laisse  racheter  (3),  il  ne  sera  pas  autorisé  á  la  vendre 
á  un  gentil  puisqu’il  a  cédé  son  autorité  sur  elle. 

9  S’il  la  destine  á  son  fils,  il  agira  avec  elle  suivant  le  droit  des  filies  (4). 

10  S’il  prenait  une  autre  C)  pour  lui,  il  ne  lui  refuserait  (á  la  premiére)  ni 
sa  nourriture  ni  ses  vétements  (6)  ni  d’avoir  avec  elle  des  relations 
conjugales  (7). 

1 1  S’il  ne  fait  point  pour  elle  ces  trois  choses  (8),  il  la  fera  sortir  en  liberté 
gratuitement,  sans  argent  (9). 

12  Quiconque  frappe  un  homme  et  celui-ci  meurt,  sera  mis  á  mort  sans 
rémission. 

13  (Pour)  celui  qui  ne  l’aura  pas  recherché  (10)  et  dont  la  faute  s’est  pro- 
duite  (par  le  vouloir)  de  (devant)  Yahvé  qui  Pa  fait  venir  en  ses  mains, 
je  vous  fixerai  un  endroit,  une  ville  de  refuge,  oü  il  pourra  se  réfugier. 

14  Si  un  homme  (trame)(“)  contre  un  autre  pour  le  tuer  par  embúche, 
méme  s’il  s’agit  du  grand  prétre  qui  se  tient  au  Service  de  mon  autel, 
vous  le  prendrez  de  lá  et  le  mettrez  á  mort. 

15  Celui  qui  frappe(12)  son  pére  ou  sa  mere  sera  mis  á  mort  sans  rémis¬ 
sion. 

16  Celui  qui  ravit  un  homme,  qu’il  l’ait  déjá  vendu  ou  qu’il  se  trouve 
encore  en  sa  main,  sera  mis  á  mort  sans  rémission. 

17  (Celui  qui  maudit  son  pére  ou  sa  mére  sera  mis  á  mort  sans  rémis- 
sion)(13). 

18  Quand  des  hommes  se  querellent(14)  et  que  l’un  frappe  l’autre  avec  une 
pierre  ou  avec  le  poing,  sans  qu’il  en  meure,  mais  qu’il  le  jette  au  lit, 
blessé; 

(*)  Autrement  dit,  elle  ne  sera  pas  libre  au  bout  de  sept  ans. 

(2)  I:  «aux  yeux  de».  N  dit  liti:  «á  la  face  de». 

(3)  Ps-Jon:  «et  que  son  pére  la  rachéte». 

M:  «qu’il  n’a  point  choisie,  qu’il  la  laisse  racheter». 

(4)  M:  «des  filies  d’Israél». 

(5)  M:  «et  s’(il  prenait  une  autre)  femme». 

(fi)  M:  «sa  nourriture,  ses  ornements,  ses  vétements». 

f)  Lili:  «son  entrée  et  sa  sortie  vers  elle». 

(8)  i.  e.  (selon  Ps-Jon)  se  la  réserver,  la  destiner  á  son  fils  ou  la  faire  racheter. 

(9)  L’argent  du  rachat.  M:  «il  (la)  libérera  gratuitement,  sans  (argent)». 

(10)  M:  «cherché  á  le  frapper». 

(11)  Manque  dans  le  texte. 

(,2)  M:  «(ceux  qui)  frappent  {ou:  «celui  qui  frappe»). 

(13)  Omis  dans  le  texte  par  homoioteleuton. 

(14)  M:  «se  battent». 


339 


Ex  21,  19-31 


N  EOFITI  I 


19  s’il  se  léve  et  marche  dehors  avec  son  báton,  celui  qui  l’a  frappé  (*)  sera 
innocenté;  seulement  il  devra  donner  le  salaire  (pour  le  temps)  de  son 
inactivité  et  le  salaire  du  médecin  qui  l’a  soigné  (2). 

20  Quand  un  homme  frappe  avec  un  báton  son  esclave  ou  sa  servante  et 
qu’ils  meurent  sous  ses  mains,  on  tirera  vengeance  (3)  de  lui. 

21  Mais  s’il  survit  un  jour  ou  deux  (4),  on  ne  tirera  pas  vengeance  de  lui, 
car  c’est  une  acquisition  de  (son)  argent  (5). 

22  Quand  des  hommes  se  battent  et  piétinent  une  femme  enceinte,  qu'elle 
avorte  (H)  sans  qu’il  y  ait  d’accident  (7),  il  sera  frappé  d’une  amende 
selon  ce  que  lui  imposera  le  mari  et  il  paiera  d’accord  (8)  avec  les  juges. 

23  Mais  s’il  y  a  accident  (7),  il  donnera  une  vie  en  compensation  d’une 
vie. 

24  Oeil  pour  oeil,  dent  pour  dent,  main  pour  main,  pied  pour  pied, 

25  Brülure  pour  brülure,  blessure  pour  blessure,  cicatrice  pour  cicatrice. 

26  Quand  un  homme  frappe  l’oeil  de  son  serviteur  ou  l’oeil  de  sa  servante 
et  qu’il  le  détruise,  il  le  renverra  en  liberté,  pour  son  oeil  (9). 

27  S’il  fait  tomber  une  dent  de  son  serviteur  ou  une  dent  de  sa  servante, 
il  les  renverra  en  liberté,  pour  leur  dent. 

28  Quand  un  taureau  encorné  un  homme  ou  une  femme  et  que  mort 
s’ensuive,  le  taureau  sera  lapidé  sans  rémission;  on  ne  mangera  pas  sa 
chair,  mais  le  propriétaire  du  taureau  sera  innocent. 

29  Mais  si  le  taureau  frappait  de  la  corne  depuis  un  certain  temps  et  que, 
düment  avisés,  ses  maitres  ne  l’ont  pas  gardé  et  qu’un  homme  ou  une 
femme  ait  été  tué(l"),  le  taureau  sera  lapidé;  son  maitre  également  sera 
mis  á  mort(u). 

30  Que  si  une  pénalité  en  argent  lui  était  imposée,  il  (la)  donnera  comme 
rachat  de  sa  vie,  tout  ce  qu’on  lui  imposera. 

31  Si(12)  un  fils  des  Israélites  est  encorné  ou(13)  une  filie  des  Israélites,  on 
procédera  á  son  sujet  de  cette  méme  fagon. 


(')  M:  «sa  carine,  celui  qui  1’a  frappé  sera  innocenté». 

(2)  M:  «qui  (le)  soigna». 

(*)  M:  «il  sera  frappé  d’une  peine». 

(4)  M:  «mais  aprés  un  ou  deux  jours». 

(6)  M:  «car  il  lui  est  asservi,  á  lui,  á  son  fils  et  au  fils  de  son  fils». 
(*)  M:  «(une  femme  enceinte)  cananéenne  et  qu’elle  avorte». 

O  Ps-Jon:  «mort». 

(*)  M:  «(selon)  la  parole  des  juges». 

(9)  M:  «á  la  place  de  son  oeil». 

(,0)  I:  «et  qu’il  tue». 

(")  I:  «mourra». 

(,2)  M:  «si  un  fils»  (var.  graphique). 

(,3)  M:  «et  si». 


340 


NEOFITI 


Ex  21,  32-22,  3 


32  Si  le  taureau  encorné  un  serviteur  ou  une  servante,  on  donnera  trente 
sicles  d’argent  á  son  maítre  et  le  taureau  sera  lapidé. 

33  Quand  un  homme  ouvre  une  citerne  ou  quand  un  homme  creuse  une 
citerne  et  qu’il  ne  la  couvre  point,  si  un  boeuf  ou  un  áne  y  tombe, 

34  le  propriétaire  de  la  citerne  (le)  paiera,  il  rendra  de  l’argent  á  ses 
maitres  (])  et  (la  jouissance  de)  la  béte  morte  lui  reviendra  (2). 

35  Quand  le  taureau  de  quelqu’un  encorné  le  taureau  d’un  autre  et  que 
celui-ci  meurt,  ils  vendront  le  taureau  vivant  et  en  partageront  le  prix; 
ils  partageront  également  la  jouissance  de  la  béte  morte. 

36  Mais  si  Ton  apprend  que  le  taureau  frappait  de  la  come  depuis  un 
certain  temps  et  que  son  maitre  (3)  ne  l’a  point  gardé,  il  paiera  sans 
rémission  taureau  pour  taureau  et  la  jouissance  de  la  béte  morte  lui 
reviendra. 

37  Quand  on  volé  un  boeuf  ou  un  mouton,  qu’on  le  tue  ou  qu’on  le 
vende,  on  paiera  cinq  boeufs  pour  le  boeuf  et  quatre  (tétes  de)  petit 
bétail  pour  le  mouton. 

CHAPITRE  XXII 

1  «Si  un  voleur  est  trouvé  en  train  de  percer  (un  mur),  qu’il  est  frappé  et 
meurt,  il  n’y  a  point  pour  lui  (¡)  de  peché  d’effusion  de  sang  innocent. 

2  Si  le  soleil  (5)  brillait  sur  lui,  il  y  a  pour  lui  péché  d’effusion  de  sang 
innocent;  il  indemnisera  sans  rémission.  Que  s’il  n’a  pas  de  quoi  (le 
faire),  il  sera  vendu  pour  son  larcin. 

3  Si  Ton  retrouve  en  vie  entre  ses  mains  (6)  ce  qui  a  été  dérobé,  le  boeuf, 
l’áne  ou  le  mouton,  il  restituera  le  double. 


(')  Aux  propriétaires  de  la  béte. 

(2)  M:  «et  la  peau  de  la  béte  morte  lui  reviendra». 

(3)  M:  «ses  maitres  (ne  l’)ont  (pas)  gardé». 

O  Pour  celui  qui  a  frappé. 

(5)  Ps-Jon:  «S’il  est  clair  comme  le  soleil  que  (le  voleur)  n’est  pas  entré  pour 
tuer  quelqu'un  et  qu’il  le  tue,  le  péché  d’effusion  de  sang  innocent  (pése)  sur  lui,  et  si 
(le  voleur)  se  sauve  de  ses  mains,  il  indemnisera  sans  rémission.  Que  s’il  n’a  pas  de 
quoi  payer,  on  le  vendrá  en  compensation  de  son  vol  jusqu’á  l’année  de  la  rémission». 

(tt)  M:  «si  Ton  trouve  avec  lui». 


341 


Ex  22,  4-11 


NEOFITI  I 


4  Quand  un  homme  met  le  feu  (*)  á  un  champ  (2)  ou  á  une  vigne  et  qu’il 
laisse  se  propager  l’incendie  et  (ainsi)  fait  consumer  par  le  feu  le  champ 
d’un  autre  (:}),  il  indemnisera  du  meilleur  de  son  champ  et  du  meilleur 
de  (sa)  vigne. 

5  Quand  un  feu  se  développe  et  rencontre  des  épines  (4)  et  qu’il  dévore 
des  meules,  des  moissons  sur  pied  ou  le  champ,  celui  qui  a  provoqué 
1’incendie  indemnisera  intégralement. 

6  Si  quelqu’un  donne  á  un  autre  de  l’argent  ou  des  objets  á  garder  et 
qu’on  les  dérobe  de  la  maison  de  cet  homme,  si  le  voleur  est  retrouvé, 
il  paiera  le  double. 

7  Si  le  voleur  n’est  pas  retrouvé,  le  maitre  de  la  maison  se  rendra  prés 
des  juges  (pour  jurer)  qu’il  n'a  pas  porté  la  main  sur  le  bien  (°)  de  son 
compagnon. 

8  Dans  toute  affaire  délictueuse  (ti),  touchant  boeuf,  áne,  mouton,  véte- 
ment  ou  quelque  objet  perdu  dont  on  dit:  «C’est  bien  lui!»,  l’affaire  des 
deux  parties  sera  portée  devant  les  juges:  celui  que  les  juges  auront 
déclaré  coupable  paiera  le  double  á  son  compagnon. 

9  Quand  un  homme  donne  á  son  prochain  un  áne,  un  boeuf,  un  mouton 
ou  une  béte  quelconque  á  garder,  qu’elle  meurt,  qu’elle  se  fracture  (un 
membre)  ou  qu’elle  est  enlevée  sans  que  personne  ne  le  voie, 

10  qu’il  y  ait  entre  les  deux  le  serment  de  Yahvé  (7)  (á  savoir)  qu’il  n’a 
pas  porté  la  main  sur  le  bien  (8)  de  son  compagnon;  son  maitre  (9) 
acceptera  (le  serment)  et  il  n’aura  pas  á  payer. 

1 1  Mais  si  cela  lui  a  été  volé,  il  indemnisera  son  propriétaire(10). 


(‘)  MI:  «transgresse,  pénétre  dans»  i.e.  «ne  tient  pas  compte  du  droit  d'autrui 
(J.  L.  Teicher)  par  rapport  á  un  champ».  Vulg:  laeserit.  Méme  verbe  dans  Ps-Jon . 
Dans  le  ms  A  de  MdW  II,  on  lit:  yebaqqer  —  «visite»  (P.  Kahle),  «nettoie  (par  le  feu)» 
(G.  Schelbert).  Mais  il  s’agit  probablement  du  méme  verbe  pqr,  avec  la  confusión 
b/p  que  Ton  trouve  dans  le  Talmud  de  Jérusalem  et,  en  général,  en  araméen  galiléen. 

M  2:  «incendie»:  ylpy  =  ylby  de  (de  Ihb);  le  méme  verbe,  avec  le  sens  de 
brúler ,  se  trouve  dans  Ps-Jon  á  Lev  6,  5  («et  le  prétre  brülera  -wylpy —  du  bois  sur 
l’autel»).  Cf  M.  Kasher,  Torah  Shelemah,  vol  18  (1958),  182-185.  On  pourrait  aussi 
songer  á  une  métathése  pour  yply  (ramasser),  car  ce  verbe  traduit  b'r  dans  Onqelos, 
Deut  26.  13.  Cf  Ex  23,  16. 

(2)  M:  «un  champ». 

(;‘)  M:  «dans  le  champ  d’un  autre  le  meilleur  de  l’autre». 

(4)  M:  «ronces». 

(5)  M:  «qu’il  n'a  pas  touché  au  travail». 

(M)  M:  «(en  toute)  affaire  de  culpabilité  touchant». 

(:)  M:  «le  serment  de  Yahvé  soit  entre  les  deux». 

(N)  M:  «le  travail». 

f)  M:  «ses  maitres  (accepteront)  de  lui». 

(I0)  M:  «(volé)  d’auprés  de  lui,  il  indemnisera  ses  propriétaires». 


342 


NEOFITI  I 


Ex  22,  12-24 


12  Si  la  béte  a  été  mise  en  piéces,  des  témoins  (r)apporteront  (');  il  ne 
paiera  point  la  béte  mise  á  mort  (2). 

13  Quand  un  homme  emprunte  (une  béte)  á  son  compagnon,  qu’elle  se 
fracture  (un  membre)  ou  qu’elle  meurt,  si  son  maitre  n’est  pas  avec 
elle,  il  devra  (la)  payer  (3). 

14  Si  son  maitre  était  avec  elle,  il  ne  paiera  point.  Si  elle  était  louée,  il  se 
contentera  du  prix  de  la  location  (4). 

15  Si  un  homme  viole  une  vierge  qui  n’est  pas  fiancée  et  couche  avec  elle, 
il  la  dotera  pour  en  faire  sa  femme. 

16  Si  son  pére  refuse  de  la  lui  donner,  il  versera  une  somme  d’argent  selon 
la  loi  de  dotation  des  vierges  (5). 

17  Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Vous  ne  laisserez  en  vie  aucun  sorcier  ni 
aucune  sorciére. 

18  Quiconque  couche  avec  une  béte  sera  mis  á  mort. 

19  Celui  qui  sacrifie  devant  d’autres  dieux,  hormis  (6)  Yahvé  seul,  sera 
exterminé. 

20  Vous  ne  maltraiterez  point  les  immigrants  et  vous  ne  les  opprimerez 
pas  (7),  car  vous  avez  été  des  résidents  (8)  dans  le  pays  d’Égypte. 

21  Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Vous  ne  ferez  souffrir  aucune  veuve  ni 
aucun  orphelin. 

22  Si  tu  les  fais  souffrir  et  qu’ils  crient  devant  moi  contre  toi,  j’entendrai 
la  voix  de  leur  priére,  car  je  suis  clément  (9)  et  miséricordieux. 

23  (Ne  le  faites  point)  pour  que  ma  colére  ne  s’enflamme  pas  et  que  je  ne 
vous  mette  á  mort(M‘)  par  l’épée;  pour  que  vos  femmes  ne  deviennent 
point  veuves  et  vos  enfants  orphelins. 

24  Si  tu  prétes  de  l’argent  á  mon  peuple,  au  pauvre  qui  se  trouve  avec  toi, 


(')  M:  «(et  si)  elle  a  été  tuée,  il  lui  apportera  des  membres  de  la  béte  comme 
témoins». 

(2)  M:  «il  le  conduira  jusqu’au  corps  de  la  béte  déchiquetée  et  il  ne  paiera  point». 

(3)  Au  propriétaire. 

O  MI:  «recevra  le  prix  de  sa  location». 

M  2:  «apportera  (?)  toutes  les  pertes  de  sa  location». 

M  3:  «le  prix  de  sa  location  ira  avec  les  pertes». 

(5)  M:  «l’argent  (la  quantité)  de  deux  cents  (zuzin)  sera  payé  comme  le  mohar 
des  vierges». 

(6)  M:  «...toute  espéce  d’idoles  sera  exterminé.  Hormis...». 

(7)  M:  «vous  ne  les  opprimerez  point  et  vous  ne  les  ferez  point  souffrir». 

(8)  M:  «immigrants». 

(9)  M:  «s’ils  crient  devant  moi  (lite  lui)  j’entendrai  la  voix  de  la  priére;  car 
(je  suis)  un  Dieu  clément». 

(Iü)  M:  «extermine». 


343 


Ex  22,  25-23,  2 


NEOFITI  I 


tu  ne  seras  pas  pour  lui  comme  un  créancier  pressant  et  tu  ne  lui 
imposeras  ni  intéréts  ni  taux  usuraires  (l). 

25  Si  tu  prends  en  gage  le  vétement  de  ton  compagnon,  tu  le  lui  rendras 
avant  le  coucher  du  soleil, 

26  car  c’est  lá  sa  seule  couverture,  la  (seule)  loque  pour  couvrir  sa  chair. 
Avec  quoi  dormirait-il  (2)?  Que  s’il  crie  devant  moi  contre  toi,  j'enten- 
drai  la  voix  de  sa  priére,  car  je  suis  clément  (3)  et  miséricordieux. 

27  Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Ne  méprisez  pas  vos  juges  et  ne  maudis- 
sez  point  le  chef  de  votre  peuple. 

28  Ne  tardez  pas  pour  collecter  votre  dime  et  votre  offrande  (4).  Les 
premiers-nés  males  d’entre  vos  fils,  vous  les  consacrerez  (¿)  á  mon 
nom. 

29  Ainsi  ferez-vous  pour  votre  gros  bétail  et  pour  votre  petit  bétail:  sept 
jours  il  sera  élevé  auprés  de  la  mere  et,  le  huitiéme  jour  (*),  on  le 
séparera  pour  mon  nom. 

30  Vous  serez  un  peuple  consacré  pour  mon  nom;  vous  ne  mangerez  point 
la  chair  (d’une  béte)  déchirée  par  une  béte  sauvage,  de  ce  qui  est  tué 
dans  la  campagne;  vous  la  jetterez  aux  chiens  ou  bien  vous  la  jetterez 
á  Tétranger  paien  (7)  qui  est  comparable  aux  chiens  (8). 

CHAPITRE  XXIII 

1  «Vous  n’accepterez  point  de  faux  témoins.  N’associe  point  ta  main  avec 
le  pécheur  (9)  en  lui  servant  de  faux  témoin. 

2  Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Vous  n’irez  point  aprés  le  grand  nombre 
pour  mal  faire,  mais  au  contraire  pour  faire  le  bien.  Que  nul  d’entre 


(‘)  M:  «(si)  vous  prétez  á  son  (mon?)  peuple,  aux  indigents  qui  se  trouvent  dans 
votre  peuple,  ne  soyez  pas  pour  vous  créancier  pressant  et  ne  leur  imposez  ni  intérét 
ni  usure». 

(2)  M:  «avec  quoi  tiendrait-il?» 

(3)  M:  «(et  s’)il  crie  devant  lui,  j’entendrai  la  voix  de  sa  priére,  car  je  suis  un 
Dieu  clément». 

(4)  Dema'  ou  terumah. 

(s)  M:  «vous  séparerez». 

(6)  M:  «et  á  partir  du  huitiéme  jour». 

(7)  Liít ;  «fils  des  nations,  gentil». 

(M)  M:  «...par  une  béte  sauvage,  jetée  dans  la  campagne,  vous  ne  mangerez  pas; 
vous  la  donnerez  au  gentil.»  L’identification  chiens  /  gentils  est  ici  plus  complete 
que  dans  N,  1 10,  440. 

(H)  M:  «Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Nul  d’entre  vous  ne  prétera  un  faux  ser- 
ment  au  nom  de  la  Parole  de  Yahvé,  votre  Dieu/Et  vous  ne  mettrez  point  vos  mains 
avec  le  pécheur». 


344 


N  EOFITI  1 


Ex  23,  3-9 


vous  ne  soit  empéché  d'apporter  en  jugement  des  arguments  favorables 
á  son  prochain  (et  ne)  dites  (point)  dans  vos  coeurs:  «La  justice  (r)  suit 
le  nombre  (2).»  Tu  n'iras  point  (3)  aprés  le  grand  nombre  pour  faire  le 
mal.  Que  Ton  ne  t’empeche  0)  point,  dans  le  jugement,  de  dire  ce  que 
tu  as  dans  le  coeur  au  sujet  de  ton  prochain  pour  que  tu  n’erres  pas  en 
disant:  «La  justice  parfaite  suit  le  nombre.» 

3  Mon  peuple,  enfants  dTsraél!  Tu  ne  favoriseras  pas  dans  le  jugement 
le  pauvre  qui  s’est  rendu  coupable,  car  il  ne  doit  pas  y  avoir  acception 
de  personnes  dans  le  jugement. 

4  Quand  tu  rencontreras  le  boeuf  ou  Tañe  de  ton  ennemi  égarés,  tu  le  lui 
raméneras. 

5  Quand  tu  verras  1’áne  de  ton  ennemi  couché  sous  sa  charge,  te  retien- 
dras-tu  de  (le)  détacher  avec  lui?  Tu  laisseras  de  cote  tout  ce  qu’il  y  a 
dans  ton  coeur  contre  ton  compagnon  (5),  tu  (le)  détacheras  et  (le) 
rechargeras  avec  lui. 

6  Tu  ne  fausseras  pas  le  jugement  du  pauvre  dans  son  jugement  (6). 

7  Tenez-vous  éloignés  des  paroles  mensongéres;  ne  mettez  pas  á  mort 
quiconque  a  été  reconnu  innocent  (7)  en  jugement,  car  les  coupa- 
bles  (8)  ne  seront  pas  déclarés  innocents  devant  moi. 

8  Vous  iraccepterez  pas  de  présent  (9),  car  le  présent  aveugle  les  yeux  de 
ceux  qui  le  prennent  et  emporte (10)  les  paroles  du  jugement  juste (n), 
dans  le  jugement  (12). 

9  Vous  n’opprimerez  point  l’immigrant;  car,  vous,  vous  connaissez  l’áme 
de  rimmigrant(13),  puisque  vous  avez  été  des  immigrants  dans  le  pays 
d’Égypte. 


(')  M  est  identique  á  N,  sauf  pour  la  finale:  «la  justice  penche  du  cóté  du  nombre». 

(2)  M:  «(aprés  la  majorité,  le  jugement)  bon». 

(3)  Autre  paraphrase  du  méme  verset. 

(4)  M:  «et  ne  soyez  point  s;iisis».  11  est  malaisé  de  voir  ou  s’insére  exactement 
cette  variante. 

(5)  M:  «ce  qu’il  y  a  dans  ton  coeur  contre  lui». 

(6)  M:  «Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Ne  fausscz  pas  la  procédure  du  jugement 
du  pauvre  á  Pheure  de  son  jugement». 

(7)  M:  «(ne  tuez  pas)  Pinnocent  et  le  juste  (droit)  dans». 

(8)  M:  «(car)  Yahvé  ne  justifie  point  le  coupable  á  Pheure  du  jugement». 

(9)  M:  «et  le  présent  en  argent  (mamón),  tu  ne  le  prendras  pas». 

(10)  Ou  bien :  «fait  vaciller,  ébranle». 

(n)  Ou  bien:  «du  juge  innocent». 

(12)  M:  «les  sages  dans  leurs  jugements  et  confond  et  corrompí  les  paroles  des 
innocents  á  Pheure  de  leurs  jugements». 

(13)  M:  «vous  connaissez  l’amertume  de  Parné  de  Pimmigrant». 

I:  «vous,  vous  connaissez  Páme  de  Pimmigrant». 


345 


Ex  23,  10-18 


N  EOFITI  I 


10  Six  années  durant  (1),  vous  ensemencerez  votre  terre  et  vous  en  récol- 
terez  le  produit. 

1 1  Mais,  la  septiéme  année,  vous  lui  donnerez  reláche  et  la  déclarerez 
libre  (2)  et  (3)  les  pauvres  de  ton  peuple  (J)  (en)  mangeront  et  les  bétes 
sauvages  mangeront  ce  qui  reste.  Vous  ferez  de  méme  pour  vos  vignes 
et  pour  vos  oliviers. 

12  Six  jours  durant,  vous  ferez  votre  travail  (5)  et,  le  septiéme  jour,  vous 
vous  reposerez,  pour  que  se  repose  ton  boeuf  (ri)  et  ton  áne  et  prenne 
du  repos  le  fils  de  ton  esclave  (7)  juive  ainsi  que  l’immigrant. 

13  Vous  serez  attentifs  (K)  á  tout  ce  queje  vous  ai  dit.  Vous  ne  rappellerez 
point  le  nom  d’autres  dieux  et  qu'on  ne  Tentende  point  sur  vos  bou- 
ches. 

14  Trois  fois  Tan,  vous  célébrerez  une  féte  devant  moi  (9). 

15  Vous  observerez  la  féte  des  Azymes.  Durant  sept  jours,  vous  mangerez 
des  azymes,  comme  je  vous  Tai  prescrit,  á  l’époque  du  mois  d'abib,  car 
en  lui  vous  étes  sortis,  libérés,  d’Égypte.  Et  que  vous  ne  soyez  point 
vus  devant  moi  les  mains  vides  (lü). 

16  Puis  la  féte  de  la  Moisson(n)  des  prémices  du  travail  de  vos  mains,  de 
ce  que  vous  jetez  et  semez(12)  dans  les  champs.  Et  la  féte  de  la  Récol- 
te(13),  á  l’issue  de  l’année(11),  quand  vous  récoltez  des  champs  le  travail 
de  vos  mains(15). 

17  Trois  fois  chaqué  année,  tous  vos  males  comparaitront(IH)  pour  de- 
mander  instruction  devant  le  Seigneur  de  tous  les  siécles,  Yahvé. 

18  Vous  ne(17)  sacrifierez  point  le  sang  de  mon  saint  sacrifice  avec  du  pain 

(')  M:  +  «(annees)  de  jours». 

(2)  i.e.  á  la  disposition  de  tous. 

(3)  =  pour  que. 

(4)  M:  «vous  la  donnerez  á  manger  aux  indigents  qui  se  trouvent  parmi  votre 
peuple». 

(5)  Lili:  «ton  travail». 

(6)  M:  «(pour  que)  se  reposent  vos  boeufs». 

(7)  M:  «de  vos  servantes». 

(8)  M:  «vous  garderez». 

(y)  M:  «chaqué  année  vous  célébrerez  une  féte  devant  moi». 

(,n)  M:  «...d’Égypte.  Mon  peuple,  enfants  d’Israél,  vous  n’étes  pas  autorisés 
(  =  il  ne  vous  est  point  permis)  á  comparaitre  devant  votre  Dieu,  (les  mains)  vides  de 
tout  précepte». 

(")  Celle  des  Semaines  ou  Shabu'ót. 

()2)  M:  «de  votre  récolte  que  vous  avez  semée  vers  (=sur)  les  champs». 

(,3)  La  féte  des  Tabernacles  ou  Sukkót. 

(14)  De  septembre  á  octobre. 

(,5)  M:  «votre  récolte  que  vous  avez  semée». 

(,6)  M:  «comparaitra». 

(I7)  M:  «Mon  peuple,  enfants  dTsraél!» 


346 


NEOFITI  I 


Ex  23,  19-25 


fermenté  et  la  graisse  de  ma  féte  ne  passera  pas  la  nuit  jusqu’au 
matin  (j). 

19  Vous  apporterez  la  primeur  des  prémices  des  fruits  de  votre  récolte  au 
Temple  de  Yahvé,  votre  Dieu.  Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Vous  ne 
ferez  point  cuire  et  vous  ne  mangerez  point  de  la  viande  avec  du  lait 
mélangés  ensemble,  pour  que  ma  colére  ne  s’enflamme  point  contre 
vous  et  que  nous  ne  fassions  cuire  (2)  vos  céréales  engerbées  (3),  grain 
et  paille  mélangés  ensemble. 

20  Voici  que,  moi  (4),  j’envoie  un  Ange  de  miséricorde  devant  vous  pour 
vous  garder  (5)  sur  la  terre  ((i),  pour  vous  introduire  dans  le  lieu  que 
j’ai  préparé. 

21  Soyez  attentifs  (7)  devant  lui  et  écoutez  sa  voix.  Ne  vous  rebellez 
point  (8)  contre  ses  paroles,  car  mon  saint  nom  sera  prononcé  sur  lui 
et  il  ne  remettra  ni  ne  pardonnera  vos  péchés,  car  mon  saint  nom  sera 
prononcé  sur  lui  (9). 

22  Que  si  vous  écoutez  la  voix  de  ma(10)  Parole  et  faites  tout  ce  qu’elle 
dirá,  je  hairai  qui  vous  hait  et  j’opprimerai  qui  vous  opprime. 

23  Car  mon  Ange(L1)  ira  devant  vous  et  vous  introduira  dans  le  pays  des 
Amorrhéens,  Hittites,  Perizziens,  Cananéens,  Hévéens  et  Jébuséens  et 
je  les  exterminerai. 

24  Vous  ne  vous  inclinerez  point  devant  leurs  idoles  et  vous  ne  rendrez 
point  un  cuite  devant  elles  (‘-).  vous  n’agirez  point  selon  leurs  oeuvres, 
mais  vous  les  détruirez(13)  et  vous  briserez  leurs  stéles. 

25  Mais  vous  rendrez  un  cuite  devant  Yahvé,  votre  Dieu;  il  bénira  votre 
pain(u)  et  votre  eau  et  il  éloignera  d’entre  vous  les  plaies  funestes(15). 


(J)  M:  «la  chair  que  vous  sacrifierez  dans  la  premiére  nuit  de  la  féte  de  la  Páque 
depuis  le  soir  jusqu’au  matin». 

O  Ps-Jon:  «je  ne  fasse  cuire»  (le  pers  du  sg). 

(3)  Ms  110:  «sur  vos  aires». 

(4)  M:  «sa  Parole». 

(s)  M:  «pour  garder». 

(h)  II  faut  sans  doute  lire:  «en  chemin». 

(')  M:  «Preñez  garde  á  vous». 

(H)  M:  «la  voix  de  sa  Parole.  Ne  vous  rebellez  point». 

(9)  M:  «le  nom  de  ma  Parole  (sera  prononcé)  sur  lui». 

(10)  «Ma»,  avec  Sam  et  LXX;  TM:  «sa». 

(")  M:  «ange  de  miséricorde». 

(I2)  M:  «leur  (rendrez  un  cuite)». 

(,3)  M:  «détruirez»  (autre  verbe). 

(")  M:  «vos  aliments». 

(,5)  M:  «vos  eaux  et  j’éloignerai  les  plaies». 


347 


Ex  23,  26-24,  4 


NEOFIT1  I 


26  II  n’y  aura  dans  ton  pays  ni  femme  qui  avorte  ni  femme  stérile  (*). 
Vous  accomplirez  en  paix  le  nombre  de  vos  jours  (2). 

27  J’enverrai  ma  terreur  (3)  au-devant  de  vous  et  je  jetterai  la  confusión 
dans  tous  les  peuples  parmi  lesquels  tu  vas  entrer  et  je  mettrai  O 
devant  vous  tous  vos  ennemis,  la  nuque  brisée. 

28  J’enverrai  les  frelons  devant  vous  et  ils  chasseront  devant  vous  les 
Hévéens,  les  Cananéens  et  les  Hittites. 

29  Je  ne  les  chasserai  pas  devant  vous  en  une  seule  année,  pour  que  le 
pays  ne  reste  pas  désert  (et)  que  les  bétes  sauvages  ne  se  multiplient  pas 
contre  vous. 

30  C’est  peu  á  peu  que  je  les  chasserai  devant  vous  jusqu’á  ce  que  vous 
soyez  nombreux  et  que  vous  possédiez  le  pays. 

31  J’établirai  vos  frontiéres  depuis  la  Mer  des  Roseaux  jusqu’á  la  Mer  des 
Philistins  et  depuis  le  désert  jusqu’au  Grand  Fleuve  (5),  car  je  livrerai 
entre  vos  mains  tous  les  habitants  du  pays  et  je  les  chasserai  devant 
vous. 

32  Vous  ne  conclucrez  point  d’alliance  avec  eux  ni  avec  leurs  dieux. 

33  lis  ne  demeureront  pas  dans  votre  pays,  de  peur  qu’ils  ne  vous  fassent 
pécher  contre  moi,  car  vous  rendriez  un  cuite  á  leurs  dieux  et  ils 
seraient  pour  vous  une  pierre  d’achoppement.» 

CHAPITRE  XXIV 

1  Puis  á  Moíse  il  dit:  «Monte,  demande  instruction  de  (devant)  Yahvé, 
toi,  Aaron,  Nadab  et  Abihou  ainsi  que  soixante-dix  sages  d’Israél.  Et 
vous  prierez  á  distance, 

2  tandis  que  Moíse  s’approchera  seul  devant  Yahvé.  Mais  eux  ne  s’ap- 
procheront  point  et  le  peuple  ne  montera  pas  avec  lui.» 

3  Moíse  vint  et  rapporta  au  peuple  toutes  les  paroles  de  Yahvé  et  tous 
les  ordres  (6).  Tout  le  peuple  répondit  d’une  seule  voix  et  dit  (7):  «Nous 
mettrons  en  pratique  toutes  les  paroles  qu’a  dites  Yahvé  (8)!» 

4  Moíse  écrivit  toutes  les  paroles  de  Yahvé;  puis  il  se  leva  de  bon  matin 


(‘)  M:  «dans  votre  pays». 

(2)  M:  «je  remplirai  de  bien  vos  jours». 

(3)  M:  «la  plaie  de  mon  chátiment». 

(4)  M:  «et  j'anéantirai  tous  les  peuples  chez  qui  vous  allez  entrer  et  je  placerai». 

(5)  M:  «jusqu’au  fleuve  de  l’Euphrate». 

(6)  M:  «ses  jugements». 

(7)  M:  «ensemble,  d’un  coeur  parfait,  et  dit». 

O  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 


348 


N  EOFIT  J  I 


Ex  24,  5-11 


et  construisit  un  autel  au  bas  de  la  montagne  et  douze  stéles  pour  les 
douze  tribus  des  enfants  d’Israél. 

5  Puis  il  manda  les  jeunes  gens  des  enfants  d’Israél  qui  disposérent  O 
des  holocaustes  et  offrirent  des  taureaux  comme  sacrifices  saints  de- 
vant  Yahvé. 

6  Alors  Moíse  prit  la  moitié  du  sang  et  (la)  mit  dans  le  bassin  et,  Tautre 
moitié  du  sang,  il  en  aspergea  (2)  le  dessus  de  Pautel. 

7  Puis  il  prit  le  livre  de  l’Alliance  et  (le)  lut  aux  oreilles  (3)  du  peuple.  lis 
dirent:  «Tout  ce  qu’a  dit  Yahvé  nous  le  ferons  et  nous  y  obéirons  (4).» 

8  Alors  Moíse  prit  le  sang,  en  aspergea  le  peuple  (5)  et  dit:  «Voici  le  sang 
de  l’alliance  que  Yahvé  a  établie  (fi)  avec  vous  (sur)  toutes  ces  paroles.» 

9  Moíse  monta  avec  Aaron,  Nadab,  Abihou  et  soixante-dix  des  sages 
d’Israél, 

10  et  ils  virent  la  Gloire  (7)  de  la  Shekinah  de  Yahvé  et,  sous  l’escabeau 
de  ses  pieds,  comme  un  pavement  de  plaques  de  saphir  et  comme  une 
visión  des  cieux  quand  ceux-ci  sont  purs  de  nuages. 

11  Et  il  n’étendit  (8)  point  la  main  contre  les  jeunes  gens  (9)  des  enfants 
d’Israél  et  ils  virent  la  Gloire (,0)  de  la  Shekinah  de  Yahvé  et  ils  se 


(')  M:  «et  il  envoya  les  premiers-nés  des  enfants  d'Israél;  car  jusqu’á  cette 
heure  le  cuite  était  aux  mains  des  premiers-nés,  parce  que  la  Tente  de  Réunion  n’avait 
pas  encore  été  faite  et  que  le  sacerdoce  n’avait  pas  encore  été  donné  á  Aaron;  el  ils 
offrirent». 

(2)  M:  «dans  les  bassins  et,  l’autre  moitié  du  sang,  il  (en)  aspergea». 

(3)  M:  «aux  oreilles  de». 

(4)  M:  «(tout  ce)  qu’a  dit  la  Parole  de  Yahvé». 

0)  Noter  que  le  Neofiti  ne  modifie  point  le  texte  hébreu  mais  qu’il  le  rend  par: 
«et  il  aspergea  le  peuple».  Au  contraire,  Onqelos  et  Ps-Jon  introduisent  cette  modifi- 
cation:  «Et  il  (le)  versa  sur  l’autel  pour  faire  I’expiation  sur  le  peuple».  La  raison  de 
ce  changement  est  que  l’ancienne  alliance  du  Sinai  fut  scellée  par  un  sacrifice  expia- 
toire  (celui  de  ce  chap.  24),  lequel,  selon  le  Lévitique,  ne  comportait  pas  de  commu- 
nion  á  la  victime.  C’est  seulement  dans  les  sacrifices  de  communion  (ou  pacifiques) 
qu’avait  lieu  une  participation  á  la  victime;  c’est  cette  participation  que  veulent  éviter 
ici  O  et  Ps-Jon ,  en  introduisant  ce  changement  dans  leur  traduction  du  v  8  (comme 
N,  O  et  Ps-Jon  dans  le  v  11).  La  nouvelle  alliance  est  scellée  également  par  un  sacri- 
fice  de  communion  qui  est  pourtant  aussi  un  sacrifice  expiatoire.  Cf  A.  Diez  Macho, 
Notes  á  Marc  14,  22-24,  dans  la  Sagrada  Biblia ,  VI,  Buenos  Aires,  1966. 

(6)  M:  «qu’a  établie  la  Parole  de  Yahvé». 

(7)  M:  «du  Dieu  d’Israél». 

(K)  Pour  les  tuer.  Ils  avaient  en  effet  apergu  la  Gloire  de  Dieu  que  Ton  ne  pouvait 
contempler,  pensait-on,  sans  mourir. 

O  MI:  «les  notables». 

M  2:  «contre  Nadab  et  Abihou,  les  beaux  jeunes  gens  qui  étaient  constitués 
(chefs)  sur  les  enfants  d'Israél». 

(10)  M:  «du  Dieu  d’Israél». 


349 


Ex  24,  12-25,  4 


NEOFITI  I 


réjouissaient  (’)  de  leurs  sacrifices  qui  avaient  été  acceptés,  comme 
s’ils  (2)  mangeaient  et  buvaient. 

12  Yahvé  dit  á  Moise:  «Monte  vers  moi  sur  la  montagne  et  tiens-toi  lá  et 
je  te  donnerai  les  tables  de  pierre  avec  la  Loi  et  Talliance  (3)  que  j'ai 
écrites  afín  de  les  instruiré.» 

13  Moise  se  leva  avec  Josué,  ses  serviteurs  (4),  et  Moise  monta  sur  la 
montagne  sur  laquelle  était  apparue  la  Gloire  de  la  Shekinah  de 
Yahvé. 

14  II  dit  aux  sages:  «Demeurez  et  attendez-moi  ici  (5)  jusqu’á  ce  que  nous 
soyons  retournés  vers  vous.  Voici  qu’Aaron  et  Hour  (sont)  avec  vous; 
quiconque  aura  une  affaire  litigieuse  pour  paroles  ira  vers  eux.» 

15  Alors  Moise  monta  sur  la  montagne  et  la  nuée  couvrit  la  montagne. 

16  La  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé  demeura  sur  la  montagne  du  Sinai 
et  la  nuée  la  couvrit  durant  six  jours.  Le  septiéme  jour,  il  appela  (6) 
Moise  (7)  du  milieu  de  la  nuée. 

17  L’aspect  de  la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé  (était)  comme  un  feu 
dévorant,  un  feu  dévorant  au  sommet  de  la  montagne,  aux  yeux  O  des 
enfants  d'Israél. 

18  Moise  pénétra  done  au  milieu  de  la  nuée  et  monta  sur  la  montagne.  Et 
Moise  fut  sur  la  montagne  quarante  jours  et  quarante  nuits. 

CHAPITRE  XXV 

1  Yahvé  (9)  parla  á  Moise,  en  disant: 

2  «Parle  aux  enfants  d’Israél  et  qu’ils  mettent  de  cóté  des  offrandes  pour 
mon  nom;  vous  recevrez(lu)  les  offrandes  de  tout  homme  dont  le  coeur 
donne  volontairement. 

3  Et  voici  foffrande  que  vous  recevrez  d’eux:  or,  argent  et  bronze; 

4  pourpre  violette,  écarlate,  pourpre  teint  cramoisi  précieuse,  lin  et  poil 
de  chévre; 

(')  M:  «ils  apparaissaient  comme  (mangeant  et  buvant)». 

(2)  O,  Ps-Jon  et  N  ajoutent  le  «comme  si»  pour  éviter  une  «communion»  dans 
un  sacrifice  d’expiation. 

(3)  M:  «et  les  commandements  que  j’ai  écrits  pour  les  leur  annoncer». 

(4)  I:  «son  serviteur». 

(5)  M:  «(tenez-)vous  ici». 

(6)  M:  4-  «le  Verbe  de  Yahvé». 

(7)  M:  «(appela)  Moise  le  septiéme  jour  sur  la  montagne». 

(8)  M:  «á  la  vue  des». 

C)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(l0)  M:  «vous  prendrez». 


350 


NEOFITI  I 


Ex  25,  5-19 


5  peaux  de  béliers  teintes  en  rouge  (')  et  peaux  de  sasgonin  (2)  et  bois 
d’acacia; 

6  huile  pour  Péclairage,  aromates  pour  l’huile  de  l’onction  et  pour  Pen- 
cens  aromatique; 

7  des  pierres  précieuses  (3)  et  des  pierres  á  sertir  pour  enchásser  (4)  dans 
l’éphod  et  le  pectoral. 

8  lis  construiront  á  mon  nom  un  sanctuaire  et  je  ferai  demeurer  (5)  la 
Gloire  de  ma  Shekinah  parmi  eux. 

9  (D’aprés)  (6)  tout  ce  que  je  ferai  voir  concernant  la  forme  du  taberna¬ 
cle  et  la  forme  de  tous  ses  objets,  c’est  ainsi  que  vous  (le)  ferez. 

10  lis  feront  done  Parche  (7)  en  bois  d’acacia;  la  longueur  sera  de  deux 
coudées  et  demie  et  la  largeur  d’une  coudée  et  demie  et  une  coudée  et 
demie  sera  la  mesure  de  sa  hauteur. 

11  Tu  la  recouvriras  d’or  pur;  tu  la  recouvriras  au-dedans  et  au-dehors  et 
tu  lui  feras  une  moulure  d’or  tout  autour. 

12  Tu  fondras  pour  elle  quatre  anneaux  d’or  et  tu  les  placeras  sur-les 
quatre  angles,  deux  anneaux  sur  un  cóté  et  deux  anneaux  de  l’autre 
cóté. 

13  Tu  feras  des  barres  en  bois  d’acacia  et  tu  les  recouvriras  d’or. 

14  Tu  introduiras  les  barres  dans  les  anneaux  sur  les  cotés  (8)  de  Parche 
pour  transporter  Parche  avec  elles. 

15  Les  barres  resteront  dans  les  anneaux  de  Parche;  on  ne  les  en  enlé- 
vera  pas. 

16  Tu  placeras  á  Pintérieur  de  Parche  le  Témoignage  que  je  te  donnerai. 

17  Tu  feras  un  propitiatoire  d’or  pur:  deux  coudées  et  demie  sa  longueur 
et  une  coudée  et  demie  sa  largeur. 

18  Puis  tu  feras  deux  chérubins  (9)  en  or;  tu  les  feras  d’or  battu,  des  deux 
cotés  du  propitiatoire. 

19  Tu  feras  un  chérubin  á  cette  extrémité,  de  ce  cóté-ci,  et  un  autre 
chérubin  á  cette  extrémité,  de  ce  cóté-lá.  Vous  ferez  les  chérubins 
(du)  (l °)  propitiatoire  sur  ses  deux  extrémités. 


(')  «tannées». 

(2)  TM:  de  tahash ,  animal  non  identifié  avec  certitude. 

(3)  TM:  shoham  =  onyx. 

(4)  M:  «pour  en  incruster  Téphod  et  le  pectoral». 

(5)  =  pour  que  je  fasse  demeurer. 

(6)  Manque  dans  le  texte;  donné  par  M. 

(7)  M:  «une  arche». 

(8)  M:  «(sur)  le  cóté». 

(w)  M:  «figures». 

(10)  =  formant  une  seule  piéce  avec  le  propitiatoire. 


351 


Ex  25,  20-32 


NEOF1TI  I 


20  Les  chérubins  étendront  leurs  ailes  vers  le  haut,  ombrageant  de  leurs 
ailes  le  propitiatoire,  leurs  visages  tournés  Pun  vers  Pautre;  les  faces 
des  chérubins  seront  en  direction  du  propitiatoire. 

21  Tu  placeras  le  propitiatoire  sur  Parche  (par-dessus,  et,  á  Pintérieur  de 
Parche)  (l),  tu  placeras  le  Témoignage  que  je  te  donnerai. 

22  C’est  la  que  je  donnerai  á  ma  Parole  rendez-vous  avec  toi  et  je  parlerai 
avec  toi  d’au-dessus  du  propitiatoire  qui  se  trouve  sur  Parche  du 
Témoignage  (2)  entre  les  deux  chérubins  (pour  te  dire)  tout  ce  queje  te 
prescrirai  (3)  concernant  les  enfants  d’ Israel. 

23  Puis  tu  feras  une  table  en  bois  d’acacia:  deux  coudées  sa  longueur,  une 
coudée  sa  largeur  et  une  coudée  et  demie  la  mesure  de  sa  hauteur. 

24  Tu  la  recouvriras  d’or  pur  et  tu  lui  feras  une  moulure  d’or  tout  autour. 

25  Tu  lui  feras  tout  autour  un  encadrement  d’une  palme  (4)  et  tu  feras  une 
moulure  d’or  á  son  encadrement,  tout  autour. 

26  Tu  lui  feras  quatre  anneaux  d’or  et  tu  placeras  les  anneaux  sur  les 
quatre  angles  des  quatre  pieds. 

27  Les  anneaux  seront  en  face  de  Pencadrement  comme  emplacements  (¿) 
des  barres  pour  transporter  la  table. 

28  Tu  feras  les  barres  en  bois  d’acacia  (et  les  recouvriras)  (6)  d’or,  pour 
transporter  (7)  avec  elles  la  table. 

29  Tu  feras  également  ses  plats  et  ses  écuelles  pour  Pencens  (8),  ses  gobe- 
lets  et  ses  tasses  dont  on  aura  á  se  servir  (9).  Tu  les  feras  en  or  pur. 

30  Tu  placeras  en  ordre(10)  sur  la  table  devant  Lui(J1)  le  pain  de  propo- 
sition,  en  permanence. 

31  Tu  feras  le  candélabre  d’or  pur;  le  candélabre  sera  fait  (d’or)  martelé, 
sa  base  et  son  füt;  ses  cálices,  ses  boutons(12)  et  ses  fleurs  en  sortiront 
(=  feront  corps  avec  lui). 

32  Six  branches  sortiront  de  ses  cótés,  trois  branches  du  candélabre  d'un 
cóté  et  trois  branches  du  candélabre  de  l’autre  coté. 


(*)  Omis  dans  le  texte  par  homoioteleuton. 

(¿)  M:  «d’entre  les  deux  chérubins  qui  sont  sur  Farche  du  Témoignage». 

(3)  I:  «je  parlerai». 

(l)  M:  «d’une  palme»  (autre  mot). 

(5)  C'est-á-dire  comme  soutiens. 

(6)  Manque  dans  le  texte. 

(7)  I:  «pour  porter». 

(H)  I:  «et  ses  écuelles  pour  Fencens»;  cf  ' Arukh  á  ce  verset. 

(w)  I:  «(avec  quoi)  on  fera  Fonction». 

(,ü)  Litt:  «et  tu  placeras  sur  la  table  devant  Lui  Farrangement  du  pain  de  propo- 
sition,  en  permanence». 

(")  I:  «devant  moi». 

C2)  Litt:  ses  pommes,  ses  boules. 


352 


NEOFITI  I 


Ex  25,  33-26,  4 


33  Trois  cálices  sculptés  (])  sur  un  bras,  bouton  et  fleur  (2):  ainsi  pour  les 
six  bras  qui  sortent  du  candélabre. 

34  Et  sur  le  candélabre  O,  quatre  cálices  sculptés,  avec  leurs  boutons  et 
leurs  fleurs. 

35  Un  bouton  faisant  corps  avec  lui  sous  chaqué  paire  de  branches,  et  un 
bouton  faisant  corps  avec  lui  sous  (l'autre)  paire  de  branches  (4); 
(ainsi)  pour  les  six  branches  qui  sortent  du  candélabre. 

36  Ses  boutons  et  ses  branches  feront  corps  avec  lui;  le  tout  sera  une  seule 
piéce  martelée  d’or  pur. 

37  Tu  feras  ses  sept  lampes  et  tu  disposeras  ses  lampes  pour  éclairer 
devant  lui. 

38  Ses  mouchettes  et  ses  plateaux,  on  les  fera  d’or  pur. 

39  On  le  fera  d’un  centenaire  (5)  d’or  pur  avec  tous  ces  accessoires. 

40  Regarde  et  fais  (-les)  suivant  leur  modéle  que  tu  vois  sur  la  montagne. 


CHAPITRE  XXVI 

1  «Tu  feras  le  tabernacle  avec  dix  tentures  de  fin  lin  retors,  de  pourpre 
violette,  écarlate,  pourpre  teint  cramoisi  précieuse;  tu  les  feras  avec  des 
figures  (6),  oeuvre  d’artiste. 

2  Longueur  d’une  tenture:  vingt-huit  coudées  pour  chaqué  tenture;  et  la 
largcur:  quatre  coudées  (7)  pour  chaqué  tenture.  Méme  dimensión 
pour  toutes  les  tentures. 

3  Cinq  tentures  seront  jointes  Tune  á  l’autre  (et  les  cinq  autres  tentures 
seront  jointes  aussi  Tune  á  l’autre)  (8). 

4  Tu  feras  des  ganses  de  pourpre  violette  á  l’extrémité  de  la  tenture 
extérieure  á  Lendroit  de  la  jonction  et  tu  feras  de  méme  á  Textrémité  de 
la  tenture  extérieure  pour  le  deuxiéme  (9)  point  de  jonction. 

(')  TM:  «comme  fleur  d’amandier». 

I:  «gravés»  (ou  bien:  «avec  figures»;  cf  Onq). 

(0  La  phrase:  «trois  cálices...  bouton  et  fleur»,  est  répétée  dans  TM,  O,  Ps-Jon , 
mais  non  pas  dans  N,  aussi  bien  ici  qu’á  37,  19,  comme  dans  la  LXX. 

(3)  C’est-á-dire  sur  son  füt. 

(4)  La  phrase:  «Un  bouton...  branches»  est  répétée  ici,  en  37,  21  (passage  pa- 
ralléle)  et  dans  la  LXX,  seulement  deux  fois,  tandis  qu’elle  se  trouve  trois  fois  dans 
TM.  O  et  Ps-Jon.  Cf  v  33. 

(5)  Cent  mille  sesterces,  le  poids  correspondant  á  un  kikkar  ou  talent.  TM:  «d’un 
talent». 

(6)  Ou  bien:  «brodées».  TM:  «chérubins». 

(  )  Le  texte,  suivant  l’hébreu  littéralement,  ajoute:  «en  coudées»  {ou:  «selon 
la  coudée  ordinaire»). 

(M)  Manque  dans  N,  mais  non  dans  O  et  Ps-Jon. 

f)  M:  «fautre». 


28.  -EXODO 


353 


Ex  26,  5-19 


NEOFJTI  I 


5  Tu  feras  cinquante  ganses  pour  une  tenture  et  tu  feras  cinquante  ganses 
á  l’extrémité  de  la  tenture  qui  se  trouve  á  l’autre  point  de  jonction;  les 
ganses  seront  dirigées  l’une  vers  l’autre. 

6  Puis  tu  feras  cinquante  boucles  d’or  et  tu  attacheras  les  tentures  Tune 
á  l’autre  avec  les  boucles  et  la  tente  formera  (*)  un  tout. 

7  Puis  tu  feras  des  tentures  en  poils  de  chévre  pour  recouvrir  le  taberna¬ 
cle;  tu  feras  les  tentures  au  nombre  de  onze. 

8  La  longueur  d’une  tenture  sera  de  trente  coudées  et  la  largeur  de 
quatre  coudées;  méme  dimensión  pour  les  onze  tentures. 

9  Tu  joindras  á  part  cinq  tentures  et  á  part  six  tentures.  Tu  doubleras  la 
sixiéme  tenture  sur  le  devant  de  la  tente. 

10  Puis  tu  feras  cinquante  ganses  á  l’extrémité  d’une  tenture  extérieure  au 
point  de  jonction  et  tu  feras  cinquante  ganses  á  l’extrémité  de  la 
tenture  á  l’autre  point  de  jonction. 

1 1  Tu  feras  cinquante  boucles  de  bronze  et  tu  introduiras  les  boucles  dans 
les  ganses;  tu  attacheras  la  tente  et  elle  formera  (')  un  tout. 

12  Ce  qui  pend  en  trop  des  tentures  de  la  tente,  la  moitié  de  la  tenture  qui 
reste,  retombera  sur  les  extrémités  de  la  tente,  vers  la  mer  (2). 

13  Et  la  coudée  qui  reste  sur  la  longueur  des  tentures  (n)  de  la  tente,  de 
part  et  d’autre,  retombera  sur  les  cótés  du  tabernacle,  de  part  et  d’au- 
tre  (4),  pour  le  recouvrir. 

14  Tu  feras  pour  la  tente  une  couverture  (5)  en  peaux  de  béliers  teintes  en 
rouge  ((i)  et,  par-dessus,  une  couverture  de  peaux  de  sasgonin  (7). 

15  Puis  tu  feras,  en  bois  d’acacia,  les  planches  pour  le  tabernacle,  dressées 
debout. 

16  La  longueur  de  la  planche  sera  de  dix  coudées  et  la  largeur  de  chaqué 
planche  une  coudée  et  demie. 

17  Deux  tenons  pour  chaqué  planche  s’ajustant  l’un  avec  l’autre  (H),  c’est 
ainsi  que  tu  feras  pour  toutes  les  planches  du  tabernacle. 

18  Tu  feras  done  les  planches  pour  le  tabernacle,  vingt  planches  du  coté 
du  sud,  vers  le  midi. 

19  Tu  feras  aussi  quarante  bases  d’argent  sous  les  vingt  planches  (deux 
bases  sous  les  vingt  planches)  (9),  deux  bases  sous  une  planche  pour 


(')  =de  fagon  á  former. 

O  C'est-á-dire,  sur  la  partie  arriére,  occidentale,  de  la  tente.  Cf  10.  19. 

(:‘)  M:  «...d’une  tenture,  pendra». 

(4)  M:  «de  ce  cóté-ci  et  de  ce  cóté-lá».  N  iitt:  «de  (ce  cóté-)ci,  et  de  (ce  cote-)  ci». 

(5)  M:  «la  couverture». 

(B)  =  tannées. 

(  )  Cf  25,  5. 

(M)  M:  «chaqué  (iitt:  une)  (planche)  qu’ils  assemblent  Tune  avec  l’autre». 

O  Ces  mots  sont  sans  doute  en  trop. 


354 


N  EOFITI  I 


Ex  26,  20-32 


ses  deux  tenons  et  deux  bases  sous  l’autre  planche  pour  ses  deux 
tenons. 

20  Et  pour  le  deuxiéme  cóté  du  tabernacle,  pour  le  cóté  nord,  vingt 
planches, 

21  ainsi  que  leurs  quarante  bases  d’argent:  deux  bases  sous  une  planche 
et  deux  bases  sous  l’autre  planche. 

22  Et  pour  l’arriére  du  tabernacle,  á  l’occident,  tu  feras  six  planches. 

23  Tu  feras  aussi  deux  planches  pour  les  cótés  du  tabernacle,  á  sa  partie 
arriére. 

24  Elles  se  correspondront  (*)  par  la  partie  inférieure  et  ensemble  se 
correspondront  á  la  partie  supérieure  á  l’intérieur  d'un  anneau:  ainsi 
en  sera-t-il  pour  les  deux,  elles  formeront  les  deux  cótés  (2). 

25  II  y  aura  done  huit  planches  et  leurs  bases  d’argent,  (soit)  seize  bases; 
deux  bases  sous  une  planche  et  deux  bases  sous  l’autre  planche. 

26  Tu  feras  des  tra verses  de  bois  d’acacia:  cinq  pour  les  planches  d'un 
cóté  du  tabernacle. 

27  et  cinq  traverses  (3)  pour  les  planches  du  deuxiéme  cóté  du  tabernacle 
et  cinq  traverses  pour  les  planches  du  cóté  du  tabernacle,  á  sa  partie 
arriére,  á  l’occident. 

28  La  seconde  (*)  traverse,  au  milieu  des  planches,  passera  d’un  cóté  á 
l’autre  cóté. 

29  Les  planches,  tu  les  recouvriras  d’or  et  tu  feras  en  or  leurs  anneaux, 
réceptacles  (5)  pour  les  traverses  (3);  et  tu  recouvriras  d’or  les  tra¬ 
verses  (3). 

30  Tu  érigeras  done  le  tabernacle  selon  la  disposition  que  tu  as  vue  sur  la 
montagne. 

31  Tu  feras  un  voile  (6)  de  pourpre  violette,  écarlate,  (de  pourpre)  teint 
cramoisi  précieuse  et  de  fin  lin  retors;  on  le  fera  (7)  oeuvre  d’artiste, 
avec  des  figures  brodées. 

32  Tu  le  placeras  sur  quatre  colonnes  d’acacia  recouvertes  d’or,  avec  leurs 
crochets  (8)  d’or,  sur  quatre  bases  d’argent. 


(1)  Ps-Jon :  «jumelées».  M:  «elles  se  joindront»  (litt:  «elles  s’accoupleront»). 

(2)  =  les  angles,  les  aretes. 

(:‘)  M:  «traverses»  (autre  mot). 

O  Texte  prob.  corrompu:  nr-an,  mauvaise  lecture  pour  nn:rn  ou  rrsrsa; 
cf  Ex  36,  33. 

O  Lili:  endroits,  places. 

(*)  M:  «une  tenture». 

(7)  M:  «tu  feras». 

(*)  M:  «leurs  crochets»  (autre  mot). 


355 


Ex  26,  33-27,  6 


N  EOFIT  I  I 


33  Tu  placeras  le  voile  sous  les  boucles  et  tu  introduiras  lá,  á  Pintérieur 
du  voile,  Parche  duTémoignage  et  le  voile  sera  pour  vous  la  séparation 
entre  le  Saint  et  le  Saint  des  Saints. 

34  Tu  placeras  (le  propitiatoire)  (')  sur  Parche  du  Témoignage,  á  Pinté- 
rieur  du  Saint  des  Saints. 

35  Tu  mettras  la  table  á  Pextérieur  du  voile  (2)  et  le  candélabre  en  face  de 
la  table,  sur  le  cote  du  tabernacle,  au  midi  (3).  Et  tu  placeras  la  table 
au  septentrión,  du  cóté  nord. 

36  Puis  tu  feras  un  rideau  pour  la  porte  de  la  tente,  de  pourpre  violette, 
écarlate,  (de  pourpre)  teint  cramoisi  précieuse  et  de  fin  lin  retors, 
oeuvre  de  broderie. 

37  Tu  feras  pour  le  rideau  cinq  colonnes  d’acacia  et  tu  les  recouvriras 
d’or.  Leurs  crochets  seront  en  or  et  tu  fondras  pour  elles  cinq  bases  de 
bronze. 


CHAPÍTRE  XXVII 

1  «Tu  feras  Pautel  en  bois  d’acacia:  cinq  coudées  de  longueur  et  cinq 
coudées  de  largeur.  L’autel  sera  carré  et  la  mesure  de  sa  hauteur  sera 
trois  coudées. 

2  Tu  feras  ses  comes  sur  ses  quatre  angles  (4),  á  partir  (de  la  mesure)  de 
la  hauteur;  ses  comes  feront  corps  avec  lui  et  tu  le  recouvriras  de 
bronze. 

3  Tu  feras  les  chaudrons  pour  le  nettoyer  de  ses  cendres,  les  pelles,  ses 
bols  á  aspersión,  les  fourchettes  et  les  cassolettes;  tu  feras  de  bronze 
tous  ses  ustensiles. 

4  Tu  lui  feras  un  treillis  rétiforme  en  bronze  et  tu  feras,  sur  le  filet,  quatre 
anneaux  de  bronze  aux  quatre  angles. 

5  Tu  le  placeras  sous  le  pourtour  (5)  de  Pautel,  en  bas,  et  (*)  le  filet 
arrivera  jusqu’á  la  moitié  de  Pautel. 

6  Tu  feras  pour  Pautel  des  barres  en  bois  (7)  d’acacia  et  tu  les  recouvriras 
de  bronze. 


(‘)  Correction  d’une  main  différente.  Texte:  «le  voile».  Probablement,  la  glose 
du  v  35  («le  propitiatoire»)  appartient  á  ce  verset. 

(2)  M:  «du  propitiatoire».  Cf  note  précédente. 

(3)  I:  «á  Poccident». 

(4)  M:  «angles;  de  lui  (sortiront)  et  sur  lui  seront  ses  comes»  (i.e.  elles  feront 
corps  avec  lui). 

(5)  M:  «treillis»  (avec  ms  110  et  LXX). 

(6)  =de  fapon  que. 

(7)  M:  «des  barres  pour  l’autel,  des  barres  de  bois». 


356 


NEOFITI  I 


Ex  27,  7-18 


7  Tu  introduiras  les  barres  (*)  dans  les  anneaux  et  les  barres  seront  (2) 
sur  les  cótés  de  Fautel  pour  le  transponer  (3). 

8  Tu  le  feras  creux,  en  planches.  Comme  je  te  (Fai  montré)  O  sur  la 
montagne,  ainsi  on  le  fera. 

9  Tu  feras  le  parvis  du  tabernacle  sur  le  cote  méridional,  au  sud,  et  le 
parvis  aura  des  rideaux  de  fin  lin  retors  de  cent  coudées  de  long  pour 
un  cóté. 

10  Leurs  colonnes  seront  au  nombre  de  vingt  et  leurs  bases  au  nombre  de 
vingt,  de  bronze.  Les  crochets  des  colonnes  et  leurs  cercles  seront 
d’argent. 

1 1  De  méme,  pour  le  cóté  nord,  sur  la  longueur,  il  y  aura  des  rideaux  de 
cent  coudées  de  long;  leurs  colonnes  seront  au  nombre  de  vingt  et 
leurs  bases  au  nombre  de  vingt,  de  bronze.  Les  crochets  des  colonnes 
et  leurs  cercles  (r>)  seront  d'argent. 

12  La  largeur  du  parvis,  pour  le  cóté  occidental,  aura  des  rideaux  de 
cinquante  coudées;  leurs  colonnes  (6)  seront  au  nombre  de  dix  et  leurs 
bases  au  nombre  de  dix. 

13  La  largeur  du  parvis,  pour  le  cóté  oriental,  á  Fest,  sera  de  cinquante 
coudées. 

14  D’un  cóté  (7),  les  rideaux  seront  de  quinze  coudées;  leurs  colonnes 
seront  au  nombre  de  trois  et  leurs  bases  au  nombre  de  trois. 

15  De  Fautre  cóté,  les  rideaux  seront  de  quinze  (coudées);  leurs  colonnes 
seront  au  nombre  de  trois  et  leurs  bases  au  nombre  de  trois. 

16  La  porte  du  parvis  aura  un  rideau  de  vingt  coudées,  de  pourpre  violet- 
te,  écarlate,  pourpre  teint  cramoisi  précieuse  et  de  fin  lin  retors,  oeuvre 
de  brodeur  (8);  ses  colonnes  seront  au  nombre  de  quatre  et  ses  bases 
au  nombre  de  quatre. 

17  Toutes  les  colonnes  du  parvis,  tout  autour,  auront  des  cercles  d’argent; 
leurs  crochets  seront  d’argent  et  leurs  bases  de  bronze. 

1 8  La  longueur  du  parvis  sera  de  cent  coudées  et  la  largeur  de  cinquante 
sur  cinquante  et  la  mesure  de  la  hauteur  cinq  coudées,  (avec  des 
rideaux)  de  fin  lin  retors  et  leurs  bases  de  bronze. 


(')  M:  «ses  barres». 

(2)  =  pour  que  les  barres  soient. 

(3)  M:  «pour  le  porter». 

(4)  Manque  dans  le  texte.  Donné  par  M  («les  visions»). 

(*)  M:  «leurs  crampons»  (?). 

(*)  M:  «et  leurs  colonnes».  Mais  il  semble  que  cette  variante  (i.e.  «les  colonnes 
de  ceux-ci»)  se  rapporte  au  v  précédent,  comme  variante  de  «ses  colonnes»  (du 
rideau,  sg  dans  le  texte),  variante  attestée  á  cet  endroit  par  LXX  et  Samaritain. 

(  )  De  la  porte. 

(*)  En  26,  36:  «de  broderie». 


357 


Ex  27,  19-28,  8 


N  EO  F 1 T  I  I 


19  Tous  les  ustensiles  du  tabernacle,  pour  toute  espéce  d’usage,  ainsi  que 
tous  ses  clous  et  tous  les  clous  du  parvis,  seront  de  bronze. 

20  Pour  toi,  tu  ordonneras  aux  enfants  d’Israél  qu’ils  prennent  et  t’appor- 
tent  de  fhuile  puré  d’olives  broyées  pour  le  luminaire,  pour  disposer 
des  lampes  (*)  en  permanence. 

21  Dans  la  Tente  de  Reunión,  á  fextérieur  du  voile  qui  se  trouve  auprés 
du  Témoignage,  Aaron  et  ses  fils  la  disposeront,  du  soir  au  matin, 
devant  Yahvé:  ordonnance  éternelle  chez  les  enfants  dTsraél,  au  long 
de  leurs  générations. 

CHAPITRE  XXVIII 

1  «Et  toi,  fais  venir  prés  de  toi,  d’entre  les  enfants  dTsraél,  pour  servir 
devant  Lui  (2)  dans  le  souverain  sacerdoce,  Aaron  ton  frére  et  ses  fils 
avec  lui:  Aaron,  Nadab,  Abihou,  Éléazar,  Ithamar,  fils  d’Aaron. 

2  Tu  feras  pour  Aaron,  ton  frére,  des  vétements  sacrés,  pour  la  gloire  et 
fhonneur. 

3  Et  tu  parleras,  toi,  á  tous  les  sages  de  coeur,  á  qui  j’ai  confié  un  esprit 
de  sagesse,  et  ils  feront  (3)  les  vétements  d’Aaron  pour  le  consacrer  afin 
qu’il  serve  devant  Lui  (4)  dans  le  souverain  sacerdoce. 

4  Voici  les  vétements  qu’ils  feront:  le  pectoral,  féphod,  le  manteau,  la 
tunique  de  mailles,  tiares  et  ceinture  (5).  Ils  feront  les  vétements  sacrés 
pour  Aaron,  ton  frére,  et  pour  ses  fils,  afín  qu’ils  servent  devant  Lui 
dans  le  souverain  sacerdoce. 

5  Et  eux,  ils  recevront  (6)  Por,  la  pourpre  violette,  écarlate,  la  pourpre 
teint  cramoisi  précieuse  et  le  fin  lin  retors. 

6  lis  feront  féphod  d’or,  de  pourpre  violette,  écarlate,  de  pourpre  teint  (7) 
cramoisi  précieuse  et  de  fin  lin  retors,  oeuvre  d’artiste. 

7  II  aura  deux  épaulettes  jointes  par  leurs  deux  extrémités  et  sera  ainsi 
attaché  (H). 

8  La  ceinture  de  féphod,  qui  se  trouve  par-dessus,  sera  de  méme  travail 
(et)  faisant  corps  avec  lui  (9):  d’or,  de  pourpre  violette,  écarlate,  de 
pourpre  teint  cramoisi  précieuse  et  de  fin  lin  retors. 

(')  I:  «une  lampe». 

(2)  M:  «devant  moi  dans  le  sacerdoce». 

(3)  =pour  qu’ils  fassent. 

(4)  TM:  «devant  moi». 

(5)  M:  «et  la  tunique  de  lin,  la  tiare  et  la  ceinture». 

(6)  M:  «et  eux  prendront». 

(7)  M:  «couleur  cramoisi  précieuse». 

(H)  =  pour  qu’il  soit. 

(9)  Lin:  «de  lui».  M:  «ils  seront  (de  lui)  et  sur  lui»  (i.e.  faisant  corps  avec  lui). 


358 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  28,  9-20 


9  Tu  prendras  deux  pierres  précieuses  et  tu  graveras  sur  elles  les  noms 
des  enfants  dTsraél. 

10  six  de  leurs  noms  sur  une  pierre  et  six  noms  qui  restent  (*)  sur  la 
seconde  pierre,  selon  leurs  généalogies  (2). 

1 1  La  pierre  sera  oeuvre  d’artiste,  gravee,  intaillée  (3);  tu  graveras  les  deux 
pierres  avec  les  noms  des  enfants  dTsraél;  tu  les  feras  sertir  (4)  dans 
des  chatons  d'or. 

12  Tu  placeras  les  deux  pierres  sur  les  épaulettes  de  Téphod,  comme 
pierres  de  bon  mémorial  pour  les  enfants  dTsraél  et  Aaron  recevra  (¿) 
leurs  noms  devant  Yahvé  sur  les  deux  épaulettes,  en  bon  mémorial. 

13  Tu  feras  les  chatons  d’or 

14  et  deux  chaines  d’or  pur.  Tu  les  feras  en  forme  de  cordons  (6),  travail 
en  tresse  (7).  Puis  tu  mettras  les  chaines  en  torsades  sur  les  chatons  (H). 

15  Tu  feras  le  pectoral  du  jugement,  oeuvre  d’artiste;  tu  le  feras  á  la  fagon 
de  l’éphod:  tu  le  feras  en  or,  en  pourpre  violette,  écarlate,  en  pourpre 
teint  cramoisi  précieuse  et  fin  lin  retors. 

16  II  sera  carré,  doublé,  de  la  longueur  d’un  empan  et  de  la  largeur  d’un 
empan. 

17  Tu  le  garniras  d’une  garniture  de  pierres,  quatre  rangées  de  pierres 
précieuses  (9).  La  premiére  rangée:  une  cornaline,  un  topaze  et  une 
escarboucle,  premiére  rangée.  Sur  elles  sera  écrit  distinctement  le  nom 
de  trois  tribus:  Rubén,  Siméon,  Lévi. 

1 8  La  deuxiéme  rangée:  une  calcédoine,  un  saphir  et  un  «oeil-de-veau  (l0)». 
Sur  elles  sera  écrit  distinctement  le  nom  de  trois  tribus:  Juda,  Issachar, 
Zabulón. 

19  La  troisiéme  rangée:  une  hyacinthe,  un  béryl  et  une  émeraude.  Sur  elles 
sera  écrit  distinctement  le  nom  de  trois  tribus:  Dan,  Nephtali,  Gad. 

20  La  quatriéme  rangée:  béryl  de  la  Grande  Mer(n),  le  bdellium  et  la 
perle.  Sur  elles  sera  écrit  distinctement  le  nom  de  trois  tribus:  Aser, 


(')  M:  «les  six  (noms)  qui  restent  sur». 

(2)  M:  «selon  leurs  généalogies»  (autre  mot). 

(3)  M:  «...  pierre:  intaille  de  graveur  (i.e.  comme  les  lapidaires  gravent  les  sceaux); 
tu  graveras». 

(4)  Lili:  «entourées»;  M:  «enchássées». 

(5)  Texte  prob.  corrompu;  corriger  avec  M:  «et  il  portera». 

(“)  Lili:  «formant  liseré,  bordure»,  d’oü  «cordon». 

(7)  M:  «tordus»  (comme  des  cordes). 

(H)  M:  «(les  chaines)  en  forme  de  cordon  sur  les  chatons». 

O  L’adjectif  est  omis  dans  M,  comme  dans  TM. 

(I0)  Diamant? 

(")  Le  béryl  de  la  Méditerranée  (aigue-marine). 


359 


Ex  28,  21-31 


NEOF1T1  I 


Joseph  et  Benjamin.  Elles  seront  enchassées  (])  dans  l’or  (dans  leurs 
garnitures)  (2). 

21  (Les  pierres  seront)  (2)  douze  avec  leurs  noms,  d’aprés  les  noms  des 
enfants  d’Israél.  Elles  seront  gravees,  intaillées  (3),  avec  le  nom  corres* 
pondant,  selon  les  douze  tribus. 

22  Puis  tu  feras  sur  le  pectoral  des  chaines  en  forme  de  cordon,  travail  en 
tresse,  en  or  pur. 

23  Tu  feras  sur  le  pectoral  deux  anneaux  d’or  et  tu  placeras  les  deux 
anneaux  aux  deux  extrémités  du  pectoral. 

24  Tu  placeras  les  deux  torsades  d’or  dans  les  deux  anneaux,  aux  deux 
extrémités  du  pectoral. 

25  Les  deux  extrémités  des  deux  tresses,  tu  les  placeras  dans  les  deux 
chatons  (4)  et  tu  les  mettras  sur  les  épaulettes  de  l’éphod,  sur  la  partie 
antérieure. 

26  Tu  feras  deux  anneaux  d’or  et  tu  les  mettras  sur  les  deux  bouts  du 
pectoral,  sur  le  bord  intérieur  (5)  du  coté  de  l’éphod. 

27  Tu  feras  deux  anneaux  d’or  et  tu  les  placeras  sur  les  deux  épaulettes  de 
l’éphod,  en  bas,  sur  la  partie  antérieure,  á  son  point  d’attache  au-des- 
sus  de  la  ceinture  de  l’éphod. 

28  lis  étireront  ('’)  le  pectoral  en  amenant  ses  anneaux  vers  les  anneaux  de 
l’éphod  au  moyen  d’un  cordon  de  pourpre  violette,  pour  qu’il  (le 
pectoral)  soit  sur  la  ceinture  de  l’éphod  et  que  le  pectoral  ne  bouge  pas 
de  dessus  l’éphod. 

29  Aaron  portera  (7)  les  noms  des  enfants  d’Israél  sur  le  pectoral  du 
jugement,  au-dessus  (8)  de  son  coeur,  quand  il  entrera  dans  (9)  le 
sanctuaire,  en  bon  mémorial  devant  Yahvé,  continuellement. 

30  Tu  placeras  sur  (,0)  le  pectoral  du  jugement  les  ourim  et  les  toummim. 
lis  seront  ainsi  sur  le  coeur  (d’Aaron  quand  il  entrera  devant  Yah- 
vé)(u)  et  Aaron  portera  le  jugement  des  enfants  d’Israél,  sur  son  coeur, 
devant  Yahvé,  continuellement. 

31  Tu  feras  le  manteau  de  Péphod,  tout(12)  de  pourpre  violette. 

(')  M:  «enchassées»  (autre  mot). 

(2)  Manque  dans  le  texte. 

(3)  M:  «intaille  de  graveur»  (i.e.  comme  les  lapidaires  gravent  les  sceaux). 

(4)  M:  «agrafes». 

(5)  M:  «sur  le  bord  intérieur  qui  se  trouve  devant  l’éphod». 

(*)  M:  «et  ils  attacheront». 

(7)  M:  «portera»  (autre  verbe). 

(fi)  M:  «sur  la  ceinture  de  l’éphod,  au-dessus». 

(9)  M:  «au  sanctuaire». 

(10)  I:  «dans  le  pectoral». 

(")  Manque  dans  le  texte.  Tiré  du  Ps-Jon. 

(I2)  M:  «de  ñl  de  pourpre  violette». 


360 


N  EOFITI  I 


Ex  28,  32-41 


32  I]  y  aura  au  centre  une  ouverture  pour  la  tete;  son  (')  ouverture  aura 
tout  autour  un  rebord,  travail  de  tisserand;  elle  sera  comme  l’ouverture 
d’une  cotte  de  mailles  qui  (ne)  (2)  puisse  se  déchirer. 

33  Tu  feras,  sur  ses  bords  inférieurs,  tout  autour,  des  grenades  de  pourpre 
violette,  ¿caríate,  de  pourpre  teint  cramoisi  précieuse  sur  ses  bords 
inférieurs,  tout  autour  et,  au  milieu  d’elles,  des  clochettes  d’or,  tout 
autour: 

34  clochettes  d'or  et  grenade,  clochettes  d'or  et  grenade,  sur  les  bords 
inférieurs  du  manteau,  tout  autour. 

35  II  sera  (3)  sur  Aaron  pour  officier  et  on  entendra  leur  son  (*)  quand  il 
entrera  dans  le  sanctuaire  devant  Yahvé  et  lorsqu’il  sortira:  (ainsi)  il 
ne  mourra  point. 

36  Tu  feras  aussi  une  lame  d’or  pur  et  tu  graveras  sur  elle,  gravé  en 
intaille  (5):  «Saint  pour  (H)  le  nom  de  Yahvé.» 

37  Tu  la  mettras  sur  un  cordon  de  pourpre  violette  et  elle  sera  sur  la  tiare, 
elle  sera  sur  la  face  antérieure  de  la  tiare. 

38  Elle  sera  sur  le  front  d'Aaron  et  Aaron  portera  les  fautes  des  choses 
saintes  (7)  que  consacreront  les  enfants  dTsraél,  dans  toutes  leurs 
offrandes  saintes.  Elle  sera  sur  son  front  continuellement  pour  qu’ils 
trouvent  faveur  devant  Yahvé. 

39  Tu  tisseras  (H)  une  tunique  de  lin,  tu  feras  des  tiares  de  lin  et  tu  feras 
une  ceinture  (9),  travail  de  brodeur(10). 

40  Tu  feras  aussi  des  tuniques  pour  les  fils  d’ Aaron;  tu  leur  feras  des 
ceintures,  tu  leur  feras  des  turbans  pour  la  gloire  et  Thonneur. 

41  Tu  en  revétiras  Aaron,  ton  frére,  et  ses  fíls  avec  lui,  tu  les  oindras,  tu 
compléteras  l’offrande  de  leurs  mains(M),  tu  les  consacreras  et  ils 
serviront(12)  devant  Lui(13)  dans  le  souverain  sacerdoce. 


(')  i.e.  cette  ouverture. 

(¿)  Oublié  dans  le  texte. 

(s)  i.e.  Aaron  portera  l’éphod. 

(4)  Le  tintement  des  clochettes. 

C)  I:  «gravés»;  M:  «de  tailleur  de  sceaux». 

(h)  M:  «devant  Yahvé». 

(7)  Autrement  dit,  les  fautes  qui  se  commettent  dans  les  offrandes  muelles. 

(H)  M:  «et  tu  tisseras  (?)  des  tuniques  de  lin». 

O  M:  «et  des  ceintures». 

('")  M:  «de  broderie». 

(“)  TM:  «tu  rempliras  leurs  mains»,  avec  les  instruments  de  leur  office,  c’est-á- 
dire,  «tu  les  investirás,  les  ordonneras». 

(I2)  =pour  qu’ils  servent. 

C3)  1:  «devant  moi». 


361 


Ex  28,  42-29,  9 


N  EOFITI  1 


42  Tu  leur  feras  des  calegons  (')  de  lin  pour  couvrir  la  chair  de  leur 
nudité*  ils  iront  depuis  la  ceinture  de  leurs  reins  jusqu’á  leurs  cuisses. 

43  lis  seront  sur  Aaron  et  sur  ses  fils  quand  ils  entreront  dans  la  Tente 
de  Reunión  ou  quand  ils  approcheront  de  l’autel  pour  officier  á  l’inté- 
rieur  du  sanctuaire,  pour  qu’ils  n’encourent  pas  de  fautes,  pour  qu'ils 
ne  meurent  point:  prescription  éternelle  pour  eux  et  pour  leurs  fils 
aprés  eux  (2). 

CHAPITRE  XXIX 

1  «Et  voici  ce  que  tu  leur  feras  pour  les  consacrer,  pour  officier  devant 
Lui  (:í)  dans  le  souverain  sacerdoce:  prends  (4)  un  bouvillon  et  deux 
béliers  parfaits,  sans  défaut, 

2  des  pains  sans  levain  et  des  gáteaux  sans  levain  trempés  dans  Fhuile, 
ainsi  que  des  galettes  sans  levain  frottées  d’huile.  Tu  les  feras  avec  de 
la  fleur  de  farine  de  froment 

3  et  tu  les  placeras  (dans  une  corbeille  et  tu  les  offriras)  O  dans  la 
corbeille,  en  méme  temps  que  le  taurillon  et  les  deux  béliers. 

4  Puis  tu  feras  approcher  Aaron  et  ses  fils  de  la  porte  de  la  Tente  de 
Reunión  et  les  consacreras  avec  de  Feau  (6); 

5  tu  prendras  les  vétements  et  tu  revétiras  Aaron  de  la  tunique,  du 
manteau  de  Féphod,  de  l’éphod,  du  pectoral  et  tu  le  ceindras  avec  la 
ceinture  de  l’éphod. 

6  Tu  lui  mettras  la  tiare  (7)  sur  la  tete  et  tu  placeras  la  couronne  du 
sanctuaire  sur  la  tiare. 

7  Tu  prendras  Fhuile  (8)  de  Fonction,  tu  la  répandras  sur  sa  tete  et  tu 
Foindras. 

8  Tu  feras  ensuite  approcher  ses  fils  et  tu  les  revétiras  de  tuniques. 

9  Tu  les  ceindras  (9)  de  ceintures,  Aaron  et  ses  fils,  et  tu  leur  mettras  (1U) 
les  (turbans  et  ainsi  leur  appartiendra)(n)  le  sacerdoce  comme  une 

(\)  M:  «des  braies». 

(2)  M:  «dans  le  Temple,  pour  qu’ils  ne  se  chargent  pas  de  fautes  et  meurent: 
prescription  éternelle  pour  lui  et  pour  la  descendance  de  ses  fils  aprés  luí». 

(3)  !:  «devant  moi». 

(4)  M  1  et  M  2:  «pour  prendre  (prenant)  un  taurillon». 

(5)  Omis  par  homoioteleuton. 

(fi)  Ps-Jon:  «tu  les  baigneras  dans  quarante  seah  d’eau». 

(7)  I:  «une  tiare». 

(H)  I:  «de  fhuile». 

(H)  M:  «ceins». 

(,0)  M:  «et  attache». 

(“)  Manque  dans  le  texte. 


362 


N  EO  F 1 T  I  I 


Ex  29,  10-21 


disposition  perpétuelle  (l)  et  tu  compléteras  Poffrande  des  mains  d’Aa- 
ron  et  Poffrande  des  mains  de  ses  fils  (2). 

10  Puis  tu  feras  approcher  le  taurillon  devant  la  Tente  de  Réunion  et 
Aaron  et  ses  fils  imposeront  leurs  mains  sur  la  tete  du  taurillon. 

1 1  Alors  tu  immoleras  le  taurillon  devant  Yahvé,  á  la  porte  de  la  Tente  de 
Réunion. 

12  Tu  prendras  une  partie  du  sang  et  tu  en  mettras,  avec  ton  doigt,  sur 
les  comes  de  Pautel  et  tu  verseras  tout  le  sang  (qui  reste)  á  la  base  de 
Pautel. 

13  Tu  prendras  toute  la  graisse  qui  couvre  les  entrailles  et  celle  qui  reste 
sur  le  lobe  du  foie  et  les  deux  rognons  avec  la  graisse  qui  s’y  trouve  et 
tu  disposeras  (le  tout)  au-dessus  de  Pautel. 

14  Tu  brüleras  au  feu  la  chair  du  taurillon,  la  peau  et  ses  excréments  (3), 
hors  du  campement:  c’est  un  sacrifíce  pour  le  péché. 

15  Puis  tu  prendras  Pun  des  béliers  et  Aaron  et  ses  fils  imposeront  leurs 
mains  sur  la  tete  du  bélier. 

16  Tu  immoleras  le  bélier,  tu  prendras  son  sang  et  tu  en  aspergerás  Pautel, 
tout  autour. 

17  Puis  tu  dépeceras  le  bélier  en  (ses)  morceaux,  tu  laveras  ses  entrailles 
et  ses  pattes  et  tu  les  placeras  sur  ses  morceaux  et  sur  sa  téte. 

18  Tu  disposeras  tout  le  bélier  au-dessus  de  Pautel:  c’est  un  holocauste 
pour  le  nom  de  Yahvé,  en  agréable  odeur;  c’est  une  offrande  devant 
Yahvé  O1). 

19  Puis  tu  prendras  le  deuxiéme  bélier  et  Aaron  et  ses  fils  imposeront 
leurs  mains  sur  la  téte  (du  bélier)  (5). 

20  Tu  immoleras  le  bélier  et  tu  prendras  une  partie  de  son  sang;  tu  (en) 
mettras  sur  la  partie  supérieure  de  Poreille  d’Aaron  et  sur  la  partie 
supérieure  de  Poreille  de  ses  fils,  de  droite  (“),  ainsi  que  sur  le  pouce 
de  leurs  mains,  de  droite  (7),  et  le  pouce  de  leurs  pieds,  de  droite  (8). 
Puis  tu  aspergerás  Pautel  avec  le  sang,  tout  autour. 

21  Puis  tu  prendras  du  sang  qui  est  (9)  sur  Pautel  et  de  Phuile  d’onction 
et  tu  aspergerás  Aaron  et  ses  vétements,  ses  fils  et  les  vétements  de  ses 
fils.  Et  il  sera  sanctifié,  lui  et  ses  vétements,  ainsi  que  ses  fils  et  les 
vétements  de  ses  fils  avec  lui. 

(')  M:  «...le  ministére  comme  loi  perpétuelle». 

(2)  Cf.  Ex  28,  41,  note. 

(3)  M:  «et  sa  fíente». 

(4)  M:  «une  offrande  acceptable  (agréée)  pour  le  nom  de  Yahvé». 

(s)  Le  texte  a.  par  erreur:  «du  taurillon». 

(6)  I:  «(oreille)  droite». 

(7)  I:  «(mam)  droite»;  M:  «de  leur  droite». 

f)  M:  «de  leur  droite». 

(9)  M:  «qu’il  y  a». 


363 


Ex  29,  22-28 


NEOFITI  I 


22  Tu  prendras  du  bélier  la  graisse  et  la  queue  (l)  et  la  graisse  qui  couvre 
les  entrailles  et  celle  qui  reste  sur  le  lobe  du  foie  et  les  deux  rognons 
avec  la  graisse  qui  s’y  trouve  et  la  cuisse  de  droite  (2)  — car  c’est  le 
bélier  de  l’investiture  (3) — , 

23  puis  une  boule  (J)  de  pain,  un  gáteau  de  pain  trempé  d'huile  et  une 
galette  du  panier  de  pains  azymes  qui  se  trouve  devant  Yahvé. 

24  Tu  mettras  le  tout  sur  les  paumes  (5)  (des  mains  d’ Aaron  et  sur  les 
paumes)  (6)  des  mains  de  ses  fils  et  tu  le  balanceras  comme  offrande 
de  balancement  (7)  devant  Yahvé. 

25  Puis  tu  les  recevras  (H)  de  leurs  mains  et  tu  les  disposeras  au-dessus  de 
Pautel  sur  l’holocauste,  en  agréable  odeur  devant  Yahvé;  c’est  une 
offrande  devant  Yahvé  (9). 

26  Tu  prendras  la  poitrine  du  bélier  de  l’investiture  d’Aaron  et  tu  (la)(10) 
balanceras  comme  offrande  de  balancement  devant  Yahvé  et  ce  sera  ta 
part. 

27  Tu  consacreras  la  poitrine  de  l’offrande  de  balancement  et  la  cuisse  de 
l’offrande  de  prélévement(n)  — qui  a  été  balancée (12)  et  prélevée —  du 
bélier  de  l’investiture  d’Aaron  (13)  et  de  ses  fils. 

28  Ce  sera  (14)  pour  Aaron  et  pour  ses  fils  comme  une  prescription  éter- 
nelle  de  la  part  des  enfants  d’Israél,  car  c’est  une  offrande  de  préléve- 
ment  (pour  les  prétres);  il  y  aura  une  offrande  de  prélévement,  de  la 
part  des  enfants  d’Israél,  sur  vos(15)  saints  sacrifices(16):  ce  sera  vo- 
tre(17)  offrande  de  prélévement  pour  le  nom  de  Yahvé(18). 

(')  Depot  d’une  grande  quantité  de  graisse  dans  certaines  races  de  moutons. 
comme  ceux  que  Ton  voit  encore  en  Palestine. 

(2)  M:  «de  sa  droite». 

(3)  M:  «des  investitures». 

(4)  M:  «une  miche».  Litt ;  «pain  rond»  ('iggul). 

(5)  M:  «la  paume». 

(fl)  Oublié  dans  le  texte,  mais  ajouté  en  marge. 

(7)  TM:  ténuphah :  offrande  de  balancement  que  Ton  «balance»  devant  Y. 

(8)  M:  «et  tu  prendras». 

(9)  I:  «c’est  une  offrande  (devant  ?)  Yahvé». 

M:  «(c’est  une  offrande)  acceptable  pour  le  nom  de  Yahvé». 

(,0)  Texte:  «les»  (dittographie  provenant  du  v  24). 

(“)  TM:  térümah:  offrande  que  l’on  «élevait»  devant  Yahvé. 

(12)  M:  «qu’il  a  balancée»  (prob.  erreur  pour:  «qui  a  etc  balancée»). 

(13)  M  rend  mieux  le  sens  de  l’hébreu:  «...des  investitures,  de  ce  qui  appartient 
á  Aaron  et  de  ce  qui  appartient  á  ses  fils». 

(14)  M:  «et  elles  seront». 

(15)  M:  «leurs». 

(Ifi)  TM:  «de  leurs  sacrifices  pacifiques». 

O7)  M:  «leur». 

(18)  M:  «devant  Yahvé». 


364 


N  EOFITI  I 


Ex  29,  29-38 


29  Les  vétements  (*)  sacrés  qui  sont  á  Aaron  seront  pour  ses  fils  aprés  lui, 
pour  étre  oints  avec  eux  (2)  et  pour  recevoir  Pinvestiture  (3)  avec  eux. 

30  Pendant  sept  jours  les  revétira  le  prétre  qui  (4)  viendra  aprés  lui,  quand 
il  entrera  dans  la  Tente  de  Réunion  pour  officier  á  l’intérieur  du 
sanctuaire  (5). 

31  Quant  au  bélier  de  Pinvestiture  (6),  tu  le  prendras  et  feras  cuire  la  chair 
dans  un  lieu  saint. 

32  Aaron  et  ses  fils  mangeront  (7)  la  chair  du  bélier  (H)  et  le  pain  qui  est 
dans  la  corbeille,  á  la  porte  de  la  Tente  de  Réunion. 

33  lis  les  mangeront,  puisque  par  eux  on  a  fait  Pexpiation  pour  leur 
donner  Pinvestiture  (9),  pour  les  consacrer(10).  Un  profane  n’en  man- 
gera  point,  car  c’est  une  chose  sainte. 

34  S’il  restait  de  la  chair  d’investiture  et  du  pain  O1)  jusqu’au  matin,  tu 
brüleras  au  feu  ce  qui  sera  resté;  il  ne  sera  pas  mangé,  car  c’est(12)  une 
chose  sainte. 

35  Tu  agiras  ainsi  á  l’égard  d’Aaron  et  de  ses  fils,  (selon)(13)  tout  ce  que 
je  t’ai  prescrit:  en  sept  jours  vous  les  investirez(14). 

36  Vous  offrirez  un  taureau  en  sacrifice  pour  le  péché(15)  chaqué  jour,  en 
expiation;  tu  oindras  Pautel  lorsque  tu  feras  Pexpiation  sur  lui  et  tu 
Poindras  pour  le  consacrer. 

37  Sept  jours  durant,  tu  feras  Pexpiation  sur  Pautel  et  tu  le  consacreras  et  il 
deviendra  une  chose  tres  sainte;  tout  ce  qui  touchera  Pautel  sera  saint  (16). 

38  C’est  suivant  ce  rite  que  vous  offrirez  sur(1T)  Pautel:  deux  agneaux 
d’une  année,  chaqué  jour,  perpétuellement  (18). 

(' )  M:  -!-«de  la  maison  (sainte)»  (=du  Temple). 

(2)  M:  «(les  vétements)  qui  appartiennent  á  Aaron  seront  á  ses  fils  aprés  lui 
pour  étre  oints  avec  lui»  (i.e.  dans  ce  costume). 

(3)  Litl :  «pour  compléter  avec  eux  Poffrande  de  leurs  mains». 

(4)  M:  «d’entre  ses  fils  (qui  viendra)  aprés  (lui)». 

(5)  M:  «dans  le  sanctuaire». 

(*)  M:  «des  investitures». 

(7)  M:  «et  (Aaron)  mangera». 

(H)  M:  «(la  chair)  des  investitures  et  la  nourriture  qu’il  y  a  dans  la  corbeille». 

f )  Liít:  «pour  compléter  Poffrande  de  leurs  mains». 

(,0)  M:  «et  pour  (les)  consacrer». 

(n)  M:  «des  investitures  et  de  la  nourriture». 

(12)  M:  «ce  sont». 

(13)  M:  «selon  ce  rite:  suivant  tout  ce  que». 

(J  l)  M:  «tu  les  investirás».  Cf  vv  29,  33. 

(15)  M:  «pour  le  sacrifice  du  péché». 

(16)  M:  «(quiconque)  offrira  sur  Pautel  sera  sanctifié». 

(,7)  M:  «et  c’est  selon  ce  rite  que  vous  offrirez  sur». 

('")  M:  «d’une  année,  parfaits  (cf  LXX),  sans  défaut,  deux  chaqué  jour,  holo- 
causte  perpétuel». 


365 


Ex  29,  39-46 


NEOFITI  I 


39  L’un  des  agneaux,  vous  Toffrirez  (!)  le  matin  et  le  deuxiéme  agneau, 
vous  roffrirez  au  crépuscule. 

40  Selon  ce  rite  (2),  avec  Tun  des  agneaux  vous  offrirez  une  mesure  de 
fleur  de  farine  mélangée  avec  un  quart  de  hin  d’huile  d’olives  broyées 
et  une  libation  d’un  quart  de  hin  de  vin. 

41  Quant  au  second  agneau,  vous  Toffrirez  au  crépuscule:  vous  Toffrirez 
comme  (á)  Toblation  de  Tagneau  du  matin  et  sa  libation  (3):  il  sera 
regu  (4)  en  odeur  agréable,  offrande  devant  Yahvé  (5). 

42  (Ce  sera)  un  holocauste  perpétuel  au  long  de  vos  générations  (6),  á  la 
porte  de  la  Tente  de  Réunion,  devant  Yahvé,  oü  je  vous  donnerai 
rendez-vous  (7)  pour  y  parler  avec  toi. 

43  Et  ma  Parole  y  donnera  rendez-vous  avec  (H)  les  enfants  dTsraél  et  elle 
sera  sanctifiée  (9)  au  milieu  de  ma  Gloire(10). 

44  Je  consacrerai  la  Tente  de  Réunion  et  Pautel;  je  consacrerai  Aaron  et 
ses  fils  pour  qu’ils  servent  devant  moi(n)  dans  le  souverain  sacerdoce. 

45  Je  ferai  demeurer  ma  Shekinah  (J2)  au  milieu  des  enfants(13)  d’Israél  et 
ma  Parole  sera  pour  eux  Dieu  rédempteur. 

46  Et  ils  connaitront  que  c’est  moi,  Yahvé,  leur  Dieu,  qui  les  ai  fait  sortir 
du  pays(14)  d’Égypte,  pour  que  la  Gloire  de  ma  Shekinah  demeure 
parmi  eux,  moi,  Yahvé,  leur  Dieu. 


(')  M:  «et  l’un  des  agneaux  tu  l’offriras». 

I:  «un  agneau  vous  l’offrirez». 

(-)  M  supprime  «selon  ce  rite»,  en  accord  avec  TM. 

(3)  M:  «et  comme  ses  libations,  ainsi  vous  l’offrirez». 

(4)  I:  «accepté». 

(5)  M:  «acceptable  au  nom  de  Yahvé». 

(6)  M:  «holocauste  perpétuel  au  long  de  vos  générations». 

O  I:  «je  prendrai  rendez-vous». 

M:  «oü  ma  Parole  prendra  rendez-vous  avec  vous». 

(B)  M:  «sur  les  enfants». 

(9)  La  tente.  Mais  il  faut  sans  doute  traduire  (avec  I,  O,  Syr):  «et  je  serai  sanctifié». 
(,u)  M:  «dans  ma  Gloire». 

(“)  M:  «devant  Lui». 

(J2)  I:  «la  Gloire  (de  ma  Shekinah)». 

(13)  M:  «la  Gloire  de  ma  Shekinah  parmi  les  enfants  (d’Israél)». 

(u)  M:  «qui  les  ai  libérés  et  les  ai  fait  sortir,  libérés,  du  pays». 


366 


N  EOFITI  I 


Ex  30,  MI 


CHAPITRE  XXX 

1  «Tu  feras  un  autel  (pour)  disposer  l’encens  (A).  Tu  le  feras  en  bois 
d’acacia. 

2  Sa  longueur  sera  d’une  coudée  et  la  largeur  une  coudée.  II  sera  carré 
et  la  mesure  de  sa  hauteur  sera  de  deux  coudées.  Ses  comes  faisant 
corps  avec  lui  (2)  seront  sa  hauteur. 

3  Tu  le  recouvriras  d’or  pur,  ses  couvertures,  ses  parois  latérales,  tout 
autour,  et  ses  comes.  Puis  tu  lui  feras  une  moulure  d’or  tout  autour. 

4  Tu  lui  feras  deux  anneaux  d’or;  tu  les  feras  au-dessous  de  la  moulure, 
aux  deux  angles,  sur  ses  deux  cotes;  ce  sera  l’emplacement  pour  les 
barres  avec  lesquelles  on  le  transportera  (3). 

5  Tu  feras  les  barres  en  bois  d’acacia  et  tu  les  recouvriras  d’or. 

6  Puis  tu  le  placeras  (J)  devant  le  voile  qui  se  trouve  á  coté  de  Parche  du 
Témoignage  et  devant  le  propitiatoire  qui  se  trouve  sur  le  Témoignage 
oü  ma  Parole  te  donnera  rendez-vous  C). 

7  Aaron  disposera  (tí)  sur  lui  l’encens  (7)  aux  bons  parfums;  Aaron  le 
disposera  chaqué  matin,  quand  il  arrangera  les  lampes. 

8  Aaron  le  disposera  également  lorsqu’il  arrangera  les  lampes  au  crépus- 
cule,  encens  (8)  perpétuel  devant  Yahvé,  au  long  de  vos  générations. 

9  Vous  ne  disposerez  point  sur  lui  l’encens  profane,  ni  holocaustes  ni 
oblations  de  céréales,  et  vous  ne  verserez  point  sur  lui  de  libations  (9). 

10  Aaron  fera  sur  lui  l’expiation,  une  fois  ran(10),  sur  ses  comes.  Avec  le 
sang  du  sacrifice  pour  le  péché,  (le  sacrifice)  des  expiations,  il  fera  sur 
lui  l’expiation,  une  fois  Tan,  sur  ses  comes,  au  long  de  vos  générations. 
Ce  sera  une  chose  tres  sainte  pour  le  nom  de  Yahvé.» 

1 1  Yahvé(n)  parla  á  Moise,  en  disant: 

(1)  M:  «un  autel  des  encens.  (Tu  le  feras)  en  bois  d’acacia».  «Pour»  manque  en  N. 

(2)  M:  «et  sur  lui  seront  ses  comes»  (i.e.  feront  corps  avec  lui). 

(3)  M:  «pour  le  porter». 

(4)  L’autel  des  parfums. 

(5)  Ou  bien:  «je  donnerai  rendez-vous  á  ma  Parole».  Cf  29,  42  et  30,  36. 

(6)  M:  «tu  disposeras». 

(7)  M:  «les  encens». 

(*)  M:  «encens  perpetuéis». 

(y)  M:  «encens  profanes,  holocaustes  ni  oblation  de  céréales;  et  vous  ne  verserez 
pas  de  libation». 

(l0)  M:  «il  prendra  rendez-vous  (texte  sans  doute  erroné)  chaqué  année.  Avec 
le  sang  du  sacrifice  pour  le  péché,  (le  sacrifice)  des  expiations,  il  prendra  rendez- 
vous  (?),  chaqué  année  il  fera  l’expíation». 

(")  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 


367 


Ex  30,  12-22 


NEOF1T1  1 


12  «Quand  tu  reléveras  le  chiffre  total  des  enfants  dTsraél  pour  les  recen- 
ser,  chacun  donnera  une  ranzón  pour  sa  propre  personne,  au  nom  de 
Yahvé,  lorsque  tu  les  recenseras  (!);  pour  qu’il  n’y  ait  (2)  point  contre 
eux  de  plaie  exterminatrice,  au  temps  oú  tu  les  recenseras. 

13  lis  donneront  selon  cette  norme:  quiconque  passe  (;1)  au  recense- 
ment  (4),depuis  (?)  un  demi-sicle,  selon  le  sicle  du  sanctuaire  (le  sicle 
égale  vingt  ma'iri)  (r>),  demi-sicle  comme  offrande  séparée  ((i)  pour 
le  nom  de  Yahvé. 

14  Quiconque  passe  au  recensement,  depuis  Page  de  vingt  ans  et  au-des- 
sus,  donnera  une  offrande  de  séparation  (7)  pour  le  nom  de  Yahvé  (8). 

15  Celui  qui  est  riche  ne  donnera  pas  plus  et  celui  qui  est  pauvre  ne 
donnera  pas  moins  d’un  demi-sicle,  en  donnant  Poffrande  de  sépara¬ 
tion  (T)  de  Yahvé,  pour  faire  Pexpiation  pour  vos  ames. 

16  Tu  recevras  Pargent  des  rangons  de  la  part  des  enfants  dTsraél  et  tu  le 
destiñeras  au  Service  de  la  Tente  de  Réunion;  il  sera,  pour  les  enfants 
dTsraél,  comme  un  bon  mémorial  devant  Yahvé  pour  expier  pour  vos 
ames.» 

17  Yahvé  (9)  parla  á  Moíse,  en  disant: 

18  «Tu  feras  un  bassin  de  bronze  et  sa  base  de  bronze,  pour  se  laver;  tu 
le  placeras (,0)  entre  la  Tente  de  Réunion  et  Pautel  et  tu  y  mettras  de 
Peau. 

19  Aaron  et  ses  fils  s’en  laveront  les  mains  et  les  pieds. 

20  Quand  ils  entreront  dans  la  Tente  de  Réunion,  ils  se  laveront  avec  Peau 
pour  qu’ils  ne  meurent  point  (n),  ou  encore  lorsqu’ils  s’approcheront 
de  Pautel  pour  officier,  pour  disposer  les  offrandes  devant  Yahvé. 

21  lis  se  laveront  les  mains  et  les  pieds  et  ils  ne  mourront  point;  ce  sera(12) 
pour  eux  une  ordonnance  éternelle(13),  pour  eux  et  pour  la  descendan- 
ce  de  leurs  fils  (et)  au  long  de  leurs  générations.» 

22  Yahvé  (9)  parla  á  Moíse,  en  disant: 

(1)  M:  «au  temps  ou  tu  seras  (á  les  compter)». 

(2)  M:  «et  il  n’(y  aura)  pas». 

(a)  M:  «c’est  la  le  type  de  sicle  qui  fut  montré  á  Moíse  sur  la  montagne  du  Sinai, 
comme  un  denier  de  feu.  Et  il  lui  parla  comme  ceci:  Ainsi  donneront  tous  ceux  qui 
passent  au  cens». 

(4)  M:  «aux  registres»  (lilt:  «nombres»). 

C)  TM:  gerah. 

(tí)  TM:  térümah. 

(:)  M:  «offrande  de  séparation  de  Yahvé». 

(B)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(9)  I:  «et  place». 

M:  «et  tu  (la)  mettras». 

(1U)  M:  «et  (ils)  ne  (mourront)  pas». 

(")  M:  «et  seront». 

(12)  M:  «une  prescription  éternelle  pour  eux  á  jamais». 


368 


NEOFITI  I 


Ex  30,  23-34 


23  «Et  toi,  procure-toi  les  encens  de  premiére  qualité  (‘),  les  parfums  les 
meilleurs:  de  la  myrrhe  de  choix,  un  poids  de  cinq  cents  sicles;  du 
cinnamome  aromatique,  la  moitié  du  poids  (2),  (soit)  deux  cent  cin- 
quante  (sicles);  de  la  cannelle  aromatique,  un  poids  de  deux  cent 
cinquante  (sicles); 

24  de  la  casse,  un  poids  de  cinq  cents  sicles,  selon  le  sicle  du  sanctuaire, 
et  de  rhuile  d’olive,  un  plein  hin. 

25  Tu  en  feras  rhuile  de  Tonction  sainte  (:í),  un  mélange  de  droguiste  (qui 
soit)  un  travail  de  parfumeur.  Ce  sera  rhuile  de  ronction  sainte. 

26  Tu  en  oindras  la  Tente  de  Réunion  et  Parche  du  Témoignage, 

27  la  table  avec  tous  ses  ustensiles,  le  candélabre  avec  ses  accessoires  (4) 
et  Pautel  de  Pencens, 

28  et  Pautel  de  Pholocauste  avec  tous  ses  ustensiles,  le  bassin  et  sa  base. 

29  Tu  les  consacreras  et  ils  seront  chose  trés  sainte;  quiconque  s’en  appro- 
che  sera  saint  (5). 

30  Aaron  et  ses  fils,  tu  les  oindras  et  les  consacreras  pour  qu’ils  servent 
devant  moi  (6)  dans  le  souverain  sacerdoce. 

31  Puis  tu  parleras  (7)  avec  (ft)  les  enfants  d’Israél,  en  disant:  Ceci  sera 
pour  moi  rhuile  de  l’onction  sainte,  au  long  de  vos  générations. 

32  Sur  chair  d’homme  C)  ordinaire(lü)  elle  ne  sera  point  étalée,  et  vous 
ne  vous  en  ferez  point  une  autre  comme  elle,  de  méme  composition: 
c’est  une  chose  sainte,  elle  sera  sainte  pour  vous. 

33  Quiconque  en  ferait  un  mélange  identique  et  qui  en  mettrait  sur  un 
profane,  sera  extirpé  du  milieu  de  son  peuple.» 

34  Yahvé  dit  á  Moise:  «Procure-toi  des  encens(u)  de  premiére  qualité, 


(')  Litt:  «les  tetes  de»;  I:  «la  tete  de». 

(*)  M:  «un  poids»  (tql). 

(3)  M,  au  lieu  de  «onction  sainte»,  íiu:  «oeuvre  sainte»,  sans  doute  une  erreur. 

(4)  M:  «les  ustensiles  et  les  bassins  et  sa  (?)  base...  et  Tautel  (hébreu)...  et  l’autel 
de  l'encens  et  l’autel  de  l’holocauste  et  (?)  tous  ses  ustensiles».  (On  a  groupé  une  partie 
du  v  27  et  le  v  28.) 

(5)  M:  «(tous  ceux)  qui  s'en  approchent  {ou:  qui  les  touchent)  seront  sanctifiés». 

(®)  M:  «devant  Lui». 

(7)  M:  «tu  parleras»  (tdbr). 

P)  M:  «aux  enfants». 

(9)  Litt:  «de  fils  d'homme»;  M:  «d'homme». 

(I0)  hedyói  (=  AWjt#/c),  quelqu’un  dépourvu  de  toute  fonction,  sacerdotale  ou 
autre.  Cf  M.  íCasher,  Torah  Shelemah,  vol  21,  Jérusalem,  1964,  pp  35-36. 

(")  M  supprime  le  mot  «encens». 


29 


ÉXODO 


369 


Ex  30,  35-31,  4 


NEOFITI  [ 


d’excellents  aromates:  du  baume,  épi  (de  nard)  (]),  myrrhes,  galba- 
num  (2),  et  encens  pur  (3);  ils  seront  en  quantités  égales. 

35  Tu  en  feras  de  fencens  (4),  une  mixture  (5),  un  travail  de  parfumeur, 
mélangé  (G),  pur,  saint. 

36  Tu  en  broieras  une  partie,  la  réduiras  en  poudre  fine  et  tu  en  mettras 
devant  le  Témoignage,  dans  la  Tente  de  Réunion  oü  ma  Parole  te 
donnera  (7)  rendez-vous.  Ce  sera  (8)  pour  vous  une  chose  tres  sainte. 

37  Et  fencens  que  tu  feras,  vous  ne  vous  en  ferez  point  de  méme  compo- 
sition;  ce  sera  pour  vous  une  chose  sainte,  (consacrée)  au  nom  de 
Yahvé. 

38  Quiconque  en  ferait  d’autre  comme  lui  pour  s’en  délecter,  sera  extirpé 
du  milieu  de  son  peuple.» 


CHAPITRE  XXXI 

1  Yahvé  (y)  parla  á  Moi'se,  en  disant: 

2  «Vois,  Moíse,  que  j’ai  désigné  et  appelé(,ü)  du  nom  honorable  de 
maitre(n)  Besaleél,  fils  d’Ouri,  de  la  tribu  des  fils  de  Juda. 

3  Je  lui  ai  confié  un  esprit  (de  prophéte)(12)  saint  de(13)  devant  Yahvé, 
de  Science,  de  sagesse,  de  savoir,  pour  tout  travail; 

4  pour  enseigner(1J)  les  artisans  et  pour  travailler  dans  le  travail (15)  de 
Por,  de  fargent(16)  et  du  bronze; 

(')  Cf.  Marc  14,  3:  «alabastrum  unguenti  nardi  spicati». 

(2)  M:  «et  galbanum»  (pluríel):  resine,  d’une  odeur  forte,  tirée  d’un  arbuste 
(férula  galbanifera) . 

(3)  M:  «amer».  (II  faut  sans  doute  lire:  bryrh  =  pur.) 

(4)  M:  «encens»  (pluriel). 

(5)  C’est-á-dire,  un  mélange  de  divers  ingrédients  odorifcrants* 

(6)  Probablement  mélangé  avec  du  sel.  Sur  les  divers  sens  du  mot  et  de  celui 
qu’emploient  les  autres  targums  cf  M.  Kasher,  Torah  Shelemah ,  vol  21,  pp  43-44. 

(7)  Plutót:  «Je  donnerai  rendez-vous  á  ma  Parole».  Cf  29,  42  et  30,  6. 

(“)  M:  «seront». 

(u)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(IU)  M  1:  «voici  que  j’ai  oint  et  appelé». 

M  2:  «que  je  me  suis  souvenu  et  que  j’ai  appelé  d’un  nom  honorable  (litt: 
bon)  depuis  l’éternité». 

(“)  Maitre  ou  rabban ,  nom  que  Fon  donnait  aux  présidents  des  académies  palesti- 
niennes.  I  supprime  ce  titre. 

(,2)  Le  texte  est  corrompu;  cf.  apparat  critique.  Lire  prob.:  «de  prophétie». 

(I3)  M:  «(esprit)  de  Science  de  (devant  Yahvé)». 

(N)  M:  «pour  enseigner». 

(,5)  M:  «pour  faire  le  travail  de». 

('“)  M:  «et  de  l’argent  et  le  travail». 


370 


N  EOFITI  I 


Ex  31,  5-14 


5  dans  le  travail  des  pierres  précieuses  pour  (les)  enchásser  et  dans  la 
menuiserie  du  bois,  pour  travailler  en  toutes  sortes  de  métiers  ('). 

6  Et  voici  que  moi,  j’ai  place  avec  lui  Oholiab,  fils  d’Akhisamac,  de  la 
tribu  des  hommes  de  Dan  (2)  et  j’ai  placé  le  talent  dans  les  coeurs 
de  tous  les  sages  de  coeur  (3)  et  ils  feront  (4)  tout  ce  que  je  t’ai  or- 
donné  (6): 

7  la  Tente  de  Réunion  et  Parche  du  Témoignage,  le  propiatoire  qui  se 
trouve  sur  elle  et  tous  les  objets  de  la  tente  (tí), 

8  la  table  et  ses  ustensiles  (7),  le  candélabre  (d’or)  pur  et  tous  ses  acces- 
soires  et  l’autel  de  Tencens; 

9  l’autel  de  l’holocauste  et  tous  ses  ustensiles,  le  bassin  et  sa  base; 

10  les  vétements  liturgiques,  les  vétements  sacrés  (8)  d’Aaron,  le  prétre,  et 
les  vétements  de  ses  fils  pour  le  Service  liturgique  (9); 

11  Thuile  de  Tonction  et  Tencens  aromatique  pour  la  consécration(10). 
Vous  ferez  tout(n)  ce  queje  t’ai  ordonné.» 

12  Yahve(12)  parla  á  Moise,  en  disant: 

13  «Pour  toi,  parle  aux  enfants  d’Israél,  en  disant:  Vous  garderez  bien  mes 
sabbats  sacrés,  car  ils  sont  un  signe (13)  entre  moi  et  vous,  au  long  de 
vos  générations,  afin  que  vous  sachiez  que  c’est  moi,  Yahvé,  qui  vous 
ai  sanctifiés(14). 

14  Vous  garderez  le  jour  du  sabbat(15)  parce  qu’il  est  saint  pour  vous.  Qui 
le  profane  sera  mis  á  mort,  car  quiconque  fera  un  travail  (16)  en  ce  jour, 
cette  personne(17)  sera  extirpée(18)  du  milieu  de  son  peuple. 

(')  M:  «et  dans  la  gravure  des  pierres  précieuses  des  garnitures  et  dans  la  me¬ 
nuiserie  du  bois  pour  faire  toute  espéce  de  travail». 

(2)  I:  «(de  la  tribu)  de  Dan». 

(3)  Dans  la  Bible,  le  coeur  est  le  siége  ordinaire  de  la  connaissance;  cf  35,  10, 

(4)  =  pour  qu'ils  fassent. 

(5)  M:  «je  (t)’ordonnerai». 

(*)  Lili:  «de  sa  tente»  (texte  sans  doute  fautiO. 

(7)  M:  «(et)  tous  ses  ustensiles». 

(8)  I:  «(les  vétements  du)  sanctuaire». 

(9)  M:  «(pour  servir)  devant  Lui  dans  le  souverain  sacerdoce». 

(10)  Le  texte  utilise  le  tcrme  qiddush  qui  désigne  l’action  de  se  laver  les  mains 
et  les  pieds  avant  d’officier. 

(11)  I:  «selon  tout». 

(12)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(13)  M:  «espérance  entre  ma  Parole  et  entre».  Prob  lire  «sabbats»,  au  lieu  de 
«esperance». 

(14)  M:  «que  ma  Parole  vous  sanctifie». 

(15)  I:  «le  sabbat». 

(16)  M:  «celui  qui  fait  un  travail  en  ce  jour». 

C7)  I:  «(cet)  homme». 

(l8)  I:  «sera  extirpé». 


371 


Ex  31,  15-32,  3 


N  EOFITI  I 


15  Pendant  six  jours  on  fera  (*)  (son)  travail  (2)  et,  le  septiéme  jour,  ce 
sera  grand  sabbat,  saint  devant  Yahvé  (3).  Quiconque  fera  un  travail 
(le  jour  du  sabbat)  (4)  sera  mis  á  mort  sans  rémission. 

16  Les  enfants  d’Israél  garderont  done  le  jour  du  sabbat,  en  célébrant  le 
jour  du  sabbat  (5),  au  long  de  leurs  générations,  comme  une  ordonnan- 
ce  perpétuelle. 

17  Entre  sa  Parole  et  les  enfants  d’Israél,  le  sabbat  sera  un  signe  pour 
toujours,  car  Yahvé  créa  (6)  en  six  jours  les  cieux  et  la  terre  et,  le 
septiéme  jour,  il  y  eut  sabbat  et  repos  devant  Yahvé  (7).» 

18  Quand  il  eut  fini  de  parler  avec  lui  sur  la  montagne  (8)  du  Sinai,  il 
donna  á  Moise  les  deux  tables  du  Témoignage,  tables  de  pierre  (9) 
écrites  par  le  doigt  (,0)  de  la  Puissance  de  (devant)  Yahvé. 


CHAPITRE  XXXII 

1  Le  peuple  vit  que  Mo'ise  tardait  á  descendre  de  la  montagne  et  le 
peuple  s’assembla  auprés  d’Aaron  et  lui  dirent:  «Léve-toi,  fais-nous  un 
dieu  qui  marche  devant  nous  (n),  car  ce  Mo'ise,  l’homme  qui  nous  a  fait 
sortir  du  pays  d’Égypte,  nous  ne  savons  pas  quelle  a  été  sa  fin.» 

2  Aaron  leur  dit:  «Décrochez(12)  les  boucles  d’or  qui  se  trouvent  aux 
oreilles  de  vos  femmes(13),  de  vos  fils  et  de  vos  filies,  et  appor- 
tez(-les)-moi  (14).» 

3  Et  tout  le  peuple  s’arracha  les  boucles  d’or  qu’ils  avaient  aux  oreilles 
et  (les)  apportérent  á  Aaron  (16). 


(')  I:  «tu  feras»  (avec  LXX). 

(2)  I:  «le  travail». 

(3)  M:  «pour  le  nom  de  Yahvé». 

(4)  Ajouté  entre  les  lignes  par  le  copiste  des  gloses. 

(5)  M:  «faisant  (litt:  en  étant  accomplissant)  le  jour  du  sabbat». 

(6)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  (créa)  et  acheva». 

(7)  M:  «devant  Lui». 

(8)  M:  «depuis  la  montagne». 

(9)  Ps-Jon:  -|-«de  saphir  du  troné  de  la  Gloire,  pesant  quarante  seah». 

(10)  Méme  Onqelos  traduit:  «avec  le  doigt  de  Yahvé»,  malgré  son  souci  habituel 
d’éviter  les  anthropomorphismes. 

(n)  Ici  on  transcrit  simplement  l’hébreu,  selon  l’indication  de  M:  «Se  lit,  mais 
ne  se  traduit  pas»;  cf  Mishnah,  Meg  4,  10  et  M.  McNamara,  The  New  Testament  and 
the  Palestinian  Targum  to  the  Pentateuch ,  Rorne,  1966,  pp  48-49;  et  cf  «Introduc¬ 
ción»,  p  62*. 

(,2)  M;  «arrachez». 

(,3)  M:  «qu’il  y  a  aux  oreilles  des  femmes». 

(*4)  M;  «(portez-)les-(moi)». 

(15)  M:  «qu’il  y  avait  á  leurs  oreilles  et  ils  les  apportérent  á  Aaron». 


372 


N  EOFITI  I 


Ex  32,  4-11 


4  II  (les)  regjt  de  leurs  mains  et  les  jeta  dans  le  moule  et  il  en  fit  un  veau 
de  métal  fondu.  Et  ils  dirent:  «Voici  ton  Dieu ,  Israel ,  qui  t'a  fait  sortir 
du  pays  cfÉgypte  (! ).» 

5  Aaron  vit  Hour,  le  prophéte,  devant  lui  (2)  et  il  prit  peur  et  il  construi- 
sit  un  autel  devant  lui;  puis  Aaron  fit  une  proclamation  (3)  et  dit: 
«Pour  demain,  féte  devant  Yahvé  (4).» 

6  lis  se  levérent  de  bon  matin,  le  lendemain,  et  disposérent  á  coté 
d’eux  (5)  des  holocaustes  (6);  ils  offrirent  des  sacrifices  sacres  et  le 
peuple  s’assit  pour  manger  et  pour  boire.  Puis  ils  se  levérent  pour  se 
divertir  licencieusement  (7)  dans  le  cuite  idolátrique. 

7  Alors  Yahvé  (M)  dit  á  Moise:  «Va,  descends!  Car  ton  peuple  que  tu  as 
fait  sortir,  libéré,  du  pays  d’Égypte  s’est  corrompu  (9). 

8  lis  se  sont  détournés  de  la  voie  que  je  leur  avais  presente;  ils  se  sont 
fait  un  veau  de  méta!  fondu  et  se  sont  prosternes  devant  lui\  ils  lui  ont 
sacrifié  et  ont  dit:  Voici  ton  Dieu ,  Israel ,  qui  ía  fait  monter  du  pays 
d Egypte  (l0)!» 

9  Puis  Yahvé  (8)  dit  á  Moise:  «Ce  peuple  est  manifesté  devant  moi(n)  et 
voici  que  c’est  un  peuple  dur  á  recevoir(12)  instruction. 

10  Maintenant  done,  arréte-toi(13)  de  demander  devant  moi  miséricorde 
pour  eux;  ma  colére  va  s’enflammer(14)  contre  eux  et  je  vais  les  anéan- 
tir(15),  car  il  y  a  pouvoir  devant  moi  de  te  constituer  (en  un  peuple)(16) 
plus  grand  et  plus  fort  qu’eux.» 

11  Alors  Moise  supplia  devant  Yahvé(17),  son  Dieu,  et  dit:  «Pourquoi, 


(')  Texte  hébreu  non  traduit  en  araméen. 

(2)  M:  «et  Aaron  vit  Hour  sacrifiant  devant  lui». 

(3)  M:  «et  il  cria». 

(4)  M:  «et  Aaron  fit  une  proclamation  et  dit:  Qu’il  plaise  au  ciel  que  le  sacrifico 
soit  contre  lui  comme  la  féte  des  impies  devant  Yahvé,  demain». 

0)  II  s’agit  prob.  d'une  dittographie. 

(*)  M:  «et  ils  offrirent  des  holocaustes». 

(7)  M:  «se  divertissant  de  fagon  licencieuse». 

(*)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

C)  MI:  «a  corrompu  ses  bonnes  oeuvres». 

M  2:  «(a  corrompu)  ses  oeuvres». 

(,0)  Texte  en  hébreu. 

(ll)  Pénphrase  targumique  qui  équivaut  á:  «Je  vois». 

C2)  M:  «dur  de  nuque  pour  recevoir». 

(13)  M:  «et  maintenant  cesse  (d’implorer)  et  ma  colére  s'enílammera». 

(,4)  =  pour  que  ma  colére  s’cnflamme. 

O5)  =  pour  que  je  les  anéantisse. 

(I6)  Manque  dans  le  texte;  ajouté  en  1. 

M:  «et  je  te  constituerai,  Moise,  en  peuples».  M.  Kasher,  op  cit,  p  104,  lit  par 
erreur«chef»  ( rysyh )y  au  lieu  de  «Moise». 

(,7)  M:  «et  Moise  commen^a  á  implorer  miséricorde  de  devant  Yahvé». 


373 


Ex  32,  12-18 


NEOF1TI  I 


Yahvé  (*),  pourquoi  ta  colére  s’enflamme-t-elle  contre  ton  peuple  que 
tu  as  fait  sortir,  libéré,  du  pays  d’Égypte  avec  ta  grande  puissance  (2) 
et  ton  bras  levé  (:í)? 

12  Pourquoi  done  les  Égyptiens  diraient-ils:  C’est  pour  leur  (faire  du)  mal 
qu’il  les  a  fait  sortir,  pour  les  mettre  á  mort  dans  les  montagnes  et  pour 
les  anéantir  (4)  de  la  surface  de  la  terre  (5)?  Reviens  done  de  Fardeur 
de  ta  colére  et  qu’il  y  ait  repentance  devant  toi  (6)  du  mal  que  tu  as 
décidé  de  faire  venir  (7)  contre  ton  peuple. 

13  Dans  ta  miséricordieuse  bonté,  souviens-toi  d’Abraham  (s),  d’Isaac  et 
d’Israél,  tes  serviteurs,  á  qui  tu  as  juré  par  le  nom  de  ta  Parole  et  á  qui 
tu  as  dit:  Je  multiplierai  vos  fils  (9)  comme  les  étoiles(lü)  du  ciel  et, 
toute  cette  terre  dont  j’ai  parlé,  je  la  donnerai  á  vos  fils(11)  et  ils  en 
hériteront  á  jamais.» 

14  Et  il  y  eut  repentance  (de)  devant  Yahvé  du  mal  qu’il  avait  décidé  de 
faire  venir  contre  le  peuple. 

15  Moise  s’en  retourna  et  descendit  de  la  montagne  et  il  y  avait  deux 
tables  dans  sa  main,  tables  écrites  sur  leurs  deux  cótés;  elles  étaient 
écrites  de  Fun  et  l’autre  coté. 

16  Les  tables  étaient  Foeuvre  de  la  Puissance  (12)  de  (devant)  Yahvé  et 
Fécriture  était  une  écriture  gravée(13)  de  devant  Yahvé,  burinée  sur  les 
tables. 

17  Josué  entendit  le  bruit  du  peuple  excité  (14)  et  il  dit  á  Moise:  «C’est  le 
bruit  de  formations  de  combat(15)  dans  le  camp  » 

18  Mais  il  dit:  «Ce  n’est  pas  la  voix  de  guerriers  vainqueurs  au  combat(16) 
que  j’entends  et  ce  n’est  pas  la  voix  de  gens  épuisés  vaincus  au  combat 


(‘)  M:  «(Pourquoi)  done.  Parole  de  Yahvé...?» 

(2)  M:  «(sortir)  d’Égypte  par  ta  forcé». 

(3)  M:  «et  á  bras  levé». 

(4)  M:  «...les  Égyptiens,  en  disant:  C’est  pour  leur  faire  du  mal  qu’il  les  a  fait 
sortir,  pour  les  tuer  dans  les  montagnes  et  pour  les  exterminen). 

(5)  I:  «(de  sur)  la  terre». 

(6)  M:  «et  repens-toi  de». 

(')  M:  «de  (le  ?)  faire  venir». 

(H)  M:  «(souviens-toi)  avec  miséricorde  d’Abraham». 

O  M:  «je  multiplierai  la  descendance  de  vos  fils». 

(,0)  M:  «(comme)  des  étoiles  (?)». 

(")  M:  «á  la  descendance  de  vos  fils». 

(1Z)  M:  «(oeuvre)  du  doigt  de  la  Puissance». 

(I3)  Sur  le  sens  de  m/rs,  cf  M.  Kasher,  op  cit ,  pp  124-125. 

(u)  M:  «mécontents». 

(,5)  M:  +  «moi,  j'entends». 

(,B)  M:  «d’hommes,  de  guerriers  qui  sortent  et  chantent  pour  le  combat»  (litt: 
«pour  les  formations  de  combat»). 


374 


N  E  O  F  I  T  I  í 


Ex  32,  19-26 


que  j’entends  (*);  c’est  le  bruit  de  gens  qui  trépignent  dans  le  cuite 
idolátrique  que  j’entends,  un  bruit  de  gens  qui  trépignent.» 

19  II  advint  que,  lorsqu’il  se  fut  approché  du  camp  et  quil  vií  le  veau  et 
tes  danses  (2),  la  colére  de  Moise  s’enflamma,  il  jeta  les  tables  de  ses 
mains  et  les  brisa  au  pied  de  la  montagne  (3). 

20  Puis  il  prit  le  vean  quils  avaient  fait  et  le  brúla  au  feu,  le  moulut  jusqu  á 
ce  quil  devínt  une  poudre ,  la  répandit  á  la  sur  face  de  Peau  et  il  en  fit 
boire  aux  enfants  d Israel  (-). 

21  Alors  Moise  dit  á  Aaron:  «Que  t’a  fait  (4)  ce  peuple  que  tu  aies  amené 
sur  lui  de  grands  péchés  (3)?» 

22  Et  Aaron  dit  á  Moise:  «Que  la  colére  de  mon  seigneur  ne  s’enflamme 
point!  Toi,  tu  connais  le  peuple  (et)  qu'ils  sont  (6)  mauvais  (7). 

23  Et  ils  rri ont  dit:  Fais-nous  un  dieu  qui  marche  devant  nous  (2)!  Car  ce 
Moi'se  qui  nous  a  fait  sortir  du  pays  d’Egypte,  nous  ne  savons  pas 
quelle  a  été  sa  fin. 

24  Et  je  leur  dis  (H):  Qui  a  de  l’or?  Ils  s’en  dessaisirent  et  me  le  donnérenE 
Et  je  le  jetai  au  feu  et  il  en  sortit  le  veau  que  voici  (2).»  C). 

25  Moise  vit  que  le  peuple  était  dépouillé,  car  ils  avaient  perdu  la  couron- 
ne  d’or  qu’il  y  avait  sur  leurs  tetes  —car  le  Nom  sacré(10)  était  gravé 
sur  eux  (et  que),  parce  qu’ils(11)  n’avaient  pas  écouté  les  paroles 
d’Aaron,  ils  s’étaient  créé(12)  un  mauvais  renom  pour  les  générations 
des  générations (13). 

26  Alors  Moise  se  tint  debout  á  la  porte (14)  du  campement  et  dit:  «Qui  a 
la  crainte  de  (devant)  Yahvé,  qu’il  vienne  á  moi!»  Et  toute  la  tribu (15) 
de  Lévi  s’assembla  prés  de  lui. 


(‘)  M:  «dans  les  combats». 

(2)  Texte  hébreu. 

(3)  M:  «sous  (=au  pied  de)  la  montagne». 

(4)  M:  «t'ont  fait». 

(3)  M:  «un  grand  péché». 

(6)  M:  «que  le  mauvais  penchant  s’est  rendu  maítre  de  lui  et  l'a  entrainé  á  faire». 

(7)  M:  «contrariant». 

(N)  On  pourrait  aussi  traduire:  «et  il  leur  dit:  Que  ceux  qui  ont  de  l’or  s’en  des- 
saisissent  et  me  l’apportent!» 

(9)  M:  «Et  je  leur  ai  dit:  Que  ceux  qui  ont  de  l’or  se  dessaisissent  et  me  l’appor- 

tent!  Et  ils  J’apportérent  et  je  le  jetai  dans  le  feu  et  le  tentateur  (satan)  y  entra  et  il 

en  sortit  l’image  de  ce  veau». 

(10)  De  Dieu,  le  tétragrammaton,  Yahvé. 

(n)  M:  «et  parce  que». 

(12)  M:  «se  crccnt»  (=se  créaient). 

(13)  M:  «entre  les  générations». 

(’4)  Ps-Jon:  +«du  Sanhédrin  du  campement». 

O  M:  «(tous)  les  fils  de». 


375 


Ex  32,  27-35 


NEOFITI  I 


27  II  leur  dit:  «Ainsi  a  parlé  Yahvé  (*),  le  Dieu  d’Israél:  Que  chacun  mette 
son  épée  au  cote;  passez  et  repassez  de  porte  en  porte  dans  le  camp  et 
tuez  qui  son  frére,  et  qui  son  compagnon  et  qui  son  proche!» 

28  Et  les  fils  de  Lévi  (2)  firent  selon  les  paroles  de  Moi'se  et  il  tomba  du 
peuple,  ce  jour-lá,  environ  trois  mille  hommes. 

29  Puis  Mo’ise  dit:  «Complétez  l’offrande  (3)  de  vos  mains  (4)  aujourd’hui 
devant  Yahvé,  parce  que  vous  avez  frappé  chacun  son  fils  et  son  frére, 
afín  qu’il  place  sur  vous  aujourd’hui  des  bénédictions  (5).» 

30  Le  jour  suivant  Moi’se  dit  au  peuple:  «Vpus  avez  commis  de  grands 
péchés.  Et  maintenant  je  vais  monter  pour  implorer  (b)  miséricorde 
(de)  devant  Yahvé;  (peut-étre  pourrai-je  expier  pour  vos  péchés)»  (7). 

31  (Moi’se  retourna  done  devant  Yahvé)  (  )  et  dit:  «Je  te  prie,  ce  peuple  a 
commis  (8)  de  grands  péchés  (9)  (et  ils  se  sont  fait  un  dieu  d’orjC0). 

32  Et  maintenant!  Si  tu  remetíais  et  pardonnais  leurs  péchés!  Sinon, 
efface-moi(n)  du  livre  de  ta  Loi(12)  que  tu  as  écrit!» 

33  Yahvé  (])  dit  á  Mo’ise:  «Celui  qui  péchera  devant  moi,  c’est  lui  que 
j’effacerai  du  livre  de  la  Loi. 

34  Maintenant  done,  va,  conduis  le  peuple  au  lieu  que (l3)  je  t’ai  dit.  Voici 
que  mon  Ange  ira  devant  toi  et,  le  jour  oü  je  m’en  souviendrai,  je 
rappellerai(14)  contre  eux  leurs  péchés.» 

35  Ainsi  Yahvé  frappa(15)  le  peuple,  pour  ce  quils  avaient  fait  avec  le  veau 
quAaron  avait  fait(16). 


(')  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(2)  M:  «les  fils  de  la  tribu  de  Lévi». 

(')  Nous  lisons  «offrande»  (qrbn),  non«offrez»  (qrbw),  comme  le  fait  M.  Kasher, 
op  cit ,  p  146. 

(4)  Le  sens  doit  étre:  «recevez  l’investiture»  (cf.  29,  29.33).  Cf.  M.  Kasher, 
ibulem. 

(5)  I:  +  «nombreuses». 

(fi)  Lili:  «j'implorerai»;  M:  «et  nous  implorerons». 

()  Omis  dans  le  texte  par  homoioteleuton;  ajouté  par  M. 

(8)  M:  «par  la  miséricorde  de  devant  toi,  Yahvé!  Ce  peuple  s’est  rendu  coupable». 

(9)  M:  «un  grand  péché». 

(I0)  Seulement  en  hébreu;  I  ajoute  le  targum. 

(“)  M:  «maintenant». 

(I2)  I:  «de  la  Loi»;  Ps-Jon:  «du  livre  des  justes  oü  tu  as  écnt  mon  nom».  Cf  Is<  4,  3; 
Ps  68,  29:  «Qu'ils  soient  effacés  du  livre  des  vivants  et  qu'ils  ne  soient  point  inscrits 
parmi  les  justes». 

C3)  M:  «celui  que». 

(H)  M:  «un  ange  de  miséricorde  ira  devant  toi  (M  2:  guidera,  marchera)  et  au 
jour  de  mon  souvemr,  je  rappellerai». 

(J5)  M:  «Et  la  Parole  de  Yahvé  détruisit». 

(16)  Texte  hébreu  seul. 


376 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  33,  1-6 


CHAPITRE  XXXIII 

1  Yahvé  ( 1 )  dit  á  Moise:  «Va,  monte  d’ici,  toi  et  le  peuple  que  tu  as  fait 
sortir  (2),  liberé,  du  pays  d’Égypte,  vers  le  pays  au  sujet  duquel  j’ai  juré 
á  Abraham,  á  Isaac  et  á  Jacob,  en  disant:  A  ton  fils  je  le  donnerai  (3). 

2  J’enverrai  un  Ange  devant  toi  (4)  et  je  chasserai  le  Cananéen,  l’Amor- 
rhéen,  le  Hittite,  le  Perizzien,  le  Hévéen  et  le  Jébuséen. 

3  (Monte)  au  pays  qui  produit  (°)  de  bons  fruits,  purs  comme  le  lait  et 
doux  (6)  comme  le  miel,  car  (7)  n’enléverai-je  pas  la  Gloire  de  ma 
Shekinah  d’entre  vous  (?)  — car  c’est  un  peuple  dur  á  recevoir  (H) 
instruction—  pour  queje  ne  vous  extermine  point  en  chemin.» 

4  Quand  le  peuple  eut  entendu  cette  dure  parole,  ils  se  lamentérent  et  nul 
ne  mit  sur  lui  ses  objets  de  parure  (9). 

5  Yahvé  ( 1 )  dit  á  Moise:  «Dis  aux  enfants  d’Israél:  Vous  étes  un  peuple 
dur(10)  á  recevoir  instruction.  Si(n)  j’enlevais  pour  un  instant  la  Gloi- 
re(12)  de  ma  Shekinah  d’entre  vous,  je  vous  anéantirais.  Et  maintenant, 
que  chacun  dépose  ses  objets  de  parure  et  je  saurai  ce  que  je  dois  vous 
faire  (,3)» 

6  Les  enfants  d’Israél  se  dépouillérent  donc(14)  de  leurs  objets  de  paru- 
re(s)  sur  lesquels  était  gravé  le  Nom  sacré(15)  depuis  la  montagne  de 
Horeb. 


(')  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(2)  M:  «(que)  j’ai  fait  sortir  de».  II  faut  prob.  corriger  le  texte:  «que  tu  as  fait 
sortir». 

O  I:  «á  tes  fils  je  le  donnerai». 

M:  «á  la  descendance  de  tes  fils  je  (le)  donnerai». 

C)  M:  «devant  vous». 

(5)  I:  «vers  un  pays  qui  produit». 

(b)  M:  «qui  (sont)  savoureux». 

(7)  Ps-Jon  comprend  le  verset  dans  un  sens  négatif;  de  méme  le  TM. 

(*)  M:  «ma  Parole  n’ira  pas  avec  vous,  car  vous  étes  un  peuple  á  la  nuque  dure 
pour  recevoir». 

(*')  1:  «(se  mit  des  objets)  de  parure». 

(10)  M:  «durs  de  nuque». 

(“)  M:  «voici  que  (si)». 

(12)  M:  «(si)  j’éloigne  la  Gloire». 

(13)  M:  «vos  objets  de  parure(s)  de  sur  vous  et  je  saurai  ce  que». 

(,4)  M  1:  «et  ils  dépouillérent»;  M  2:  «et  ils  se  dépouillérent». 

(15)  Le  tétragrammaton,  Yahvé. 


377 


Ex  33,  7-12 


NEOF1TI  I 


7  Moise  prit  (*)  la  tente,  la  tendit  (2)  en  dehors  du  camp,  loin  du  camp, 
et  il  Tappelait  (3)  Tente  de  Reunión.  Et  quiconque  cherchait  instruc- 
tion  (4)  de  (devant)  Yahvé  sortait  vers  la  Tente  de  Reunión  qui  était 
en  dehors  du  camp. 

8  Quand  Moise  sortait  (5)  vers  la  tente,  tout  le  monde  se  levait  et  se 
tenait  debout  (6),  chacun  á  Pentrée  de  sa  tente,  suivant  Moise  du 
regard  (7)  jusqu’á  ce  qu’il  entre  dans  sa  tente  (8). 

9  Et  lorsque  Moise  entrait  par  la  porte  de  la  tente,  la  colonne  de  nuée 
descendait  (9)  et  s’arrétait(lü)  á  la  porte  de  la  tente  et  parlait  avec 
Moise. 

10  Tout  le  peuple  voyait  la  colonne  de  nuee  arrétée(n)  á  la  porte  de  la 
tente  et  tout  le  peuple  se  levait  (12)  et  se  mettait  á  prier(13),  chacun  á  la 
porte  de  sa  tente. 

1 1  Alors  Yahvé  (I4)  parlait  avec  Moise  de  vive  voix(15),  ainsi  qu’un  homme 
parle  avec  son  compagnon.  Puis  il  s’en  revenait  au  camp;  mais  son 
serviteur,  le  jeune  Josué,  fils  de  Noun,  ne  bougeait  pas  de  PintérieurO6) 
du  camp(17). 

12  Moise  dit  devant  Yahvé:  «Vois,  tu  dis:  Fais  monter  ce  peuple!  Mais 
toi(18),  tu  ne  m’as  point  fait  connaítre  qui  tu  enverras  avec  moi.  Pour- 
tant  tu  ufas  dit:  Vois  que  je  t’ai  désigné  du  nom  de  maitre  et  tu  as 
également  (19)  trouvé  gráce  et  miséricorde  devant  moi. 


(')  M:  «prendra». 

(2)  M:  «et  (la)  tendrá», 
f)  I:  «et  il  (l’)appela». 

(4)  M:  «et  cela  fut  pour  lui  la  Tente  de  Réunion  et  il  advint  que  quiconque 
cherchait  instruction». 

(5)  M:  «sortait»  (yippwq). 

(6)  M:  «et  il  advint  que  lorsque  Moise  sortait  vers  la  tente,  tout  le  peuple  se 
levait  et  se  tenait  debout». 

(7)  M:  «ct  ils  suivaient  du  regard». 

(h)  M:  «a  son  entréé  dans  (la)  tente». 

C)  M:  «et  il  arrivait,  á  Pentrée  de  Moise  dans  la  tente,  que  descendait». 

(,0)  M:  «et  se  tenait»  (wq’m). 

(“)  M:  «qui  se  tenait»  (q'm). 

(,2)  M:  «et  ils  se  levaient»  (qmw). 

(,3)  M:  «et  ils  s’inclinaient». 

(14)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(15)  Litt:  «parole  contre  parole»;  TM:  «face  á  face». 

(16)  M:  «jeune  (adolcsccnt)  ne  quittait  pas  l’intérieur  (de  la  tente)». 

(17)  Lire:  «tente»  avec  M  (  =  TM).  M:  «adolescent,  ne  laissait  pas  Tintérieur  de 
la  tente  de  la  maison  d'instruction». 

(1H)  M:  «par  ta  Parole». 

(19)  M:  «tu  as  dit  par  ta  Parole:  Je  te  connais  de  bon  renom  (=  en  bien)  et  aussi». 


378 


NEOFITI  I 


Ex  33,  1 3-19 


13  Maintenant  done,  si  j’ai  trouvé  (l)  gráce  et  miséricorde  devant  toi, 
fais-moi  done  connaitre  tes  voies  et  je  te  révérerai  (2)  parce  que  j’ai 
trouvé  gráce  et  miséricorde  á  tes  yeux;  considére  (3)  aussi  que  cette 
grande  nation  est  ton  peuple.» 

14  II  dit:  «La  Gloire  (4)  de  ma  Shekinah  ira  parmi  vous  et  je  vous  prépa- 
rerai  (5)  un  lieu  de  repos.» 

15  Et  (Moise)  dit  devant  lui:  «Si  la  Gloire  (6)  de  ta  Shekinah  n’est  pas 
parmi  nous,  ne  nous  fais  point  sortir  d’ici! 

16  Car  comment  saura-t-on  maintenant  (7)  que  j’ai  trouvé  gráce  et  misé¬ 
ricorde  devant  toi,  moi  ainsi  que  ton  peuple,  sinon  par  le  fait  que  la 
Gloire  de  ta  Shekinah  ira  (H)  avec  nous  et  que  s’opéreront  avec  nous 
des  prodiges,  de  telle  sorte  que  nous  soyons  séparés  (9),  moi  et  ton 
peuple,  de  tous  les  peuples  qu’il  y  a  sur  (10)  la  surface  de  la  terre?» 

17  Yahvé  dit  á  Mo'ise:  «Je  ferai  aussi  (“)  cette  chose  que  tu  dis(12),  car  tu 
as  trouvé  gráce  et  miséricorde  á  mes  yeux  et  je  t’ai  désigné  du  nom  de 
maitre(13).» 

18  II  dit:  «Fais-moi  done  voir  ta  Gloire!  (M)» 

19  II  dit:  «Voici  queje  vais  faire  passer  devant  toi  toute  la  perfection  de 
ma  bonté(15)  et  je  ferai  gráce  á  qui(16)  est  digne  de  gráce  et  je  ferai 
miséricorde  á  qui(16)  est  digne (17)  de  miséricorde.» 


(’)  M:  «et  maintenant,  je  te  prie,  si  j’ai  trouvé». 

(2)  Litt:  «je  craindrai  devant  toi». 

(3)  M:  «(tes  voies)  parfaites  et  fais  que  je  te  connaisse  pour  que  je  trouvé  gráce 
et  miséricorde  devant  toi  et  vois». 

(4)  I:  «voici  que  (la  Gloire)». 

(5)  M:  «ma  faveur  á  ton  égard  te  conduira  et  je  te  donnerai  le  repos». 

(6)  M:  «(íl)  lui  (dit):  Si  la  Gloire  ne  ...pas». 

(7)  M:  «maintenant»  (kdw). 

(H)  M:  «que  la  Gloire  parle». 

(9)  Autre  traduction  possible:  «que  s’opérent  avec  nous,  avec  moi  et  ton  peuple, 
des  miracles  et  des  prodiges  sur  tous  les  peuples  qu’il  y  a  sur  la  surface  de  la  terre». 

(I0)  M:  «et  que  nous  soyons  cachés,  moi  et  ton  peuple,  de  tout  peuple  qui  se 
trouvé  sur». 

(M)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  (dit)  á  Moise:  Également...». 

(12)  Participe  pa'el  avec  la  désinence  du  verbe  fini:  cf  G.  Dalman,  Grammaük , 
§  64,  5. 

(J3)  M:  «devant  Lui  et  je  t’ai  fait  connaitre  de  bon  renom»  (cf  «je  te  connais», 
v  12). 

(14)  M:  «Moise  (dit)  devant  Yahvé:  Montre-moi  done  la  splendeur  de  ta  Gloire». 

(,5)  M:  «(voici  que)  je  ferai  passer  toutes  les  troupes  des  anges  qui  servent  devant 
moi  devant  ma  face». 

(16)  I:  «á  ce  qui». 

(17)  M:  «á  qui  (il  convient)  de  faire  miséricorde». 


379 


Ex  33,  20-34,  4 


N  EOFITI  I 


20  Puis  il  dit:  «Tu  ne  pourras  voir  ma  face,  car  il  n’est  pas  possible  qu’un 
étre  humain  me  voie  et  vive  (').» 

21  Yahvé  (2)  dit:  «Voici  un  endroit  preparé  prés  de  moi  et  tu  te  tiendras 
sur  le  rocher. 

22  Et  il  arrivera,  quand  passera  la  Gloire  de  ma  Shekinah,  que  je  te 
mettrai  dans  la  fente  du  rocher  et  j’étendrai  ma  paume  (3)  sur  toi 
jusqu’á  ce  que  soient  passées  O4)  les  troupes  d’anges  que  tu  verras. 

23  Je  ferai  passer  les  troupes  d’anges  qui  se  tiennent  debout  et  servant 
devant  moi  et  tu  verras  le  Verbe  de  la  Gloire  (5)  de  ma  Shekinah;  mais  il 
n’est  pas  possible  que  tu  voies  O  la  face  de  la  Gloire  de  ma  Shekinah.» 


CHAPITRE  XXXIV 

1  Yahvé  dit  á  Moise:  «Taille-toi  (7)  deux  tables  de  pierres  comme  les 
premieres  et  j’écrirai  (8)  sur  les  tables  les  paroles  qui  étaient  sur  les 
premieres  tables  que  tu  as  brisées. 

2  Tu  seras  (!l)  prét(10)  pour  le  matin;  tu  monteras  le  matin  sur  la  mon- 
tagne  du  Sinai  et  tu  te  tiendras  la  avec  moi  sur  le  sommet  de  la 
montagne(n). 

3  Nul  ne  montera  avec  toi  et  nul  ne  se  fera  voir  dans  toute  la  montagne; 
méme  le  petit  et  le  gros  bétail  (12)  ne  paitra  point  en  face  de  cette 
montagne.» 

4  II  tailla  done  deux  tables  de  pierre  comme  les  premiéres;  puis  Moise  se 
leva  de  bon  matin  et  monta  sur  la  montagne  du  Sinai,  ainsi  que  le  lui 
avait  ordonné  (Yahvé)(13),  et  il  prit  dans  sa  main  les  deux  tables  de 
pierre. 


(')  M:  «un  étre  humain  (litt:  un  fils  d’homme)  ne  pourra  me  voir  et  vivre» 
(litt:  et  étre  vivant). 

(2)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(3)  M:  «et  je  te  couvrirai  de  la  paume  de  ma  main». 

(4)  M:  «le  temps  que  nous  passions». 

(5)  M:  «et  je  te  ferai  voir  le  Verbe  de  la  Gloire». 

(6)  M:  «(il  ne)  te  (sera  pas  possible)  de  voir». 

(7)  M:  «la  Parole  de  Yahvé  (dit)  á  Moise:  Taille». 

(8)  M:  «comme  les  premieres  et  tu  écriras». 

(9)  M:  «et  sois». 

(10)  I:  «préparé»  (zmyn). 

(n)  M:  «et  tu  seras  transporté  lá  avec  moi  sur  le  sommet  de  la  montagne». 

C2)  M:  «petit  et  gros  bétail»  (au  pluriel). 

(,3)  Omis  dans  le  texte;  ajouté  par  I.  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 


380 


N  EOFITI  I 


Ex  34,  5-11 


5  Et  la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé  (')  se  révéla  dans  la  nuée  et  se 
tint  lá  prés  de  lui  (2);  et  il  pria  lá  au  nom  de  la  Parole  de  Yahvé. 

6  Quand  passa  la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvc  (3),  Moise  supplia  et 
dit:  «Yahvé!  Yahvé!  Dieu  clément  et  miséricordieux  (4),  patient, 
éloigné  de  la  colére  et  proche  de  la  miséricorde;  qui  fait  en  abondance 
grace  et  vérité, 

7  qui  garde  pitié  et  bonté  pour  des  milliers  de  générations,  qui  absout  et 
pardonne  les  péchés  (3),  qui  ne  s’arréte  point  aux  rébellions  et  expie  les 
fautes,  sans  aucunement  les  justifier  (6).  Au  jour  du  grand  jugement,  il 
rappellera  les  péchés  des  péres  impies  contre  les  fils  et  contre  les 
petits-fils  rebelles  jusqu’á  la  troisiéme  et  jusqu’á  la  quatriéme  généra- 
tion.» 

8  Moise  se  háta  (7)  de  s’incliner  jusqu’á  (8)  terre,  il  loua  et  glorifia 
(Yahvé). 

9  II  dit:  «Si  done  (9)  j’ai  trouvé  grace  et  miséricorde  devant  toi,  Yahvé, 
que  ta  Gloire,  Yahvé(10),  aille  parmi  naus,  car  c’est  un  peuple  dur(n) 
á  recevoir  instruction.  Absous  et  pardonne  nos  fautes  (12)  et  nos  péchés 
et  fais  de  nous  ta  possession!» 

10  Alors  il  dit:  «Voici  que,  moi,  je  conclus  une  alliance:  devant  (13)  tout 
ton  peuple,  je  ferai  prodiges  et  merveilles  qui  n’ont  (encore)  été  accom- 
plis  en  aucune  terre  ni  en  aucune  nation,  et  tout  le  peuple  parmi  lequel 
tu  demeures  verra  (,4)  les  oeuvres  de  Yahvé;  terribles  (16)  sont  les 
choses  que,  moi,  je  ferai  avec  toi. 

1 1  Prends  garde  á  ce  que  je  t’ordonne  (16)  aujourd’hui.  Voici  que,  moi,  je 
chasserai  devant  toi  les  Amorrhéens,  les  Cananéens,  les  Hittites,  les 
Perizziens  et  les  Jébuséens(17). 

(')  M:  «et  la  Parole  de  Yahvé  se  révéla». 

(2)  M:  «avec  lui». 

(3)  M:  +  «devant  lui». 

(4)  M:  «miséricordieux  et  clément». 

(5)  M:  «et  les  offenses  et  dettes». 

(6)  M:  «Yahvé  (aucunement  ne  justifie)  le  pécheur.  Au  jour». 

(7)  M:  «et  (Moise)  se  dépécha». 

(M)  M:  «sur  la  terre». 

O  M:  «je  te  prie». 

(10)  M:  «que  la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé  passe  done». 

(n)  M:  «durs  de  nuque». 

(12)  Litt:  «dettes»,  dans  le  sens  de  «péchés»,  comme  dans  le  Pater:  «Pardonne- 
nous  nos  dettes»;  M:  «leurs  dettes». 

(13)  M:  «en  présence  de». 

(14)  M:  «verront». 

(15)  M:  «puissantes». 

(lfi)  M:  «(je)  vous  (ordonne)». 

(17)  M:  «devant  vous  les  Amorrhéens,  les  Cananéens,  les  Hittites,  les  Perizziens 
et  les  Jébuséens». 


381 


Ex  34,  12-20 


N  EOFITI  I 


12  Garde-toi  de  faire  alliance  (*)  avec  les  habitants  du  pays  dans  lequel 
vous  entrez  (2)  pour  qu’ils  ne  soient  (3)  pas  parmi  vous  une  pierre 
d'achoppement. 

13  Mais  vous  détruirez  leurs  instruments  de  divination  (4),  vous  briserez 
leurs  stéles  et  vous  couperez  leurs  asherah  (5); 

14  Car  vous  ne  vous  prosternerez  point  devant  un  autre  dieu,  parce  que 
Yahvé  (G)  a  pour  nom  «Jaloux»;  c’est  un  Dieu  jaloux  et  vengeur  qui 
tire  vengeance  (7)  dans  sa  jalousie. 

15  Vous  ne  concluerez  pas  (H)  d’alliance  avec  les  habitants  du  pays;  car  ils 
erreront  (9)  derriére  leurs  dieux  et  sacrifieront  á  leurs  idoles.  Ils  vous 
inviteront  et  vous  mangerez  de  leurs  sacrifices; 

16  vous  prendrez  de  leurs  filies  pour  vos  fils  et  leurs  filies  erreront(10) 
derriére  leurs  idoles  et  feront  errer(11)  vos  fils  derriére  leurs  dieux. 

17  Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Vous  ne  vous  ferez  point  des  divini- 
tes(12),  des  idoles  de  métal  fondu(13). 

18  Vous  observerez  la  féte  des  Azymes;  sept  jours  vous  mangerez  des 
azymes,  comme  je  vous  Tai  prescrit,  au  mois  d'abib,  (car  au  mois 
d'abib)(14)  vous  étes  sortis,  liberes,  d’Égypte. 

19  Tous  les  premiers-nés(13)  seront  pour  mon  nom  et  toutes  vos  bétes 
males  (16)  qui  ouvrent  la  matrice(17),  parmi  vos  vaches  et  vos  brebis. 

20  Vous  rachéterez  par  un  mouton  ce  qui,  parmi  les  anes,  ouvre  la  matri- 
ce(18)  et  si  vous  ne  le  rachetez  pas,  vous  le  mettrez  á  mort(19).  Vous 


(*)  M:  «gardez-vous  de  faire  alliance». 

(¿)  I:  «vous  entrez»  ('allyn). 

(J)  M:  «soit». 

0)  M:  «vous  abattrez  leurs  autels  et». 

C)  Stéles  sacrées  des  cuites  cananéens.  M:  «vous  détruirez  leurs  idoles». 
(6)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(T)  1:  «quí  se  venge»  ( mpr (). 

(8)  M:  «pour  que  ne...  pas». 

(“)  M:  «avec  les  habitants  du  pays  et  (que)  vous  erriez  aprés». 

(,0)  M:  «et  elles  dévieront». 

(n)  M:  «et  feront  dévier». 

(12)  M:  «mon  peuple,  (vous  ne  vous  ferez  point)  des  idoles». 

C3)  M:  «de  métal  fondu»  (mtkwwh). 

(,4)  Omis  dans  le  texte  par  homoioteleuton. 

(,5)  Ou  bien:  «Tous  ceux  qui  ouvrent  la  premiére  fois  la  matrice». 

M:  «les  premiers  qui  ouvrent  la  matrice»;  cf  13,  12. 

('*)  M:  «vous  séparerez  (les  males)». 

(,7)  Les  premiers-nés.  M:  «Les  premiers  qui  ouvrent  la  matrice». 

(18)  M:  «et  (tous)  les  premiers  qui  ouvrent  la  matrice». 

(19)  M:  «vous  le  tuerez»  (avec  suff  verbal). 


382 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  34,  21-27 


rachéterez  tous  les  premiers-nés  de  vos  fíls  et  ils  ne  se  montreront  point 
devant  moi  les  mains  vides  (')  de  tout  précepte. 

21  Six  jours  vous  travaillerez  et,  le  septiéme  jour,  vous  vous  reposerez; 
(méme)  á  la  féte  de  la  récolte  (2)  et  á  la  féte  de  la  moisson  vous  vous 
reposerez. 

22  Vous  ferez  pour  vous  la  féte  des  Semaines  — ou  Aséret  (3) —  des  pré- 
mices  de  la  moisson  des  bles  (4)  et  la  féte  de  la  récolte  (5),  á  l’issue  de 
l’année. 

23  Trois  fois  Tan,  tous  vos  máles  paraitront  devant  le  Seigneur  des  siécles, 
Yahvé,  le  Dieu  d’Israél  (6). 

24  Car  j’anéantirai  les  nations  (7)  devant  vous  et  j’élargirai  vos  frontiéres; 
et  nul,  roi  ou  prince,  ne  convoitera  (8)  votre  terre  tandis  que  vous 
monterez  pour  paraítre  devant  Yahvé,  votre  Dieu,  trois  fois  Tan  (9). 

25  Vous  n’offrirez  point,  avec  du  pain  fermenté,  le  sang  de  mes  saints 
sacrifices  et  le  sacrifice  de  la  féte  de  la  Páque  ne  passera  pas  la  nuit, 
jusqu’au  matin  (10). 

26  Les  prémices  de  votre  terre,  vous  (les)  apporterez  au  sanctuaire  de 
Yahvé,  votre  Dieu.  Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Vous  ne  ferez  pas 
cuire  et  vous  ne  mangerez  point  de  la  viande  avec  du  lait  mélangés 
enscmble(u),  pour  que  ne  s’enflamme  point  ma  colére  et  que  nous  ne 
fassions  cuire (l2)  vos  céréales  engerbées,  grain  et  paille  mélangés  en¬ 
semble.» 

27  Puis  Yahvé  (,a)  dit  á  Moi'se:  «Écris  pour  toi  ces  paroles,  car  c’est  selon 
les  termes  de  ces  paroles  que  j’ai  conclu  une  alliance,  avec  toi  (14)  et 
avec  Israel.» 

(’)  M:  «Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Vous  ne  pouvez  point  vous  présenter  les 
mains  vides  devant  Yahvé,  votre  Dieu». 

(2)  M:  «au  temps  du  labour  et  de  la  moisson,  vous  vous  reposerez». 

(3)  i.e.  clóture  ou  conclusión  d’un  cycle  festif.  On  l’appliqua  spécialement  á  la 

conclusión  du  cycle  pascal,  á  la  féte  des  Semaines  ou  Pentecote.  I  omet:  «ou  A§éret». 

(4)  M:  «des  moissons  de». 

(5)  MI:  «de  la  récolte». 

M  2:  «lorsvue  vous  ramasserez  votre  récolte  de  la  terre». 

(6)  M:  «Mon  peuple,  enfants  d’Israél!  Trois  fois  chaqué  année,  tous  vos  máles 
paraitront  demandant  (=pour  demander)  instruction  devant  Yahvé,  leur  (?)  Dieu». 

(7)  M:  «je  chasserai  des  nations». 

(8)  M:  «personne  ne  convoitera». 

(9)  M:  «chaqué  année». 

(10)  M:  «(et  vous  ne  garderez  point)  de  la  chair  que  vous  sacrifierez  dans  la  nuit 
de  la  féte  de  la  Páque,  depuis  le  soir  jusqu’au  matin». 

(11)  M:  «vous  ne  pouvez  ni  cuire  ni  manger  chair  et  lait  mélangés». 

C2)  Premiére  pers  du  plur  pour  la  pr  du  sg  (=  je  fasse  cuire).  Cf  Ex  23,  19. 

(,3)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(l4)  M:  «avec  vous». 


383 


Ex  34,  28-35 


N  EOFITI  I 


28  Et  (Moíse)  fut  lá  O,  demandant  instruction  de  devant  Yahvé,  quaran- 
te  jours  et  quarante  nuits.  II  ne  mangea  pas  de  pain  (2)  et  ne  but  point 
d’eau  et  il  écrivit  sur  les  tables  les  paroles  de  l’alliance,  les  Dix  Paro¬ 
les  (3). 

29  Or  il  advint  que,  lorsque  Moíse  descendit  de  (4)  la  montagne  du  Sinai 
— et  les  deux  tables  du  Témoignage  étaient  dans  les  mains  de  Moíse  á 
sa  descente  de  la  montagne — ,  Moíse  ne  savait  point  que  brillait  l’éclat 
de  la  gloire  de  sa  face  (5),  pour  avoir  parlé  avec  Lui. 

30  Aaron  et  tous  les  enfants  d’Israél  virent  Moíse  et  voici  que  brillait 
Téclat  de  la  gloire  de  la  face  (6)  de  Moíse  et  ils  eurent  peur  de  s’appro- 
cher  (7)  de  lui. 

31  Mais  Moíse  les  appela;  Aaron  et  tous  les  chefs  de  la  communauté  (H) 
retournérent  prés  de  lui  et  Moíse  parla  avec  eux. 

32  Aprés  quoi  tous  les  enfants  d’Israél  s’approchérent  et  il  leur  manda 
tout  ce  que  Yahvé  leur  (9)  avait  ordonné  sur  la  montagne  (l0)  du  Sinai. 

33  Quand  Moíse  eut  achevé  de  parler  avec  eux,  il  mit  un  voile  sur  son 
visage. 

34  Lors  done  que  Moíse  entrait  en  présence  de(n)  Yahvé  pour  parler  avec 
Lui,  il  ótait  son  voile  (jusqu’á)(12)  la  sortie(13);  puis  il  sortait  et  disait 
aux  enfants  d’Israél  ce  qu’on  lui  avait  commandé. 

35  Les  enfants  d’Israél  voyaient  le  visage  de  Moíse  et  que  brillait  (14) 
l’éclat  de  la  gloire  du  visage  de  Moíse.  Alors  Moíse  remettait  le(15) 
voile  sur  son  visage  jusqu’á  ce  qu’il  rentre  pour  parler  avec  Lui. 


(‘)  M:  «(lá)  devant». 

(2)  M:  «de  nourriturc». 

(3)  Expression  qui  désigne  les  Dix  Commandements. 

(4)  M:  «au  moment  oú  il  descendait  de». 

(5)  M:  «(il  ne  savait  pas)  qu’ils  louaient  Téclat  de  son  visage». 

(6)  M:  «(voici  qu’)ils  louaient  Téclat  de  son  visage». 

(7)  M:  «et  ils  eurent  peur  de  s’approcher». 

(K)  M:  «du  peuple  de  la  communauté». 

O  M:  «leur  (avait)». 

(,u)  M:  «(tout  ce  que)  la  Parole  de  Yahvé  lui  avait  dit  sur  la  montagne». 
(n)  M:  «et  á  Tentrée  de  Moi'se  devant». 

C2)  Nous  corrigeons  le  texte  qui  a:  «de  la  sortie». 

(13)  M:  «jusqu’á  sa  sortie;  et  il  sortait  et  parlait». 

(,4)  M:  «ils  louaient  Téclat  sur  le  visage  de»  ( ou :  «l’éclat  du  visage  de»  ?). 
(15)  M:  «et  Moi'se  remettait  ('hzr)  le». 


384 


N  EOFITI  I 


Ex  35,  1-12 


CHAPITRE  XXXV 

1  Moíse  rassembla  toute  la  communauté  (l)  des  enfants  d’Israél  et  leur 
dit:  «Voici  les  choses  que  Yahvé  (2)  a  commandé  de  faire. 

2  Durant  six  jours  tu  feras  (:i)  le  (ton)  travail;  le  septiéme  sera  saint 
pour  vous,  sabbat  de  repos  devant  Yahvé.  Quiconque  fera  du  travail 
en  ce  jour  sera  mis  á  mort. 

3  Le  septiéme  jour  vous  n'allumerez  de  feu  en  aucun  endroit  de  vos 
habitations.» 

4  Moíse  parla  á  toute  la  communauté  des  enfants  d’Israél,  en  disant: 
«Voici  ce  que  Yahvé  (2)  a  ordonné,  en  disant: 

5  Recevez  (4)  une  offrande  de  séparation  pour  le  nom  (G)  de  Yahvé. 
Tout  homme  dont  le  coeur  la  donne  volontairement,  apportera  comme 
offrande  séparée  pour  Yahvé,  or,  argent  et  bronze, 

6  pourpre  violette,  écarlate,  pourpre  teint  cramoisi  précieuse,  fin  lin  et 
poils  de  chévre; 

7  peaux  de  béliers  teintes  en  rouge  (ü),  peaux  de  sasgonin  (7)  et  bois 
d’acacia; 

8  l’huile  O  pour  Péclairage  et  aromates  (9)  pour  Phuile  de  Ponctionp0) 
et  pour  Pencens  aromatique; 

9  des  pierres  précieuses  et  des  pierres  á  sertir  pour  les  enchásser(n)  sur 
Téphod  et  le  pectoral. 

10  Puis  que  viennent(12)  tous  les  sages  de  coeur  (13)  qu’il  y  a  parmi  vous 
et  qu’ils  fassent  tout  ce  que  Yahvé  (2)  a  ordonné: 

1 1  le  tabernacle,  son  rideau  (14)  et  sa  couverture,  ses  agrafes,  ses  tables,  ses 
planches,  ses  colonnes  et  ses  bases; 

12  Parche  et  ses  barres,  le  propitiatoire  et  le  voilc  de  draperie, 

(')  M:  «le  peuple  de  la  communauté». 

(*)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(')  M:  «sera  fait».  Cette  vanante  est  rattachée  par  erreur  a:  «Quiconque  fera». 

(4)  M:  «Preñez». 

0)  M:  «devant». 

(6)  i.e.  tannées. 

(  )  Cf  25,  5. 

(*)  I:  «de  Thuile». 

O  I:  «des  parfums». 

(,ü)  M:  «aromates,  Thuile  d’onction». 

(")  M:  «pour  en  incruster  Téphod  et  le  pectoral». 

(12)  M:  «entrent». 

(13)  Dans  Tancien  Israel,  le  coeur  était,  avant  tout,  siége  de  connaissance. 

(u)  M:  «sa  tente». 


30.  ÉXODO 


385 


Ex  35,  13-23 


N  EO  F I T  1  I 


13  la  table  et  ses  barres,  tous  ses  ustensiles  et  Tarrangement  du  pain  de 
proposition; 

14  le  candélabre  de  l’éclairage  (et  ses  accessoires,  ses  lampes  et  l’huile 
d’éclairage, 

15  l’autel  de  l’encens  et  ses  barres,  l’huile  de  l’onction,  l’encens  aromati- 
ques  et  le  rideau  de  la  porte  á  Tentrée  du  tabernacle)  (l); 

16  l’autel  de  l’holocauste,  son  treillis  de  bronze,  ses  barres,  tous  ses 
ustensiles,  le  bassin  avec  sa  base; 

17  les  rideaux  du  parvis  avec  ses  colonnes  et  leurs  bases  (2)  et  la  tenture 
de  la  porte  du  parvis; 

18  les  piquets  du  tabernacle  et  les  piquets  du  parvis  avec  leurs  chevil- 
les  O; 

19  les  vétements  liturgiques  pour  officier  á  Tintérieur  du  (A)  sanctuaire;  les 
vétements  sacrés  pour  le  prétre  Aaron  et  les  vétements  de  ses  fíls  pour 
le  Service  liturgique  (5).» 

20  Et  toute  (ü)  la  communauté  des  enfants  dTsraél  se  retira  de  la  présence 
de  Moise. 

21  Puis  vinrent  tous  ceux  que  leur  coeur  portait  á  étre  généreux  (7),  et 
tous  ceux  dont  Tesprit  les  poussait  á  étre  généreux  apportérent  l’of- 
frande  séparée  (8)  pour  Yahvé,  pour  la  fabrication  de  la  Tente  de 
Réunion,  pour  tout  le  cuite  et  pour  les  vétements  sacrés  (9). 

22  Et  tous  les  hommes  vinrent  accompagnés(lu)  des  femmes;  tous  ceux 
que  leur  coeur  poussait  á  étre  généreux  apportérent  des  chaines(M),  des 
pendants  d’oreilles,  des  anneaux,  des  émeraudes  (l2)  et  toute  espéce 
d’objets  en  or,  ainsi  que  tous  ceux  qui  avait  voué  de  Por  (=  balancé 
leur  balancemenl  d’or)  pour  le  nom  de  Yahvé. 

23  Et  quiconque  se  trouvait  avoir  de  la  pourpre  violette,  écarlate,  de  la 
pourpre  teint  cramoisi  précieuse,  fin  lin  retors  et  poils  de  chévre,  peaux 
de  moutons  teintes  en  rouge  (1:1),  peaux  de  sasgonin ,  Tapporta. 

(')  Omis  dans  le  texte,  mais  rajouté  en  marge. 

(2)  M:  «leurs  barres»  (variante  prob.  déplacée). 

(3)  M:  «et  leurs  verrous». 

(4)  I:  «dans  le  (sanctuaire)». 

(5)  M:  +«devant  Luí  dans  le  souverain  sacerdoce». 

H  M:  «(tout)  le  peuple». 

()  M:  «fut  grand». 

(8)  M:  «(tous  ceux)  dont  Pespnt  les  poussera  á  étre  généreux  apporteront  l’of- 
frande  (séparée)».  (Aprés  «apporteront»,  on  lit  un  dy,  sans  doute  fautif.) 

(9)  M:  «et  pour  les  vétements  du  sanctuaire». 

(10)  M:  «avec  les  femmes». 

(n)  M:  «des  chaines»  (syryn). 

(,2)  M:  «des  broches»  (que  portaient  les  femmes  sur  la  poitrine).  Cf  Jastrow,  758. 

(,3)  Tannées. 


386 


N  EO  F I T  1  i 


Ex  35,  24-33 


24  Quiconque  avait  mis  de  coté  une  offrande  de  séparation  d’argent  et  de 
bronze,  apporta  Poffrande  séparée  pour  Yahvé  et  quiconque  se  trou- 
vait  avoir  du  bois  d’acacia  pour  tout  ouvrage  du  cuite  ('),  Papporta. 

25  Toutes  les  femmes  qui  étaient  hábiles  (2)  de  leurs  mains  (3)  filérent 
la  pourpre  violette,  écarlate,  la  pourpre  teint  cramoisi  précieuse  et  le 
lin  fin. 

26  Et  toutes  les  femmes  dont  le  coeur  les  poussa  á  étre  généreuses  (J) 
filérent  avec  habileté  les  poils  de  chévre. 

27  Les  chefs  apportérent  des  pierres  précieuses  et  les  pierres  á  sertir  pour 
l’éphod  et  le  pectoral  (5), 

28  les  aromates  et  Phuile  pour  Péclairage,  pour  l’huile  de  Ponction  et  pour 
Pencens  aromatique  ((i). 

29  Tous  les  hommes  et  toutes  les  femmes  dont  le  coeur  les  poussa  á 
apporter  volontairement  (7)  (quelque  chose)  pour  toute  oeuvre  que 
Yahvé  (8),  par  Pintermédiaire  de  Moíse,  avait  ordonné  de  faire,  ap¬ 
portérent  -les  enfants  d’Israél —  une  offrande  volontaire  (9)  pour  le 
nom  de  Yahvé. 

30  Puis  Moíse  dit  aux  enfants  d’Israél:  «Voyez  que  Yahvé  a  désigné  du 
nom  de  maitre(10)  Besaleél,  fils  d’Our,  fíls  de  Hour,  de  la  tribu  des  fils 
de  Juda, 

31  et  lui  a  confié  un  esprit  saint  (n)  de  devant  Yahvé,  de  Science,  de 
sagesse,  de  savoir,  pour  tout  travail; 

32  pour  enseigner  (les  arts)(12)  et  pour  travailler  dans  le  travail  (13)  de  Por, 
de  Pargent  et  du  bronze  (14); 

33  dans  le  travail  des  pierres  précieuses  pour  (les)  enchásser(15),  dans  la 
menuiserie  du  bois,  pour  travailler  en  toutes  sortes  de  travaux  d’art. 

(')  M:  «oeuvre  de  cuite». 

(2)  Litt:  «sage  de  coeur  avec  ses  mains». 

C)  M:  «sagesse  (de  coeur  en  ses  mains)».  Cf  35,  35. 

(4)  MI:  «(dont  le  coeur)  fut  grand»  (i.e.  généreux). 

M  2:  «sur  el  les». 

O  M:  «(pierres)  á  sertir  pour  en  incruster  Péphod  et  le  pectoral». 

(6)  Litt:  «des  aromates»  (id  en  1). 

(7)  M:  «dont  le  coeur  fut  grand». 

(M)  M:  «la  Parole  de  Yahvé».  A  Paide  de  la  consonne  initiale  de  cette  variante 
et  celle  des  trois  variantes  suivantes,  le  copiste  a  indiqué  son  nom  en  acrostiche: 
Menahem. 

(9)  M:  «une  offrande  volontaire»  (nsybh). 

(,0)  M:  «voyez,  voici  que  la  Parole  de  Yahvé  a  oint  et  appelé  d’un  nom  hono¬ 
rable  Besaleél». 

(")  M:  «de  Science». 

(,2)  Litt:  «artistes».  Mais  le  texte  semble  fautif:  cf  TM  et  31,  4. 

(,3)  M:  «le  travail  de  Por  et  de  Pargent,  le  travail  du  bronze». 

(14)  I:  «et  de  Pargent  et  du  bronze». 

(15)  M:  «dans  la  gravure  des  pierres  précieuses  á  sertir». 


387 


Ex  35,  34-36,  5 


NEOFITI 


34  II  lui  a  aussi  mis  dans  le  coeur,  á  lui  et  á  Oholiab,  fils  d’Akhisamac, 
de  la  tribu  des  fils  de  Dan,  le  don  d’enseigner. 

35  II  les  (])  a  remplis  d'habileté  (2)  pour  exécuter  toute  espéce  de  travail  (:í) 
d’ébéniste  et  artiste,  de  brodeur  de  pourpre  violette,  écarlate,  pourpre 
teint  cramoisi  précieuse  et  lin  fin,  de  tisserands,  (bref)  artisans  de  tous 
métiers  et  maitres  es  arts.» 


CHAPITRE  XXXVI 

1  Besaleél,  Oholiab  et  tout  homme  habile  (4)  en  qui  Yahvé  avait  mis 
Science  (5)  et  sagesse  pour  savoir  faire  tout  (6)  le  travail  pour  le  (Servi¬ 
ce)  (7)  du  sanctuaire  firent  selon  tout  ce  que  Yahvé  (8)  avait  ordonné. 

2  Et  Mo'ise  appela  Besalccl  et  Oholiab  et  tout  homme  habile  (9)  dans  le 
coeur  de  qui  Yahvé  avait  placé  Thabileté,  tous  ceux  que  leur  coeur 
poussait  á  s’associer  á  l’oeuvre  pour  rexécuter(10). 

3  lis  prirent  d’au-devant  de  Moi’se  toutes  les  offrandes  que  les  enfants 
d’Israél  avaient  séparées(n)  pour  l’oeuvre  du  cuite  du  sanctuaire,  pour 
l’exécuter.  Et  ceux-ci  lui  apportaient  encore  chaqué  matin  des  offran¬ 
des  volontaires(12). 

4  Alors  s’en  vinrent  tous  les  experts(13)  qui  travaillaient  aux  diverses 
taches f14)  du  sanctuaire,  chacun  du  travail  qu’il  était  en  train  de  faire, 

5  et  ils  dirent(15)  á  Moise:  «Le  peuple  apporte  plus  que  ne  requiert 
Texécution  de  l’oeuvre  que  Yahvé  (H)  a  prescrit  de  faire.» 


(')  Litt:  «il  remplit  avec  eux»:  le  targumiste  ayant  lu  * ittam  («avec  eux»)  á  la 
place  de  ’ oíam  du  TM. 

i12)  Litt :  «la  Science  dans  leur  coeur»;  M:  «Science  de  coeur». 

(3)  I:  «(pour  travailler)  en  toute  espéce  de  travaux». 

O  Litt:  «sage  en  son  coeur»;  I:  «sage  de  coeur». 

(5)  M:  «sage  de  coeur,  en  qui  la  Parole  de  Yahvé  avait  mis  la  sagesse». 

(6)  I:  «(savoir  travailler)  en  tout». 

(7)  Dans  le  texte:  «des  serviteurs»  (des  ñdéles,  au  sens  cultuel). 

D  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

O  Litt:  «sage  de  coeur». 

(I0)  M:  «avec  tout  homme  habile  (litt:  sage  de  coeur)  dans  le  coeur  de  qui  la 
Parole  de  Yahvé  avait  placé  la  sagesse;  tous  ceux  dont  le  coeur  était  grand  pour 
s'ássocicr  á  l’oeuvre  et  Pexécuter». 

(“)  M:  «avaient  apportées». 

(12)  M:  «et  ceux-ci  lui  apportaient  encore  des  offrandes  volontaires  chaqué 
(matin)». 

(,3)  M:  «ceux-  lá  (qui)». 

(14)  M:  +  «du  travail»  (ou:  «Service»). 

O5)  Litt:  «et  ils  disent». 


388 


N  EOFITI  I 


Ex  36,  6-18 


6  Moíse  donna  un  ordre  et  on  fit  passer  (')  une  proclamaron  dans  le 
camp,  en  disant:  «Qu’hommes  et  femmes  ne  fassent  plus  de  travail 
pour  foffrande  du  sanctuaire!»  Et  le  peuple  s’abstint  (2)  d’apporter 
(davantage). 

7  Le  travail  (apporté)  était  suffisant  pour  toute  la  tache  qu’il  y  avait  á 
faire  et,  une  fois  faite,  il  en  resta. 

8  Tous  les  plus  experts  des  artisans  de  l’oeuvre  firent  la  tente,  avec  dix 
tentures  de  fin  lin  retors,  de  pourpre  violette,  écarlate,  pourpre  teint 
cramoisi  précieuse;  ils  les  firent  avec  des  figures  (3),  oeuvre  d’artiste. 

9  Longueur  de  chaqué  tenture:  vingt-huit  coudées  (4),  et  la  largeur: 
quatre  coudées  pour  chaqué  tenture  0).  Méme  dimensión  pour  toutes 
les  tentures. 

10  11  joignit  cinq  tentures  Tune  á  fautre,  puis  il  joignit  (les)  cinq  (autres) 
tentures  Tune  á  fautre. 

1 1  Puis  il  fit  des  ganses  de  pourpre  violette  á  f extrémité  de  la  tenture 
extérieure,  á  f endroit  de  la  jonction;  il  fit  de  méme  á  fextrémité  de  la 
tenture  extérieure,  pour  le  deuxiéme  point  de  jonction. 

12  II  fit  cinquante  ganses  pour  une  tenture  et  il  fit  cinquante  ganses  á 
fextrémité  de  la  tenture  qui  se  trouve  á  fautre  point  de  jonction;  les 
ganses  étaient  dirigées  (6)  fuñe  vers  fautre. 

13  Puis  il  fit  cinquante  boucles  d’or  et  il  attacha  les  tentures  fuñe  á  fautre 
avec  les  boucles  et  la  tente  forma  un  tout. 

14  II  fit  des  tentures  en  poils  de  chévre,  comme  couvertures  pour  étendre 
sur  le  tabernacle;  il  fit  onze  tentures  (7). 

1  5  La  longueur  d’une  tenture  était  de  trente  coudées  et  la  largeur  d’une 
tenture  de  quatre  coudées;  méme  dimensión  pour  les  onze  tentures. 

16  II  joignit  á  part  cinq  tentures  (et  les  six  autres  tentures  á  part)  (H). 

17  Puis  il  fit  cinquante  ganses  aux  extrémités  de  la  tenture  extérieure,  au 
point  de  jonction,  et  il  fit  cinquante  ganses  á  fextrémité  de  la  tenture, 
au  deuxiéme  point  de  jonction. 

18  II  fit  les  cinquante  broches  de  bronze  pour  attacher  la  tente,  en  sorte 
qu’elle  devienne  un  tout. 


(')  M:  «on  fit  passer»  {litt:  «ils  firent  sortir»). 

(2)  M:  «mirent  fin»  (á  l’action  cTapporter). 

(3)  Ou  bien:  «brodées». 

(4)  Le  texte  ajoute:  «en  coudées»,  mais  I  ne  retient  pas  cette  lecture. 

É)  M:  «coudées  (en  coudées)  de  (chaqué)  tenture». 

f)  M:  «les  ganses  étaient  apparentes». 

(7)  Texte:  «vingt  -et-une»  tentures  (sans  doute  fautif)- 
(“)  Omis  dans  le  texte,  mais  transcrit  en  marge. 

M:  «II  joignit  á  part  cinq  tentures,  correspondant  aux  cinq  livres  de  la  Loi, 
et  six  tentures  á  part,  correspondant  aux  six  sections  (sedarim)  de  la  Mishnah». 


389 


Ex  36,  19-33 


N  EO  F I T  I  I 


19  Puis  il  fit  pour  la  tente  une  couverture  en  peaux  de  béliers  teintes  en 
rouge  (*)  et,  par-dessus,  une  couverture  en  peau  de  sasgonin. 

20  II  fit,  en  bois  d’acacia,  les  planches  verticales  pour  la  tente  (2). 

21  La  longueur  des  planches  était  de  dix  coudées  et  la  largeur  de  chaqué 
planche,  une  coudée  et  demie. 

22  Chaqué  planche  avait  deux  tenons  s’ajustant  Pun  á  Pautre.  II  fit  ainsi 
pour  toutes  les  planches  du  tabernacle. 

23  11  fit  les  planches  pour  le  tabernacle,  vingt  planches  du  cote  sud,  vers 
le  midi. 

24  II  fit  quarante  bases  d’argent  sous  les  vingt  planches;  deux  bases  sous 
une  planche  pour  ses  deux  (tenons)  (3)  et  deux  bases  sous  Pautre 
planche  pour  ses  deux  (tenons)  (3). 

25  Et  pour  le  deuxiéme  cóté  du  tabernacle,  pour  le  cote  nord,  vingt 
planches, 

26  ainsi  que  leurs  quarante  bases  d’argent:  deux  bases  sous  une  planche, 
et  deux  bases  sous  Pautre  planche. 

27  Pour  la  partie  arriére  du  tabernacle,  á  Poccident,  il  fit  six  planches. 

28  II  fit  deux  planches  pour  les  cotés  du  tabernacle,  á  sa  partie  arriére  (J). 

29  Elles  se  correspondaient  (5)  par  la  partie  inférieure  et  ensemble  se 
correspondaient  á  la  partie  supérieure,  á  Pintérieur  d’un  anneau:  ainsi 
fit-il  pour  les  deux,  sur  leurs  deux  cotes  (6). 

30  II  y  avait  huit  planches  avec  leurs  bases  d’argent,  (soit)  seize  bases; 
deux  bases  sous  chaqué  planche. 

31  II  fit  les  traverses  (7)  de  bois  d’acacia:  cinq  pour  les  planches  d’un  cóté 
du  O  tabernacle, 

32  et  cinq  traverses  pour  les  planches  du  second  cóté  (9)  du  tabernacle  et 
cinq  traverses  pour  les  planches  du  cóté  du  tabernacle,  á  la  partie 
arriére(lü),  á  Poccident. 

33  II  fit  la  traverse  médiane  (qui  passait)(n)  au  milieu  des  planches(12), 
d’un  cóté  á  l’autre. 

(')  Tannées. 

(2)  Litt:  «les  tentes»  ou  «sa  tente».  Sans  doute  corriger  et  lire:  «la  tente».  Cf  26,  15. 

(3)  Ainsi  lit-on  en  I  et  26,  19.  Texte:  «ses  deux  cotés». 

(4)  M:  «sur  les  versants  á  l’ouest». 

(')  M:  «se  voyaient». 

(K)  C’est-á-dire,  aux  deux  angles. 

(')  M:  «traverses»  ('ryhyn). 

(H)  M:  «pour  les  planches  des  cotes  du». 

(H)  M:  «des  cotés  du». 

(10)  I:  «pour  sa  partie  arriére». 

M:  «sur  les  versants». 

(“)  Texte  prob.  corrompu:  «servant»;  cf  26,  28. 

(’2)  M:  «pour  passer  entre  les  planches». 


390 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  36,  34-37,  8 


34  Les  planches,  il  les  revétit  d’or  et  il  fit  en  or  leurs  anneaux  comme 
emplacements  (l)  pour  les  traverses  et  il  recouvrit  d’or  les  traverses  (2). 

35  II  fit  le  voile  de  pourpre  violette,  écarlate,  de  pourpre  teint  cramoisi 
précieuse  et  de  fin  lin  retors:  il  le  (3)  fit,  oeuvre  d’artiste,  avec  des 
figures  brodées. 

36  II  fit  pour  lui  quatre  colonnes  d’acacia  et  il  les  recouvrit  d’or,  avec  leurs 
crochets  (*)  d’or.  Puis  il  fondit  pour  elles  quatre  bases  d’argent. 

37  II  fit  un  rideau  (5)  pour  la  porte  de  la  tente,  de  pourpre  violette, 
écarlate,  de  pourpre  teint  cramoisi  précieuse  et  de  fin  lin  retors,  oeuvre 
de  brodeur, 

38  ainsi  que  ses  cinq  colonnes  et  leurs  crochets  (6)  et  il  recouvrit  d’or  leurs 
chapiteaux  et  leurs  cercles  (7);  (et  il  fit)  leurs  cinq  bases  de  bronze. 


CHAPITRE  XXXVII 

1  Besaleél  fit  l’arche  en  bois  d’acacia,  d’une  longueur  de  deux  coudées  et 
demie  et  d’une  largeur  d'une  coudée  et  demie,  tandis  que  la  mesure  de 
sa  hauteur  était  d’une  coudée  et  demie. 

2  II  la  recouvrit  d’or  pur  au-dedans  et  au-dehors  et  il  lui  fit  une  moulure 
d’or  tout  autour. 

3  II  fondit  pour  elle  quatre  anneaux  d’or  sur  les  quatre  angles:  deux 
anneaux  sur  un  coté  et  deux  anneaux  sur  l’autre  coté. 

4  II  fit  des  barres  en  bois  d’acacia  et  les  recouvrit  d’or. 

5  Puis  il  introduisit  les  barres  dans  les  anneaux  sur  les  cotés  de  Parche, 
pour  transporter  (K)  Parche. 

6  II  fit  le  propitiatoire  d’or  pur:  sa  longueur  était  de  deux  coudées  et 
demie  et  sa  largeur  d'une  coudée  et  demie. 

7  Puis  il  fit  deux  chérubins  O  en  or.  II  les  fit  d’or  battu,  des  deux  cotés 
du  propitiatoire, 

8  un  chérubin  á  cette  extrémité,  de  ce  coté-ci,  et  un  autre  chérubin  á  cette 
extrémité,  de  ce  cóté-lá;  il  fit  les  chérubins  du  propitiatoire  (10),  sur  ses 
deux  extrémités. 

(■)  Lili:  «endroits». 

(2)  M:  «les  traverses»  ('ryhyh). 

(')  I:  «les». 

(4)  M:  «leurs  crochets». 

(5)  M:  «une  couverture». 

(6)  M:  «crochets»  (clous). 

(;)  M:  «leurs  couvertures  (?)». 

(H)  M:  «pour  porter». 

Ó  M:  «images». 

(,u)  C’est-á-dire:  «faisant  corps  avec  lui,  d’une  seule  piéce». 


391 


Ex  37,  9-25 


NEOFITI  1 


9  Les  chérubins  étendaient  leurs  ailes  vers  le  haut,  ombrageant  de  leurs 
ailes  le  propitiatoire,  leurs  visages  tournés  l’un  vers  l’autre;  les  faces 
des  chérubins  étaient  en  direction  du  propitiatoire. 

10  Puis  il  fit  la  table  en  bois  d'acacia:  sa  longueur  était  de  deux  coudées, 
sa  largeur  d’une  coudée,  tandis  que  la  mesure  de  sa  hauteur  était  d’une 
coudée  et  demie. 

11  II  la  recouvrit  d’or  pur  et  lui  fit  une  moulure  d’or  tout  autour. 

12  II  lui  fit  tout  autour  un  encadrement  d’une  palme  et  il  fit  á  l’encadre- 
ment  une  moulure  d’or  tout  autour. 

13  II  fondit  pour  elle  quatre  anneaux  d’or  et  plaga  les  anneaux  sur  les 
quatre  angles  de  ses  quatre  pieds. 

14  Les  anneaux  étaient  en  face  de  l’encadrement,  comme  emplacements 
desbarres  pour  transporter  (])  la  table. 

15  Puis  il  fit  les  barres  en  bois  d’acacia  et  les  recouvrit  d'or,  pour  trans¬ 
porter  (*)  la  table. 

16  II  fit  aussi  les  ustensiles  qui  sont  sur  la  table,  les  plats,  les  écuelles  (2), 
les  tasses  et  les  gobelets  dont  on  ferait  usage  (3),  d’or  pur. 

17  Puis  il  fit  le  candélabre  d’or  pur;  il  fit  le  candélabre  d’or  martelé,  sa 
base  et  son  füt;  ses  cálices,  ses  boutons  et  ses  fleurs  en  (sortaient)  (4). 

18  Six  branches  sortaient  de  ses  cótés,  trois  branches  du  candélabre  d’un 
cóté  et  trois  branches  du  candélabre  du  second  cóté. 

19  II  avait  trois  cálices  sculptés  sur  un  bras,  bouton  et  fieur;  ainsi  pour  les 
six  branches  qui  sortaient  du  candélabre. 

20  Et  sur  le  candélabre  (5),  il  y  avait  quatre  cálices  sculptés,  avec  leurs 
boutons  et  leurs  fleurs: 

21  un  bouton,  faisant  corps  avec  lui,  sous  une  paire  de  branches  et  un 
bouton,  faisant  corps  avec  lui,  sous  l’autre  paire  de  branches,  (ainsi) 
pour  les  six  branches  qui  en  sortaient. 

22  Ses  boutons  et  ses  branches  faisaient  corps  avec  lui  (6):  le  tout,  une 
seule  piéce  martelée  d’or  pur. 

23  Puis  il  fit  les  sept  lampes,  leurs  mouchettes  et  leurs  plateaux,  d’or  pur. 

24  II  le  fit  d’un  centenaire  (7)  d’or  pur  avec  tous  ses  accessoires. 

25  II  fit  l’autel  de  l’encens,  en  bois  d’acacia:  sa  longueur  était  d’une 
coudée  et  sa  largeur  d’une  coudée,  (il  était)  carré  et  la  mesure  de  sa 
hauteur  était  de  deux  coudées.  (De  lui)  (tí)  sortaient  les  comes. 

0)  M:  «pour  porter». 

(2)  I  et  M:  «ses  écuelles». 

O  M:  «avec  quoi  on  ferait  l’onction». 

O  Dans  le  texte  et  í:  «seront».  Cf  25,  31. 

(5)  C’est-á-dire,  sur  son  füt. 

(6)  M:  -h«sur  lui». 

O  Cf  25,  39. 

O  i.e.  faisaient  corps  avec  lui.  M:  «elles  (sortaient)  de  lui  et  étaient  sur  lui». 


392 


N  EO  F 1 T  1  I 


Ex  37,  26-38,  10 


26  II  le  recouvrit  d’or  pur,  ses  couvertures,  ses  parois,  tout  autour,  et  il 
lui  fit  une  moulure  d’or  tout  autour. 

27  II  lui  fit  deux  anneaux  d’or  au-dessous  de  la  moulure,  aux  deux  angles, 
sur  ses  deux  cótés,*  comme  emplacements  pour  les  barres  avec  lesquel- 
les  le  transporter  (‘). 

28  II  fit  les  barres  en  bois  d’acacia  et  les  recouvrit  d’or. 

29  II  fit  l  huile  de  l’onction  sainte  et  l’encens  aromatique,  pur,  oeuvre  de 
parfumeur  (2). 


CHAPITRE  XXXVIII 

1  II  fit  l’autel  de  l’holocauste  en  bois  d’acacia:  sa  longueur  était  de  cinq 
coudées  et  sa  largeur  de  cinq  coudées;  il  était  carré  et  la  mesure  de  sa 
hauteur  était  de  trois  coudées. 

2  II  fit  ses  comes  sur  ses  quatre  angles,  á  partir  de  la  mesure  de  la 
hauteur;  ses  comes  faisaient  corps  avec  lui  (3).  II  le  recouvrit  de 
bronze. 

3  Puis  il  fit  tous  les  ustensiles  de  l’autel,  les  chaudrons,  les  pelles  (4),  les 
bois  a  aspersión,  les  fourchettes  et  les  cassolettes;  il  fit  de  bronze  tous 
ses  ustensiles  (5). 

4  II  fit  pour  I’autel  un  treillis  rétiforme,  en  bronze,  sous  le  rebord  f), 
au-dessous,  jusqu’á  son  milieu. 

5  II  fondit  quatre  anneaux  aux  quátre  angles  du  treillis  de  bronze,  comme 
emplacements  pour  les  barres. 

6  II  fit  les  barres  de  bois  d’acacia  et  les  recouvrit  de  bronze. 

7  Puis  il  introduisit  les  barres  dans  les  anneaux,  sur  les  cótés  (7)  de 
l’autel,  pour  le  porter  gráce  á  elles.  II  le  fit  creux  (8),  en  planches. 

8  II  fit  le  bassin  de  bronze  et  sa  base  de  bronze,  avec  Ies  miroirs  des 
femmes  justes  qui  priaient  á  la  porte  (9)  de  la  Tente  de  Réunion. 

9  II  fit  le  parvis  sur  le  cóté  méridional,  au  sud,  et  (il  fit)  les  rideaux  du 
parvis  de  fin  lin  retors,  de  cent  coudées. 

10  Leurs  colonnes  étaient  au  nombre  de  vingt  et  leurs  bases  au  nombre 

(')  M:  «pour  les  porter  avec  elles». 

(2)  M:  «de  parfumeur»  (mélangeur). 

(:‘)  M:  «de  lui  et  en  lui  seront  (ses  comes)». 

(4)  M:  «ses  chaudrons  (plats  ?,  encensoirs  ?)  et». 

(r>)  M:  «ses  bois  á  aspersión  et  les  fourchettes,  cassolettes  et  tous  ses  ustensiles». 

(h)  M:  «du  treillis». 

O  M:  «sur  le  cóté». 

O  M:  «...pour  les  porter  (sic);  creux». 

O  M:  «avec  les  miroirs  des  femmes  chastes  qui  vivaient  retirées  á  la  porte  de». 


393 


Ex  38,  11-20 


N  EOFITI  I 


de  vingt,  de  bronze.  Les  crochets  (*)  des  colonnes  et  leurs  cercles  (2) 
étaient  d’argent. 

]  1  Du  cote  nord,  il  y  avait  cent  coudées  (de  tentures);  leurs  colonnes 
étaient  au  nombre  de  vingt  et  leurs  bases  au  nombre  de  vingt,  de 
bronze;  les  crochets  des  colonnes  et  leurs  cercles  (!)  étaient  d’argent. 

12  Du  coté  ouest,  il  y  avait  des  tentures  de  cinquante  coudées;  leurs 
colonnes  étaient  au  nombre  de  dix  et  leurs  bases  au  nombre  de  dix.  Les 
crochets  (:í)  des  colonnes  et  leurs  (cercles)  (4)  étaient  d’argent. 

13  Du  coté  oriental,  á  Test,  cinquante  coudées. 

14  Les  tentures  d’un  coté  (de  la  porte)  étaient  de  quinze  coudées,  leurs 
colonnes  au  nombre  de  trois  et  leurs  bases  au  nombre  de  trois. 

15  De  l’autre  coté,  (soit)  de  part  et  d’autre  de  la  porte  (5)  du  parvis,  les 
tentures  étaient  de  quinze  coudées,  leurs  colonnes  au  nombre  de  trois 
et  leurs  bases  au  nombre  de  trois. 

16  Toutes  les  tentures,  tout  autour  du  parvis,  étaient  de  fin  lin  retors. 

17  Les  bases  des  colonnes  étaient  de  bronze;  les  crochets  des  colonnes  et 
leurs  cercles  (6)  d’argent  et  le  revétement  (7)  de  leurs  chapiteaux  d’ar- 
gent  et  toutes  les  colonnes  du  parvis  avaient  des  cercles  d’argent  (8). 

18  Le  rideau  (9)  de  la  porte  du  parvis  était  travail  de  broderie(10),  en 
pourpre  violette,  écarlate,  pourpre  teint  cramoisi  précieuse  et  fin  lin 
retors;  il  avait  vingt  coudées  de  longueur,  cinq  en  hauteur  et  en  lar- 
geur(n),  correspondant  aux  tentures  du  parvis. 

19  Leurs  colonnes  étaient  au  nombre  de  quatre  et  leurs  bases  au  nombre 
de  quatre,  de  bronze,  et  leurs  crochets(12),  d’argent,  le  revétement  de 
leurs  chapiteaux  et  leurs  cercles (13),  d’argent. 

20  Tous  les  piquets  du  tabernacle  et  du  parvis,  tout  autour  (l4),  étaient  de 
bronze. 


(‘)  M:  «crochets». 

(2)  M:  «leurs  crampons  (?)». 

0)  M:  «les  crochets». 

(4)  Le  texte  donne  par  erreur:  «bases». 

(5)  M:  «de  ce  cote  et  de  Tautre  (cote)  de  la  porte». 

(s)  M;  «et  les  bases  des  colonnes  étaient  de  bronze  et  les  crochets  des  colonnes 
et  leurs  crampons  (?)». 

(7)  M:  «le  revétement»  (sans  anticipation  de  suffixe). 

(")  M:  «toutes  les  colonnes  du  parvis  avaient  des  crampons  (?)  d’argent». 

(9)  M:  «et  la  couverture  de». 

('")  M:  «de  tisserand». 

(")  M:  «(vingt)  coudées  de  long  et  la  mesure  de  la  hauteur  en  large,  cinq». 

(,2)  M:  «...quatre,  de  bronze,  et  leurs  crochets». 

(,3)  M:  «et  leurs  crampons  (?)». 

(,4)  M:  «pour  tous  les  piquets  du  tabernacle  et  du  parvis  tout  autour». 


394 


N  EOFITI  I 


Ex  38,  21-27 


21  Voici  les  comptes  de  la  tente,  la  tente  du  Témoignage,  qui  furent  établis 
sur  Fordre  de  Moíse,  travail  des  Lévites  (l)  sous  la  direction  d’Itha- 
mar,  Fils  d’Aaron,  le  prétre  (2). 

22  Besaleél,  fils  d’Our,  fils  de  Hour,  de  la  tribu  (:i)  des  Fils  de  Juda,  fit  tout 
ce  que  Yahvé  avait  ordonné  á  Moíse, 

23  et,  avec  lui,  Oholiab,  fils  d’Akhisamac,  de  la  tribu  des  fils  O1)  de  Dan, 
ébéniste  et  artiste,  brodeur  de  pourpre  violette  (¿),  ¿caríate,  de  pourpre 
teint  (H)  cramoisi  précieuse  et  de  lin  fin. 

24  Tout  For  qui  fut  travaillé  (T)  pour  Foeuvre,  en  toute  espéce  de  tra¬ 
vail  (8)  du  sanctuaire  et  qui  était  or  d’offrande  de  balancement  (9),  fut 
de  vingt-neuf  talents(10)  et  sept  cent  trente  sicles,  selon  le  sicle  du 
sanctuaire. 

25  (Et  Fargent  du  cens  de  la  population  de  la  communauté  fut  de  cent 
talents  et  mille  sept  cent  soixante-quinze  sicles,  selon  le  sicle  du 
sanctuaire)  (n). 

26  (Un  teba'(]2)  pour  chaqué  (13)  tete,  (soit)  un  demi-sicle  (14)  du  sanc¬ 
tuaire  O5)  pour(16)  quiconque  avait  passé  au  recensement,  depuis 
l’áge  de  vingt  ans  et  au-dessus,  (soit)  pour  six  cent  trois  mille  cinq 
cent  cinquante  (17). 

27  Les  cent  talents  d’argent  (furent  utilisés)  pour  fondre(18)  les  bases  du 
sanctuaire  et  les  bases  du  vóile,  cent  bases  pour  cent  talents (I9),  un 
talent  pour  chaqué  base  O”'). 


(')  M:  «...la  tente  du  Témoignage,  qui  fut  ordonné  par  la  parole  de  la  bouche 
de  Moíse,  travail  des  Lévites». 

(*>  I:  «le  grand  (prétre)». 

(3)  I:  «de  la  tribu  de  Juda». 

(4)  I:  «de  la  tribu  de  Dan». 

F)  M:  «de  pourpre  violette». 

F)  M:  «et  de  couleur». 

(7)  M:  «travaillé  pour  foeuvre». 

(M)  M:  «Service  (ou  travail)  du». 

F)  TM:  tenüpháh . 

(,0)  M:  «centenaires».  Le  centenaire  équivalait  a  100  000  sesterces,  ou  á  1  talent. 
(n)  Oublié  dans  le  texte,  mais  transcrit  en  marge. 

(,2)  Soit  un  demi-sicle;  TM:  beqa\ 

(13)  M:  «par  (=  correspondant  á)  (tete)». 

(14)  I:  «sicle  des  sicles  du». 

(15)  Oublié  dans  le  texte,  mais  transcrit  en  marge. 

C6)  M:  «pour  tous  ceux  qui  avaient  passé». 

(17)  M:  «pour  soixante  (fois)  dix  mille,  plus  (et)  trois  mille». 

(,tj)  M:  «cent  centenaires  d’argent  furent  pour  fondre». 

C9)  M:  «centenaires». 

(20)  M:  «Un  talent  formant  une  base». 


395 


Ex  38,  28  39,  7 


N  EOFITI  I 


28  Avec  les  mille  sept  cent  soixante-quinze  (sicles),  il  fit  les  crochets  (') 
pour  les  colonnes,  recouvrit  leurs  chapiteaux  et  les  cerda  (2). 

29  Le  bronze  de  foffrande  de  balancement  fut  de  soixante-dix  talents  (:l) 
et  deux  mille  quatre  cents  sicles,  selon  les  sicles  du  sanctuaire. 

30  (II  en  fit)  les  bases  de  l'entrée  de  la  Tente  de  Réunion,  Tautel  de 
bronze,  son  (4)  treillis  de  bronze  et  tous  les  ustensiles  de  fautel, 

31  les  bases  du  parvis,  tout  autour,  les  bases  de  la  porte  du  parvis,  (tous 
les  piquets  du  tabernacle  et  tous  les  piquets  du  parvis)  (3),  tout  autour. 

CHAPITRE  XXXIX 

1  Avec  la  pourpre  violette,  écarlate,  la  pourpre  teint  cramoisi  précieuse, 
ils  firent  les  vétements  liturgiques  (pour  officier  dans  le  sanctuaire  et 
ils  firent  les  vétements  sacrés)  (H)  pour  Aaron,  selon  ce  que  Yahvé  (7) 
avait  ordonné  á  Moíse. 

2  II  fit  done  l’éphod  d’or,  de  pourpre  violette,  écarlate,  de  pourpre  teint 
cramoisi  précieuse  et  de  fin  lin  retors. 

3  lis  étirérent  les  lames  d’or  et  les  taillérent  (8)  en  filaments  pour  ouvra- 
ger  entre  la  pourpre  violette,  écarlate,  la  pourpre  teint  cramoisi  pré¬ 
cieuse  et  le  fin  lin,  (pour  faire)  oeuvre  d’artiste. 

4  On  lui  fit  des  épaulettes  jointes,  on  les  unit  par  leurs  deux  extrémités. 

5  La  ceinture  de  l’éphod,  qui  se  trouve  par-dessus,  faisait  corps  avec 
lui  O,  de  méme  fagon:  d’or,  de  pourpre  violette,  écarlate,  de  pourpre 
teint  cramoisi  précieuse  et  fin  lin  retors,  selon  ce  que  Yahvé  (7)  avait 
ordonné  á  Moíse. 

6  lis  travaillérent  les  pierres  précieuses,  enchássées(10)  dans  des  chatons 
d'or,  gravées  en  intaille(n),  avec  les  noms  des  enfants  dTsraél. 

7  II  les  plaga  sur  les  épaulettes  de  féphod  comme  pierres  de  souvenir(12) 


(')  M:  «tentures».  Mais  lire  prob.:  «crochets». 

(2)  M:  «et  il  recouvrit»  (wsq'). 

(3)  M:  «centenaires». 

(4)  M:  «(le  treillis)  qu’il  a»  (lili:  «qu’il  y  a  á  luí»). 

(5)  Manque  dans  le  texte  (omis  par  homoioteleuton),  mais  transcrit  en  marge. 

(6)  Omis  dans  le  texte,  mais  transcrit  en  marge. 

(7)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(8)  M:  «et  (les)  coupérent». 

(9)  Avec  l’éphod. 

(,0)  M:  «serties». 

(")  M:  «(gravure)  de  tailleur  de  sceaux  (i.e.  comme  les  lapidaires  gravent  les 
sceaux)  avec  les  noms  de». 

(,2)  I:  «de  bon  memorial». 


396 


N  EOFITI  1 


Ex  39,  8-17 


pour  les  enfants  d’Israél,  selon  ce  que  Yahvé  (J)  avait  ordonné  á 
Moise. 

8  Puis  il  fit  le  pectoral,  oeuvre  d’artiste,  á  la  fagon  de  l’éphod:  d’or,  de 
pourpre  violette,  écarlate,  de  pourpre  teint  cramoisi  précieuse  et  de  fin 
lin  retors. 

9  II  était  carré.  lis  firent  le  pectoral  doublé  (2);  sa  longueur  était  d’un 
empan  et  sa  largeur  d’un  empan;  il  était  doublé  (3). 

10  lis  le  garnirent  de  quatre  rangées  de  pierres  précieuses.  La  premiére 
rangée:  une  cornaline,  un  topaze  et  une  escarboucle,  une  rangée.  Sur 
elles  était  écrit  distinctement  le  nom  de  trois  tribus:  Rubén,  Siméon, 
Lévi. 

1 1  La  deuxiéme  rangée:  une  calcédoine,  un  saphir  et  un  «oeil-de-veau». 
Sur  elles  était  écrit  distinctement  le  nom  de  trois  tribus:  Juda,  Issachar, 
Zabulón. 

12  La  troisiéme  rangée:  une  hyacinthe,  un  béryl  (4)  et  une  émeraude.  Sur 
elles  était  écrit  distinctement  le  nom  de  trois  tribus:  Dan,  Nephtali, 
Gad. 

13  La  quatriémc  rangée:  béryl  de  la  Grande  Mer,  le  bdcllium  et  la  perle. 
Sur  elles  était  écrit  distinctement  le  nom  de  trois  tribus:  Aser,  Joseph 
et  Benjamín.  Elles  étaient  enchássées  (5)  dans  des  chatons  d’or,  dans 
leurs  garnitures. 

14  Les  pierres  avec  les  noms  des  enfants  d’Israél  étaient  douze,  d’aprés 
leurs  noms.  Elles  étaient  gravées  en  intaille  (H)  chacune  avec  son  nom, 
selon  les  douze  tribus  (7). 

1  5  Puis  ils  firent  sur  le  pectoral  des  chaines  en  or  pur,  en  forme  de  cor- 
don  (tí),  travail  en  tresse. 

16  lis  firent  deux  (chatons)  (9)  d’or  et  deux  anneaux  (10)  d’or  et  ils 
placérent  les  deux  anneaux  aux  deux  extrémités  du  pectoral. 

17  lis  placérent  les  deux  torsades  d’or  dans  les  anneaux,  aux  extrémités 
du  pectoral. 


(')  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(2)  M:  «doublé». 

(3)  VT:  «un  empan  (mal  écrit  [en  1],  prob.  par  contamination  de  psk  et  de  ptyh) 
de  longueur,  doublé». 

(4)  M:  «béryl». 

(  ')  M:  «serties». 

(6)  M:  «de  tailleur  de  sceaux»  (cf  v  6). 

(7)  M:  «d’aprés  le  nombre  des  douze  tribus  d’Israél». 

(M)  Litt:  «formant  frange»;  M:  «chaines  en  forme  de  cordon». 

(9)  II  faut  supposer  ce  mot,  le  texte  est  corrompu. 

M:  «chatons  d’or». 

(10)  M:  «et  les  (deux)  anneaux». 


397 


Ex  39,  18-27 


NEOFITI  I 


18  lis  placérent  (')  les  deux  extrémités  des  deux  torsades  dans  les  deux 
chatons  (2)  et  les  mirent  sur  les  épaulettes  de  Téphod,  sur  la  partie 
antérieure. 

19  lis  firent  deux  anneaux  cTor  et  les  mirent  aux  (3)  deux  bouts  du  pecto¬ 
ral,  sur  le  bord  intérieur  du  cote  de  l’éphod  (4). 

20  lis  fírent  deux  anneaux  d’or  et  les  mirent  sur  les  deux  épaulettes  de 
féphod,  en  bas,  sur  la  partie  antérieure,  á  son  point  d’attache  au-des- 
sus  de  la  ceinture  de  féphod. 

21  lis  attachérent  (5)  le  pectoral  par  les  anneaux  aux  anneaux  (tí)  de 
l’éphod,  pour  que  le  pectoral  ne  bouge  pas  (7)  de  dessus  féphod,  selon 
ce  que  Yahvé  (8)  avait  ordonné  á  Moise. 

22  lis  fírent  le  manteau  de  féphod,  travail  de  tisserand,  tout  (9)  de  pour- 
pre  violette; 

23  f  ouverture  du  manteau  était  au  centre;  le  rebord  (1U)  de  f  ouverture, 
tout  autour,  était  comme  l’ouverture  d'une  cotte  de  mailles  pour  qu’elle 
ne  se  déchire  point. 

24  Sur  les  bords  inférieurs  du  manteau,  ils  fírent  des  grenades  de  pourpre 
violette,  écarlate,  de  pourpre  teint  cramoisi  précieuse  (et)  de  fin  lin 
retors. 

25  Puis  ils  fírent  des  clochettes  (n)  d’or  pur  et  ils  placérent  les  clochettes 
entre  (12)  les  grenades,  sur  les  bords  inférieurs  du  manteau,  tout  autour, 
entre  les  grenades. 

26  Une  clochette  (,3)  et  une  grenade,  une  clochette  et  une  grenade,  sur  les 
bords  inférieurs  du  manteau,  tout  autour,  pour  (pouvoir)  officier, 
selon  ce  que  Yahvé  (s)  avait  ordonné  á  Moise. 

27  Puis  ils  fírent  la  tuniqueí11)  de  lin,  travail  (15)  de  tisserand,  pour  Aaron 
et  ses  fils; 

(')  M:  «et  ils  placérent  les  deux  chatons». 

(2)  M:  «(les  deux)  chatons». 

O  M:  «(deux)  anneaux  d’or  et  ils  (les)  placérent  sur». 

(4)  M:  «(sur)  le  bord  intérieur  qui  se  trouve  devant  l’éphod». 

(5)  M:  «ils  attachérent»  (autre  mot). 

(fi)  M:  «aux  anneaux». 

(7)  M:  «(pour  que  ne)  bouge  (pas)»  (vanante  graphique).  Une  partie  du  v. 
manque. 

f)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

O  M:  «de  fil  (de  pourpre  violette)». 

(,0)  M:  «rebord». 

(N)  M:  «clochettes»  (var.  graphique). 

(I2)  M:  «les  clochettes  entre». 

C3)  M:  «clochette»  ou  «clochettes»  (?). 

C4)  I:  «les  tuniques». 

(,5)  M:  «la  tunique  de  lin,  travail  de». 


398 


N  EO  F I T  l  I 


Ex  39,  28-39 


28  la  liare  de  lin  fin  el  les  couronnes,  les  mitres  de  lin  fin  et  Ies  calegons 
de  lin  fin,  lin  fin  retors  (*); 

29  la  ceinture  de  fin  lin  retors,  de  pourpre  violette  (2),  écarlate,  de  pourpre 
teint  cramoisi  précieuse,  travail  de  brodeur,  selon  ce  que  Yahvé  (3) 
avait  ordonné  á  Moíse. 

30  lis  firent  d’or  pur  la  lamelle  (du)  diadéme  du  sanctuaire  et  sur  elle  ils 
écrivirent,  d'une  écriture  gravée  en  intaille:  «Saint  pour  le  nom  de 
Yahvé  (4).» 

31  lis  y  mirent  un  cordon  de  pourpre  violette  pour  (la)  placer  sur  la  tiare, 
en  haut,  comme  Yahvé  (3)  l'avait  ordonné  á  Moíse. 

32  Ainsi  s’acheva  tout  le  travail  du  tabernacle  (5),  de  la  Tente  de  Réunion. 
Les  enfants  d’Israél  la  firent;  tout  ce  que  Yahvé  (3)  avait  ordonné  (<;) 
á  Moíse,  c’est  ainsi  qu’ils  firent. 

33  Puis  ils  apportérent  (')  (á  Moíse  le  tabernacle)  (K):  la  tente  et  tous  ses 
ustensiles,  ses  agrafes,  ses  planches,  ses  traverses,  ses  colonnes  et  ses 
bases, 

34  la  couverture  (9)  de  peaux  de  béliers  tannées,  la  couverture  de  peaux 
de  sasgona  (lu)  et  le  voile  du  rideau; 

35  Parche  du  Témoignage  avec  ses  barres  et  le  propitiatoire; 

36  la  table  avec  tous  ses  ustensiles  et  le  pain  de  proposition(n); 

37  le  candélabre  pur(12)  et  ses  lampes,  les  lampes  pour  Téclairage(13),  et 
tous  ses  accessoires  avec  l’huile  d’éclairage; 

38  l’autel  d’or,  l’huile  de  l’onction,  Tencens  aromatique,  le  rideau  de 
l’entrée  de  la  tente; 

39  l’autel  de  bronze,  son  (14)  treillis  de  bronze,  ses  barres  et  tous  ses 
accessoires,  le  bassin(15)  et  la  base  du  bassin; 

O  M:  «de  lin  fin  et  la  splendeur  le  travail  des  mitres —  de  lin  fin;  et  les  braies 
de  lin  fin;  lin  fin». 

(2)  I:  «et  de  pourpre  violette». 

(3)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(4)  M:  «saint  devant  Yahvé». 

(5)  M:  «et  s’acheva  tout  le  travail  du  tabernacle». 

C)  I:  «selon  ce  qu’avait  ordonné». 

(7)  I:  «et  vinrent»  (mais  corrigen  «et  apportérent»). 

(K)  Manque  dans  le  texte;  ajouté  par  I. 

O  M:  «la  couverture»  (variante  graphique). 

(,0)  M:  «(la  couverture)  de  peaux  de  béliers,  tannées,  et  la  couverture  de  peaux 
de  sasgonin». 

(“)  Litt:  «l’arrangement  du  pain  de  proposition». 

Mí  inverse  l’ordre  des  mots;  cf  40.  23. 

(12)  D’or  pur. 

(13)  M.  «de  Tautel». 

(14)  M:  «qu’a»  (litt:  «qu'il  y  a  á  lui»). 

O5)  M:  «son  bassin». 


399 


Ex  39,  40-40,  6 


N  EOFITI  I 


40  les  tentures  du  parvis,  les  colorines,  les  bases  et  le  rideau  de  la  porte 
du  parvis  avec  leurs  chevilles,  leurs  piquets  et  tous  les  objets  (‘)  de 
Service  du  tabernacle,  pour  la  Tente  de  Reunión; 

41  les  vétements  liturgiques  pour  officier  á  Pintérieur  du  (2)  sanctuaire,  les 
vétements  du  sanctuaire  pour  le  prétre  Aaron  et  les  vétements  de  ses 
fils  pour  officier  (:i). 

42  Selon  (4)  tout  ce  que  Yahvé  (5)  avait  ordonné  á  Moise,  ainsi  les  enfants 
d’Israel  firent  tout  le  travail. 

43  Moise  vit  toute  son  oeuvre  (tí)  et  voici  qu’ils  Pavaient  faite  (et)  qu’ils 
Pavaient  faite  ainsi  que  Yahvé  (°)  Pavait  ordonné  á  Moise.  Et  Moise 
les  bénit  et  leur  dit:  «Que  la  Shekinah  habite  dans  foeuvre  de  vos 
mains  (7)!» 


CHAP1TRE  XL 

1  Yahvé  (5)  parla  á  Moise,  en  disant: 

2  «Au  premier  mois  (8),  le  premier  du  mois,  tu  érigeras  (<J)  le  tabernacle, 
la  Tente  de  Réunion. 

3  Tu  y  placeras  Parche  du  Témoignage  et  tu  couvriras  Parche  avec  le 
voile. 

4  Puis  tu  apporteras  la  table  et  disposeras  les  pains  de  proposition(,ü); 
tu  apporteras  le  candélabre  et  tu  disposeras  ses  lampes. 

5  Tu  placeras  Pautel  d’or  pour  Pencens  devant  Parche  du  Témoignage  et 
tu  mettras(11)  le  rideau  de  la  porte  du  tabernacle  (12). 

6  Tu  mettras  Pautel  de  Pholocauste  devant  la  porte  du  tabernacle,  la 
Tente  de  Réunion. 


(')  M:  «leurs  verrous,  leurs  piquets  et  tous  les  ustensiles  de». 

(2)  M:  «dans  le  sanctuaire». 

(3)  M:  -f  «devant  Lui  dans  le  souverain  sacerdoce». 

(4)  I:  «Tout  (ce  que)». 

0)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

(ti)  I:  «Foeuvre». 

(7)  M:  «Qu’il  plaise  á  Dieu  (litt:  Qu’il  y  ait  bon  plaisir  de  devant  Yahvc)  d^ 
faire  habiter  sa  Shekinah  dans  les  oeuvres  de  vos  mains  et  que  les  nations  ne  dominent 
point  sur  les  oeuvres  de  vos  mains  pour  les  siécles  des  siécles». 

O  M:  «le  premier  jour  (du  premier  mois)». 

(9)  M:  «Moise,  érige». 

(,0)  Litt:  «et  tu  disposeras  son  arrangement»;  M:  «son  arrangement». 

(“)  l:  «mets». 

(í2)  M:  «un  rideau  pour  la  porte,  pour  la  porte  du  tabernacle». 


400 


NEOFITI  I 


Ex  40,  7-19 


7  Tu  mettras  le  bassin  entre  la  Tente  de  Réunion  et  Paute!,  et  tu  y 
mettras  de  l’eau  (l). 

8  Tu  placeras  le  parvis  lout  autour  et  tu  mettras  le  rideau  de  Pentrée  du 
parvis. 

9  Tu  prendras  Phuile  d’onction  et  tu  oindras  le  tabernacle  et  tout  ce  qui 
s’y  trouve;  tu  le  consacreras  avec  tous  ses  accessoires  et  il  sera  saint  (2). 

10  Tu  oindras  Pautel  de  Pholocauste  et  tous  ses  ustensiles;  tu  consacreras 
Pautel  et  Pautel  sera  trés  saint; 

1 1  (tu  oindras  le  bassin  et  sa  base  et  le  consacreras. 

12  Tu  feras  approcher  Aaron  et  ses  fils  de  la  porte  de  la  Tente  de  Réunion 
et  tu  les  purifieras  dans  Peau. 

13  Puis  tu  revétiras  Aaron  des  vétements  du  sanctuaire)  (3);  tu  Poindras 
et  le  consacreras  et  il  servirá  devant  moi  (4)  dans  le  souverain  sa- 
cerdoce. 

14  Tu  feras  approcher  ses  fils  et  tu  les  revétiras  de  tuniques. 

15  Tu  les  oindras  ainsi  que  tu  auras  oint  leur  pére  et  ils  serviront  devant 
moi  dans  le  souverain  sacerdoce,  et  leur  onction  leur  conférera  (J)  un 
sacerdoce  éternel  (fi)  au  long  de  leurs  géncrations. 

16  Et  Moise  le  fit.  (Selon)  (7)  tout  ce  que  Yahvé  (8)  lui  avait  ordonné, 
ainsi  fit-il. 

17  Au  premier  mois,  la  deuxiéme  année,  le  premier  du  mois  (9),  Moise 
érigea  le  tabernacle. 

1 8  Moise  érigea  le  tabernacle,  plaga  ses  bases  et  mit  (lü)  ses  planches,  plaga 
ses  traverses(n)  et  érigea  ses  colonnes. 

19  II  étendit  le  rideau (12)  sur  le  tabernacle  et  mit  la  couverture  du  taber¬ 
nacle  au-dessus  de  lui,  en  haut,  ainsi  que  Yahvé  (tí)  Pavait  ordonné  á 
Moise. 


(')  M:  «la,  en  lui,  de  Peau». 

(2)  1:  «et  il  sera». 

(3)  Omis  dans  le  texte  par  homoioteleuton. 

(4)  M:  «tu  Poindras  et  le  consacreras  et  il  me  servirá». 

(5)  Lili:  «et  il  deviendra  pour  eux»  (=  ils  auront). 

M:  «(devant  moi)  et  (leur  onction)  sera». 

I:  «(dans  le  souverain  sacerdoce)  et  (leur  onction)  sera». 

(6)  M:  «Service  éternel  (dans  le  Temple)». 

(7)  Manque  dans  le  texte;  donné  par  M. 

(K)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

O  M:  «(la)  deuxiéme  (année),  le  premier  jour  du  mois». 

()0)  I:  «et  plaga». 

(")  M:  «ses  barres». 

(,a)  M:  «(étendit)  la  Tente  de  Réunion». 


31. 


-ÉXODO 


401 


Ex  40,  20-32 


N  EOFITI  1 


20  II  prit  le  Témoignage  (le  mettant)  á  Pintérieur  de  Parche  (*)  et  plaga  les 
barres  sur  Parche  du  Témoignage  et  mit  le  propitiatoire  sur  Parche,  en 
haut. 

21  II  introduisit  Parche  á  Pintérieur  (2)  du  tabernacle,  plaga  le  voile  du 
rideau  et  (recouvrit)  (3)  Parche  du  Témoignage,  ainsi  que  Yahvé(4) 
Pavait  ordonné  á  Moise. 

22  II  plaga  la  table  dans  la  Tente  de  Reunión,  sur  le(s)  cóté(s)  (5)  du 
tabernacle,  au  nord,  á  Pextérieur  du  voile. 

23  II  disposa  sur  elle  les  pains  de  proposition  (6)  devant  Yahvé,  ainsi  que 
Yahvé  (4)  Pavait  ordonné  á  Moise. 

24  II  plaga  le  candélabre  (7)  dans  la  Tente  de  Réunion,  face  á  la  table,  sur 
le(s)  coté(s)  du  tabernacle,  au  sud. 

25  II  apporta  (8)  les  lampes  devant  Yahvé,  ainsi  que  Yahvé  (4)  Pavait 
ordonné  á  Moise. 

26  II  plaga  Pautel  d’or  dans  la  Tente  de  Réunion,  devant  le  voile. 

27  II  disposa  sur  lui  Pencens  aux  bons  parfums,  ainsi  que  Yahvé  (4)  Pavait 
ordonné  á  Moise. 

28  II  plaga  le  rideau  de  la  porte  du  tabernacle, 

29  et  plaga  Pautel  de  Pholocauste  á  la  porte  du  tabernacle  (9),  la  Tente  de 
Réunion,  et  il  disposa  sur  lui  Pholocauste  (et  roblation)(1(l),  ainsi  que 
Yahvé  (4)  Pavait  ordonné  á  Moise. 

30  II  plaga  le  bassin  entre  la  Tente  de  Réunion  et  Pautel,  il  y(M)  mit  de 
Peau(12)  pour  Pablution  ( ou  les  ablutions), 

31  et  Moise,  Aaron  et  ses  fíls  s’y  lavaient  les  mains  et  les  pieds. 

32  Quand  ils  entraient  dans  la  Tente  de  Réunion  et  quand  ils  s’appro- 
chaient  de  Pautel,  ils  se  lavaient,  ainsi  que  Yahvé  (4)  Pavait  ordonné  á 
Moise. 


(')  M:  «Et  Moise  prit  les  deux  tables  de  pierre  qui  lui  avaient  été  données  á 
Horeb  et  elles  demeuraient  comme  signe  dans  la  maison  d’instruction  (de  la  Loi) 
á  savoir  les  tables  de  Palliance,  les  tables  du  Témoignage—,  dans  Parche». 

(2)  M:  «dans  le  tabernacle». 

(3)  Le  texte  a:  «et  il  introduisit»,  par  erreur. 

(4)  M:  «la  Parole  de  Yahvé». 

C)  M:  «sur  les  cótés  de». 

(6)  Litt:  «L’arrangement  des  pains  de  proposition». 

M:  «l’ordre  (du  pain)  de  proposition». 

(7)  M:  «les  lampes». 

(*)  M:  «et  disposa». 

(9)  M:  «á  Pentrée  (ou:  á  la  porte)  du  tabernacle». 

(,0)  Omis  dans  le  texte;  donné  par  I. 

(n)  Litt:  «il  mit  lá». 

(,2)  M:  «et  il  y  mit  de  l’eau».  Ps-Jon:  «de  l'eau  vive»  (courante). 


402 


N  EOF  ITI  I 


Ex  40,  33-38 


33  II  dressa  le  parvis  tout  autour  du  tabernacle  et  de  Paute!  et  plaga  le 
rideau  de  la  porte  du  parvis.  Ainsi  Moise  acheva  le  travail. 

34  Alors  la  nuée  couvrit  la  Tente  de  Reunión  et  la  Gloire  (*)  de  la  Sheki- 
nah  de  Yahvé  remplit  (2)  le  tabernacle. 

35  Moise  ne  pouvait  entrer  dans  la  Tente  de  Réunion,  car  la  Gloire  de  la 
Shekinah  de  Yahvé  s’y  était  établie  (3)  et  la  Gloire  de  la  Shekinah  de 
Yahvé  remplissait  (4)  le  tabernacle. 

36  Quand  la  nuée  s’élevait  (5)  (de  dessus  le  tabernacle)  (6),  les  enfants 
d’Israél  se  mettaient  en  route,  dans  tous  leurs  déplacements. 

37  Mais  si  la  nuée  ne  s’élevait  pas,  ils  ne  se  mettaient  pas  non  plus  en 
route,  jusqu’au  jour  oü  elle  s’élevait. 

38  Car  la  nuée  de  la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé  se  tenait  (7)  sur  le 
tabernacle  durant  le  jour  et,  durant  la  nuit,  un  feu  était  en  elle,  aux 
yeux  de  toute  la  maison  (8)  dTsraél,  en  tous  leurs  déplacements. 


(')  M:  «et  avec  la  Gloire». 

(2)  M:  «emplit». 

(3)  M:  «demeurait». 

(4)  M:  «...la  nuée  et  avec  la  Gloire  de  la  Shekinah  de  Yahvé  remplissait». 

(5)  M:  «au  lever  de». 

(6)  Omis  dans  le  texte;  donné  par  M. 

(7)  M:  «couvrait». 

(H)  M:  «(et  le  feu)  brillait  sur  elle  toute  la  nuit,  tandis  que  toute  la  maison 
(d’Israél)  voyait». 


403 


ANEXO  II 

TRADUCCIÓN  INGLESA 


CHAPTER  I 

]  These  are  the  ñames  of  the  children  of  Israel  that  went  down  to  Egypt 
with  Jacob;  every  man  and  the  men  of  his  house  went  down: 

2  Reuben,  Simeón,  Levi  and  Judah; 

3  Issachar,  Zebulun  and  Benjamín; 

4  Dan  and  Naphtali,  Gad  and  Asher. 

5  And  all  the  persons  who  carne  forth  from  the  loins  of  Jacob  were 
seventy  persons,  and  Joseph  who  was  in  Egypt  (*). 

6  And  Joseph  died  and  all  his  brothers  and  all  that  generation. 

7  And  the  children  of  Israel  grew  strong  and  begot  children  and  mul- 
tiplied. 

8  And  a  new  king  aróse  over  Egypt  who  did  not  know  Joseph  and  did 
not  walk  in  his  laws. 

9  And  he  said  to  his  people:  Behold  the  people  (2),  the  children  of 
Israel,  have  multiplied  and  have  become  stronger  than  us; 

10  Come,  let  us  take  (3)  against  them  evil  counsels;  let  us  pass  laws 
(by  which)  we  will  reduce  them  before  they  multiply,  and  it  come  to 
pass  that  when  battle-array  occurs  they  also  be  joined  to  those  that 
hate  us  and  that  they  wage  war  against  us  and  set  over  themselves 
a  king  and  go  up  from  the  land. 

1 1  And  they  set  over  them  task-masters  so  that  they  oppress  them  with 
labours.  And  they  built  tall  cities  for  Pharaoh:  Tanis  and  Pelusium. 

12  But  the  more  they  oppressed  them  the  more  did  they  multiply,  and 
the  more  did  they  grow  strong.  And  the  Egyptians  (were)  afflicted 
before  the  people,  the  children  of  Israel. 

13  And  the  Egyptians  enslaved  the  children  of  Israel  with  rigour. 

14  And  they  made  bitter  their  lives  by  harsh  work  in  clay  and  in  brick  (4), 

(1)  M:  «as  yet  he  was». 

(2)  M:  «the  people  of». 

(:l)  M:  «now,  let  us  take  advice  on  the  secrets  of  war». 

(4)  1:  «bricks». 


407 


Ex  1,  15-2,  2 


N  EOFITI  I 


and  in  every  work  on  the  face  of  the  field  -  every  work  in  which  one 
works  with  rigour. 

15  And  the  king  of  Egypt  said  to  the  Hebrew  midwives,  the  ñame  of 
one  of  them  was  Shiphrah  (')  and  the  ñame  of  the  second  was  Puah, 

16  and  he  said:  When  you  serve  as  midwife  to  the  Hebrew  women  yon 
shall  see  (them)  upon  the  birthstools;  if  it  is  a  male  son  you  shall 
kill  him.  and  if  it  is  a  female  daughter  she  shall  live. 

17  But  the  midwives  fear  before  the  Lord  and  they  did  not  do  as  the 
king  of  Egypt  had  spoken  with  them  and  they  let  the  children  live. 

18  And  the  king  of  Egypt  called  the  midwives  and  said  to  them:  For 
what  reason  have  you  done  this  thing,  that  you  have  let  the  children 
live? 

19  And  the  midwives  say  to  Pharaoh:  Because  the  Hebrew  women  are 
not  like  the  Egyptian  women,  for  they  are  vigorous.  Before  the  mid¬ 
wife  comes  unto  them  they  pray  before  their  Father  in  the  heavens  (2) 
and  he  answers  them  and  they  bear. 

20  And  the  Lord  dealt  favourably  with  the  midwives  and  the  people 
multiplied  and  grew  strong. 

21  And  it  carne  to  pass  that  because  the  midwives  feared  before  the  Lord 
they  acquired  a  good  ñame  for  themselves  in  the  midst  (3)  of  the 
house  of  Israel  and  it  made  houses  (4)  for  them,  the  house  of  kingship 
and  the  house  of  the  high  priesthood.  Miriam  took  the  crown  of 
kingship  and  Jochebed  took  the  crown  of  the  high  priesthood. 

22  And  Pharaoh  commanded  all  his  people  saying:  Every  male  son  that 
is  born  to  the  Jews,  throw  him  into  the  river  but  keep  alive  every 
female  daughter. 


CHAPTER  II 

1  And  a  man  (5)  from  the  house  of  Levi  went  and  took  as  wife  the  daugh¬ 
ter  (6)  of  Levi. 

2  And  the  woman  conceived  and  bore  a  son  and  saw  that  he  was  hand- 
some  (7),  and  she  hid  him  three  months. 

(')  M:  «she  was  Jochebed  and  the  ñame  of  the  second  was  Puah;  she  was  Mi¬ 
riam»;  =  TJII;  cf  TJI;  cf  N  v  21. 

(-)  I;  «before  the  Lord  and  he  answers  them  and  they  bear». 

O  M:  «(in  the  midst  of)  the  generations  and  they  made  for  themselves  houses». 

O  M:  «houses  of  the  high  priesthood,  houses  of  prophecy  and  houses  of  king¬ 
ship». 

(5)  M:  «a  Levite  man  from  the  tribe  of  Levi». 

(')  M:  «(he  gave)  him  Jochebed  his  bethrothed  as  wife». 

(7)  Lit:  «good(ly)». 


408 


N  E0F1TI  I 


Ex  2,  3-13 


3  And  being  able  to  hide  him  no  longer,  she  took  for  him  a  basket 
(made)  of  bullrushes  and  daubed  it  with  bitumen  and  pitch  and  placed 
the  child  in  it  and  placed  it  in  the  meadow  beside  the  river. 

4  And  his  sister  stood  in  readiness  (J)  at  a  distance  to  know  what  would 
be  done  to  him  (2). 

5  And  the  daughter  of  Pharaoh  carne  down  to  refresh  herself  by  the 
river  and  her  maidens  walked  by  the  edge  of  the  river  (3);  and  she 
saw  the  basket  within  the  meadow  (*)  and  sent  her  maidservant  to 
fetch  it. 

6  And  she  opened  (it)  and  saw  the  child,  and  behold  the  child  (was) 
crying  and  she  had  pity  on  it  and  said:  This  one  is  from  the  children 
of  the  Hebrews. 

7  And  his  sister  said  to  the  daughter  of  Pharaoh:  Shall  I  go  and  cali 
a  nurse  from  the  Hebrew  women  for  you  and  she  shall  suckle  the 
child  for  you? 

8  And  the  daughter  of  Pharaoh  said  to  her:  Go.  And  the  maiden  (5) 
went  and  called  the  mother  of  the  child. 

9  And  the  daughter  of  Pharaoh  said  to  her:  Rear  this  child  and  suckle 
it  for  me  and  I  will  give  you  your  wages.  And  the  woman  took  the 
child  and  suckled  it. 

10  And  the  child  grew  and  she  took  him  to  the  daughter  of  Pharaoh; 
and  he  became  a  son  for  her  and  she  called  his  ñame  Moses  and  she 
said:  I  have  rescued  him  from  the  waters. 

1 1  And  it  carne  to  pass  that  in  those  days  when  Moses  had  grown  up 
he  went  out  unto  his  brethren  and  saw  their  toils  (6).  And  he  saw  an 
Egyptian  man  striking  a  Hebrew  man  from  (among)  his  brethren. 

12  And  he  looked  (7)  hither  and  thither  and  saw  that  no  one  was  there 
and  he  killed  the  Egyptian  and  hid  him  in  the  sand. 

13  And  he  went  out  the  second  day  and  behold  two  (8)  Hebrew  men 


(')  M:  «she  stood». 

O  M:  «should  be  the  end  of  the  child». 

(:|)  M:  «on  the  bank  of  the  river  and  the  young  women». 

f)  M:  «the  bullrushes». 

(5)  Thus  in  M;  in  the  text  «his  maiden». 

O  M:  «their  enslavement». 

O  M  l.°:  «...  in  a  spirit  of  prophecy  in  this  world  and  in  the  world  to  come 
and  he  saw  and  behold,  there  was  no  innocent  man  to  go  forth  from  him  and  he 
smote  the  Egyptian  and  buried  him  in  the  sand». 

M  2.ü:  «Moses  (saw)  in  the  holy  spirit  the  two  worlds  and  behold,  there  was 
no  proselyte  destined  to  arisc  from  that  Egyptian;  and  he  smote  the  Egyptian  and 
buried  him  in  the  sand». 

(8)  M:  «Dathan  and  Abiram,  Hebrew  men.  fighting». 


409 


Ex  2,  14-25 


N  EOFÍTI  I 


were  fighting  and  he  said  to  the  guilty  one:  Why,  I  pray,  do  you  strike 
your  fellow? 

14  (And  he  said)  0):  Who  has  set  you  a  lord  and  ruler  over  us?  Do  you 
mean  to  kill  me  as  you  killed  the  Egyptian?  And  Moses  was  afraid 
and  said:  Behold,  now,  the  thing  is  known  (2). 

15  And  Pharaoh  heard  this  thing  and  he  sought  to  kill  Moses;  and  Moses 
fled  from  before  Pharaoh  and  dwelt  in  the  land  of  Midian;  and  he 
sat  down  beside  a  well. 

16  And  the  lord  of  Midian  had  seven  daughters  and  they  carne  and  drew 
water  and  filled  the  watering  troughs  (3)  to  water  their  father’s  flock. 

17  And  shepherds  carne  and  drove  them  away,  and  Moses  stood  up  and 
delivered  them  and  he  watered  their  flock. 

18  And  they  carne  to  their  father  Reuel  and  he  said:  For  what  reason 
have  you  come  so  quickly  ( 1 )  this  day? 

19  And  they  say:  An  Egyptian  man  has  delivered  us  from  the  hands  of 
the  shepherds  and  he  has  also  drawn  water  for  us  and  has  watered 
our  flock  (5). 

20  And  he  said  to  his  daughters:  And  where  is  he?  Why,  I  pray,  have 
you  forsaken  the  man?  Cali  him  and  let  him  eat  (6)  food. 

21  And  Moses  began  to  dwell  by  the  man  and  he  gave  (7)  his  daughter 
Zipporah  to  Moses  as  wife. 

22  And  she  bore  a  son  and  she  called  his  ñame  Gershom  becausc  he 
said:  A  dweller  and  inhabitant  am  I  in  a  foreign  land. 

23  And  it  carne  to  pass  that  in  those  many  days  the  king  of  Egypt  died 
and  the  children  of  Israel  groaned  because  of  their  toil  and  com- 
plained;  and  their  plaint  because  of  the  toil  (H)  went  up  before  the 
Lord. 

24  And  their  plaint  was  heard  before  the  Lord;  and  the  Lord  (,J)  in  his 
good  mercies  recalled  the  covenant  (10)  he  had  sworn  with  Abraham, 
with  Isaac  and  with  Jacob. 

25  And  the  servitude  of  the  sons  of  Israel  was  manifest  before  the  Lord 
and  he  determined  in  his  word  to  redeem  them. 


(')  Missing  in  the  text. 

(-)  M:  «of  a  truth,  it  is  known». 

(;1)  M:  «watering  troughs»  - mwrkyywwth ,  the  regular  form;  N  has  mwrnth. 
(*)  Lit:  «have  you  hastened  to  come?»;  M:  «have  you  hurned». 

(5)  M:  «the  flock». 

(K)  M:  -f  «a  little»  {qlvL  erroneously  written  klvl). 

(:)  I:  «and  he  gave  over». 

(H)  M:  «their  labour». 

(”)  M:  «the  Word  of  the  Lord»  (///:  «of  the  Ñame»). 

(’“)  M:  «his  covenant». 


410 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  3,  1-8 


CHAPTER  III 

1  And  Moses  was  pasturing  the  flock  (of  his  father-in-law  Jethro,  the 
lord  of  Midian,  and  he  led  the  flock)  (l)  behind  (“)  the  wilderness  and 
he  reached  mount  Horeb  above  which  the  Glory  of  the  Shekinah  of 
the  Lord  was  revealed. 

2  And  the  ángel  (:*)  of  the  Lord  was  revealed  to  him  in  flames  of  fire 
from  the  midst  of  the  thorn  bush;  and  he  saw  and  behold,  the  thorn 
bush  (4)  was  aflame  in  the  Tire  but  the  thorn  bush  was  not  (3)  burned. 

3  And  Moses  said:  I  will  turn  aside  now  and  I  will  see  this  great  visión: 
why  (6)  the  thorn  bush  is  not  burned. 

4  And  it  was  manifest  before  the  Lord  that  Moses  had  turned  aside 
to  see,  and  the  Word  of  the  Lord  (7)  called  to  him  from  the  midst  of 
the  thorn  bush  and  said  to  him:  Moses,  Moses.  Moses  answered  in 
the  language  of  the  sanctuary  and  said:  Here  I  am. 

5  And  he  said:  Do  not  draw  nigh  hither.  Put  off  your  shoes  (8)  from 
off  your  feet  because  the  place  upon  which  you  stand  is  a  holy  place. 

6  And  he  said:  1  am  the  God  of  your  father,  the  God  of  Abraham,  the 
God  of  Isaac  and  the  God  of  Jacob.  And  Moses  hid  his  face  because 
he  was  afraid  to  look  on  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord. 

7  And  the  Lord  said:  I  ha  ve  truly  seen  (9)  the  affliction  of  my  people 
who  are  in  Egypt  and  I  have  heard  their  plaint  on  account  of  their 
oppressors  because  their  servitude(10)  is  manifest  before  me. 

8  And  I  have  been  revealed  in  my  Word  to  deliver  them  from  the  hands 
of  the  Egyptians,  to  bring  (them)  (ll)  up  from  this  land,  to  a  land 
good  and  broad,  to  a  land  bearing  good  fruits,  puré  as  milk  and 
sweet  as  honey  (l2),  to  the  land  of  the  Canaanites  and  the  Hittites  and 


(')  Omitted  in  text  by  homoiteleuton. 

(2)  I:  «in  the  way  of». 

(3)  M:  «the  same  (and  there  carne?)  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord 
(///.*  «the  Ñame»)  above  it  in  flames  of  fire». 

O  M:  «in  the  thorn  bushes». 

(6)  M:  «...  green  and  was  not  burned». 

O  M:  «why  the  thorn  bush  (is)  green  and  not  burned». 

(7)  M:  «the  angels». 

(8)  M:  «...  to  come;  draw  off  your  sandals  from  off». 

(*)  M:  «the  Word  of  the  Lord:  It  is  manifest  before  me». 

(,ü)  M:  «their  tribulations». 

(1J)  Thus  with  M;  in  the  text:  «to  bring  you  up». 

(,2)  M:  «tasty»;  cf  M  to  v  17. 


411 


Ex  3,  9-16 


N  EOFITI  I 


the  Amorites  and  the  Perizzites  and  Amorites  ('  )  and  the  Hivites 
and  the  Jebusites. 

9  And  now,  behold  the  plaint  of  the  children  of  Israel  has  come  up 
unto  me,  and  the  oppressions  with  which  the  Egyptians  oppress  them 
are  also  manifest  before  me. 

10  And  now,  come  and  I  will  send  you  to  Pharaoh  and  you  shall  bring 
my  people,  the  children  of  Israel,  as  redeemed  ones  (¿)  out  of  Egypt. 

11  And  Moses  said  before  the  Lord:  Who  am  I  that  I  should  go  unto 
Pharaoh  and  that  I  should  bring  up  (3)  the  children  of  Israel  redeemed 
from  Egypt? 

12  And  he  said:  But  I  (in)  my  Word  O,  will  be  with  you  (5)  and  this 
will  be  a  sign  that  my  Word  (tí)  has  sent  you:  when  you  have  brought 
out  the  people  from  Egypt  you  will  worship  before  the  Lord  upon 
this  mountain. 

13  And  (Moses)  (7)  said  before  the  Lord:  Behold  I  go  unto  the  children 
of  Israel  and  say  unto  them:  The  God  of  your  fathers  has  sent  me 
unto  you,  and  they  say:  What  is  his  ñame?,  what  will  I  say  to  them? 

14  And  the  Lord  (H)  said  to  Moses  (w):  I  am  who  I  am.  And  he  said: 
Thus  shall  you  say  to  the  children  of  Israel:  He  who  said  and  the 
world  was  from  the  beginning,  and  is  to  say  again  to  it:  Be!,  and  it 
will  be,  he  has  sent  me  unto  you. 

15  And  he  said  again  (10)  to  Moses:  Thus  shall  you  say  to  the  children 
of  Israel:  The  Lord,  the  God  of  your  fathers,  the  God  of  Abraham, 
the  God  of  Isaac  and  the  God  of  Jacob,  has  sent  me  unto  you.  This 
is  my  ñame  for  ever  and  this  is  my  memorial  for  all  generations. 

16  Go  and  gather  the  wise  men  of  Israel  and  say  to  them:  The  Lord,  the 
God  of  your  fathers,  has  been  revealed  to  me,  the  God  of  Abraham, 


(¡)  Sic. 

(2)  M:  «redeemed». 

(:l)  M:  «I  should  be  led  out». 

(*)  Or:  with  M:  «(my  Word)  will  be». 

(  ’)  M:  «at  your  aid  and  this  to  you»  =  TJ  I. 

(tí)  M:  «...  I  have  sent  you.  When  you  have  brought  out». 

(  )  M:  Missing  in  text  of  Targum. 

O  M:  «the  Word  of  the  Lord  to  Moses:  He  who  said  to  the  world:  Be!,  and  it 
was,  and  will  yet  say  to  it:  Be!,  and  it  will  be;  and  he  said:  Thus  shall  you  say  to  the 
children  of  Israel:  T  AM’  has  sent». 

f)  M:  «I  was  before  the  world  was  created  and  I  was  after  the  world  was  created. 
I  am  he  who  was  your  aid  in  the  captivity  of  the  Egyptians  and  1  am  he  who  is  yet  to 
be  as  your  aid  in  every  generation.  And  he  said:  Thus  shall  you  say  to  the  children 
of  Israel:  T  AM’  has  sent  me  unto  you». 

(,ü)  M:  «the  Word  of  the  Lord  to  Moses  a  second  time:  Thus...». 


412 


NEOFITI  I 


Ex  3,  17-4,  1 


Isaac  and  Jacob  (').  saying:  The  Lord  has  surely  remembered  you  (¿) 
and  what  the  Egyptians  have  done  to  you  (:i). 

17  And  I  have  determined  in  his  Word —  to  bring  you  up  from  the 
servitude  (4)  of  the  Egyptians  to  the  land  of  the  Canaanites  and  the 
Hittites  and  the  Amontes  and  the  Perizzites  and  the  Hivites  and  the 
Jebusites  to  a  land  bearing  fruits,  puré  (5)  as  milk  and  sweet  (B)  as 
honey. 

18  And  they  will  listen  to  your  voice  (7)  and  you  and  the  wise  men  of 
Israel  shall  go  unto  the  king  of  Egypt  and  you  shall  say  to  him:  The 
Lord,  the  God  of  the  Hebrews,  has  been  revealed  to  us;  and  now, 
let  us  go,  we  pray,  a  journey-distance  of  three  days  in  the  wilderness 
that  we  may  sacrifice  before  the  Lord  our  God. 

19  And  I  know  that  the  king  of  Egypt  will  not  permit  you  to  go,  not  (8) 
(cven)  from  a  hand  that  is  strong. 

20  And  I  will  send  (9)  the  plague  of  my  punishment  and  I  will  kill (10) 
the  Egyptians  by  all  my  wonders(,])  which  I  will  do  amongst  them; 
and  after  that  he  shall  let  you  go. 

21  And  I  will  give  this  people  favour  in  the  sight  of  the  Egyptians  and 
it  shall  come  to  pass  that  when  you  go  (you  shall  not  go)  (12)  empty. 

22  And  a  woman  shall  ask  of  her  fellow-inhabitant  and  of  the  neighbour 
sojourning  in  her  house  objects  of  silver  and  objects  of  gold  and 
clothing;  and  you  shall  put  them  on  your  sons  and  on  your  daughters 
and  you  shall  despoil  the  Egyptians. 

CHAPTER  IV 

1  And  Moses  answered  and  said:  And  if  (13)  they  do  not  believe  me 
and  do  not  listen  to  my  voice  because  they  will  say:  The  Lord  was 
not  revealed  to  you?  (J4). 

(')  M:  «the  God  of  Isaac,  the  God  of  Jacob». 

(2)  M:  «I  remembered  you  in  my  (corr:  from  «his»)  good  mercies». 

(')  M:  «which  they  did,  cnslaving  you  in  Egypt». 

O  M:  «the  tribulations  of  (?)». 

(’)  M:  «good». 

(“)  M:  «tasty». 

(  )  M:  «...  the  voice  of  your  words,  and  you  shall  go  in». 

(M)  The  Hebrew  text,  followed  by  N,  is  probably  corrupt  and  should  read:  «except 
by  a  strong  hand»  as  M,  with  LXX  and  Vg  renders. 

O  M:  «I  shall  unleash». 

(10)  M:  «I  shall  smite». 

(n)  M:  «with  all  the  signs  of  my  wonders». 

(12)  Omitted  in  the  text  through  homoiteleuton. 

(")  M:  «and  behold  these». 

(M)  M:  «to  you,  the  Word  of  the  Lord». 


413 


Ex  4,  2-12 


NEOFITI  I 


2  And  the  Lord  (*)  said  to  him:  What  is  that  in  your  hand?  And  he 
said:  A  staff. 

3  And  he  said:  Cast  (2)  it  on  the  ground.  And  he  cast  (3)  it  on  the 
ground  and  it  became  a  serpent.  And  Moses  fled  from  before  it. 

4  And  the  Lord  said  to  Moses:  Stretch  out  your  hand  and  take  hold 
of  it  by  its  tail.  And  he  stretched  out  his  hand  and  took  hold  of  it 
and  it  became  a  staff  in  the  palm  of  his  hand  (4). 

5  So  that  thcy  may  belicvc  (5)  that  the  Lord  (’),  the  God  of  their  fath- 
ers,  the  God  of  Abraham,  the  God  of  Isaac  and  the  God  of  Jacob 
was  revealed  to  you. 

6  And  he  (tí)  said  to  him  again:  Put,  I  pray,  your  hand  into  your  bosom. 
And  he  put  his  hand  into  his  bosom  and  took  it  out  and  behold,  his 
hand  was  leprous,  like  snow. 

7  And  he  said:  Put,  I  pray,  your  hand  back  into  your  bosom;  and  he 
put  his  hand  back  into  his  bosom  and  took  it  out  from  his  bosom, 
and  behold,  it  was  restored,  to  be  like  his  flesh. 

8  And  it  shall  be  that  if  they  do  not  believe  you  and  do  not  listen  to  the 
voice  of  the  first  signs(!)  they  will  believe  the  voice  of  the  last  ('  )  sign. 

9  And  it  shall  be  that  if  they  do  not  belicvc  cven  these  two  signs  and 
do  not  listen  to  your  voice  you  shall  take  from  the  water  of  the  river 
and  pour  (it)  out  on  the  dry  ground  and  the  water  you  will  take  from 
the  river  will  become  blood  on  the  dry  ground. 

10  And  Moses  said  before  the  Lord:  I  beseech,  by  the  mercy  before  you, 
O  Lord,  I  am  not  one  who  is  master  of  speech,  neither  from  yesterday, 
ñor  before  it,  ñor  even  from  the  time  (*)  that  you  are  speaking  with 
your  servant,  because  halting  (9)  of  mouth,  halting  of  speech,  am  1. 

11  And  the  Lord  (’)  said  to  Moses:  Who  has  made  (the  mouth)  to  the 
son  of  man,  or  who  has  made  the  dumb  or  the  deaf  or  those  with 
sight  or  the  blind  (10)  but  I  the  Lord?(]1). 

12  And  now,  go  and  I,  with  my  Word,  will  be  with  the  speech  of  your 
mouth  and  I  will  teach  you  (12)  what  to  say. 

O  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(2)  M:  «throw». 

(:í)  M:  «he  threw». 

(■)  M:  «a  staff  in  the  palm  of  his  hands». 

(  )  I:  «that  he  may  believe». 

O  M  4-  «the  Word  of  the  Lord». 

(')  M:  «the  latest». 

O  I:  «from  the  hour  (=  time)». 

O  M:  «hard». 

(Iü)  M:  «him  who  sees  or  the  blind». 

(")  M:  «am  not  I  the  Lord». 

('  i  M:  «and  1  will  show». 


414 


NEOFITI  I 


Ex  4,  13-21 


13  And  he  said:  I  beseech(‘),  by  the  mercy  before  you,  O  Lord,  send, 
1  pray,  by  the  hand  of  the  one  who  is  fitted  to  be  sent  (2). 

14  And  the  anger  of  the  Lord  was  enkindled  against  Moses  and  he  said: 
Is  (there)  not  Aaron,  your  brother,  the  Levite?  I  know  that  he  will 
surely  speak.  And  behold,  he  even  comes  (3)  to  meet  you.  He  will 
see  you  and  be  glad  in  his  heart. 

15  And  you  will  speak  with  him  and  place  the  words  in  his  mouth;  and  I, 
in  my  Word,  will  be  with  the  speech  (4)  of  your  mouth  and  with  the 
speech  of  his  mouth,  and  I  will  teach  you  what  you  shall  do. 

16  And  he  shall  speak  beside  you  (5)  unto  the  people  and  he  will  be 
an  interpreter  (6)  for  you  and  you  shall  be  for  him  as  one  seeking 
instruction  from  before  the  Lord. 

17  And  this  staff,  by  which  you  will  do  signs  of  wonders,  take  in  your 
hand. 

18  And  Moses  went  and  returned  (7)  to  Jethro,  his  father-in-law  and 
he  said  to  him:  I  will  go  now  and  return  unto  my  brethren  who  are 
in  Egypt  and  I  will  see  whether  as  yet  they  are  alive.  And  Jethro  said 
to  Moses:  Go  in  peace. 

19  And  the  Lord  said  to  Moses  in  Midian:  Go,  return  to  Egypt  because  (H) 
all  the  men  who  sought  (9)  the  evil  of  your  life  are  dead. 

20  And  Moses  took  his  wife  and  his  sons  and  mounted  them  on  an  ass 
and  went  back  to  the  land  of  Egypt.  And  Moses  took  in  his  hand 
the  staff  by  which  signs  were  done  before  the  Lord. 

21  And  the  Lord  said  to  Moses:  As  you  go  to  return  (10)  to  Egypt,  see 
all  the  signs  that  I  have  placed  in  your  hand(n).  And  you  shall  do 
them  before  Pharaoh,  and  I  will  harden  his  heart  and  he  shall  not 
let  the  people  go. 

(  )  M:  «(]  beseech)  of  you,  my  Lord,  send». 

(-)  M  1.“;  «by  the  hand  of  the  one  who  is  fitted  to  be  sent»  (variant  fonn  of 
infmitive  in  M);  M  2.°:  «by  the  hand  of  the  ángel  ( or :  «messenger»  mVk,  error  for  mlk\ 
«King»?)  Messiah  who  is  to  be  sent». 

(  ')  M:  «he  comes  out»  (or:  will  come  out?);  cf  TJ1. 

(l)  M:  «(my  Word?)  will  be  with  the  speech  of  your  mouth  and  with  the  speech 
¡of  his  mouth  and  I  will  instruct  you». 

(J)  M:  «with  you». 

O  Lit:  «Turgeman»  (twrgmn),  who  stood  beside  the  reader  in  the  synagogues 
and  interpreted  his  words  in  Aramaic  to  the  people. 

O  M:  «went  back». 

(")  M:  «they  have  come  down  from  their  possessions  and  behold,  they  are 
reckoned  as  dead»  =  TJ1. 

f)  M:  «who  sought  your  life  to  kill  you». 

('")  M:  «the  Word  of  the  Lord  to  Moses:  When  you  shall  go  to». 

(“)  M:  «before  you  and  you  shall  do  them  before». 


415 


Ex  4,  22-31 


N  EO  F I T  I  I 


22  And  you  shall  say  to  Pharaoh:  Thus  said  the  Lord:  Israel  is  my  first- 
born  son  (l), 

23  and  I  have  said  to  you:  Let  my  son  go  and  he  shall  worship  before 
me;  and  you  have  refused  to  let  him  go  (2) ;  behold,  I  kill  your  first- 
born  son. 

24  And  it  happened  on  the  way,  in  the  resting-house,  that  an  ángel  from 
before  the  Lord  overtook  him  and  sought  to  kill  him. 

25  And  Zipporah  took  a  flint  and  cut  of  the  foreskin  of  her  son  and 
brought  it  near  f)  the  feet  of  the  Destróyer  and  said:  In  truth  the 
bridegroom  sought  to  circumcise  but  the  father-in-law  did  not  permit 
him,  and  now  may  the  blood  of  this  circumcision  atone  for  the  sins 
of  this  (his?  her?  its?)  bridegroom. 

26  And  the  ángel  (4)  let  him  alone.  Then  Zipporah  gave  praise  and  said: 
How  beloved  is  the  blood  of  this  (circumcision)  (3)  that  delivered  this 
(his?)  bridegroom  from  the  hand  ((l)  of  the  ángel  of  death  (7). 

27  And  the  Lord  (H)  said  to  Aaron:  Go  to  meet  Moses  to  the  wilderness. 
And  he  went  and  met  him  on  the  mountain  (9)  of  the  sanctuary  of 
the  Lord  and  he  kissed  him. 

28  And  Moses  related  (l0)  to  Aaron  all  the  words  of  the  Lord  who  had 
sent  him  (and  all  the  signs  that  he  had  ordered  him  to  do)  (n). 

29  And  Moses  and  Aaron  went  and  gathered  all  the  wise  men  of  the 
children  of  Israel. 

30  And  Aaron  spoke  all  the  words  which  the  Lord  (R)  had  spoken  with 
Moses  and  did  the  signs  before  the  eyes  of  the  people(12). 

31  And  the  people  believed  in  the  ñame  of  the  Word  of  the  Lord  and 
heard  that  the  Lord,  in  his  good  mercies,  had  remembered  the  children 
of  Israel  (13)  and  that  their  tribulations  were  manifest  before  him. 
And  they  bowed  down  and  gave  thanks  and  praised. 


(')  M:  «the  Word  of  the  Lord:  Israel  is  my  first-born». 

(2)  M:  «my  sons  that  they  worship  before  me  and  you  have  refused  to  let 
them  go». 

(:!)  M:  «and  cast  it  beneath  the  feet  of». 

( 1 )  M:  «the  destroying  ángel;  behold  then  (s)he  gave  praise». 

(5)  I:  +  «circumcision». 

O  I:  «from  the  hands  of». 

(7)  M;  «destroying». 

O  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

O  M:  «the  mountain  on  which  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord  was 
revealed». 

(lü)  M:  «told». 

(")  Missing  in  the  text. 

C2)  M:  «before  Pharaoh». 

(,3)  M :  «the  Word  of  the  Lord  (remembered)  the  children  of  Israel». 


416 


NEOFITI  I 


Ex  5,  1-12 


CHAPTER  V 

1  And  after  this  Moses  and  Aaron  went  in  and  said  to  Pharaoh:  Thus 
said  the  Lord  (l),  the  God  of  Israel:  Let  go  the  people  and  they  will 
celébrate  a  feast  before  me  in  the  wilderness. 

2  And  Pharaoh  said:  Who  is  the  Lord  that  I  should  listen  to  his  voice 
to  let  go  Israel.  Pharaoh  does  not  know  who  the  Lord  is;  and  1  will 
not  let  Israel  go. 

3  And  they  say:  The  God  of  the  Hebrews  was  revealed  to  us.  Let  us 
go,  we  pray,  a  journey-distance  of  three  days  in  the  wilderness  and 
we  will  sacrifice  before  the  Lord  our  God  so  that  he  meet  us  not  (2) 
with  the  plague  or  with  the  sword. 

4  And  the  king  of  Egypt  said  to  them:  Why,  now,  should  you,  Moses 
and  Aaron,  make  the  people  rest  from  their  work;  return  to  your 
labours. 

5  And  Pharaoh  said:  Behold,  the  people  (of  the  land)  (3)  are  now  many 
and  you  make  them  rest  from  their  labours? (4). 

6  And  Pharaoh  commanded  the  offícers  of  the  people  and  their  oppres- 
sors  that  day,  saying: 

7  You  shall  no  longer  give  the  people  straw  to  make  bricks,  not  like 
yesterday  and  earlier;  they  shall  go  and  gather  straw  for  themselves. 

8  But  the  number  of  bricks  they  made  yesterday  and  earlier  you  shall 
lay  upon  them;  you  shall  not  diminish  them  because  they  are  idle; 
because  of  this  they  cry  out,  saying:  Let  us  go  and  let  us  sacrifice 
before  our  God. 

9  You  shall  impose  harsher  work  on  the  men  and  they  shall  work  in 
it  and  they  shall  not  busy  themselves  (5)  with  words  of  lying  men. 

10  And  the  oppressors  of  the  people  and  its  offícers  went  out  to  the 
people,  saying:  Thus  said  Pharaoh:  I  will  not  give  you  straw. 

1 1  Go;  gather  straw  for  yourselves  from  where  you  will  find  it,  but 
nothing  shall  be  diminished  ((i)  of  your  labours. 

12  And  the  people  were  scattered  (7)  in  all  the  land  of  Egypt  to  gather 
stubble  for  straw. 

(')  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(2)  M:  «the  God  of  the  Hebrews  lest». 

(3)  Added  interlinearly. 

(4)  M:  «their  servitude». 

(5)  M:  «support  themselves». 

(H)  M:  «I  will  not  diminish». 

(7)  M:  «were  dispersed». 


32.  ÉXODO 


417 


Ex  5,  13-23 


NEOFITI  I 


13  And  the  oppressors  oppressed  (them)  saying:  Complete  your  work, 
the  amount  for  each  day  (is  to  be)  as  when  the  straw  was  given  to 
you  ('). 

14  And  the  officers  of  the  children  of  Israel  whom  the  oppressors  of 
Pharaoh  had  set  over  them  were  beaten,  being  asked:  Why,  neither 
yesterday  ñor  today,  have  you  not  completed  as  previously  the  amount 
allotted  to  you  (2)  for  brick-making. 

15  And  the  officers  of  the  children  of  Israel  carne  and  cried  out  C) 
before  Pharaoh,  saying:  Why  do  you  act  thus  (4)  with  your  servants? 

16  Straw  is  not  given  to  your  servants  and  you  say  to  us  (6)  your  servants: 
Make  bricks;  behold  your  servants  are  punished  and  Pharaoh  and 
the  people  are  at  fault  (b). 

17  And  he  said:  You  are  idle,  you  are  idle;  wherefore  do  you  say:  We 
will  go  and  will  sacrifice  (7)  before  the  Lord. 

18  And  now,  go,  work;  and  straw  will  not  be  given  but  the  number  of 
bricks  you  must  give. 

19  And  the  officers  of  the  children  of  Israel  saw  them  in  a  bad  condition, 
saying:  You  shall  not  diminish  the  daily  amount  of  your  bricks. 

20  And  they  met  Moses  and  Aaron  standing  (8)  before  them  when  they 
carne  out  from  before  Pharaoh. 

21  And  they  said  to  them:  May  the  Lord  (9)  be  revealed  against  you  and 
judge  that  you  have  made  our  ñame  evil  in  the  sight  of  Pharaoh  and 
in  the  sight  of  his  rulers,  giving(10)  a  sword  into  their  hands  to  kill  us. 

22  And  Moses  returned  before  the  Lord  (n)  and  said:  I  beseech  by  the 
mercy  before  you,  O  Lord;  why,  I  pray,  have  you  done  evil  to  this 
people,  and  why,  I  pray,  have  you  sent  me? 

23  And  from  the  time  that  I  carne  unto  Pharaoh  (12)  to  speak  in  the 
ñame  of  your  Word  he  has  done  evil  to  this  people,  and  you  certainly 
have  not  redeemed  your  people. 


(')  M:  «that  there  was  straw». 

(2)  M:  «the  amount  of  bricks». 

(3)  M:  «and  they  lamented  (?)». 

(‘)  I:  «is  it  done  thus?». 

(5)  M:  «they  say  to  us». 

(6)  M:  «guilty». 

f)  M:  «we  will  offer  sacrifice». 

(8)  M:  «standing  in  readiness». 

O  M:  «the  Word  of  the  Lord»  =  Geniza,  MS  D. 

(,0)  M:  «you,  that  you  have  made  our  breath  evil  before  Pharaoh  and  before 
his  servants,  putting». 

(")  M:  «in  prayer». 

(,2)  M:  «...  the  hour  that  I  went  in  before  Pharaoh». 


418 


NEOFITI  I 


Ex  6,  1-9 


CHAPTER  VI 

]  And  the  Lord  C)  said  to  Moses:  Now  you  shall  see  what  I  will  do 
to  Pharaoh  because  with  a  strong  hand  he  shall  let  them  go  and  with 
a  strong  hand  he  shall  drive  them  out  from  the  land. 

2  And  the  Lord  (!)  spoke  with  Moses  and  said  to  him:  I  am  the  Lord. 

3  And  I  was  revealed  in  my  Word  to  Abraham,  to  Isaac  and  to  Jacob 
as  the  God  of  the  heavens  (2),  but  my  mighty  ñame,  the  Lord  (9), 
I  did  not  make  known  to  them. 

4  And  I  also  established  my  covenant  with  them  to  give  them  the  land 
of  Canaan,  the  land  of  their  sojournings  in  which  they  sojourned. 

5  And  I  also  have  heard  the  plaint  of  the  children  of  Israel  whom  the 
Egyptians  enslave  and  in  mercy  I  have  remembered  my  covenant. 

6  By  an  oath,  say  to  the  children  of  Israel:  I  am  the  Lord  and  I  will 
bring  you  out  (4)  redeemed  from  beneath  the  yoke  of  the  servitude 
of  the  Egyptians  and  I  will  deliver  you  from  their  toils  and  redeem 
you  with  a  strong  hand  (5)  and  with  numerous  judgements. 

7  And  I  will  sepárate  you  ((i)  to  my  Ñame  as  a  people  of  holy  ones  (7) 
and  my  Word  will  be  to  you  a  redeemer  God  and  you  shall  know  that 
I  am  the  Lord  your  God  who  redeemed  (8)  and  brought  you  out 
from  beneath  the  yoke  of  the  servitude  of  the  Egyptians. 

8  And  I  will  bring  you  into  the  land  which  I  raised  (9)  my  hand  in  oath 
to  give  to  Abraham,  to  Isaac  and  to  Jacob  and  I  will  give  it  to  you 
as  (an  inheritance)  (lü)  and  a  possession,  I(n)  the  Lord. 

9  And  Moses  spoke  thus  with  the  children  of  Israel  but  they  did  not 
listen  (12)  to  the  words  of  Moses  because  of  broken  spirits  and  harsh 
bondage. 


(')  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(2)  MT:  «El-Shadday». 

C)  M:  «but  the  ñame  of  the  Word  of  the  Lord». 

(4)  M:  «from  the  servitude». 

0)  I:  «with  raised  hand»;  cf  Geniza,  MS  D. 

C)  I:  «and  I  will  take». 

(7)  M:  «as  a  holy  nation». 

(8)  M:  «I  brought  you  out  redeemed  from». 

O  M:  «who  have  raised  (raising)  my  hand». 

(,ü)  M:  «An  inheritance;  thus  spoke  the  Lord  (lit:  the  Ñame)». 
(ll)  I:  «said»  =  Geniza,  MS  D. 

C2)  M:  «to  Moses,  from  the  hardness  of  ( kpytwt )». 


419 


Ex  6,  10-22 


NEOFITI  I 


10  And  the  Lord  (')  spoke  with  Moses,  saying: 

1 1  Enter;  speak  with  Pharaoh,  the  king  of  Egypt,  and  he  shall  let  (2) 
the  children  of  Israel  go  from  his  land  (3). 

12  And  Moses  spoke  before  the  Lord,  saying:  Behold,  the  children  of 
Israel  have  not  listened  to  (my)  words  and  how  will  Pharaoh  listen 
to  me  (4),  I  who  am  halting  (:>)  of  speech? 

13  And  the  Lord  (6)  spoke  with  Moses  and  with  Aaron  and  commanded 
them  concerning  the  children  of  Israel  and  Pharaoh,  the  king  of 
Egypt,  to  lead  out  (7)  the  children  of  (8)  Israel  from  the  land. 

14  These  are  the  heads  of  the  house  of  their  fathers:  the  sons  of  Reuben, 
the  first-born  of  Israel:  Hanok  and  Pallu,  and  Hezron  and  Carmi; 
these  are  the  descendants  of  the  sons  of  Reuben. 

15  And  the  sons  of  Simeón:  Jemuel  and  Jamin  and  Ohad  and  Jachin 
and  Zohar  and  Shaul,  the  son  of  the  Canaanite  woman;  these  are 
the  descendants  of  the  sons  of  Simeón. 

16  And  these  are  the  ñames  (9)  of  the  sons  of  Levi  according  to  their 
generations:  Gershom  and  Kohath  and  Merari;  and  the  years  of  the 
life  of  Levi  were  one  hundred  and  thirty-seven  years. 

17  The  sons  of  Gershom(10):  Libni  and  Shimei,  according  to  their  des¬ 
cendants. 

18  And  the  sons  of  Kohath:  Amram  and  Izhar  and  Hebron  and  Uzziel; 
and  the  years  of  the  life  of  Kohath  were  one  hundred  and  thirty- 
three  years. 

19  And  the  sons  of  Merari:  Mahli  and  Mushi.  These  are  the  descendants 
of  the  sons  of  Levi  according  to  their  generations. 

20  And  Amram  took  as  wife  Jochebed,  the  daughter  (n)  of  the  brother 
of  his  father,  who  bore  him  Aaron  and  Moses;  and  the  years  of  the 
life  of  Amram  were  one  hundred  and  thirty-seven  years. 

21  And  the  sons  of  Izhar:  Korah  and  Nepheg  and  Zichri. 

22  And  the  sons  of  Uzziel:  Mishael  and  Elzaphan  and  Sithri. 


(  )  M:  «the  Word  of  the  Lord  (//;:  of  the  Ñame)».  The  text  of  N  repeats  the 
opening  words  of  v  9  at  the  beginning  of  v  10. 

(2)  =  that  he  let. 

(')  I:  «from  the  land». 

(4)  M:  «they  did  (not)  listen  to  me,  and  how  will  he  listen  to  me?» 

(5)  M:  «hard». 

(6)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(7)  M:  4-  «redeemed». 

(*)  The  text  of  N  repeats  «the  children  of». 

O  I:  «are»  (///:  «they»). 

("')  «Gershon»  in  text. 

(")  M:  «the  beloved  to  himself»,  or,  rather,  «(his)  aunt,  to  himself». 


420 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  6,  23-7,  4 


23  And  Aaron  took  as  wife  Elisheba,  the  daughter  of  Amminadab,  the 
sister  of  Nahshon,  and  she  bore  him  Nadab  and  Abihu  and  Eleazar 
and  Ithamar. 

24  And  the  sons  of  Korah:  Assir  and  Elkanah  and  Abiasaph;  these  are 
the  descendants  of  the  sons  of  Korah. 

25  And  Eleazar,  Aaron’s  son,  took  as  wife  from  the  daughters  of  Putiel 
and  she  bore  him  Phinehas.  These  are  the  heads  of  the  Levite  fathers 
according  to  their  descendants. 

26  This  is  the  Aaron  and  this  is  the  Moses  to  whom  the  Lord  (!)  (said)  (2): 
Bring  out  the  children  of  Israel  (:i)  from  the  land  of  Egypt  according 
to  their  hosts. 

27  These  are  they  who  spoke  with  Pharaoh,  king  of  Egypt,  about  bring- 
ing  out  the  children  of  Israel  from  Egypt:  Moses  and  Aaron. 

28  And  it  happened  on  the  day  that  the  Lord  (')  spoke  with  Moses  in 
the  land  of  Egypt, 

29  that  the  Lord  (J)  spoke  with  Moses,  saying:  I  am  the  Lord;  speak 
with  Pharaoh,  king  of  Egypt,  all  that  I  (l)  speak  with  you. 

30  And  Moses  said  before  the  Lord:  I  am  halting  (¿)  of  speech;  and 

how  will  Pharaoh  listen  to  me? 


CHAPTER  VII 

1  And  the  Lord  (’)  said  to  Moses:  See;  I  have  made  (6)  you  lord  and 
ruler  to  Pharaoh,  and  Aaron,  your  brother,  will  be  your  interpreter  (7). 

2  You  shall  speak  all  that  I  have  commanded  (8)  you  and  Aaron  your 
brother  will  speak  with  Pharaoh  and  he  shall  O  let  the  children  of 
Israel  go  from  his  land. 

3  And  I  will  harden(10)  the  heart  of  Pharaoh  and  multiply  (my)(n) 
signs  and  my  wonders  (12)  in  the  land  of  the  Egyptians. 

4  And  Pharaoh  will  not  listen  to  you.  And  I  will  set  the  plague  of  my 

O  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(  )  Missing  in  text. 

(:‘)  M:  +  «redeemed». 

(J)  M:  -f  «now». 

(  )  M:  «hard». 

(h)  M:  «behold,  I  have  set  you  as  a  lord  to  Pharaoh». 

O  Lil;  «Targeman»  ( trgmn)\  M:  «Tur(geman)»;  cf  N  Ex  4,16. 

C)  I:  «I  will  command»;  M:  «I  command». 

O  =  «that  he  may». 

(M))  I:  «I  will  Steel». 

(")  Text:  «his»;  M:  «my  signáis  and  (my)  (lit:  «his»)  signs». 

(,2)  1:  «the  miracle  (lit:  «astonishment»)  of  the  Lord». 


421 


Ex  7,  5-16 


N  EOFITI  I 


punishment  in  Egypt  and  I  will  bring  out  the  hosts  of  the  people  of 
the  children  of  Israel  from  Egypt  in  plentiful  judgements. 

5  And  the  Egyptians  0)  will  know  that  I  am  the  Lord  when  I  set  the 
plague  of  my  punishment  upon  Egypt  and  bring  out  the  children  of 
Israel  redeemed  from  amongst  them. 

6  And  Moses  and  Aaron  did  as  the  Lord  (2)  commanded  them;  thus 
they  did. 

7  And  Moses  was  eighty  years  oíd,  and  Aaron  eighty-three  years  oíd 
when  they  spoke  with  Pharaoh. 

8  And  the  Lord  (2)  said  to  Moses  and  Aaron,  saying: 

9  When  Pharaoh  speaks  with  you,  saying:  Give  a  sign  (3)  for  yourselves, 
you  shall  say  to  Aaron:  Take  your  staff  and  cast  (4)  it  before  Pharaoh 
and  it  will  become  a  serpent. 

10  And  Moses  and  Aaron  went  in  unto  Pharaoh  and  did  thus,  as  the 
Lord  (2)  had  commanded  them;  and  Aaron  cast  down  his  staff  before 
Pharaoh  and  before  his  servants  (5)  and  it  become  a  serpent. 

1 1  And  Pharaoh  also  called  the  wise  men  and  the  sorcerers,  and  they 
also  — the  sorcerers  of  the  Egyptians —  did  likewise  by  their  sorceries. 

12  And  each  one  cast  down  his  staff  and  they  became  serpents,  but  the 
staff  of  Aaron  swallowed  up  their  staffs. 

13  And  the  heart  of  Pharaoh  was  hardened  and  he  did  not  listen  to  them, 
as  the  Lord  (2)  had  spoken. 

14  And  the  Lord  (2)  said  to  Moses:  The  heart  of  Pharaoh  is  hardened; 
he  refuses  to  let  the  people  (tí)  go. 

15  (Go  to)  (7)  Pharaoh  in  the  morning;  behold,  he  goes  out  to  refresh 
himself  by  the  river  (H)  and  you  shall  place  yourself  before  him  on 
the  bank  of  the  river;  and  the  staff  that  was  turned  into  a  serpent  take 
in  your  hand. 

16  And  you  shall  say  to  him:  The  Lord,  the  God  of  the  Hebrews,  has 
sent  me  unto  you  to  say:  Let  my  people  go,  and  they  shall  (9)  worship 
before  me('°)  in  the  wilderness,  for  behold,  until  now  you  have  not 
listened(n). 

(')  So  I:  text:  «Egypt»  or  «Egyptians». 
f)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

C)  M:  «place»  (?) 

(*)  M:  «and  throw». 

C)  I:  «and  rulers». 

(h)  M:  «his  people». 

O  Missing  in  the  text. 

(*)  M:  «by  the  waters». 

(*)  =  «that  they  may». 

('“)  M:  «before  him». 

(lI)  M:  «received»,  i.  e.  «listened»;  «obeyed». 


422 


NEOFITI  I 


Ex  7,  17-26 


17  Thus  said  the  Lord(‘):  In  this  shall  you  know  that  I  am  the  Lord: 
behold,  I  strike  the  waters  of  the  river  with  the  staff  that  is  in  my  hand 
and  they  shall  be  turned  into  blood. 

18  And  the  fish  that  are  in  the  river  shall  die  and  the  river  shall  become 
foul  (2)  and  the  Egyptians  will  weary  themselves  (3)  (in  vain)  to  drink 
the  waters  of  the  river. 

19  And  the  Lord  (*)  said  to  Moses:  Say  to  Aaron:  Take  your  staff  and 
incline  your  hand  over  the  waters  of  the  Egyptians,  over  the  rivers 
and  over  their  springs  (5)  and  over  their  canals  and  over  every  gath- 
ering  of  their  waters  and  they  will  become  blood  in  all  the  land  of 
Egypt,  in  (vessels  of)  wood  (6)  and  (of)  stone. 

20  And  Moses  and  Aaron  did  thus,  as  the  Lord  had  commanded,  and 
he  raised  his  staff  (7)  and  struck  the  waters  that  were  in  the  river 
before  Pharaoh  and  before  his  rulers;  and  all  the  waters  of  the  river 
were  turned  into  blood. 

21  And  the  fish  that  were  in  the  river  died  and  the  river  turned  foul  (*) 
and  the  Egyptians  were  not  able  to  drink  the  water  from  the  river; 
and  there  was  blood  in  all  the  land  of  Egypt. 

22  And  the  sorcerers  of  the  Egyptians  did  likewise  with  their  sorceries; 
and  the  heart  of  Pharaoh  was  hardened  and  he  did  not  hearken  (”) 
to  them,  as  the  Lord  (l)  had  spoken. 

23  And  Pharaoh  directed  himself  (lü)  and  entered  within  his  house  and 
did  not  pay  attention  even  to  this  plague(M). 

24  And  all  the  Egyptians  dug  around  about  the  river  (for  water  to  drink, 
for  they  could  not)(12)  drink  from  the  water  of  the  river. 

25  And  seven  days  passed  after  the  Lord  (**)  had  struck  the  river  and 
he  healed  it(13). 

26  And  the  Lord  O  said  to  Moses:  Enter  unto  Pharaoh  and  say  to  him: 


(')  M:  «the  Word  of  the  L  ord  (said):  This  time  shall  you  know». 
(¿)  M:  «shall  stench». 

(')  M:  «and  they  shall  tire  themselves». 

C)  M:  «the  Word  of  the  L,ord». 

(’)  M:  «their  pools  (?)». 

O  M:  «in  their  pools/canals  (?)». 

(  )  M:  «the  Word  of  the  L,ord  and  brandished  his  staff». 

O  M:  «and  stenched». 

f)  M:  «and  he  did  not  listen  to  them». 

("’)  M:  «reflected». 

(")  M:  «bitterness»  (read  «affliction»?). 

('  )  Omitted  in  the  text  by  homoioteleuton. 

(,M)  M:  «and  made  the  river  stink(?)». 


423 


Ex  7,  27-8,  5 


N  EO  F I T  I 


Thus  said  the  Lord  (]):  Let  the  people  go  and  they  will  (2)  worship 
befare  me  (3). 

27  If  you  decline  to  let  them  go,  behold,  I  will  blot  out  (4)  all  your  terri- 
tory  by  frogs. 

28  And  the  river  will  swarm  with  frogs  and  they  shall  come  up  and  go 
into  your  house  and  into  the  bed-chambers  of  your  sleeping  quarter, 
upon  your  bed  and  into  the  houses  of  your  rulers  (ü)  and  on  your 
people  (and  on  all  your  rulers)  (6)  and  into  your  ovens  and  into  your 
kneading  troughs. 

29  And  the  frogs  shall  come  up  on  you  and  your  people  and  all  your 
rulers  (7). 


CHAPTER  VIII 

1  And  the  Lord  (‘)  said  to  Moses:  Say  to  Aaron:  Incline  your  hand 
with  your  staff  over  the  rivers,  and  over  the  pools  and  over  the  swamps 
and  make  frogs  come  up  upon  the  land  of  Egypt. 

2  And  Aaron  inclined  his  hand  over  the  waters  of  the  Egyptians  and 
frogs  carne  up  and  covered  (8)  the  land  of  Egypt. 

3  And  the  sorcerers  did  likewise  by  their  sorceries  and  they  made  frogs 
come  up  upon  the  land  of  Egypt. 

4  And  Pharaoh  called  Moses  and  Aaron  and  said:  Pray  befare  the 
Lord  and  (9)  the  frogs  will  (9)  pass  away  (10)  from  me  and  from  my 
people  and  I  will  let  the  people  go  and  they  will  sacrifice  befare  the 
Lord. 

5  And  Moses  said  to  Pharaoh:  Give  me  a  sign  and  trust  me (n)  until 
what  time  I  shall  pray  for  you  and  for  your  rulers  (12)  and  for  your 


(')  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(-)  =  «that  they  may». 

(n)  I:  «before  him». 

(4)  M:  «I  will  destroy». 

(s)  M:  «of  your  servants  and  of  your  people». 

(K)  Probably  does  not  belong  to  this  verse  but  comes  by  dittography  from  the 
following  one.  For  this  reason  the  corresponding  M  has  been  erased. 

(  )  I:  «your  servants». 

(M)  M:  «the  frogs,  and  they  overspread». 

(")  =  «that  the  frogs  may». 

("')  M:  «let  them  pass». 

(")  M:  «on  you». 

('-)  M:  «and  for  your  servants». 


424 


NEOFITI  I 


Ex  8,  6-16 


people  to  blot  out  the  frogs  from  you  and  from  the  people  of  your 
house;  only  those  which  are  in  the  river  shall  be  left  (‘). 

6  And  he  said:  Until  tomorrow.  And  (Moses)  said:  (Be  it  done)  according 
to  your  words  so  that  you  may  know  that  there  is  none  like  the  Lord 
our  God. 

7  And  the  frogs  shall  go  (2)  from  you  and  from  the  men  of  your  house 
and  from  your  rulers  (3)  and  from  your  people;  only  those  which  are 
in  the  river  shall  be  left  (‘). 

8  And  Moses  and  Aaron  went  out  from  the  presence  of  Pharaoh  and 
Moses  prayed  before  the  Lord  concerning  the  frogs  which  he  had 
sent  to  Pharaoh. 

9  And  the  Lord  (5)  did  according  to  the  words  of  Moses  and  the  frogs 
died  out  of  the  houses  and  out  of  the  courtyards  and  out  of  the  fields. 

10  And  they  gathered  them  into  heaps  and  heaps,  and  the  land  stank  (b) . 

1 1  And  Pharaoh  saw  that  there  was  an  hour  of  respite  and  he  hardened 
his  heart  and  he  did  not  hcarken  to  them  (7),  as  the  Lord  (5)  had 
spoken. 

12  And  the  Lord  said  to  Moses:  Say  to  Aaron:  (Incline)  (8)  your  staff 
and  strike  the  dust  of  the  earth  and  it  shall  become  vermin  in  all  the 
land  of  Egypt. 

13  And  they  did  thus;  and  Aaron  inclined  his  hand  with  the  staff  and 
struck  the  dust  of  the  earth  and  there  was  vermin  on  all  the  sons  of 
man  and  on  beast.  All  the  dust  of  the  land  became  vermin  in  all  the 
land  of  Egypt. 

14  And  the  sorcerers  did  likewise  by  their  sorceries  to  make  vermin 
come  out,  but  they  could  not;  and  there  was  vermin  on  man  and  on 
beast. 

15  And  the  sorcerers  say  to  Pharaoh:  This  is  the  finger  (!))  of  might  from 
before  the  Lord;  and  the  heart  of  Pharaoh  was  hardened  and  he  did 
not  hearken  to  them(ln),  as  the  Lord  had  spoken. 

16  And  the  Lord  (5)  said  to  Moses:  Arise  early  in  the  morning  and 
be  in  readiness  before  Pharaoh;  behold,  he  comes  out  to  refresh 

(  )  I:  «only  in  the  river  shall  they  be  left». 

(-’)  M:  «they  shall  pass». 

(')  M:  «and  from  your  servants». 

(l)  1:  «only  those  in  the  river  shall  be  left». 

(J)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(h)  M:  «grew  foul». 

(  )  M:  «and  he  did  not  listen  to  them»  (/i7.  «receive  from  them»). 

O  Missing  in  the  text. 

(")  M:  «power». 

('")  M:  «and  he  did  not  listen  to  them»  (///.  «receive  from»). 


425 


Ex  8,  17-24 


N  EOFITI  I 


himself  by  the  river;  and  you  shall  say  to  him:  Thus  said  the  Lord  (]): 
Let  my  people  go  and  they  shall  (2)  worship  before  me  (3). 

17  If  you  do  not  let  my  people  go,  behold,  I  unleash  (4)  against  you 
and  on  your  rulers  (5)  and  on  your  people  and  on  the  men  of  your 
house  a  swarm  (tt)  (of  gnats)  and  the  houses  of  the  Egyptians  shall 
be  filled  with  the  swarm  (of  gnats)  and  (also)  the  land  in  which  they 
dwell  (7). 

18  And  I  will  do  signs  and  wonderful  things  on  that  day  with  the  land 
of  Goshen,  upon  which  my  people  dwell,  so  that  no  swarm  (of  gnats) 
shall  be  there,  so  that  you  may  know  that  I  am  the  Lord  whose  Word 
dwells  (8)  within  the  land. 

19  And  I  will  set  redemption  (9)  between  my  people  and  your  people. 
Tomorrow  shall  this  sign  be. 

20  And  the  Lord  did  thus.  And  there  carne  a  great  swarm  (of  gnats) 
into  the  palace  of  Pharaoh  and  into  the  houses  of  his  rulers  (,0).  And 
in  all  the  land  of  Egypt,  the  land  was  destroyed  before  the  swarm 
(of  gnats). 

21  And  Pharaoh  callcd  Moses  and  Aaron  and  said:  Go,  sacrifice  before 
the  Lord  your  God  in  the  land  (n)of  Egypt. 

22  And  Moses  said:  It  is  not  right  to  do  so  because  (lambs)(12)  are  an 
abomination;  they  are  the  idols  of  the  Egyptians;  of  them  we  would 
have  to  take  to  sacrifice  before  (13)  the  Lord,  our  God.  Behold,  if  we 
sacrifice  the  idols  (14)  of  the  Egyptians  before  them,  it  is  impossible 
that  they  should  not  stone  us. 

23  We  will  go  a  journey-distance  of  three  days  in  the  wilderness  and 
sacrifice  before  the  Lord,  our  God,  as  he  has  spoken  to  us. 

24  And  (Pharaoh)  (l5)  said:  Behold  I  let  you  go  and  you  shall  sacrifice 

(')  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(“)  =  «so  that  they». 

(3)  I:  «before  him». 

(4)  M:  «I  will  send». 

(5)  M:  «on  your  servants». 

(tí)  M:  «a  swarm  (of  gnats)  and  also». 

(  )  M  l.°:  «(in)  which  they  dwell»;  M  2.ü:  «(in)  which  they  reside». 

O  M:  «the  Glory  of  whose  Shekinah  dwells». 

O  A  literal  translation  of  a  probably  corrupt  word  of  the  MT. 

(I0)  M:  «into  the  house  of  Pharaoh  and  into  the  houses  of  his  servants». 

(M)  M:  «worship  God  in  the  land». 

(12)  It  appears  that  this  word  is  to  be  supplied  to  the  text. 

(13)  M:  «lambs,  they  are  the  abomination  of  the  Egyptians,  we  must  take  from 
them  and  sacrifice  before». 

(M)  M:  «the  abomination  of  the  Egyptians». 

('  )  Missing  in  text. 


426 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  8,  25-9,  5 


before  the  Lord,  your  God,  in  the  wilderness.  Only  that  you  shall 
not  go  very  far  distant.  Pray  also  for  me  ('). 

25  And  Moses  said:  Behold,  I  go  out  from  your  presence  and  we  will 
pray  (2)  before  the  Lord  and  he  will  make  the  swarm  (of  gnats)  pass 
from  Pharaoh  and  from  his  rulers  and  from  the  people  tomorrow. 
Only  let  Pharaoh  not  lie  again  by  not  letting  the  people  go  that  they 
sacrifice  before  the  Lord. 

26  And  Moses  went  out  from  the  presence  of  Pharaoh  and  prayed 
before  the  Lord. 

27  And  the  Lord  C)  did  according  to  the  words  of  Moses  and  made 
the  swarm  (of  gnats)  pass  from  Pharaoh  and  from  his  rulers  (l)  and 
from  the  people,  and  not  even  one  remained. 

28  And  Pharaoh  hardened  his  heart  also  this  time  and  did  not  let  the 
people  go. 

CHAPTER  IX 

1  And  the  Lord  (3)  said  to  Moses:  Go  in  unto  Pharaoh  and  say  to  him: 
Thus  said  the  Lord,  the  God  of  the  Jews  (5):  Let  my  people  go  and 
they  shall  (6)  worship  before  me  (7). 

2  Because  (if)  you  refuse  to  let  (them)  go  and  still  detain  (them), 

3  behold,  the  plague  of  my  punishment  shall  be  (8)  upon  the  cattle  of 
the  field,  the  horses  and  the  donkeys,  the  camels,  the  oxen  and  the 
sheep:  a  very  strong  plague. 

4  And  the  Lord  will  make  a  distinction  between  the  cattle  of  the  Egyp- 
tians  and  the  cattle  of  Israel  and  nothing  whatsoever  shall  die  (9) 
from  all  that  belongs  to  the  children  of  Israel. 

5  And  the  Lord  (10)  set  a  time,  saying:  Tomorrow,  the  Lord(n)  will  do 
this  thing  in  the  land(12). 

(')  M:  «pray  too  for  me». 

(-)  First  person  plural  for  first  person  singular;  an  Aramaism. 

(:!)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

O  M:  «his  servants». 

(5)  M:  «of  the  Hebrews». 

(")  =  «that  they  may». 

(7)  M:  «before  him». 

(K)  M:  «it  comes  on  your  flocks  that  are  in  the  open  field,  on  the  horses  and  on 
the  asses». 

C)  M:  «and  the  Word  of  the  Lord  shall  set  a  mark  of  distinction  between  the 
flocks  of  Israel  and  the  flocks  of  the  Egyptians  and  there  shall  not  die  of  their  cattle». 

(,u)  M:  «And  the  Word  of  the  Lord». 

(")  M:  «the  Word  of  the  Lord  this  sign». 

(I¿)  M:  «word  (i.  e.  thing)  to  the  land». 


427 


Ex  9,  6-14 


N  EO  F I T  I  I 


6  And  the  Lord  (l)  did  this  thing  on  the  following  day  and  all  the 
cattle  (2)  of  the  Egyptians  died  and  not  even  one  died  from  the  cat- 
tle  O  of  the  children  of  Israel. 

7  And  Pharaoh  sent  and  behold  not  as  much  as  one  had  died  from  the 
cattle  (2)  of  Israel;  but  the  heart  of  Pharaoh  was  hardened  and  he 
did  not  let  the  people  go. 

8  And  the  Lord  said  to  Moses  and  to  Aaron:  Take  handfuls  (4)  of 
ashes  of  the  oven  and  Moses  shall  throw  them  towards  the  heavens  (J) 
before  Pharaoh. 

9  And  it  shall  become  dust  upon  all  the  land  of  Egypt,  and  upon  the 
sons  of  man  and  upon  beast  it  shall  become  an  inflammation  (that) 
breaks  through  (and)  makes  sores  (ti),  in  all  the  land  of  Egypt. 

10  And  they  took  the  ashes  of  the  oven  and  they  stood  before  Pharaoh 
and  Moses  threw  them  towards  the  heavens  and  they  became  an 
inflammation  that  broke  into  sores  (7)  in  the  sons  of  man  and  in 
beast. 

11  And  the  sorcerers  were  not  able  to  stand  before  Moses  because  of 
the  inflammation;  because  there  was  inflammation  on  the  sorcerers 
and  on  all  the  Egyptians. 

12  And  the  Lord  (])  hardened  the  heart  of  Pharaoh  and  he  did  not 
listen  to  them,  as  the  Lord  (J)  had  spoken  with  Moses. 

13  And  the  Lord  (J)  said  to  Moses:  Arise  early  in  the  morning  and  be 
in  readiness  before  Pharaoh  and  say  to  him:  Thus  said  the  Lord  (*), 
the  God  of  the  Jews  (H):  Let  the  people  go  and  they  shall  (9)  worship 
before  me(lü). 

14  Because  this  time,  behold,  I  will  send  all  my  plagues  upon  your 
heart  (n),  on  your  rulers  (12)  and  your  people  so  that  you  may  know 
that  there  is  not  like  unto  me(13)  in  all  the  land. 

(')  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(2)  M:  «the  flocks  of». 

O  1:  «and  the  flocks  of». 

(J)  Lit:  «full  of  your  palms». 

(5)  M:  «in  the  direction  of  the  heavens». 

(')  M:  «producing  sores». 

(  )  M:  «inflammation  (producing)  sores». 

(M)  M:  «of  the  Hebrews». 

O  =  «that  they  may». 

("')  I:  «before  him». 

C1)  M:  «I  shall  unleash  my  plagues  on  all  of  them  and  they  shall  reach  to  your 
heart». 

('-)  M:  «the  plague  of  my  punishment  upon  the  heart  of  Pharaoh  and  upon 
your  servants». 

{rA)  M:  «like  unto  the  Word  of  the  Lord». 


428 


N  EOFITI  I 


Ex  9,  15-23 


15  Because  (even)  now  I  had  (almost)  sent  the  plagues  of  my  punishment 
and  blotted  out  (')  you  and  your  people  by  the  pestilence;  and  you 
shall  be  blotted  out,  O  Pharaoh,  from  the  earth. 

16  But  not  that  it  go  well  (¿)  with  you  have  I  kept  you  alive  until  now; 
but  for  this  reason  have  I  kept  you  alive  until  now:  to  show  you  the 
might  of  my  strength  and  so  that  you  may  recount  my  Holy  Ñame 
in  all  the  land. 

17  Behold,  until  now  you  lord  it  over  my  people,  not  letting  them  go. 

18  Behold,  at  (this)  hour  (3)  tomorrow  I  will  make  very  strong  hail  (’) 
descend,  the  like  of  which  was  not  in  Egypt  from  the  day  it  was  found- 
ed  (5)  until  now. 

19  And  now,  send,  gather  your  cattle  (tí)  and  all  that  belongs  to  you  on 
the  face  of  the  field,  all  men  and  beasts  that  are  left  in  the  field.  If 
they  are  not  gathered  (7)  within  the  house  the  hail  will  come  down 
upon  them  and  they  will  die. 

20  Whosoever  (M)  of  Pharaoh’s  rulers  (9)  feared  before  the  Lord  chased 
his  servants  and  his  cattle  within  the  house  (,0). 

21  And  whosoever  paid  no  attention  to  the  words  of  the  Lord  (ll)  left 
his  servants  and  his  cattle  (,2)in  the  open  field. 

22  And  the  Lord  said  to  Moses:  Incline  (your  hand)(13)to  the  heavens(14) 
that  there  may  be  hail  in  all  the  land  of  Egypt,  upon  the  sons  of  man 
and  upon  beast  and  upon  every  plant  in  the  open  field,  in  the  land  of 
Egypt. 

23  And  Moses  inclined  (15)  his  staff  to  the  heavens  and  the  Lord  gave(Hi) 


(')  1:  «And  you  would  have  been  blotted  out». 

(  )  M:  «So  as  to  show  what  is  the  might  of  my  strength  and  so  as  to  recount 
my  Ñame». 

(:‘)  M:  «at  this  time». 

C)  M:  «this  day  and  tomorrow  hail». 

(3)  Lit:  «appointed»;  M:  «that  it  was  established». 

O  M:  «your  flock». 

(  )  M:  «shall  (not)  be  gathered  within  the  houses,  shall  come  down». 

D  M:  «Job  who  feared  the  Words  of  the  Lord». 

O  M:  «the  servants  of». 

(10)  M:  «his  flocks  within  his  house». 

(11)  M:  «and  Balaam  that  did  not  pay  attention  to  the  words  of  the  Lord». 

(12)  M:  «his  flocks». 

(13)  Missing  in  the  text. 

(")  M:  «raise  your  hand  towards  the  heavens». 

(,5)  M:  «and  he  raised». 

(,b)  M:  «gave»  (a  synomym:  swwy\  text:  yhb). 


429 


Ex  9,  24-31 


N  EOFITI  I 


thunder  and  hail,  and  fire  walked  (')  within  the  land  and  the  Lord 
made  hail  come  down  upon  the  land  of  Egypt. 

24  And  there  was  strong  hail  and  the  fire  was  leaping  in  the  midst  of 
the  hail,  very  strong,  the  like  of  which  there  was  not  in  the  land  of 
Egypt  from  the  time  (2)  it  became  a  nation  and  kingdom  f). 

25  And  in  all  the  land  of  Egypt  the  hail  blotted  out  all  that  was  in  the 
open  field,  from  the  sons  of  man  to  (J)  beast;  and  every  plant  that 
was  in  the  open  field  the  hail  blotted  out  (5),  and  all  the  trees  that 
were  in  the  open  field  it  broke. 

26  Only  in  the  land  of  Goshen,  where  the  children  of  Israel  dwelt,  was 
there  no  hail  (G). 

27  And  Pharaoh  sent  and  called  Moses  and  Aaron  and  said  to  them: 
I  have  sinned  (T)  this  time;  the  Lord  is  just  and  Pharaoh  and  the 
people  are  guilty. 

28  Pray  before  the  Lord  (8)  that  he  withhold  the  thunder  from  before  the 
Lord  and  the  hail,  and  I  shall  let  you  go  and  you  shall  stay  no  longer. 

29  And  Moses  said  to  him:  As  I  go  out  of  the  city  I  will  stretch  out  the 
palms  (9)  of  my  hands  before  the  Lord;  the  thunders  will  be  withheld(10) 
and  there  will  be  no  more  hail,  so  that  you  may  know  that  the  earth  is 
of  the  Lord. 

30  But  you  and  your  rulers(11),  I  know  (,2)  that(13)  because  you  are 
before  signs  you  fear  before  the  Lord  (14)  our  God. 

31  And  the  flax  and  the  barley  were  beaten  down,  because  the  barley 
was  early(l5)and  the  flax  was  in  (its)  capsules  and  had  shed  (16)  its 
flower. 

(')  M:  «and  the  fire  danced  within  the  hail  and  the  Word  of  the  Lord  rained 
down  hail  upon». 

(-)  M:  «the  hour»  (=  the  time). 

(')  M:  «(the  time  it  became)  a  nation». 

(’)  1:  «all  the». 

(5)  M:  «destroyed». 

(*)  M:  «there  (there  was  no)  hail». 

(  )  M:  «I  have  sinned  because  1  have  rebebed  against  the  Word  of  the  Lord 
this  time.  It  is  manifest». 

(H)  M:  «and  cease  before  the  Lord  the  just». 

O  M:  «the  palm». 

(,0)  For  wimn'wn  of  text  read  with  Geniza,  MS  D,  ytmn'wn.  M:  «will  cease». 

(“)  M:  «but  (as  for  you)  Pharaoh,  and  your  servants  (I)  know». 

(’2)  M:  «that  until  the  plagues  reached  you,  you  did  not  humble  yourselves 
before  (the  Lord)». 

(I3)  M:  «that  still  you  do  not  fear». 

(,4)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

C5)  Corr:  ptnh  of  text  to  kính.  M:  «were  (=  was)  late». 

('*)  M:  «and  (its  flowers?)  were  broken». 


430 


N  EOFITI  I 


Ex  9,  32-10,  3 


32  But  the  wheat  and  the  spelt  were  not  beaten  down  because  they 
were  late. 

33  And  Moses  went  out  of  the  city  (])  from  the  presence  of  Pharaoh 
and  spread  out  the  palm  (2)  of  his  hands  before  the  Lord;  and  the 
thunder  and  the  hail  were  withheld  (3)  and  rain  did  not  come  down 
on  the  earth. 

34  And  Pharaoh  saw  that  the  thunder  and  the  rain  and  the  hail  had 
ceased  (*)  and  he  sinned  yet  again  and  his  heart  was  hardened,  he 
and  his  rulers  (5). 

35  And  the  heart  of  Pharaoh  was  hardened  and  he  did  not  let  the  children 
of  Israel  go,  as  the  Lord  (b)  had  spoken  with  Moses. 


CHAPTER  X 

1  And  the  Lord  (7)  said  to  Moses:  Go  in  unto  Pharaoh  because  I  have  (8) 
hardened  his  heart  and  the  heart  of  his  rulers  (fl)  so  as  to  set  these 
signs  (10)  among  them, 

2  so  that  you  may  relate  in  the  hearing  of  your  sons(]1)  and  of  your 
sons’  sons  how  I  have  confounded  the  Egyptians,  and  the  signs  that 
I  have  set  among  them(12),  and  you  shall  know(l3)that  I  am  the  Lord. 

3  And  Moses  and  Aaron  carne  (l4)  unto  (15)  Pharaoh  and  say  to  him: 
Thus  said  the  Lord,  the  God  of  the  Hebrews:  How  long  will  you 
decline  to  humble  yourself  before  the  Lord?  Let  my  people  go(16) 
and  let  them(17)  worship  before  me. 


(')  M:  «outside  the  city». 

(2)  M:  «the  palms  of  his». 

(3)  M:  «ceased». 

O  M  I  o,  M  2.°:  «the  rain,  hail  and  thunder  had  ceased». 

C)  M:  «and  his  servants». 

O  M:  «the  Word  of  the  Lord  by  the  hands  of  (=  through)  Moses». 

(7)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(8)  M:  «I  shall  harden». 

C)  I:  «of  his  servants». 

(I0)  M:  «and  my  wonders». 

(")  M:  «to  recount  in  the  hearing  of  your  sons». 

C2)  M:  «I  was  revenged  of  the  Egyptians  and  the  signs  of  my  wonders  which 
I  set  among  you». 

(,;1)  M:  «and  they  shall  know». 

(M)  M:  «and  he  went  in». 

C5)  M:  «before». 

(Ms)  M:  «before  him;  let  my  people  go». 

(')  =  «that  they  may». 


431 


Ex  10,  4-12 


N  EO  F I T  I  I 


4  Because  if  you  decline  to  let  my  people  go,  behold,  tomorrow  I  will 
bring  the  locusts  into  your  territory. 

5  And  they  will  cover  the  view  of  the  land  and  you  will  not  be  able  (l) 
to  see  the  land  and  they  shall  eat  the  remnant  that  has  been  spared, 
that  has  been  left  (2)  to  you  from  the  hail,  and  they  shall  eat  all  the 
trees  that  grow  for  you  from  the  open  field. 

6  And  your  houses  and  the  houses  of  all  your  rulers  and  the  houses 
of  all  the  Egyptians  (3)  shall  be  filled  by  them;  which  your  fathers, 
or  your  fathers'  fathers  have  not  seen  from  the  day  they  were  (4) 
upon  the  earth  until  this  day.  And  he  hurried  (5)  and  went  out  from 
before  Pharaoh. 

7  And  Pharaoh’s  servants  said  to  him:  How  long  will  this  one  be  a 
snare  for  us?  Let  the  people  go  (6)  and  they  shall  (7)  worship  before 
the  Lord  their  God  before  you  (come  to)  know  (8)  that  Egypt  is 
blotted  out  (9). 

8  And  Moses  and  Aaron  were  made  return  unto  Pharaoh  and  they  say 
to  them:  Go,  sacrifice  before  the  Lord  your  God.  But  who  are  those 
that  go? 

9  And  Moses  said:  With  our  young  men(10)  and  our  oíd  men;  we  shall 
go  with  our  sons  and  our  daughters,  with  our  sheep  and  our  oxen 
we  shall  go,  because  we  have  a  feast  before  the  Lord. 

10  And  he  said:  Let,  now,  the  Word  (n)of  the  Lord  be  with  you  (l2)  when 
I  let  you  and  your  little  ones  go.  See!  There  is  evil  before  your  faces. 

1 1  Not  thus!  Go  now,  men  (among  you)  and  worship  before  the  Lord 
because  you  have  desired  it.  And  they  were  driven  out  from  before 
the  presence  of  Pharaoh. 

12  And  the  Lord  (13)  said  to  Moses:  Incline  your  hand  over  the  land  of 
Egypt  with  the  locusts  (14)  and  let  them  come  down  upon  the  land  of 

(')  M:  «Pharaoh  will  (not)  be  able.». 

(2)  M:  «and  it  shall  eat  the  remainder  that  has  been  spared,  that  has  been  left 
to  you». 

(3)  M:  «(of  all)  your  servants  and  the  houses  of  all  the  Egyptians». 

(*)  M:  «they  dwelt». 

(¿)  M:  «and  directed  himself». 

(tt)  M:  «the  men». 

(7)  =  «that  they». 

(8)  M:  «is  it  that  as  yet  you  have  not  reflected  to  know?». 

(!l)  M:  «has  been  blotted  out». 

(I0)  M:  «our  youths». 

(“)  M:  «thus  let  the  Word». 

C2)  M:  «at  your  aid». 

(I3)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(M)  Sic!;  rendering  literally  MT,  which  may  be  corrupt,  lacking  some  word. 


432 


NEOFITI  I 


Ex  10,  13-22 


Egypt  and  eat  every  plant  and  (!)  the  land:  all  that  the  hail  has  left. 

13  And  Moses  inclined  his  staff  over  the  land  of  Egypt  and  the  Lord  (2) 
brought  wind  from  the  east  (3)  to  the  land  all  that  day  and  all  the 
night.  Morning  carne  and  the  eastern  wind  had  borne  the  locusts. 

14  And  the  locusts  carne  up  upon  all  the  land  of  Egypt  and  dwelt  in  all 
the  territories  of  Egypt  in  great  numbers.  Before  them  there  were 
not  such  locusts  like  them  and  after  them  there  will  not  be  such  (4). 

15  And  they  covered  all  the  view  of  all  the  land  and  the  land  darkened  (5) 
and  they  ate  every  plant  of  the  land  and  all  the  fruits  of  the  tree  that 
the  hail  had  left,  and  a  green  (H)  thing  was  not  left  on  a  tree  or  on  a 
plant  of  the  open  field  in  all  the  land  of  the  Egyptians. 

16  And  Pharaoh  hastened  (7)  to  cali  Moses  and  Aaron  and  said:  I  have 
sinned  before  the  Lord  your  God  and  against  you. 

17  And  now,  forgive,  I  pray,  my  debts  (8)  only  this  time  and  pray  before 
the  Lord  your  God  and  may  he  make  (9)  this  plague  (lü)  also  pass 
from  me. 

18  And  he  went  out  from  before  Pharaoh  and  prayed  before  the  Lord. 

19  And  the  Lord  turned  a  very  strong(n)  wind  in  the  sea  (12)  and  it  bore 
the  locusts  and  he  cast  them  into  the  Reed  Sea(13);  a  single  locust 
was  not  left  in  all  the  territory  of  the  Egyptians. 

20  And  the  Lord  hardened  the  heart  of  Pharaoh  and  he  did  not  let  the 
children  of  Israel  go. 

21  And  the  Lord  said:  Incline  your  hand  to  the  heavens  (14)  and  let  there 
be  darkness  upon  the  land  of  Egypt,  and  let  there  be  feeling  in  the 
darkness(u). 

22  And  Moses  inclined  (16)  (his)  hand  to  the  heavens  and  there  was  thick 
darkness  in  all  the  land  of  Egypt  three  days. 

(')  Perhaps  the  text  ís  mistaken  and  should  read:  «of  the  land». 

(-)  M:  «and  his  Word». 

(3)  M:  «eastern». 

O  M:  «and  after  them  there  will  not  again  be  (lii:  «there  will  not  add  to  be») 
such». 

(5)  M:  «and  it  grew  dark». 

(°)  M:  «green  in  tree  and  herb». 

O  M:  «and  he  hurried». 

{*)  M:  «and  forgive  the  debts». 

(9)  =  «that  he  may». 

(,ü)  M:  «anger». 

(")  M:  «the  Word  of  the  Lord  — a  very  strong  westerly  wind». 

(I2)  i.  e.  a  westerly  wind. 

O3)  M:  «and  threw  them  into  the  sea». 

(M)  M:  «and  the  Word  of  the  Lord  said:  Lift  up  your  hand  towards  the  heavens». 

C5)  M:  «and  let  them  be  as  people  groping  in  the  darkness». 

(Ih)  M:  «and  he  lifted  up». 


33— ÉXODO 


433 


Ex  10,  23-29 


N  EOF  I T  I 


23  No  one  saw  his  brothers  and  no  one  rose  from  his  place  for  three 
days.  But  there  was  light  (l)  in  their  dwelling-places  (2)  for  all  the 
children  of  Israel. 

24  And  Pharaoh  called  Moses  and  Aaron  and  said:  Go  and  worship 
before  the  Lord;  only  your  sheep  and  your  oxen  shall  remain  (a)  here; 
your  little  ones  shall  go  with  you. 

25  And  Moses  said:  You  shall  also  give  into  our  hand  (4)  sacriflces  and 
holocausts  and  we  will  sacrifice  before  the  Lord  our  God. 

26  And  our  cattle  (5)  shall  also  go  with  us;  the  hoof  of  a  foot  shall  not 
be  left  behind  of  them;  we  take  them  to  sacrifice  before  the  Lord, 
our  God,  and,  as  for  us,  we  do  not  know  how  much  we  shall  worship 
before  the  Lord,  until  the  time  we  enter  there  (6). 

27  And  the  Lord  (7)  hardened  his  heart  (*)  and  he  did  not  desire  to  let 
them  go. 

28  And  Pharaoh  said  to  him  (9):  Go  from  beside  me(10)and  never  again 
speak  before  me  one  of  those  harsh  words(n);  I  would  surely(12) 
rather  die  than  hear  any  of  your  words.  Take  heed(13)that  my  anger 
be  not  kindled  against  you  and  I  deliver  you  into  the  hands  of  the 
people  who  sought  your  life  and  they  kill  you(14). 

29  And  Moses  said  to  him(15):  Fittingly  and  with  truth  have  you  spoken. 
1  was  notified  (16)  while  yet  residing  in  Midian  to  the  effect  (17)  that 


(‘)  M:  «they  had  light  because  they  busied  themselves  with  the  words  of  the 
Law  in  their  dwellings». 

(2)  M:  «in  their  tents». 

(3)  M:  «leave;  take  also  your  little  ones». 

(4)  I:  «into  our  hands». 

(5)  M:  «our  flocks  we  shall  take  with  us». 

C)  M:  «what  we  must  sacrifice  before  the  Lord  until  we  enter  there». 

(  )  M:  «the  Word  of  the  Lord», 
f)  M:  «of  Pharaoh». 

O  i.  e.  «to  Moses». 

(,ü)  M:  «take  care  that  you  (never  again)». 

(“)  I:  «these  (words)». 

(12)  I:  «he  (would  rather)». 

(13)  M:  «these  words.  Wherefore,  he  said  to  him,  take  care». 

D  M:  «saying:  Are  not  these  harsh  words  which  you  say  to  me?  I  seek  only 
to  die  and  not  listen  to  your  words.  Take  care  lest  my  anger  be  enkindled  against  you 
and  1  deliver  you  into  the  hands  of  the  people  who  sought  your  life  to  kill  you». 

(,5)  I:  «to  Pharaoh». 

(,8)  M:  «(was  notified)  from  the  first  time  I  was  residing  in  Midian,  and  not  only 
after  mercy  was  shown  to  you,  after  I  prayed  for  you  and  the  plague...». 

(,7)  Lit:  «saying». 


434 


N  EO  F I T  I  1 


Ex  11,  1-6 


all  the  men  who  sought  your  life  are  dead,  and  not  only  after  I  made 
petition  for  you  before  the  Lord,  and  I  prayed  for  you  and  the  plague 
was  withheld  from  you.  And  this  plague  is  the  tenth  one  for  Phar- 
aoh.  With  the  ñrst-born  of  Pharaoh  it  will  begin.  And  Moses  said  to 
Pharaoh:  Fittingly  and  with  truth  have  you  spoken;  I  shall  never 
again  see  your  countenance. 


CHAPTER  XI 

1  And  the  Lord  said  to  Moses:  One  more  plague  will  I  bring  (*)  upon 
Pharaoh  and  upon  the  Egyptians;  and  after  that  he  will  let  you  go 
from  here;  when  he  lets  you  go  he  will  drive  you  out  from  here  in 
all  haste  (2). 

2  Speak,  I  pray,  in  the  hearing  of  the  people,  and  (3)  each  man  will  ask 
of  his  neighbour,  and  every  woman  of  her  neighbour,  objects  of 
silver  and  objects  of  gold. 

3  And  the  Lord  (4)  gave  favour  to  the  people  on  the  sight  of  the  Egyp¬ 
tians.  Moreover,  Moses  was  a  very  powerful  man  in  the  land  of 
Egypt  in  the  sight  of  the  rulers  (5)  of  Pharaoh,  and  in  the  sight  of  the 
people. 

4  And  Moses  said:  Thus  said  the  Lord:  In  the  middle  of  the  night  my 
Word  (6)  will  be  revealed  in  the  midst  of  Egypt. 

5  And  all  the  first-born  in  the  land  of  Egypt  shall  be  killed  (7),  from  the 
first-born  of  Pharaoh  who  was  to  sit  upon  the  throne  (8)  of  his  king- 
dom,  to  the  firs-born  of  the  maidservant  who  grinds  behind  the  mili, 
and  every  first-born  of  the  cattle. 

6  And  there  shall  be  (9)  a  great  cry  in  all  the  land  of  Egypt  such  as  there 
has  never  been,  and  such  as  will  not  be  seen()0)  again. 


(')  M:  «I  will  unleash». 

(2)  M:  «complete  extermination». 

(3)  =  «so  that». 

(4)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(a)  M:  «the  servants». 

O  M:  «the  Word  of  the  Lord:  At  midnight  my  Word». 

(7)  I:  «and  I  will  kill». 

(H)  M:  «to  abhor»  (Imt'b)  or  to  desire  (Imt'b  =  Imt'b).  Or:  to  seek  ( Imtb *)  or 
to  sit  on  (Imtbb)  all  the  thrones;  More  likely  Iml'kb  =  to  be  removed  from  the 
throne. 

(s)  Lit:  «there  was». 

(10)  M:  «be». 


435 


Ex  11,  7  12,  6 


N  EO  F 1 T  I  I 


7  But  against  any  of  the  children  of  Israel  — either  against  man  or 
beast —  no  dog  shall  bark  with  its  tongue,  that  you  may  know  that 
the  Lord  makes  a  distinction  between  the  Egyptians  and  Israel. 

8  And  all  these  your  servants  will  come  down  unto  me  and  they  will 
salute  me  saying:  Go  out,  you  and  all  the  people  who  are  with  you  ('); 
and  after  that  I  will  go  out.  And  he  (Moses)  went  out  from  before  (2) 
Pharaoh  in  hot  anger. 

9  And  the  Lord  (3)  said  to  Moses:  Pharaoh  will  not  listen  to  you,  so 
as  to  multiply  (4)  the  signs  of  my  wonders  in  the  land  of  Egypt. 

10  And  Moses  and  Aaron  did  all  these  wonders  before  Pharaoh,  but 
the  Lord  (3)  hardened  Pharaoh’s  heart,  and  he  did  not  let  the  children 
of  Israel  go  out  of  his  land. 

CHAPTER  XII 

1  And  the  Lord  (3)  spoke  to  Moses  and  Aaron  in  the  land  of  Egypt 
saying: 

2  This  month  of  Nisan  will  be  for  you  the  beginning  of  the  months;  it 
shall  be  the  First  for  you  and  for  all  (5)  the  beginnings  of  the  months 
of  the  year. 

3  Speak  to  all  the  congregation  of  the  children  (“)  of  Israel:  On  the  tenth 
day  (7)  of  this  month  they  shall  take  (8)  every  man  a  lamb  according 
to  their  father’s  house;  a  lamb  for  every  house. 

4  And  if  the  household  is  too  few  in  number  for  the  paschal  lamb, 
he  and  the  neighbour  who  is  near  his  house  shall  take  according  to 
the  number  of  persons(w):  according  to  what  each  can  eat  you  shall 
make  count  for  the  paschal  lamb. 

5  Your  lamb  shall  be  perfect,  without  blemish,  male,  a  year  oíd;  from 
among  the  lambs  or  from  among  the  kid-goats,  you  shall  take  it. 

6  And  you  shall  keep  it  until  the  fourteenth  day  (10)  of  this  month  and 


(')  M:  «that  are  in  your  hand». 

(2)  M:  «from  beside». 

p)  M:  «the  Word  of  the  L  ord». 

(‘)  M:  «these». 

(3)  M:  «for  all». 

(b)  M:  «of  Israel». 

(T)  Lit :  «in  the  ten  days». 

(8)  M:  «for  them»;  in  the  text:  «for  you». 
(')  M:  «according  to  the  total  of  persons». 
(I0)  Lit:  «on  the  fourteen  days». 


436 


NEOFITI  I 


Ex  12,  7-15 


all  the  assembly  of  the  congregaron  of  the  sons  of  Israel  shall  slaugh- 
ter  it  at  twilight  (*). 

7  And  they  shall  take  some  of  the  blood  and  they  shall  put  it  on  the 
two  doorposts  and  on  the  lintel  of  the  houses  in  which  they  shall  eat 
the  Passover  (2). 

8  And  they  shall  eat  the  flesh  in  the  night  of  Passover;  roasted  on  fíre; 
unleavened  bread  with  bitter  herbs  they  shall  eat. 

9  Do  not  eat  any  of  it  lightly  roasted,  or  even  over-cooked,  cooked  in 
water,  but  only  roasted  on  fire;  the  head  with  his  legs  (3)  and  the 
inner  parts. 

10  And  you  shall  leave  none  of  it  over  until  morning,  and  anything  that 
does  remain  of  it  until  morning  you  shall  burn  in  the  fire. 

1 1  And  according  to  this  order  you  shall  eat  it:  your  loins  girded  (4), 
your  shoes  on  your  feet  and  your  staffs  in  your  hands.  And  you  shall 
eat  (5)  it  in  a  hurry;  it  is  the  paschal  sacrifice  before  the  Lord. 

12  And  I  will  pass  in  my  Word  (6)  through  the  land  of  Egypt  this  night 
of  the  Passover  and  I  will  kill  all  the  first-born  in  the  land  of  Egypt 
from  the  sons  of  man  to  beast.  And  I  will  execute  different  judgements 
on  all  the  idols  of  Egyptians.  The  Lord  has  said  (7). 

13  And  the  blood  will  be  for  you  as  a  sign  over  the  houses  where  (8) 
they  dwell,  and  I  will  see  the  blood  and  I  will  pass  by  (9),  and  I  in  my 
Word  will  defend  (,0)  you,  and  there  will  be  no  destroying  death 
among  you  when  I  kill  all  the  first-born  in  the  land  (1l)  of  Egypt. 

14  And  this  day  shall  be  for  you  a  good  memorial;  you(12)  shall  celébrate 
it  as  a  feast  before  the  Lord(13):  you  shall  celébrate  it  for  your  genera- 
tions  as  an  eternal  statute. 

15  Seven  days  you  shall  eat(14)  unleavened  bread.  Even  on  the  first  day 


(')  Lit:  «between  the  (two)  suns  (or:  «Services»)». 

(-')  M:  «in  which  they  eat  it». 

(3)  M:  «his  feet»;  cf  Onk. 

(4)  M:  -f  «with  the  precepts  of  the  Law». 

C)  M:  «they  shall  be  eaten»;  perhaps  we  should  read:  «and  you  shall  eat». 

(fi)  M:  «and  I  will  be  revealed  in  my  Word». 

(  )  M:  «I  am  he». 

O  M:  «in  which». 

O  M:  «and  he  will  spare». 

(,ü)  M:  «and  my  Word  will  defend». 

(")  M:  «and  the  destroying  ángel  who  is  appointed  over  death  will  not  have 
power  to  injure  (you)  when  I  am  revealed  to  slay  the  first-born  in  the  land». 

(,2)  Text:  «and  they  shall  be  celebra ted»;  writing  waw  as  yod. 

(,3)  M:  4-  «your  God». 

(")  M:  «they  shall  eat». 


437 


Ex  12,  16-22 


NEOFITI  I 


you  shall  put  away  leaven  out  of  your  houses,  because  whoever  eats 
leavened  bread  from  the  first  day  to  the  seventh  day,  that  man  ( 1 ) 
will  be  blotted  out  from  Israel. 

16  On  the  first  day  you  shall  have  a  feast  day  and  a  holy  convocation 
(and  on  the  seventh  day,  a  feast  day  and  a  holy  convocation)  (2). 
No  work  shall  be  done  on  them.  But  whatever  is  done  (3)  for  any 
vital  need,  that  alone  may  be  done  by  you. 

17  And  you  shall  observe  the  unleavened  bread  (4)  because  on  this 
very  day  (5)  I  brought  your  hosts  redeemed  out  (6)  of  the  land  of  Egypt; 
and  you  shall  observe  this  day  throughout  your  generations  as  an 
eternal  statute. 

18  In  the  first  month  from  the  fourteenth  day(7)  of  the  month  at  twi- 
light  (tí),  you  shall  eat  unleavened  bread,  until  the  twenty-first  day 
of  the  month,  in  the  evening. 

19  For  seven  days  no  leaven  shall  be  found  (9)  within  your  houses; 
because  whoever  eats  leavened  bread,  that  person  will  be  blotted  out 
from  the  congregation  of  Israel,  whether  he  is  a  stranger  or  a  native 
of  the  land. 

20  You  shall  eat  nothing  leavened.  In  all  your  dwelling  places  you  shall 
eat  unleavened  bread. 

21  And  Moses  called  all  the  wise  men  of  Israel  and  he  said  to  them(10): 
Appoint  (the  participants)  and  take  one  of  the  flock  according  to 
your  families  and  sacrifice  the  Passover. 

22  And  take  a  bunch  of  hyssop  and  dip  it  in  the  blood  which  is  in  the  (") 
vessel  (and  come)(12)  and  put  it  on  the  lintel  and  on  the  two  doorposts, 
and  let  no  one  go  out  of  the  door  of  his  house  until  morning. 


(')  I:  «that  soul  (=  person)». 

(")  Omitted  in  the  text  by  homoioteleuton. 

(!)  M:  «all  that  by  which  (things  are)  eaten». 

(')  =  the  feast  of  Unleavened  Bread;  M:  «the  precepts  of  unleavened  bread». 

C)  Lit:  «at  the  time  of  day»;  M:  «as  the  time». 

0)  M;  «he  brought  you  out». 

(■)  Lit:  «from  the  fourteen  days». 

(K)  Lit:  between  the  (two)  suns»  (or:  «Services»). 

O  M:  «shall  not  be  seen». 

(Iu)  M:  «withdraw  your  hands  from  foreign  worship  and  aftcrwards  sacrifice 
a  lamb». 

(")  M:  «which  is  in  the  cup». 

D  Or:  «and  you»;  probably  a  dittography  arising  from  the  occurence  of  the 
same  word  later  in  this  verse. 


438 


N  EO  F I T  I 


Ex  12,  23-32 


23  And  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord  0)  will  pass  to  blot  out  (2) 
the  Egyptians  and  he  will  see  the  blood  upon  the  lintel  and  upon  the 
two  doorposts  and  he  will  pass  by  (3),  and  the  Word  of  the  Lord  will 
defend  the  door  of  the  fathers  of  the  children  of  Israel  and  he  will 
not  give  permission  to  the  destróyer  (4)  to  enter  within  your  houses 
to  destroy  (5). 

24  You  shall  observe  this  word  as  a  statute  for  yourselves  and  for  your 
sons  for  ever. 

25  And  it  shal!  come  to  pass  when  you  come  into  the  land  which  the 
Lord  (J)  will  give  you  as  he  said,  that  you  will  observe  this  Service. 

26  (And  when  your  children  say  to  you:  What  does  this  Service  mean 
for  you?)(6) 

27  You  shall  say:  It  is  the  sacrifice  of  the  Passover  before  the  Lord, 
who  passed  by  and  defended  (7)  the  houses  of  the  children  of  Israel  in 
Egypt  when  he  killed  the  Egyptians  (8),  and  delivered  our  houses. 
And  the  people  bowed  down  and  praised  and  glorifíed. 

28  And  the  children  of  Israel  went  and  did  so;  as  the  Lord  (*)  had  com- 
manded  Moses  and  Aaron  so  they  did. 

29  And  in  the  middle  of  the  night  the  Lord  slew  (y)  all  the  first-born  in 
the  land  of  Egypt  from  the  first-born  of  Pharaoh  who  was  to  sit 
upon  the  throne  of  the  kingdom  to  the  first-born  of  the  captive  who 
was  in  prison,  and  every  first-born  of  the  cattle. 

30  And  Pharaoh  rose  up  at  night,  he  and  all  his  rulers  (10)  and  all  the 
Egyptians  and  there  was  a  great  cry  in  Egypt,  because  there  was  not 
a  house  there  in  which  there  were  no  dead(n). 

31  And  he  called  Moses  and  Aaron  at  night  and  he  said:  Rise  up,  go 
out  from  the  midst  of  my  people,  both  you  and  the  children  of  Israel, 
and  go,  worship  before  the  Lord  as  you  have  spoken. 

32  (Take  also  your  flocks  and  your  herds  as  you  said)  (12)  and  go  and 
pray  also  for  me. 

(1)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(2)  M:  «to  destroy». 

(3)  M:  «and  he  will  spare». 

O  M:  «the  destroying  ángel  will  be  (not)  empowered»;  M:  «to  the  destróyer». 

(5)  M:  -E  «you». 

O  Omitted  in  text  by  homoioteleuton. 

(  )  M:  «the  Word  of  the  Lord  spared  and  defended  the». 

(H)  M:  «when  he  destroyed  the  Egyptians». 

(9)  M:  «at  midnight  the  Word  of  the  Lord  slew». 

(I0)  M:  «his  servants». 

(")  M:  «a  house  within  which  there  was  not  dead  one  of  the  Egyptians». 

C2)  Omitted  in  text  by  homoioteleuton. 


439 


Ex  12,  33-41 


NE0FIT1  I 


33  The  Egyptians  urged  the  people  to  let  them  go  quickly  from  the 
land,  for  they  said:  If  the  Israelites  delay  here  but  one  hour,  behold 
all  the  Egyptians  are  dead. 

34  And  the  people  loaded  their  cakes  of  doughs  before  it  was  leavened  (]), 
their  kneading  bowls  wrapped  up  in  their  mantles  (2)  on  their  should- 
ers  (:1). 

35  And  the  children  of  Israel  did  according  to  the  words  of  Moses  and 
they  asked  of  the  Egyptians  objects  of  silver  and  objects  of  gold  and 
clothes. 

36  And  the  Lord  (4)  gave  favour  to  the  people  in  the  sight  of  the  Egyp¬ 
tians,  and  they  lent  (5)  to  them,  and  the  children  of  Israel  despoiled 
the  Egyptians  of  their  property  (6). 

37  And  the  children  of  Israel  (journeyed)  (7)  from  Pelusium  (*)  to  Suc- 
coth  about  six  hundred  thousand  men  on  foot,  besides  the  little  ones. 

38  And  many  strangers  (9)  also  went  up  with  them  and  sheep  and  oxen; 
very  many  cattle(10). 

39  And  they  baked  their  own  leaven  (M)  which  they  had  brought  out  of 
Egypt  before  it  was  leavened,  unleavened  cakes  (12)  for  they  had  been 
driven  out  of  Egypt  (,3).  And  could  not  wait,  and  they  had  not  even 
made  provisions  (,4)  for  themselves. 

40  And  the  dwellings  of  the  children  of  Israel  which  they  dwelt  in  Egypt 
were  four  hundred  and  thirty  years. 

41  And  it  happened  that  at  the  end  of  four  hundred  and  thirty  years, 
on  that  very  day(13),  all  the  hosts  of  the  Lord  went  out  redeemed 
from  the  land  of  the  Egyptians. 


(')  M:  «their  dough  before  it  was  leavened». 

(2)  I:  «placed  (upon)». 

(:‘)  M:  «what  remained  of  the  unleavened  bread  and  of  the  bitter  herbs  wrapped 
up  in  their  clothes,  laden  upon  their  shoulders». 

(4)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(5)  M:  «(of)  the  Egyptians  and  they  asked». 

(tt)  M:  «(the  children  of)  Israel  the  Egyptians  with  their  animáis». 

(  )  Missing  in  the  text. 

O  MT:  Rameses. 

(")  M:  «mixed  multitudes». 

(Ití)  M:  «very  numerous  flocks». 

(n)  M:  «(baked)  the  dough  which  they  had  brought». 

('-’)  M:  «unleavened  pancakes». 

(")  M:  «the  Egyptians  had  driven  them  out». 

(")  M:  «delay,  and  neithcr  had  they  made  provisions  for  the  journey». 

C5)  Lit:  «as  the  time  of  this  day». 


440 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  12,  42 


42  It  is  a  night  reserved  and  set  aside  for  redemption  to  the  ñame  of  the 
Lord  at  the  time  the  children  of  Israel  carne  out  (')  redeemed  from 
the  land  of  Egypt. 

Truly,  four  nights  are  those  that  are  written  (2)  in  the  Book  of  Me- 
morials. 

The  Jirst  night:  when  the  Lord  was  revealed  over  the  world  to  create 
it  (3).  The  world  was  without  form  and  void  and  darkness  was  spread 
over  the  face  of  the  abyss  and  the  Word  of  the  Lord  was  the  Light  (4), 
and  it  shone  (5);  and  he  called  it  the  First  Night  (6). 

The  second  night:  when  the  Lord  was  revealed  to  Abram,  a  man  of  a 
hundred  ycars,  and  Sarah  his  wife,  who  was  a  woman  of  ninety  years 
to  fulfil  what  the  Scripture  says  (7):  Will  Abram,  a  man  of  a  hundred 
years  beget,  and  will  his  wife  Sarah,  a  woman  of  ninety  years,  bear? 
And  Isaac  was  thirty  seven  years  when  he  was  offered  upon  the  altar. 
The  heavens  were  bowed  down  and  descended  and  Isaac  saw  their 
perfections  and  his  eyes  were  dimmed  because  of  their  perfections, 
and  he  called  it  the  Second  Night  (8). 

The  third  night:  when  the  Lord  was  revealed  against  the  Egyptians 
at  midnight:  his  hand  slew  the  first-born  of  the  Egyptians  and  his 
right  hand  protected  the  first-born  of  Israel  to  fulfil  what  the  Scrip¬ 
ture  says:  Israel  is  my  first-born  son(9).  And  he  called  it  the  Third 
Night. 

The  fourth  night:  When  the  world  reaches  its  end  to  be  redeemed(10): 
the  yokes  of  iron  shall  be  broken  and  the  generations  of  wicked- 
ness(M)  shall  be  blotted  out;  and  Moses  will  go  up  from  the  desert 


(')  M:  «it  is  for  redemption  before  the  Lord  at  the  coming  out». 

(T  M:  «because  four  nights  are  written». 

(:‘)  I:  «(to  create)  the  world». 

(4)  1:  «Light». 

(5)  I,  M:  «and  it  illuminated».  Cí  Atlántida  1,  1963,  p  389.  ExpT19,  1968,  p  116. 
(*)  Cf  R.  Le  Déaut,  La  nuil  pascale ,  Rome,  1963,  pp  215ff. 

(7)  M:  «his  first-born  son  is  Israel  (Ex  4,22)  and  he  called  it  the  Second  Night. 
The  Third  Night».  This  scriptural  citation  is  displaced.  It  belongs  to  the  end  of  the 
third  night. 

(M)  Cf  R.  Le  Déaut,  op.  cit pp  133ff. 

O  Ex  4,22. 

(,ü)  Walton,  R.  Bloch,  Le  Déaut:  «to  be  dissolved». 

(n)  I:  «and  the  wicked»;  M:  «the  members  of  the  wicked  and  the  yokes  of  iron 
shall  be  blotted  out  from  Is(rael)». 


441 


Ex  12,  43-49 


NEOFITI  I 


(and  the  king  Messiah  from  on  high)  (').  One  will  lead  at  the  head 
of  the  flock  (2)  and  the  other  will  lead  at  the  . head  of  the  flock  (2) 
and  his  Word  will  lead  between  the  two  of  them,  and  I  (3)  and  they 
will  proceed  together. 

This  is  the  night  of  the  Passover  to  the  ñame  of  the  Lord:  it  is  a  night 
reserved  and  set  aside  for  the  redemption  of  all  the  generations  of 
Israel. 

43  And  the  Lord  said  to  Moses  and  to  Aaron:  This  is  the  decree  of  the 
Law  of  the  Passover:  no  gentile  shall  eat  of  it. 

44  And  every  slave  of  anyone  bought  (l)  for  money  you  shall  circum- 
cise;  then  he  will  be  fit  to  eat  of  it. 

45  My  people,  children  of  Israel,  no  gentile  sojourner  (5)  for  wages  shall 
eat  of  it  (6). 

46  In  groups  it  shall  be  eaten;  you  shall  not  bring  outside  any  of  the 
flesh  from  the  house  for  a  group,  and  not  even  from  one  group  for 
another,  and  a  bone  you  shall  not  break  in  it  (7). 

47  And  all  the  congregation  of  Israel  shall  keep  the  Passover. 

48  And  if  a  resident  who  resides  with  you  wishes  to  keep  the  Passover 
before  the  Lord,  when  he  circumcises  every  male,  then  he  will  be 
fit  to  keep  it,  and  he  will  be  as  the  natives  of  the  land;  but  no  gentile 
shall  eat  of  it. 

49  There  shall  be  one  decree  of  law  (8)  for  the  natives  and  for  the  so- 
journers  who  sojourn  among  you. 


(')  These  words  are  missing  from  N,  and  M  notes  the  lacuna.  They  are  in  the 
other  texts.  According  to  Le  Déaut  ( op .  c/7.,  p  272)  the  omission  is  not  delibérate. 
We  render  as  «from  on  high»  (me-ruma);  however,  it  can  also  be  translated  «from 
Rome».  The  first  rendenng  (thus  Le  Déaut,  op.  cit .,  pp  359-369)  is  preferable.  The 
text  would,  then,  make  allusion  to  the  Messiah  who  comes  from  on  high  and  with 
whom  it  might  identify  the  Son  of  Man  of  Dan  7.  It  could,  however,  also  allude  to 
the  Jewish  belief  (Sanh  98a)  that  the  Messiah  would  come  from  Rome. 

(2)  Or:  «on  top  of  the  cloud».  The  Targum  text  of  Walton’s  Polyglot  and  of  the 
first  Rabbinic  Bibles  read:  «the  cloud»  ('anana)  instead  of  «flock»  ('ana).  «Flock» 
appears  to  be  the  better  reading  but  with  a  remez  or  allusion  to  the  cloud  of  Dan  7,13. 

(ü)  «and  I»  is  probably  superfluous  in  the  text  which  should  read  simply:  «and 
they  (Moses  and  the  Messiah)  will  proceed». 

(*)  M:  «of  purchase,  when  you  have  circumcised  (him)». 

(5)  I:  «the  sojourner  and  gentile  hired  labourer». 

O  M:  «a  sojourner  who  (is)  a  man  and  a  hired  labourer,  when  he  is  a  gentile, 
shall  not  eat  of  it»  =  Frag.  Targ. 

(  )  M:  «(of)  the  houses  (any)  of  the  flesh  outside  and  you  shall  not  neglect  (to 
practice)  the  command  with  it». 

(*)  M:  «there  shall  be  one  law». 


442 


NEOFITI  I 


Ex  12,  50-13,  8 


50  And  all  the  children  of  Israel  (did  it)  (]);  as  the  Lord  commanded 
Moses  and  Aaron  thus  they  did. 

5 1  And  it  carne  to  pass  that  on  that  very  day  (2)  the  Lord  brought  the 
children  of  Israel  redeemed  from  the  land  of  Egypt,  according  to 
their  hosts. 


CHAPTER  XIII 

1  And  the  Lord  (3)  spoke  with  Moses  saying: 

2  Sanctify  to  my  ñame  (4)  every  first-born:  what  opens  every  womb 
in  the  children  of  Israel,  in  the  sons  of  man  and  in  cattle  are  to  my 
ñame  (5). 

3  And  Moses  said  to  the  people:  Remember  this  day  (in)  which  you 
have  come  out  redeemed  from  Egypt,  from  the  house  of  bondage, 
because  by  a  strong  hand  the  Lord  (3)  has  led  you  out  henee,  and  you 
shall  not  eat  leaven. 

4  This  day  you  go  out  redeemed,  at  the  time  of  the  month  of  Abiba. 

5  And  when  the  Lord  has  brought  you  into  the  land  of  the  Canaanites 
and  the  Hittites  and  the  Amorites  and  the  Hivites,  and  the  Jebusites, 
which  the  Lord  swore  to  your  fathers  to  give  you,  a  land  that  pro¬ 
duces  good  fruits,  puré  as  milk  and  sweet  as  honey  (6)  -you  shall 
offer  this  Service  on  this  month; 

6  seven  days  you  shall  eat  unleavened  bread  and  on  the  seventh  day 
(there  shall  be)  a  feast  before  the  Lord. 

7  Unleavened  bread  shall  be  eaten  for  seven  days  and  leaven  shall  not 
be  seen  with  you,  and  nothing  leavened  shall  be  seen  with  you  in 
all  your  borders. 

8  And  you  shall  tell  your  sons  on  that  day  saying:  It  is  because  of  the 
precept  of  unleavened  bread  the  Lord  did  for  us  the  victories  of  our 
battles  when  we  carne  out  redeemed  from  Egypt  (7). 


(*)  This  Aramaic  word  is  lacking. 

(2)  Lil:  «as  the  time  of  this  day». 

(3)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

O  M:  «all  the  first-born  the  first  who  open  the  womb  in  the  chi(ldren)». 

(■')  M:  «are:  thus  said  the  Lord». 

('■)  M:  «(as)  milk  and  tasty  as  honey». 

(7)  M  l  *  «because  of  this  precept  of  unleaven  and  the  bitter  herbs  and  this 
flesh  of  Passover  has  the  Lord  worked  signs  for  me  when  I  carne  out  from  Egypt»; 
M  2.ü:  «the  Word  of  the  Lord  (has  worked)  signs  for  us  when  they  carne  out». 


443 


Ex  13,  9-17 


NEOFITI  I 


9  And  they  shall  be  for  you  as  signs  upon  your  arms  and  as  a  good 
memorial  upon  your  faces  so  that  the  law  of  the  Lord  may  be  cons- 
tantly  on  your  mouths;  because  by  a  strong  hand  he  has  brought  you 
redeemed  out  of  Egypt. 

10  And  you  shall  observe  the  statutes  of  this  Law  in  its  time,  from  year 
to  year  (*). 

1 1  And  when  the  Lord  (2)  brings  you  (3)  into  the  land  of  the  Canaanites, 
as  he  swore  to  you  and  to  your  fathers,  and  gives  it  to  you, 

12  you  shall  set  aside  to  the  ñame  of  the  Lord  every  firstling  that  opens 
the  womb,  and  everything  that  opens  the  womb  (4)  of  a  beast  which 
you  have,  the  males  shall  be  for  the  ñame  of  the  Lord. 

13  Everything  that  opens  the  womb  of  a  donkey  you  shall  redeem  with 
a  lamb  and  if  you  do  not  redeem  it  you  shall  kill  it  (5);  and  all  males 
of  the  sons  of  man  among  your  sons  you  shall  redeem. 

14  And  when  tomorrow  your  sons  ask  (6)  saying:  What  is  this?,  you 
shall  say  to  (the)m:  By  a  strong  hand  has  the  Lord  (7)  brought  us 
out  redeemed  from  the  house  of  bondage  (8). 

15  And  it  carne  to  pass  that  Pharaoh  hardened  against  letting  us  go 

and  the  Lord  killed  all  the  first-born  in  the  land  of  Egypt,  from  the 

first-born  of  the  sons  of  man  to  the  first-born  of  beasts;  because  of 
this  we  offer  before  the  Lord  all  males  that  open  the  womb  (9),  and 
every  male  of  our(10)  sons  (n)We  redeem. 

16  And  it  shall  be  as  a  sign  upon  your  arms  and  as  a  good  memorial 
upon  your  faces  (12),  that  by  a  strong  hand  the  Lord  led  us  out  red¬ 
eemed  from  (13)  Egypt. 

17  And  it  carne  to  pass  that  when  Pharaoh  let  the  people  go  (l4)  the 

Lord  (,3)did  not  lead  them  by  the  way  of  the  land  of  the  Philistines 

(')  Lit:  «from  time  of  days  to  time  of  days»;  M:  «this  statute  at  the  (appointed) 
time  to  be  doing  it  from  those  days  to  those  months»;  last  part  =  Frag.Targ. 

(2)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(:í)  M:  «you»  (plural;  in  N  sing). 

(')  M:  «(and  all)  the  first  who  break  the  womb». 

(*)  M:  «you  shall  kill  them  with  the  head  of  an  axe». 

(*)  M:  +  «you». 

(  )  M:  «the  Word  of  the  Lord  from». 

f)  M:  «(from)  Egypt,  from  the  house  of  bondage»;  but  we  should  probably 
read:  «from  the  house  of  bondage  of  Egypt»  (M). 

(!‘)  M:  «to  the  ñame  of  the  Lord  everything  that  first  opens  the  womb». 

(,u)  M:  «our  sons  I  will  redeem». 

(")  1:  «they  (are  redeemed)». 

(,2)  M:  says  expressly:  «philacteries»  =  lephillim . 

(,a)  M:  «redeemed  us  and  brought  (us)  out». 

(")  M:  «at  the  time  he  let  (the  people)  go». 

(15)  M;  «the  Word  of  the  Lord  by  the  road». 


444 


NEOFITI  I 


Ex  13,  18-14,  3 


although  that  was  near,  because  the  Lord  (])  said:  Lest  the  heart  of 
the  people  be  broken  when  they  see  battle-array  and  they  return  to 
Egypt. 

18  And  the  Lord  led  the  people  (2)  about  by  the  way  of  the  wilderness 
(towards)  the  Reed  Sea.  And  armed  in  good  work  the  children  of 
Israel  went  up  redeemed  from  the  land  of  Egypt. 

19  And  Moses  took  the  bones  of  Joseph  with  him  because  he  had  made 
the  children  of  Israel  swear  saying:  The  Lord  shall  surely  remember 
you  in  his  good  mercies  (3)  and  you  shall  take  my  bones  with  you 
from  here. 

20  And  they  journeyed  from  Succoth  and  encamped  in  Etham,  on  the 
edge  (4)  of  the  wilderness. 

21  And  the  Word  of  the  Lord  led  on  before  them  during  the  daytime 
in  a  pillar  of  cloud  to  lead  them  on  the  way  (5);  and  by  night  in  a 
pillar  of  fiery  cloud  to  give  them  light,  that  they  might  journey  (6) 
by  day  and  night. 

22  The  pillar  of  cloud  did  not  cease  during  the  daytime,  ñor  the  pillar 
of  fire  at  night,  leading  and  standing  in  readiness  and  shining  before 
the  people  (7). 

CHAPTER  XIV 

1  And  the  Lord  (8)  spoke  with  Moses  saying: 

2  Speak  with  the  children  of  Israel  and  let  them  return  and  encamp 
before  the  Taverns  of  Licenciousness  (9)  between  Migdol  and  the 
sea,  before  the  idol  Zephon(10);  directed  (towards  it)  you  shall  em- 
camp  by  the  sea. 

3  And  Pharaoh  (will  say)  (ll)  concerning  the  people  of  the  children  of 


(')  M:  «the  Word  of  the  Lord  in  the  thought  of  him  (of  his  heart?)». 

O  M:  «and  the  Word  of  the  Lord  led  the  people». 

(  )  M:  «the  Word  of  the  Lord  (will  remember)  you  in  his  mercies». 

O  M:  «which  is  on  the  edge  of». 

(“)  M:  «to  show  them  the  way». 

(fi)  M:  «(may)  go  and  ha(ve  light)». 

(7)  M:  «the  house  of  Israel». 

(H)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

C)  MT:  Pi-hahirot.  In  the  text  and  in  M  literally:  «Inns  or  resting  places,  of 
licentiousness». 

("’)  MT:  Baal-Sephon. 

(")  Missing  in  the  text. 


445 


Ex  14,  4-12 


N  EOFITI  I 


Israel:  They  are  gone  astray  on  the  way;  my  idol  Baal  Zephon  has 
barred  against  them  the  passes  of  the  wilderness  (J). 

4  And  I  will  harden  the  heart  of  Pharaoh  and  he  will  pursue  after  them 
and  I  will  be  gloriñed  (2)  (in)  Pharaoh  and  in  all  his  hosts,  and  the 
Egyptians  will  know  that  I  am  the  Lord.  And  they  did  thus. 

5  And  it  was  related  (3)  to  the  king  of  Egypt  that  the  people  had  fled, 
and  the  heart  of  Pharaoh  and  of  his  rulers  was  changed  towards  the 
people  and  they  say:  What  is  this  which  we  have  done  that  we  have 
let  Israel  go  from  serving  before  us? 

6  And  he  harnessed  his  chariots  and  took  people,  servants  of  war, 
with  him. 

7  And  he  took  six  hundred  chariots  and  all  the  chariots  of  the  Egyp¬ 
tians,  and  lords  (4)  were  appointed  over  all  of  them. 

8  And  the  Lord  hardened  the  heart  of  Pharaoh,  king  of  Egypt,  and  he 
pursued  after  the  children  of  Israel  and  the  children  of  Israel  went 
out  redeemed,  with  head  uncovered. 

9  And  the  Egyptians  pursued  after  them  and  they  reached  them  (as 
they  were)  encamped  by  the  sea  all  the  horses,  the  chariots  of 
Pharaoh,  and  his  horsemen  and  his  hosts —  near  the  Taverns  of  Li- 
cenciousness,  before  the  idol  Zephon. 

10  And  Pharaoh  drew  near  (:’)  and  the  children  of  Israel  lifted  up  their 
eyes  and  behold,  the  Egyptians  marched  after  them  and  they  feared 
greatly.  And  the  children  of  Israel  prayed  (G)  before  the  Lord. 

1 1  And  they  say  to  Moses:  Is  it  because  there  are  no  tombs  (T)  in  Egypt 
that  you  have  led  (8)  us  to  kill  us  in  the  wilderness?  O  What  is  this 
that  you  have  done  to  us  in  bringing  us  (10)out  of  Egypt? 

12  Is  not  this  the  word  that  we  spoke  with  you  in  Egypt  saying:  Let  us 


(')  M:  «Pharaoh  is  to  say  to  Dathan  and  Abiram,  who  remained  in  Egypt,  con- 
cerning  the  children  of  Israel:  My  idol  Peor  etc...  they  are  seized  (?)  in  the  land;  they 
are  gone  astray  on  the  way;  the  idol  of  Zephon  has  barred  against  them  the  passes 
of  the  wilderness». 

(2)  M:  «and  he  will  pursue  aft(er  them)  and  I,  my  Word,  shall  be  glorified  in 
Ph(araoh)». 

(3)  M:  «and  the  actors  (i.  e.  actores  publici  or  overseers  of  the  slaves)  who  journ- 
eyed  with  the  children  of  Israel  and  had  acted  against  the  people  related». 

(l)  M:  «the  polemarchs»,  i.  e.  generáis. 

(а)  M:  «Pharaoh  offered  sacrifices  to  Baal  Zephon». 

(б)  M:  «and  they  cried». 

O  M:  «were  there  no  tombs  for  us?». 

(8)  M:  «to  bring  us». 

O  M:  4-  «of  Zephon». 

(I0)  M:  «them». 


446 


N  E  O  F  I  T  I  \ 


Ex  14,  13-19 


alone  (*)  that  we  may  serve  before  the  Egyptians;  for  it  is  better  for 
us  to  be  serving  before  the  Egyptians  than  to  kill  us  in  the  wild- 
erness  (2). 

13  The  children  of  Israel  were  made  into  four  groups  at  the  time  they 
were  standing  beside  the  Reed  Sea.  One  said:  Let  us  fall  into  the  sea; 
and  one  said:  Let  us  return  to  Egypt;  and  one  said:  Let  us  set  battle- 
array  against  them;  and  one  said:  Let  us  shout  out  against  them  and 
confound  them.  To  the  group  that  said:  Let  us  fall  into  the  sea,  Moses 
said:  Fear  not,  stand  prepared  and  see  the  redemption  of  the  Lord 
which  he  does  for  you  this  day;  and  to  the  group  that  said:  Let  us 
return  to  Egypt,  Moses  said:  Fear  not,  because  as  you  have  seen  the 
Egyptians  this  day,  you  shall  see  them  again  no  more  in  bondage 
forever; 

14  and  to  the  group  that  said:  Let  us  set  battle-array  against  them, 
Moses  said:  Fear  not,  the  Lord  (3)  himself  works  your  battle-victories 
for  you;  and  to  the  group  that  said:  Let  us  shout  against  them  and 
confound  them,  Moses  said:  Fear  not;  stand;  be  silent  and  give  glory 
and  praise  and  exaltation  to  our  God. 

15  And  the  Lord  (4)  said  to  Moses:  How  long  will  you  stand  praying 
before  me?  Your  prayer  has  been  heard  before  me;  besides,  the  prayer 
of  the  children  of  Israel  has  anticipated  (5)  yours.  Speak  to  the  child¬ 
ren  of  Israel  and  let  them  go  forward. 

16  And  as  for  you,  raise  your  staff  and  incline  your  hand  over  the  sea 
and  divide  it  and  the  children  of  Israel  shall  enter  the  midst  of  the 
sea  on  dry  land. 

17  And  as  for  me,  behold,  I  harden  the  heart  of  the  Egyptians  and  they 
shall  enter  after  them  (“)  and  I  shall  be  glorified  in  Pharaoh  and  in 
all  his  hosts,  in  his  chariots  and  in  his  horsemen. 

18  And  the  Egyptians  shall  know  that  1  am  the  Lord  when  I  am  glori¬ 
fied  in  Pharaoh,  in  his  chariots  and  his  horsemen. 

19  And  the  ángel  of  the  Lord  who  was  ready  to  walk  before  the  camps 
of  Israel,  in  front  of  them,  moved  and  stood  behind  them;  and  the 
pillar  of  cloud  moved  from  in  front  of  them  and  stood  behind  them. 


(')  M:  «leave  (us)». 

(2)  M:  «in  tents». 

O  M:  «in  the  Glory  of  his  Shekinah  is  he  who  works».  This  variant  appears 
to  be  misplaced  in  the  MS. 

(4)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(5)  M:  «of  my  people  has  anticipated». 

(tt)  M:  «after  you  and  my  (his;  cf  v  4)  Word  will  be  glorified». 


447 


Ex  14,  20-26 


NEOFITl  I 


20  And  he  went  in  between  the  camp  of  the  Egyptians  and  the  camps  of 
Israel;  and  the  cloud  became  darkness,  and  in  part  light  (‘):  obscuring 
darkness  (2)  for  the  Egyptians  and  light  for  Israel  all  the  night;  and  one 
group  did  not  draw  nigh  to  the  other  for  battle-array  all  the  night  (3). 

21  And  Moses  inclined  his  hand  over  the  sea  and  the  Lord  drove  the 
sea  by  a  strong  east  wind  all  the  night  and  made  the  sea  dry  land, 
and  the  waters  were  divided. 

22  And  the  children  of  Israel  entered  into  the  midst  of  the  sea  on  dry 
land  and  the  waters  were  walls  of  water  for  them  to  their  right  and 
to  their  left. 

23  And  the  Egyptians  followed  on  and  entered  after  them  — all  the 
horses  of  Pharaoh,  his  chariots  and  his  horsemen  in  the  midst 
of  the  sea. 

24  And  it  carne  to  pass  at  morning  time  (l)  that  the  Lord  observed  (6) 
in  anger  the  camps  of  the  Egyptians  and  he  hurled  upon  them  asphalt 
and  fire  and  hailstones  (6) ;  and  he  confounded  the  hosts  of  the  Egyp- 
tians. 

25  And  he  unloosed  the  chariot-wheels  and  they  carried  them  away, 
pulling  them  (7)  backwards.  The  way  of  she-mules  (8)  is  to  drag  by 
the  wheels,  but  the  shafts  turned  to  drag  like  she-mules,  and  cast 
them  (the  Egyptians)  into  the  sea.  When  the  Egyptians  saw  this 
praiseworthy  thing  they  say  one  to  the  other:  Let  us  flee  from  the 
people  (9),  the  children  of  Israel,  because  it  is  the  Lord  who  worked 
their  battle-victories  for  them  when  they  were  yet  in  Egypt  and  he 
is  about  to  work  their  battle-victories  for  them  again  at  the  Reed  Sea. 

26  And  the  Lord  (10)  said  to  Moses:  Incline  your  hand  over  the  sea  and 


(')  M:  «(part  of  it)  light  and  part  of  it». 

(¿)  «darkness;  light  shining  upon  Israel  and  darkness  obscuring  the  Egyptians, 
and  not». 

(:‘)  M:  «and  Israel  was  illumined  by  night.  One  camp  did  not  draw  near  the 
other.  But  the  angels  of  the  Service  did  not  say  the  Service  all  the  night». 

(4)  Lit:  «times  of  the  morning». 

(5)  M:  «and  the  Word  of  the  Lord  observed». 

(*)  I:  «and  hail». 

(  )  Or:  «pushing  them»;  a  longer  form  of  this  haggadah  in  L.  Ginzberg,  Legends , 
Vol  III,  p  27. 

(K)  M:  «of  the  chariots  which  carried  them  away,  pulling  ( or :  «pushing»?)  them 
backwards.  The  way  of  s(he-mules)...». 

O  M:  «pulling  the  wheels.  On  the  contrary,  the  wheels  of  the  chariots  turned 
pulling  the  mules  and  threw  them  into  the  sea.  The  Egyptians  answered  and  said 
one  to  the  other:  Let  us  flee  before  the  people». 

(,0)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 


448 


N  EOFITI  I 


Ex  14,  27-15,  1 


let  the  waters  return  upon  the  Egyptians,  upon  their  chariots  and 
horsemen. 

27  And  Moses  inclined  his  hand  over  the  sea  and  the  sea  returned,  at 
morning  time  (')  to  its  strength  (2).  And  the  Egyptians  ñed  against 
it  and  the  Lord  left  (:1)  the  Egyptians  in  the  midst  of  the  sea  (l). 

28  And  the  waters  returned  (3)  and  covered  their  chariots  and  the  horse¬ 
men  (6)  and  all  the  hosts  of  Pharaoh  who  had  entcred  after  them 
into  the  sea.  Not  even  one  amongst  them  was  left. 

29  And  the  children  of  Israel  walked  on  dry  land  in  the  midst  of  the  sea 
and  the  waters  were  as  walls  (7)  of  water  for  them  on  their  right  and 
on  their  left. 

30  And  on  that  day  the  Word  of  the  Lord  redeemed  and  delivered  Israel 
from  the  hands  of  the  Egyptians;  and  the  Israelites  saw  the  Egyptians 
dead,  cast  upon  the  shore  of  the  sea. 

31  And  Israel  saw  the  strong  hand  (with)  which  the  Lord  had  worked 
in  Egypt  and  the  people  feared  before  the  Lord  and  they  believed  (K) 
in  the  ñame  of  the  Word  of  the  Lord  and  in  the  prophecy  of  Moses, 
his  servant. 


CHAPTER  XV 

1  Then  Moses  and  the  children  of  Israel  sing  this  song  of  praise  before 
the  Lord  and  say  thus: 

We  will  give  thanks  and  praise  before  the  Lord  (9)  who  takes  revenge 
with  his  Word  of  every  one  who  exalts  himself  before  him;  horses  and 
their  riders,  because  they  had  exalted  themselves  and  had  pursued 
after  the  people,  the  children  of  Israel,  he  cast  them  down  and  drow- 
ned  (10)  in  the  Sea  of  Reeds. 


O  Lil:  «at  the  times  of  the  morning». 

(2)  M:  «to  its  places». 

(3)  Prob:  «he  drowned  them»;  M:  «and  he  drowned». 

(’)  M:  «and  the  Egyptians  fled  against  it  and  the  Word  of  the  Lord  drowned 
the  Egyptians  in  the  midst  of  the  sea». 

(  )  M:  «these  to  those». 

(H)  M:  «their  horsemen». 

(  )  M:  «like  walls  of  water». 

C)  M:  «the  strength  of  the  arm  of  might  by  which  the  Word  of  the  Lord  had 
worked  signs  in  Egypt  and  they  believed». 

(”)  M:  «who  is  high  above  the  high(est)  and  exalted  above  the  exalted  and  (of) 
every  one  who  exalts  himself». 

("')  M:  «buried». 


34. — ÉXODO 


449 


Ex  15,  2-9 


N  EO  F I T  I 


2  Our  strength  and  the  magnitude  (*)  of  our  praise  is  the  one  Feared 
of  all  ages,  the  Lord.  He  decreed  in  his  Word  and  became  for  us  a 
Redeemer.  The  children  of  Israel  said  (2):  He  is  our  God  and  we  will 
praise  him;  the  God  of  our  fathers  and  we  will  extol  him. 

3  The  Lord  is  a  man  making  wars,  the  Lord  is  his  ñame;  according 
to  his  ñame  so  in  his  might;  may  his  Ñame  be  blessed  for  all  ages. 

4  The  chariots  of  Pharaoh  and  his  hosts,  he  shot  against  them  arrows 
of  fire  in  the  sea;  — and  the  splendour  of  his  young  men,  the  warriors 
of  Pharaoh,  he  cast  them  down  and  drowned  (3)  in  the  Sea  of  Reeds. 

5  The  abyss  covered  them  over,  they  went  down  and  sank  into  the 
depths  of  the  sea,  they  were  likened  to  a  stone. 

6  Your  right  hand,  O  Lord,  how  beautiful  (4)  it  is  in  power;  your  right 
hand,  O  Lord,  broke  Pharaoh,  the  hater,  the  adversary  (5). 

7  And  in  the  greatness  of  your  excellency  you  destroy  ((i)  the  adversarles 
of  your  people;  you  send  on  them  the  might  of  your  anger,  you  con¬ 
sume  them  (7)  as  the  fire  burns  in  straw. 

8  And  by  a  decree  from  before  you,  O  Lord,  the  waters  were  made  to  be 
piles  upon  piles;  bundlcs  rose  up  like  water-bags  of  running  waters; 
the  depths  congealed  in  the  midst  of  the  Great  Sea. 

9  Said  Pharaoh,  the  wicked,  the  hater,  the  adversary:  I  will  pursue 
after  the  people,  the  children  of  Israel  and  I  will  reach  them  encamped 
by  the  shore  of  the  Sea;  I  will  take  many  of  them  captive  and  I  will 
plunder  great  booty  from  them.  I  will  divide  the  booty  (K)  among 
my  people,  the  servants  of  war,  and  when  my  soul  is  satiated  with 
them,  then  shall  I  unsheath  my  sword  and  my  right  hand  will  blot 
them  out(9). 


(')  Or:  «the  Lord  of  our  praises»;  reading  rab  as  Ps.-Jon.  and  MS  3089  of  the 
Palatina  Library  of  Parma. 

(2)  M:  «from  the  breasts  of  their  mothers  the  sucklings  signalled  with  their 
fingers  to  their  fathers  and  said  to  them:  This  is  our  father  who  nourished  us  with 
honey  from  the  rock  and  anointed  us  with  oil  from  the  flint  of  stone.  The  children  of 
Israel  answered  and  said  one  to  the  other:  He  is  our  God,  let  us  praise  him;  the  God 
of  our  (//7.  «their»)  fathers,  let  us  extol  him».  Cf  P.  Winter,  ZNW  45  (1954),  pp  145-179. 
(:‘)  M:  «buried». 

(')  M:  «it  is  praiseworthy  in  might;  your  right  hand,  O  Lord,  which  has  crushed 
and  crushes  the  wali  of  the  enemies  of  your  people». 

(5)  M:  «and  in  the  vastness  of  your  strength  you  broke  the  walls  of  the  enem(ies 

of)». 

(6)  M:  «you  have  broken  the  walls  of  the  enem(ies)». 

(:)  M:  «and  you  will  destroy  them». 

(H)  M:  «all  the  riches». 
f )  M:  «and  I  shall  blot  out». 


450 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  15,  10-17 


10  You  blew  with  a  breath  (')  from  before  you,  O  Lord;  the  waters  of 
the  sea  (2)  covered  them  over;  they  went  down  and  sank  like  lead  in 
the  powerful  waters. 

1 1  Who  is  like  you  among  the  gods  on  high,  O  Lord?  Who  is  like  you, 
glorious  in  holiness  to  be  feared  in  praises  during  all  ages,  performing 
signs  and  wonders  for  your  people,  the  house  of  Israel. 

12  The  sea  and  the  land  disputed,  both  of  them  together  (3),  and  said: 
the  sea  said  to  the  land:  Receive  your  sons.  And  the  land  said  to  the 
sea:  Receive  your  slain.  The  sea  did  not  want  to  receive  them  and 
the  land  did  not  want  to  swallow  them  up.  The  land  feared  the  judg- 
ement  of  the  great  day,  lest  it  require  them  of  her  in  the  world  to 
come.  Immediately  you  inclined  your  right  hand  in  an  oath  over 
the  earth,  O  Lord,  that  you  would  not  require  them  of  it  in  the 
world  to  come.  And  (4)  the  earth  opened  its  mouth  and  swallowed 
them  up. 

13  In  your  merey  you  have  led  this  people  which  you  have  redeemed; 
you  will  lead  them  in  your  might  to  the  dwelling  place  of  the  house 
of  the  Shekinah  of  your  holiness. 

14  The  nations  have  heard;  they  have  quivered;  trembling  has  grasped 
the  inhabitants  of  the  land  of  Philistia. 

15  Then  were  the  lords  of  the  Edomites  confounded;  trembling  grasped 
the  mighty  ones  of  the  Moabites  (5);  their  hearts  melted  within  all 
inhabitants  of  the  land  of  Canaan. 

16  Fear  and  dread  shall  fall  upon  them.  By  the  strength  (6)  of  the  arm  of 
your  strong  might  they  will  stand  silent  like  stones  until  the  time  your 
people,  O  Lord,  shall  have  passed  over  the  torrents  of  the  Arnon, 
until  this  people  which  you  have  redeemed  shall  have  passed  over 
the  fords  of  the  Jordán (7). 

17  You  shall  bring  them  in  and  give  them  possession  on  the  mountain 


(')  M:  «you  blew  your  breath». 

(2)  M:  «the  Great  Sea  and  they  sank  like  lead  in  the  praised  waters». 

(')  M:  «one  disputed  against  the  other;  the  sea...  receive  your  slain...  the  sea 
did  not  want  to  cover  them  and  by  a  decree  from  before  you  you  stretched  out  your 
hand  in  an  oath  and  it  was  sworn  to  the  earth  that  (they  would)  not». 

(4)  M:  «behold  then  (the  earth  opened)». 

C)  M:  «Moab,  trembling  grasped  them;  they  melted  in  their  hearts,  all  the 
inhabitants  of  the  land». 

(*)  M:  «the  fear  of  dcath  and  the  breaking  by  the  mi(ght)». 

(  )  M:  «the  fords  of  the  Jordán  until  this  people  which  you  had  acquired  for 
your  ñame  should  have  passed  over». 


451 


Ex  15,  18-25 


NEOFITI  I 


of  the  house  of  your  possession;  the  place  (*)  set  aside;  the  house  of 
the  Shekinah  which  you  have  acquired  (2)  for  yourself,  O  Lord;  the 
house  of  your  holiness,  O  Lord:  your  two  hands  have  perfected  it. 

18  The  children  of  Israel  say:  How  the  crown  of  kingship  becomes  you, 
O  Lord!  When  your  sons  saw  the  signs  of  your  wonders  in  the  sea, 
and  the  might  between  the  waves,  at  that  hour  they  opened  their 
mouths  together  and  said:  Of  the  Lord  is  the  kingship  before  the 
world  and  for  all  ages. 

19  For  the  horses  of  Pharaoh  with  his  chariots  and  horsemen  went  into 
the  sea  and  the  Lord  made  return  upon  them  the  waters  of  the  sea 
and  the  children  of  Israel  walked  on  dry  land  in  the  midst  of  the  sea. 

20  And  Miriam,  the  prophetess,  Aaron’s  sister,  took  a  timbrel  in  her 
hand  and  all  the  women  (3)  went  out  after  her;  they  danced  to  the 
timbréis. 

21  And  Miriam  answered  them:  Let  us  praise  and  glorify  before  the 
Lord,  the  exalted,  who  is  majestic  above  the  exalted  (J)  and  lofty 
above  the  lofty.  Horses  and  their  riders  who  were  exalted  and  pur- 
sued  after  the  people,  the  children  of  Israel,  he  cast  them  down  and 
buried  in  the  Sea  of  Reeds. 

22  And  Moses  made  Israel  journey  from  the  Reed  Sea  and  they  went 
out  to  the  wilderness  (5)  of  Haluza  (6),  and  marched  a  journey-distance 
of  three  days  in  the  wilderness  and  did  not  find  water. 

23  And  they  carne  to  Marah  and  they  could  not  drink  the  waters  from 
Marah  because  they  were  bitter;  for  this  reason  they  called  its  ñame 
Marah. 

24  And  the  people  murmured  against  Moses,  saying:  What  are  we  to 
drink? 

25  And  (Moses)  (7)  prayed  before  the  Lord  and  the  Lord  showed  him 
a  tree  (H)  and  the  Word  of  the  Lord  took  from  it  a  word  of  the  Law 


(')  M:  «the  dwelling,  the  house  of  the  Shekinah  of  your  holiness,  O  Lord,  which 
you  have  set  aside  for  yourself,  O  Lord;  the  house  of  your  holiness,  O  Lord,  your 
two  hands  have  perfected  it». 

(2)  I:  «you  have  set  aside». 

(3)  M:  «and  all  the  people  went  out  after  her». 

(J)  M:  «and  Miriam  answered  them:  Let  us  praise  and  glorify  before  the  Lord 
(lit:  Ñame)  because  he  is  high  above  the  high(est)». 

(5)  M:  «to  the  land». 

(b)  MT:  «Shur». 

(  )  Missing  in  the  text,  which  in  this  follows  the  MT. 

(*)  M  l.°:  «an  oleander  and  he  cast  it  into  the  waters  and  they  became  sweet»; 

M  2.°:  «an  oleander  tree  and  he  wrote  on  it  the  Distinguished  Ñame  (i.  e.  the  Tetra- 
grammaton,  Yahweh)  and  he  cast  it  into  the  waters». 


452 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  15,  26-16,  4 


and  he  cast  it  into  the  midst  of  the  water  and  the  waters  were  made 
sweet.  There  he  gave  him  (l)  statutes  (2)  and  judgements  and  there  he 
tested  him  (3). 

26  And  he  said:  If  you  listen  to  the  voice  of  the  Word  of  the  Lord,  your 
God,  and  do  (4)  what  is  pleasing  in  his  sight  and  obey  the  precepts 
and  observe  all  his  statutes,  I  will  not  set  upon  you  all  the  evil  plagues 
that  I  have  brought  (5)  on  the  Egyptians  because  I  am  the  Lord  who 
heals  you  (b). 

27  And  they  carne  to  Elimah  and  there  there  were  twelve  springs  of 
water  corresponding  to  the  twelve  tribes  of  Israel  and  seventy  date- 
palms,  corresponding  to  the  seventy  (ancients)  O,  the  Sanhedrin  (8) 
of  Israel.  And  they  encamped  there  by  the  waters. 


CHAPTER  XVI 

1  And  they  journeyed  from  Elim  and  all  the  congregaron  of  the  child- 
ren  of  Israel  carne  to  the  wilderness  of  Sin  which  is  between  Elim 
and  Sinai,  on  the  fifteenth  day  (9)  of  the  second  month  after  they 
had  come  out  from  the  land  of  Egypt. 

2  And  all  the  community  of  the  congregation  of  the  children  of  Israel 
murmured  against  Moses  and  Aaron  in  the  wilderness, 

3  and  the  children  of  Israel  said  to  them:  Would  —who  will  give 
that  we  had  died  (Jü)  before  the  Lord  in  the  land  of  Egypt  when  we 
sat  beside  the  fleshpots  eating  bread  (M)  to  the  full,  for  you  have 
brought  us  out  to  this  desert  to  kill  all  this  assembly  with  hunger. 

4  And  the  Lord  (12)  said  to  Moses:  Behold,  I  will  make  bread  (,3)  come 
down  from  heaven  for  you,  and  the  people  shall  go  out  and  collect 

(')  M:  «the  Word  of  the  Lord  showed  him». 

(■)  Ps.-Jon.  details  them:  the  sabbath,  honouring  father  and  mother,  etc. 

O  M:  «he  tested  him,  by  his  tenth  trial». 

(')  M:  «and  you  do  what  is  good  before  him». 

(5)  M:  «that  I  set  (=  sent)». 

(*)  M  Lü:  «who  (heals)  with  the  Word  of  the  Lord»;  M  2.ü:  «who  heal  with  my 
Word». 

(  )  Missing  in  the  text. 

(*)  The  Great  Sanhedrin  was  composed  of  seventy  members. 

O  Lit:  «on  the  ñfteen  days». 

(,ü)  The  MS  here  reproduces  three  words  of  the  Hebrew  text;  «who  will  give»  = 
=  would;  cf  N  Nm  11,29. 

(")  M:  «and  we  ate  food». 

C2)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(,a)  M:  «food». 


453 


Ex  16,  5-13 


N  E  O  F  I  T  I  I 


the  daily  amount  so  as  to  test  them,  whether  they  (')  observe  the 
precepts  of  the  Law  or  not. 

5  And  on  the  sixth  day  they  shall  set  aside  (2)  what  they  have  brought  f ), 
and  it  shall  be  the  double  of  the  daily  amount  they  shall  collect. 

6  And  Moses  and  Aaron  said  to  all  the  children  of  Israel:  In  the  even- 
ing  you  shall  know  that  the  Lord  (‘)  had  led  you  out  redeemed  from 
the  land  of  Egypt. 

7  And  in  the  morning  you  shall  see  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the 
Lord  and  your  murmuring  has  been  heard  before  the  Lord.  And  as 
for  us,  what  are  we  reckoned  as,  that  you  murmur  against  us? 

8  And  Moses  said:  (You  shall  know  it)  O  when  the  Lord  shall  give 
you  flesh  to  eat  (*)  in  the  evening  and  in  the  morning  bread  to  the 
full,  when  your  murmuring  which  you  murmured  (7)  against  me  is 
heard  before  the  Lord.  And  as  for  us,  what  are  we  reckoned  as?  Your 
murmuring  is  not  against  us  but  before  the  Lord. 

9  And  Moses  said  to  Aaron:  Say  to  all  the  congregation  of  the  children 
of  Israel:  Offer  sacrifíce  before  the  Lord  because  your  murmuring 
has  been  heard  before  the  Lord. 

10  And  it  carne  to  pass  that  when  Aaron  spoke  with  all  the  congrega¬ 
tion  (H)  of  the  children  of  Israel  and  they  directed  themselves  to  the 
wilderness,  that  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord  was  revealed 
in  the  cloud. 

1 1  And  the  Lord  (9)  spoke  with  Moses  saying: 

12  The  murmurings  (lü)  of  the  children  of  Israel  have  been  heard  before 
me:  speak  with  them,  saying:  At  twilight  you  shall  eat  flesh  and  in 
the  morning  you  shall  be  filled  with  bread  (ll)  and  you  shall  know 
that  I  am  the  Lord  your  God. 

13  And  it  carne  to  pass  in  the  evening  that  quails(12)  carne  up  and  cover- 
ed  the  camps  and  in  the  morning  there  was  a  little  cloud  (?)  (l3)of 
dew  round  about  the  camp. 

(’)  M:  «(to  test)  you,  whether  you». 

(-)  M:  «and  they  prepared». 

(3)  I:  «what  they  had  gathered». 

(')  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(3)  Added  to  make  sense  clearcr. 

f )  M:  «to  eat  and  provisión  for  the  morrow  to  satiate  you,  for  your  murmurings 
with  which  you  have  murmured  are  manifest  before  the  Lord.  Not  against  us». 

(  )  M:  +  «in  prayer». 

(H)  M:  «before  all  the  people  of  the  congregation». 

(9)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(10)  M:  «your  murmurings  are  manifest  before  him»  (corr.  to:  «before  me»). 

(")  I:  «food». 

('-’)  M:  «and  at  evening  pheasants  (=  Ps.-Jon.)  carne  up». 

('  )  We  do  not  find  this  word  either  in  Jastrow  or  Levy. 


454 


NEOFITI  I 


Ex  16,  14-23 


14  And  the  little  cloud  (?)  (l)  of  dew  went  up  and  behold  (there  was) 
on  the  face  of  the  wilderness  a  thin  substance,  in  particles,  thin  like 
white  frost  (2),  upon  the  earth. 

15  And  the  children  of  Israel  saw  and  said  one  to  the  other:  Is  it  manna?. 
because  they  did  not  know  (what  it  was).  And  Moses  said  to  them: 
It  is  bread  which  the  Lord  has  given  to  you  to  eat  (3). 

16  This  is  the  thing  which  the  Lord  has  commanded:  Gather  from  it, 
each  man  according  as  he  can  eat,  an  omer  a  head,  according  to  the 
number  of  your  persons;  each  one  shall  take  according  to  what  is  in 
his  tent. 

17  And  the  children  of  Israel  did  thus  and  they  gathered,  some  more, 
some  less  (4). 

18  And  they  measured  with  an  omer  and  he  who  (5)  took  much  had 
nothing  over  and  he  who  took  little  had  no  lack;  each  gathered  ac¬ 
cording  to  what  he  could  eat. 

19  And  Moses  said  to  them:  Let  no  one  leave  of  it  until  morning. 

20  And  they  did  not  listen  to  Moses  and  some  (6)  left  of  it  until  morning 
and  it  bred  (7)  worms  and  became  foul  (8)  and  Moses  became  angry 
against  them. 

21  And  they  gathered  it  morning  by  morning,  each  according  as  he 
could  eat;  and  when  the  sun  rose  (9)  upon  it  it  melted(lü). 

22  And  on  the  sixth  day  they  gathered  bread  in  double  quantity:  two 
omers  for  each  head(n):  and  all  the  lords  of  the  congregation(12) 
carne  and  told  Moses. 

23  And  Moses  said:  This  is  the  Word  which  the  Lord  (13)  has  spoken. 
Tomorrow  is  a  great  sabbath,  holy  before  the  Lord.  Bake  what  you 
will  bake  and  boil  what  you  will  boil  and  what  is  left  over,  set  it  aside 
for  yourselves  to  keep  until  the  morning. 


(*)  See  preceding  note. 

(-)  M:  «white,  thin  like  hoar-frost». 

(3)  M:  «by  the  Word  of  the  Lord  for  you  as  food».  Cf  Introd.  p  60*. 

(l)  M  l.°:  «one  tribe  more,  another  tribe  less»;  M  2.°:  «some  and  others:  (this 
one  more)  and  the  other  less». 

('•)  M:  «the  tribe  (that)». 

(")  M:  «Dathan  and  Abiram,  sinful  men». 

(T)  M:  «and  it  became  moist»  (?). 

O  I:  «and  it  decayed». 

(”)  M:  «set». 

('“)  M:  «(it  became)  springs»;  cf  apparalus  criticus. 

(")  M:  «for  a  man»  ( or :  «for  each»). 

('  }  M:  «of  the  people  of  the  congregaron». 

(I  l)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 


455 


Ex  16,  24-36 


N  EOFITI  I 


24  And  they  set  it  aside  until  the  morning  as  the  Lord  had  commanded  (' ) 
Moses  and  it  did  not  get  foul  and  there  was  no  worm  within  it  (2). 

25  And  Moses  said:  Eat  it  this  day  because  this  day  is  a  sabbath  before 
the  Lord;  you  shall  not  find  it  this  day  in  the  open  field. 

26  Six  days  you  shall  gather  it  and  the  seventh  day  is  the  sabbath;  on  it 
there  shall  be  none  of  it. 

27  And  it  carne  to  pass  on  the  seventh  day  that  some  of  the  people  went 
out  C)  to  gather  but  did  not  find  (any). 

28  And  the  Lord  said  to  Moses:  How  long  do  you  refuse  to  observe  my 
precepts  and  my  judgements?(4) 

29  See  that  the  Lord  has  given  you  the  sabbath;  therefore  he  gives  you 
bread  (in)  double  portion  on  the  sixth  day;  dwell,  every  one(5),  in 
his  place;  let  no  one  go  out  from  his  place  on  the  seventh  day. 

30  And  the  people  rested  on  the  seventh  day. 

31  And  the  children  of  Israel  called  its  ñame  manna  and  it  is  like  the 
coriander  seed,  white  and  its  taste  is  like  pancakes  (6)  with  honey. 

32  And  Moses  said:  This  is  the  thing  the  Lord  (7)  has  commanded:  Fill 
an  omer  of  manna  ( or :  «of  it»?)  (B)  to  keep  for  your  generations  so 
that  they  may  see  (9)  the  bread  with  which  I  fed  you(lü)in  the  wild- 
erness  when  I  brought  you  out  redeemed  from  the  land  of  Egypt. 

33  And  Moses  said  to  Aaron:  Take  a  flask  and  put  within  it  an  omerful 
of  manna  and  put  it  aside  before  the  Lord  as  a  testimony  to  keep  for 
your  generations. 

34  As  the  Lord  commanded  Moses,  so  did  Aaron  set  it  aside  before  the 
Testimony  to  keep  it. 

35  And  the  children  (n)  of  Israel  ate  the  (12)  manna,  forty  years  until 
they  entered  the  land  of  their  residence(13);  they  ate  the  manna  until 
they  entered  the  borders  of  the  land  of  Canaan. 

36  And  one  omer  is  the  tenth  part  of  three  seahs(14). 

(')  M:  «had  spoken». 

(2)  M:  «had  (not)  become  foul  and  neither  had  worms  gained  control  of  it». 

O  M:  «wicked  people  carne  forth  from  the  people». 

(4)  M:  «my  commandments  and  the  instruction  of  my  Law?» 

(5)  M:  «two  days’  food.  Let  every  one  reside». 

C)  * asisim :  pancakes  made  of  cooked  lentils  and  of  honey. 

(  )  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

O  «of  manna»:  LXX;  «of  it»:  HT  and  Ps.-Jon. 

O  M:  «the  food,  so  that  they  see  (it)». 

(,0)  M:  «the  food  that  I  gave  to  eat». 

(")  M:  «the  people  of». 

(,2)  M:  «manna». 

(,3)  M:  «of  their  encampments». 

(N)  MT:  «of  an  epha». 


456 


N  EOFITI  I 


Ex  17,  1-7 


CHAPTER  XVII 

1  And  all  the  congregation  of  the  children  of  Israel  journeyed  from 
the  wilderness  of  Sin  and  their  journeyings  (were)  according  to  the 
decree  of  the  Word  of  the  Lord.  And  they  encamped  at  Rephidim 
and  they  had  no  water  which  the  people  could  drink. 

2  And  the  people  quarrelled  with  Moses  and  said:  Give  us  water  and 
we  will  drink  (').  And  Moses  said  to  them:  Why  do  you  quarrell  with 
me?  Why  do  you  tempt  before  the  Lord?  (á). 

3  And  the  people  thirsted  for  water  there  and  the  people  murmured  (;J) 
against  Moses  and  said  to  him:  Why,  we  pray,  have  you  brought  us 
out  of  Egypt  to  kill  us  and  our  sons  and  our  cattle  with  thirst? 

4  And  Moses  prayed  before  the  Lord  saying:  What  shall  I  do  to  this 
people?  Yet  a  little  and  they  will  stone  me  (4). 

5  And  the  Lord  (5)  said  to  Moses:  Pass  before  the  people  and  take 
with  you  from  among  the  wise  men  of  Israel,  and  the  staff  with  which 
you  struck  the  river  (6)  you  shall  take  in  your  hand  and  go. 

6  Behold  my  Word  shall  stand  (7)  in  readiness  on  the  rock  at  Horeb 
and  you  shall  strike  the  rock  and  water  shall  come  out  from  it,  and 
the  people  shall  drink.  And  Moses  did  so  before  the  eyes  of  the  wise 
men  of  Israel. 

7  And  he  called  the  ñame  of  the  place  His  Temptation  (tí)  and  His  Con- 
tentions  (9)  because  the  children  of  Israel  had  contended  and  tempted 
before  the  Lord(10),  saying:  Does  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the 
Lord  truly  dwell  among  us(n)  or  not? 


(')  =  «that  we  may  drink». 

(2)  M:  «the  Glory  of  the  Shekinah  of». 

(3)  M:  «and  disputed». 

(4)  M  l.°:  «to  these  people?  Behold  (yet)  a  little  while  and  they  stone  me»; 
M  2.°:  «(and)  I  in  danger»,  or:  «our  {or:  the)  oíd  men». 

(5)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(6)  The  Nile. 

(7)  M:  «in  readiness  before  you». 

(8)  MT:  Massah. 

(a)  MT:  Meribah. 

(10)  M:  «place  of  the  Temptation  and  of  the  Contention,  because  the  children 
of  Israel  had  contended  and  because  the  Lord  had  tempted  them». 

(n)  Text  has:  «among  them»  before  «among  us». 


457 


Ex  17,  8-16 


N  EOFITI  I 


8  And  the  lords  of  (')  Amalek  carne  and  set  battle-array  with  (¿)  Israel 
ín  Rephidim. 

9  And  Moses  said  to  Joshua:  Choose  for  us  warrior  men,  and  go  out 
and  set  battle-array  with  (2)  those  of  the  house  of  Amalek  tomorrow. 
Behold,  I  will  stand  (:1)  ready  on  the  top  of  the  height  and  in  my  hand 
the  staff  by  which  signs  were  done  before  the  Lord. 

10  And  Joshua  did  as  Moses,  his  master,  had  said  to  him,  setting  battle- 
array  with  (2)  those  of  the  house  of  Amalek,  and  Moses  and  Aaron 
and  Hur  went  up  to  the  top  of  the  height. 

1 1  And  it  happened  that  when  Moses  raised  his  hands  in  prayer  those 
of  the  house  of  Israel  prevailed  and  were  victorious  and  when  he 
withheld  his  hands  from  praying  those  of  the  house  of  Amalek  pre¬ 
vailed  and  they  fell  by  the  sword. 

12  And  the  hands  of  Moses  were  raised  in  prayer  and  they  took  a  stone 
and  placed  it  under  him  and  he  sat  on  it  and  Aaron  and  Hur  took 
hold  of  his  hands  (4),  one  at  one  side  and  one  at  the  other  (5)  side  and 
the  hands  of  Moses  were  raised  in  prayer,  recalling  the  faith  of  the 
just  fathers,  Abraham,  Isaac  and  Jacob  and  recalling  the  faith  of  the 
just  mothers  Sarah,  Rebekah,  Rachel  and  Leah,  until  the  sun  sank  (6). 

13  And  Joshua  blotted  out  Amalek  and  his  people  at  the  edge  (7)  of 
the  sword. 

14  And  the  Lord  (8)  said  to  Moses:  Write  this  as  a  good  memorial  in  the 
book  and  place  it  in  the  hearing  (of)  (9)  Joshua,  that  1  will  surely 
blot  out  (l0)  the  memory  of  Amalek  from  beneath  the  heavens. 

15  And  Moses  built  an  altar  and  prayed  (lJ)  there  in  the  ñame  of  the 
Word  of  the  Lord  who  had  worked  signs  for  him(12). 

16  And  he  said:  An  oath  has  gone  out  from  beneath  the  throne  of  the 
Glory  of  the  Lord  of  all  the  world:  the  first  (king)  (13)  who  is  to  arise 

(')  M:  «of  the  house  of». 

(¿)  M:  «opposite». 

(*)  M:  «tomorrow  I  will  stand»,  with  MT. 

(')  M:  «his  two  hands». 

(5)  Lil:  «one  at  this  side  and  one  at  this  side». 

(6)  M:  «raised  in  prayer  until  the  setting  of  the  sun». 

O  M:  «the  curse  of  the  Lord  is  the  pain  of  death  and  he  killed  (them)  at  the 
edge  of». 

(H)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

O  Text  «and». 

(lü)  M:  «you  shall  blot  out  the  memory». 

(")  M:  «the  altar  and  worshipped». 

(12)  This  Aramaic  rendering  falsifies  the  sense  of  the  original;  similar  case  ín 
v  12  and  N  Gn  29,17. 

(u)  Text  «hundred». 


458 


NEOFITI  I 


Ex  18,  1-8 


from  the  tribe  of  Benjamín  shall  be  Saúl,  the  son  of  Kish.  He  (')  shall 
wage  war  on  the  house  of  Amalek  (2)  and  shall  kill  kings  with  rulers 
and  Mardocai  and  Esther  shall  blot  out  what  remains  of  them.  And 
the  Lord  decreed  in  his  Word  to  blot  out  the  memory  of  Amalek 
for  all  generations. 


CHAPTER  XVIII 

1  And  Jethro,  the  lord  of  Midian,  Moses’  father-in-law,  heard  all  that 
the  Lord  (?)  had  done  for  Moses  and  for  Israel  his  people,  that  the 
Lord  had  led  out  Israel  redeemed  from  Egypt. 

2  And  Jethro,  Moses’  father-in-law,  took  Zipporah,  Moses’  wife,  after 
he  had  left  her, 

3  and  his  two  sons,  one  of  whose  ñame  was  Gershom,  because  he  said: 
I  am  a  stranger  (')  and  a  sojoumer  in  a  foreign  land, 

4  and  the  ñame  of  the  other  was  Eleazar  because  «the  Word  of  the 
God  of  my  father  was  at  my  aid  (6)  and  delivered  me  fronwhe  sword 
of  Pharaoh». 

5  And  Jethro,  Moses’  father-in-law,  and  his  sons  and  his  wife,  carne 
unto  Moses  to  the  wilderness  where  he  was  dwelling,  where  the  Glory 
of  the  Shekinah  of  the  Lord  dwelt. 

6  And  he  said  to  Moses:  I  am  Jethro,  your  father-in-law,  I  am  coming 
unto  you  and  your  wife  and  her  two  sons  with  h(er)  (rt). 

7  And  Moses  went  out  to  meet  his  father-in-law  and  saluted  him  and 
kissed  him,  and  they  exchanged  words  of  salutation,  one  with  the 
other,  and  they  went  into  the  tent. 

8  And  Moses  recounted  to  his  father-in-law  all  that  the  Lord  (7)  had 
done  to  Pharaoh  and  to  the  Egyptians,  on  account  .of  Israel,  all  the 
distress  that  overtook  them  on  the  way  and  (how)  the  Lord  (K)  had 
delivered  them. 


(')  M:  «who  is  to  sit  upon  the  throne  of  the  kingdoms  of  the  children  of  Israel; 
he  is  the  son  of  Kish.  He». 

(2)  M:  «opposite  the  house  of  Amalek». 

(')  M:  «the  Word  of  the  Lord  the  children  of  Israel», 
o  MT:  Ger. 

(ñ)  MT:  'Ezri. 

(K)  Text:  «with  him». 

(:)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(")  M:  «his  Word.» 


459 


Ex  18,  9-20 


N  EOFITI  I 


9  And  Jethro  rejoiced  over  all  the  good  that  the  Lord  (')  had  done  for 
Israel,  who  had  delivered  them  from  the  hands  of  the  Egyptians. 

10  And  Jethro  said:  Blessed  be  the  Lord  who  delivered  you  from  the 
hands  of  the  Egyptians  and  from  the  hands  of  Pharaoh;  who  saved 
the  people  from  beneath  the  yoke  of  bondage  of  the  Egyptians. 

1 1  Behold,  now  I  know  and  it  is  manifest  to  me  that  the  Lord  is  mightier 
than  the  gods,  and  Lord  above  all  lords,  because  by  the  thing  which 
the  Egyptians  devised  concerning  Israel:  to  cast  their  children  into 
the  river,  by  that  (same)  thing  has  the  Lord  revenged  himself  of  the 
Egyptians:  he  determined  in  his  Word  and  buried  their  chariots  in 
the  Sea  of  Reeds  (-). 

12  And  Jethro,  Moses’  father-in-law,  took  holocausts  and  sacrifices 
of  consecrated  objects  for  the  ñame  of  the  Lord  (3)  and  Aaron  and 
all  the  wise  men  of  Israel  carne  to  eat  bread  (4)  with  the  father-in- 
law  of  Moses  before  the  Lord. 

13  And  it  carne  to  pass  that  on  the  following  day  Moses  sat  to  judge 
the  people  and  the  people  stood  before  Moses  from  morning  until 
evening. 

14  And  the  father-in-law  of  Moses  saw  all  that  he  was  doing  for  the 
people  and  he  said:  What  is  this  thing  you  are  doing  for  the  people? 
Why  do  you  sit  alone  and  all  the  people  stand  about  you  from  morn¬ 
ing  until  evening? 

15  And  Moses  said  to  his  father-in-law:  Because  the  people  come  unto 
me  to  seek  instruction  from  before  the  Lord. 

16  When  they  have  an  affair  of  judgement  of  words  they  come  unto 
me  and  I  judge  between  man  and  his  neighbour  and  I  make  known 
the  statutes  of  the  Lord  and  the  decrees  of  the  Law. 

17  And  Moses’  father-in-law  said  to  him:  This  thing  which  you  are 
doing  is  not  good. 

18  Both  you  and  these  people  who  are  with  you  are  tired  because  the 
thing  is  too  hard  for  you;  you  cannot  do  it  alone. 

19  Now,  listen  to  my  voice:  I  will  give  you  advice  and  the  Lord  (])  will 
be  with  you;  be  you  for  the  people  as  one  seeking  instruction  from 
before  the  Lord  and  you  shall  bring  the  words  before  the  Lord. 

20  And  you  shall  explain  to  them  the  statute  and  the  decree  (5)  of  the 


(')  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(2)  M:  «with  that  (same)  plan  Pharaoh  (sic!)  revenged  himself  of  them,  and 
buried  their  chariots  in  the  Sea  of  Reeds». 

(3)  M:  «before  the  Lord». 

(9  M:  «to  take  food». 

L)  M:  «the  instructions  of». 


460 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  18,  21  19,  2 


Law  and  you  shall  make  known  to  them  the  way  in  which  they  must 
walk  and  the  things  (')  they  must  do. 

21  And  you  shall  observe  men  from  all  the  people,  men  of  valour,  who 
fear  before  the  Lord,  trustworthy  (2)  men,  who  hate  wealth  (unjustly 
gained)  (3)  and  you  shall  appoint  them  lords  of  thousands  and  lords 
of  hundreds  and  lords  of  fifty  and  lords  of  ten. 

22  And  they  shall  judge  the  people  at  all  times  (4)  and  every  major  affair 
they  shall  bring  unto  you  and  every  minor  affair  they  themselves  shall 
judge  and  (the  burden)  shall  be  made  light  (5)  from  upon  you  and 
they  shall  bear  (it)  with  you. 

23  If  you  do  this  thing,  and  the  Lord  commands  you,  you  shall  be  able 
to  endure  (6)  and  this  people,  likewise,  will  go  to  their  places  in 
peace. 

24  And  Moses  listened  to  the  voice  (7)  of  his  father-in-law  and  did  all 
that  he  had  said. 

25  And  Moses  chose  men,  men  of  valour,  from  all  Israel  and  appointed 
them  as  heads  over  the  people,  lords  of  thousands,  and  lords  of 
hundreds  and  lords  of  fifty  and  lords  of  ten. 

26  And  they  judged  (8)  the  people  at  all  times  (9);  the  major  affair  they 
brought  unto  Moses  and  the  minor  affair  they  themselves  judged. 

27  And  Moses  let  his  father-in-law  depart  and  he  went  his  way  to  his 
(own)  land. 


CHAPTER  XIX 

1  In  the  third  month,  at  the  time  the  children  of  Israel  went  out  red- 
eemed  from  the  land  of  Egypt,  on  that  very  day(10),  they  entered  the 
wilderness  of  Sinai. 

2  And  they  departed  from  Rephidim  and  carne  to  the  wilderness  of 
Sinai  and  encamped  in  the  wilderness  and  they  settled  there  opposite 
the  mountain. 

(')  M:  «the  work». 

(-)  M:  «true». 

(')  Erased  by  censor. 

(J)  Lit:  «at  every  hour». 

(  )  M:  «minor  affairs  they  themselves  shall  judge  and  it  will  be  made  light  for 
you  and  they  will  bear». 

(6)  M:  «the  Word  of  the  Lord  (commands)  you  and  you  will  be  able  to  endure». 

(7)  M:  «the  voice  of  his  words». 

(b)  M:  «and  they  judged»  (written  differently). 

C)  Lit:  «at  every  hour». 

(,ü)  Lit:  «according  to  the  time  of  this  day». 


461 


Ex  19,  3-11 


NEOFITI  I 


3  And  Moses  went  up  to  seek  instruction  from  before  the  Lord  and 
the  Word  ([)  of  the  Lord  called  to  him  from  the  mountain,  saying: 
Thus  shall  you  say  to  those  of  the  house  of  Jacob  (2)  and  shall  you 
relate  to  the  tribe(s)  of  the  children  of  Israel  (3): 

4  You  have  seen  the  voice  (4)  which  I  have  done  to  the  Egyptians  and 
(that)  I  have  borne  you  on  the  clouds  of  the  Glory  of  my  Shekinah 
upon  the  wings  of  swift  eagles  (5)  and  brought  you  nigh  to  the  ins¬ 
truction  of  my  Law. 

5  And  now,  if  you  hearken  to  the  voice  of  my  Word  and  observe  my 
covenant  you  shall  be  to  my  ñame  a  beloved  people  (6),  as  a  special 
possession  from  all  the  nations,  because  all  the  earth  is  mine  (7). 

6  And  you  shall  be  to  my  ñame  kings  and  priests  and  a  holy  nation. 
These  are  the  words  you  shall  speak  with  the  children  of  Israel. 

7  And  Moses  carne  and  called  the  wise  men  of  the  people  (8)  and  set 
in  order  before  them  all  these  words  which  the  Lord  had  commanded 
him. 

8  And  all  the  people  answered  together  in  a  perfect  heart  and  said: 
All  that  the  Lord  (9)  has  spoken  we  shall  do.  And  Moses  brought 
back  the  words  of  the  people  in  prayer  before  the  Lord. 

9  And  the  Lord  (9)  said  to  Moses:  Behold,  my  Word  will  be  revealed 
to  you  in  the  might  (in  the  thick)  of  the  cloud  so  that  the  people  may 
hear  when  I  speak  with  you  and  also  that  they  may  always  believe  in 
your  prophecy,  Moses,  my  servant.  And  Moses  related  the  words 
of  the  people  before  the  Lord. 

10  And  the  Lord  (9)  said  to  Moses:  Go  unto  the  people  and  sanctify 
them  this  day  and  tomorrow  and  let  them  wash  their  garments. 

1 1  And  they  shall  be  in  readiness  for  the  third  day  because  on  the  third 


O  In  the  Aramaic  text:  Dibberah ,  «the  Logos»,  «the  Word»,  a  technical  term 
for  God  communicating  his  will  to  man  (cf  N  Nm  7,89).  The  term  ordinarily  used  by 
N  for  God‘s  Word  is  Memera. 

(2)  M:  «to  the  men  of  the  house  of  Jacob». 

(3)  M:  «to  the  women  of  the  house  of  Jacob  and  you  shall  relate  to  the  men  of 
the  house  of  Israel». 

(4)  Thus  text  (ql'),  which  is  probably  mistaken  and  should  be  read  with  I:  «all 
(kV)  that». 

(5)  M:  «that  I  have  avenged  myself  of  the  Egyptians  and  have  borne  you  on 
light  clouds  as  upon  eagle’s  wings». 

(6)  M:  +  «distinct»  (lit:  «another»). 

(7)  M:  «of  the  ñame  of  the  Lord  is  all». 

(H)  M:  «the  wise  men  of  Israel». 

(9)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 


462 


NEOFITI  I 


Ex  19,  12-20 


day  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord  will  be  revealed  to  the 
eyes  of  all  (')  the  people  upon  Mount  Sinai. 

12  And  you  shall  set  bounds  for  the  people  round  about  saying:  Take 
care  that  you  do  not  go  up  into  the  mountain  or  draw  near  to  the 
foot  (2)  of  it;  everyone  who  draws  near  to  the  mountain  shall  surely 
be  slain. 

13  Let  not  the  hand  of  man  approach  it  because  he  shall  surely  be  stoned, 
or  arrows  of  fire  shall  be  hurled,  shall  be  thrust  (a),  at  him;  whether 
it  be  beast  or  man  it  shall  not  live;  when  the  trumpet  (4)  is  sounded  (5), 
Moses  and  Aaron  they  are  authorised  to  come  up  into  the  mountain. 

14  And  Moses  went  down  from  the  mountain  unto  the  people  and  he 
sanctifíed  the  people  and  they  washed  their  garments. 

15  And  he  said  to  the  people:  Be  in  readiness  for  three  days;  let  no  man 
of  your  draw  near  for  marriage  intercourse(6). 

16  And  on  the  third  day,  at  the  morning  times,  there  were  thunders  and 
lightenings  and  a  thick  cloud  upon  the  mountain,  and  the  trumpet, 
and  it  was  very  strong,  and  all  the  people  that  were  in  the  camp 
trembled. 

17  And  Moses  led  out  the  people  from  the  camp  to  meet  the  Glory  of 
the  Shekinah  of  the  Lord,  and  they  stood  at  the  foot  of  the  moiintain. 

18  And  Mount  Sinai,  all  of  it,  smoked  because  the  Glory  of  the  Shekinah 
of  the  Lord  was  revealed  upon  it  in  fire,  and  the  smoke  went  up  like 
the  smoke  of  a  furnace  (7)  and  all  the  mountain  trembled  greatly  (*). 

19  And  the  voice  of  the  trumpet  went  on  growing  very  strong;  Moses 
spoke  in  a  pleasant  voice,  and  from  before  the  Lord  the  answer  was 
made  to  him  in  thunder. 

20  And  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord  was  revealed  (9)  upon 
Mount  Sinai,  upon  the  top  of  the  mountain,  and  the  Word  of  the 
Lord  called  to  Moses  from  the  mountain  and  Moses  went  up. 


(')  M:  «the  Word  of  the  Lord  will  be  revealed,  everyone  seeing». 

(2)  M:  «(not  to)  draw  near  its  border». 

(~)  M:  «will  be  shot  at  him». 

(*)  M:  «the  trumpet»  (lit:  «a  hom»,  qrn). 

C)  M:  «at  the  sound  of  the  trumpet  {lit:  «blowing  of  the  horn»)  they  shall  go 
up  into  the  mountain». 

((i)  Lit:  «draw  near  for  the  use  of  the  bed». 

(  )  M:  «trembled  and  it  was  filled  with  the  splendour  of  the  Glory  of  the  She¬ 
kinah  of  the  Lord,  and  the  smoke  went  up  like  the  smoke  of  a  furnace». 

C)  M:  «in  the  fíame  of  fire;  and  the  smoke  went  up  like  (the  clouds  of)  smoke 
from  a  furnace  and  all  the  people  who  were  in  the  camp  trembled». 

O  M:  «and  the  Word  of  the  Lord  was  revealed». 


463 


Ex  19,  21-20,  2 


NEOFITI  I 


21  And  the  Lord  (r)  said  to  Moses:  Go  down,  warn  the  people  lest 
they  press  forward  before  the  Lord  to  see,  and  numerous  multitu¬ 
des  (2)  of  them  fall. 

22  And  let  the  priests  also,  who  stand  (3)  and  serve  before  the  Lord, 
sanctify  themselves  lest  there  be  (/|)  wrath  from  before  the  Lord  on 
them. 

23  (And  Moses  said  to  the  Lord)  (5):  The  people  cannot  go  up  into 
Mount  Sinai  because  you  have  warned  us  saying:  Set  bounds  to  the 
mountain  and  sanctify  it. 

24  And  the  Lord  said  to  him:  Go,  descend  and  take  up  Aaron  with 
you;  and  the  priests  and  the  people  shall  not  press  forward  to  come 
up  before  the  Lord,  lest  wrath  be  on  them. 

25  And  Moses  went  down  from  the  mountain  unto  the  people  and  he 
said  to  them:  Draw  near;  receive  the  ten  words(6). 

CHAPTER  XX 

1  And  the  Lord  (l)  spoke  all  the  praise  of  these  words  (7)  saying: 

2  The  first  word  (7)  that  (H)  went  out  from  the  mouth  of  the  Holy  One, 
may  his  Ñame  be  blessed,  was  like  shooting  stars  and  lightenings 
and  like  torches  of  (fire)  (9),  a  torch  of  tire  to  the  right  and  a  torch 
of  fíame  to  the  left.  It  flew  and  winged  swiftly  in  the  air  of  the  heavens 
and  carne  back  and  all  Israel  saw  it  and  feared,  and  returning  it  became 
engraved  on  the  two  tables  of  the  covenant  and  said:  My  people, 
children  of...  And  (lü)  it  carne  back  and  hovered  over  the  camps 
of  Israel  and  returning  it  became  engraved  on  the  tables  of  the  co- 


(J)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(2)  Or:  perhaps  «many  people»,  the  Aramaic  word  rendered  «multitudes», 
(denved  from  the  Greek  ochlos)  being  frequently  used  to  mean:  «people»  (singular). 
The  phrase  «numerous  multitude(s)»  is  frequent  in  Mt,  Lk  and  Acts. 

(3)  M:  «who  draw  near». 

0)  M:  «be  kindled». 

(3)  Missing  in  the  text. 

(6)  i.  e.  the  ten  commandments. 

(7)  i.  e.  «commandment(s)». 

(*)  1:  «when  it  went  forth». 

O  Word  badly  transcribed  by  copyist. 

('")  This  section,  a  repetition  of  what  precedes,  and  absent  from  Ps.-Jon.  and 
Geniza,  MS  F,  appears  to  be  interpolated  from  some  other  MS,  probably  oriental 
(note  biz\  «beheld»  rare  in  N). 


464 


N  E  O  F  I  T  I 


Ex  20,  3-8 


venant  and  all  Israel  beheld  it.  Then  ( 1 )  it  cried  out  and  said:  My 
people,  children  of  Israel,  I  am  the  Lord,  your  God,  who  redeemed 
you  and  led  you  out  redeemed  from  the  land  of  Egypt,  from  the  house 
of  slavery. 

3  The  second  word  when  it  went  out  from  the  mouth  of  the  Holy 
One,  may  his  Ñame  be  blessed,  (was)  like  shooting  stars  and  like 
lightenings  and  like  torches  of  fire,  a  torch  of  fire  to  the  right  and  a 
torch  of  fíame  to  the  left.  It  flew  and  winged  swiftly  in  the  air  of  the 
heavens  and  carne  back  and  all  Israel  saw  it  and  feared;  and  returning 
it  became  engraved  on  the  two  tables  of  the  covenant  and  said:  My 
people,  children  of...  And  (2)  it  carne  back  and  hovered  over  the 
camps  of  Israel  and  returning  it  become  engraved  on  the  tables  of 
the  covenant  and  all  Israel  beheld  it  and  thus  it  cried  out  and  said: 
My  people,  children  of  Israel,  you  shall  have  no  other  God  besi- 
des  me. 

4  You  shall  not  make  for  yourselves  (an  image  or  a  figure)  (3)  or  any 
likeness  (of  anything)  that  is  in  heaven  above  or  in  the  earth  beneath, 
or  in  the  sea  under  the  earth  beneath. 

5  You  shall  not  bow  down  to  them  ñor  worship  before  them,  because 
I  am  the  Lord,  your  God,  a  jealous  and  revenging  God  who  takes 
revenge  with  zeal  on  the  wicked,  upon  the  rebellious  sons,  until  the 
third  and  fourth  generation  on  those  who  hate  me;  when  the  so(n)s  C) 
follow  their  fathers  in  sin  I  cali  them  those  who  hate  me. 

6  (5)  But  1  observe  grace  and  goodness  unto  thousands  of  generations  for 
the  just  who  love  me  and  for  those  who  observe  my  commandments  (6). 

7  My  people,  children  of  Israel,  let  no  one  of  you  take  the  Ñame  of 
the  Lord  his  God  in  vain  because  on  the  day  of  great  judgement  (7) 
the  Lord  will  not  acquit  the  one  who  shall  take  the  Ñame  of  the 
Lord  his  God  in  vain  (8). 

8  O  My  people  children  of  Israel,  remember  the  sabbath  day  to  sanc- 
ti(f)y  it. 


(')  M  l.°:  «and  thus  crying  said;  and  all  Israel  saw  it  when  crying,  it  said:  My 
people,  children  of  Israel»;  M  2.°:  «and  thus  crying  it  said,  all  Israel  seeing  it». 

(2)  See  v  2,  note  10. 

(3)  Erased  by  censor. 

(4)  Word  badly  transcribed  by  copyist. 

(5)  There  is  no  separation  between  this  and  preceding  verse  in  the  text. 

(®)  M:  «the  precepts  of  my  Law». 

(7)  M:  «let  (no)  one  of  your  swear  falsely  by  the  ñame  of  the  Word  of  the  L  ord 
your  God  because  the  Lord  will  not  acquit  the  sinner  in  the  day  of  judgement». 

(8)  M:  «who  swears  falsely  by  his  ñame». 

C)  M:  «fourth  word»  (i.  e.  commandment). 


35.  -ÉXODO 


465 


Ex  20,  9-16 


NEOFITI  I 


9  (')  Six  days  shall  you  labour  (and)  do  all  your  work  (2), 

10  (])  and  the  seventh  day  is  a  rest  and  repose  before  the  Lord  your  God. 
You  shall  do  no  work,  neither  you  ñor  your  sons,  your  daughters, 
your  manservants,  your  maidservants,  your  beasts,  ñor  your  pro- 
selytes  who  are  in  your  cities. 

11  (')  Because  during  six  days  the  Lord  created  (3)  the  heavens  and  the 
earth,  the  seas  and  all  that  are  in  them  and  there  was  (4)  rest  and 
repose  before  him  on  the  seventh  day.  Because  of  this  the  Lord  (5) 
blessed  the  seventh  day  and  sanctified  it. 

12  My  people,  children  of  Israel,  each  one  shall  pay  attention  to  the 
glory  of  his  father  and  to  the  glory  of  his  mother,  so  that  your  days 
may  be  many  upon  the  land  which  the  Lord  your  God  gives  to  you. 

13  My  people,  children  of  Israel,  you  shall  not  be  murderers  ñor  com- 
panions  ñor  partners  with  murderers  and  murderous  (6)  people  shall 
not  be  seen  in  the  congregations  of  Israel,  lest  your  sons  arise  after 
you  (7)  and  they  also  learn  to  be  a  murderous  (8)  people  because  by 
the  sins  of  murderers  the  sword  goes  out  upon  the  world  (9). 

14  My  people,  children  of  Israel,  you  shall  not  be  adulterers  ñor  com- 
panions  ñor  partners  with  adulterers  and  adulterous  (,0)  people  shall 
not  be  seen  in  the  congregation  of  Israel  lest  your  sons  arise  after 
you  (7)  and  they  also  learn  to  be  an  adulterous  (n)  people,  because 
by  the  sins  of  the  adulterer  pestilence  comes  upon  the  world  (12). 

15  My  people,  children  of  Israel,  you  shall  not  be  thieves  ñor  compa- 
nions  ñor  partners  with  thieves,  and  people  who  steal  (l3)  shall  not 
be  seen  in  the  congregation  of  Israel,  lest  your  sons  arise  after  you  (7) 
and  they  also  learn  to  be  people  who  steal  (u),  because  by  the  sins  of 
thieves  famine  comes  to  the  world. 

16  My  people,  children  of  Israel,  you  shall  not  be  false  witnesses  ñor 
companions  ñor  partners  with  false  witnesses  and  people  who  give 


(')  There  is  no  separation  between  this  and  preceding  verse  in  the  text. 

(2)  I:  «(all)  work». 

(3)  M:  +  «and  the  Word  of  the  Lord  perfected». 

(4)  M:  «and  rested  on  the  (seventh)  day». 

(r>)  M:  «because  of  this  the  Word  of  the  Lord  blessed». 

(*)  M:  «of  the  children  of  Israel  murderers  lest». 

(  )  M:  «their  sons  after  them». 

(*)  M:  «they  likewise  murderers». 

O  M:  «...  comes  to  the  world». 

(,0)  M:  «of  the  children  of  Israel  adulterers». 

(“)  M:  «they  likewise  adulterers». 

(,2)  M:  «death  comes  to  the  world». 

(,3)  M:  «of  the  children  of  Israel  thieves  lest». 

(u)  M :  «they  likewise  thieves». 


466 


N  E  O  F  i  T  I  I 


Ex  20,  17-24 


false  witness  shall  not  be  seen  in  the  congregaron  of  Israel,  lest  your 
sons  arise  after  you  (J)  and  they  also  learn  to  be  people  who  give 
false  witness  (2),  because  by  the  sins  of  false  witnesses  wild  beasts  (3) 
cause  childlessness  among  the  sons  of  man. 

17  My  people,  children  of  Israel,  you  shall  not  be  covetous  ñor  com- 
panions  ñor  partners  with  those  who  covet  and  covetous  (4)  people 
shall  not  be  seen  in  the  congregation  of  Israel,  lest  your  sons  arise 
after  you(')  and  they  also  learn  to  be  a  covetous  people.  No  one 
of  you  shall  covet  the  house  of  his  neighbour,  ñor  his  companion’s 
wife,  ñor  his  manservant  ñor  his  maidservant,  ñor  his  ox,  ñor  his 
ass  ñor  anything  that  belongs  to  his  neighbour,  because  by  the  sins 
of  the  covetous  the  ruling  powers  are  incited  against  the  sons  of 
man  (5) . 

18  And  all  the  people  perceived  the  thunders  and  the  torches  and  the 
sound  of  the  trumpet  and  the  mountain  smoking,  and  the  people 
saw  and  trembled  and  stood  afar  off. 

19  And  they  say  to  Moses:  Speak  you  with  us  and  we  will  hear  and  let 
it  not  be  spoken  (6)  with  us  from  before  the  Lord  (7)  and  let  us  not  die. 

20  And  Moses  said  to  the  people:  Fear  not,  because  it  was  to  test  you 
that  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord  has  been  revealed  to  you 
and  so  that  the  fear  of  the  Lord  may  be  upon  your  faces  and  that 
you  may  not  sin  (8). 

21  And  the  people  stood  afar  off  and  Moses  drew  near  to  the  cloud 
where  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord  dwelt. 

22  And  the  Lord  (7)  said  to  Moses:  Thus  shall  you  say  to  the  children  (9) 
of  Israel:  You  have  seen  that  I  have  spoken  with  you  from  the  heavens. 

23  You  shall  not  make  before  me  idols  of  silver  and  idols  of  gold  you 
shall  not  make  for  yourselves. 

24  An  altar  fixed  upon  the  earth  you  shall  build  to  my  Ñame  and  you 
shall  offer  upon  it  your  holocausts  and  your  holy  sacrifices  and  your 


(')  M:  «their  sons  after  them». 

(•)  M:  «they  likewise  false  witnesses». 

i3)  M:  «the  clouds  go  up  and  the  rain  does  not  fall». 

O  M:  «of  the  children  of  Israel  covetous». 

(°)  M:  +  «and  exile  comes  to  the  world». 

O  M:  «let  him  (not)  speak». 

(  )  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(H)  M:  «constantly  on  (your)  mouth  so  that  you  may  not  sin». 
(*)  I:  «in  the  people». 


467 


Ex  20,  25-21,  7 


N  EOFIT1  I 


sheep  and  your  oxen;  in  every  place  that  you  remember  my  Ñame 
in  prayer  (J)  my  Word  will  be  revealed  to  you  and  I  will  bless  you  (2). 

25  And  if  you  build  an  altar  of  stones  (3)  to  my  Ñame,  you  shall  not  build 
them  of  hewn  stones,  because  if  you  pass  iron  (of  which)  the  sword 
is  made,  over  them,  you  defile  them. 

26  And  you,  priests,  sons  of  Aaron,  who  stand  and  serve  upon  my  altar, 
you  shall  not  go  up  by  steps  (4)  upon  my  altar  that  your  nakedness  C) 
may  not  be  revealed  upon  it. 

CHAPTER  XXI 

1  And  these  are  the  laws  which  you  shall  place  before  them: 

2  When  you  buy  a  Hebrew  slave,  he  shall  serve  six  years  before  you  (6), 
and  in  the  seventh  year  you  shall  send  him  away  to  freedom  for 
nothing. 

3  If  he  carne  in  alone,  he  shall  go  out  alone;  if  he  is  married,  his  wife 
shall  go  with  him. 

4  If  his  master  should  give  him  a  wife  and  she  bear  him  sons  or  daugh- 
ters,  the  wife  and  her  sons  shall  belong  to  her  master  and  he  shall  go 
out  alone. 

5  But  if  the  slave  clearly  says:  I  love  my  master,  my  wife  and  my  child- 
ren,  I  will  not  go  out  to  freedom, 

6  his  master  will  bring  him  unto  the  judges  and  will  bring  him  to  the 
door  or  to  the  doorposts  (7)  and  his  master  will  pierce  his  ears  with 
an  awe  and  he  will  be  a  slave  to  him,  enslaved  forever  (° ) . 

7  And  when  a  man  sells  his  daughter  as  a  slave,  she  shall  not  go  out 
according  to  the  laws  of  the  male  slaves  (a). 


(')  M:  «(in  every)  place  in  which  you  stand  to  pray  to  my  Ñame». 

(2)  M:  «holy  (Ñame),  his  Word  will  be  revealed  to  you  and  will  bless  you». 

(3)  M  l.°:  «of  hewn  stone  because  the  sword  is  made  of  iron;  if  you  cause  the 
iron  to  pass  over  it  you  profane  it»;  M  2.°:  «of  it  the  wars  of  death  have  been  made 
for  all  (?);  take  care  that  you  do  not  unbare  the  swords  on  it  and  you  will  not  (=  that 
you  may  not)  profane  it». 

(4)  M:  «make  a  bridge»  (or:  «an  inclined  plañe»;  Ps.-Jon.  «a  bridge»)  with  the 
altar  so  that  you  may  not  go  up  directly». 

(s)  M:  «that  your  nakedness  may  not  be  revealed». 

(tt)  M:  «of  days  he  shall  serve  before  you». 

(7)  M:  «to  the  door  of  the  courthouse  (bet  din )  or  to  one  of  the  jambs». 

O  M:  «and  his  master  shall  pierce  his  right  ear  with  a  punch  and  he  will  serve 
him  until  the  Jubilee  Year». 

(9)  i.  e.  she  shall  not  go  free  on  the  seventh  year. 


468 


NEOFITI  I 


Ex  21,  8-19 


8  If  she  is  displeasing  in  the  sight  (')  of  her  master,  who  does  not  de¬ 
sígnate  her,  then  he  shall  let  her  be  redeemed  (2);  but  he  will  not 
have  the  power  to  sell  her  to  a  gentile  man,  because  he  has  given  up 
his  power  over  her. 

9  And  if  he  designates  her  for  his  son,  he  will  deal  with  her  according 
to  the  ordinances  for  daughters  (3). 

10  If  he  takes  another  (*)  to  himself,  he  shall  not  withhold  her  food,  her 
clothing  (5)  or  cohabitation  (6)  from  her. 

1 1  And  if  he  does  not  do  those  three  (7)  things  for  her,  he  will  send  her 
away  to  freedom,  for  nothing,  without  money(8). 

12  Whoever  strikes  a  man  and  he  should  die  shall  surely  be  put  to  death. 

13  And  for  him  who  does  not  intend  it  (9)  and  whose  sin  happened  from 
before  the  Lord,  (God)  bringing  (him)  to  his  hands,  I  will  appoint  for 
you  a  place,  a  city  of  refuge,  where  he  can  flee. 

14  (And  if)  (l0)a  man  (wilfully  attacks)  (10)  another  to  kill  him  treacher- 
ously,  even  if  he  is  the  high  priest  who  stands  and  serves  at  my  altar, 
you  shall  take  him  from  there  and  you  shall  kill  him. 

15  And  whoever  strikes  (n)  his  father  or  his  mother  shall  be  surely  put 
to  death. 

16  And  whoever  steals  a  man,  whether  he  sells  him  or  whether  he  is 
found  in  his  hand,  he  shall  surely  be  put  to  death. 

17  (Whoever  curses  his  father  or  his  mother  shall  surely  be  put  to 
death)  (12). 

18  And  when  men  quarrel  (13)and  one  strikes  another  with  a  stone  or 
with  the  fist  and  he  does  not  die,  but  is  cast  on  a  sick  bed, 

19  if  he  gets  up  and  goes  about  the  market-place  upon  his  staff,  he  who 


(‘)  I:  «to  the  eyes  of». 

(2)  Ps.-Jon.:  «and  her  father  shall  redeem  her»;  M:  «who  did  not  select  (her; 
shall  let  her  be  redeemed». 

(3)  M:  «of  the  daughters  of  Israel». 

(*)  M:  «and  if  (another)  woman». 

(5)  M:  «her  food,  her  ornaments,  her  clothes». 

(*)  Lil:  «his  going  in  and  going  out  unto  her». 

(7)  Ps.-Jon.:  «destine  her  for  himself  or  for  his  son  — allow  her  go  to  her  father». 

(8)  i.  e.  ransom  money;  M:  «he  shall  allow  her  be  redeemed,  for  nolhing,  without 
(money)». 

f)  M:  «he  did  (not)  intend  to  strike  him». 

("')  Missing  in  Aramaic  text  of  N. 

(“)  M:  «who  hit»  ( or :  «who  hits»). 

0*)  Missing  in  N;  omitted  by  homoioteleuton. 

(,:I)  M:  «they  wrangle». 


469 


Ex  21,  20-31 


NEOF1T1  I 


struck  him  (’)  shall  be  acquitted;  only  he  shall  pay  the  wage  of  his 
enforced  idleness,  and  the  wage  of  the  doctor  who  heals  him  (2) . 

20  When  a  man  strikes  his  manservant  or  his  maidservant  with  a  rod 
and  he  dies  under  his  hands,  revenge  (3)  shall  be  taken  of  him; 

21  but  if  he  survives  a  day  or  two  (4)  revenge  shall  not  be  taken  of  him 
because  he  is  money-purchase  (5). 

22  When  men  struggle  together  and  trample  upon  a  woman  with  child 
and  there  is  a  miscarriage  (6),  but  there  is  no  accident  (7),  he  shall  be 
fined  according  as  her  husband  imposes  on  him  according  to  the 
judges  (8). 

23  But  if  there  is  an  accident  (7)  he  will  give  life  as  indemnity  for  life, 

24  eye  as  indemnity  for  eye,  tooth  as  indemnity  for  tooth,  hand  as  in¬ 
demnity  for  hand,  foot  as  indemnity  for  foot, 

25  burn  as  indemnity  for  burn,  wound  as  indemnity  for  wound,  scar  as 
indemnity  for  scar. 

26  And  when  a  man  strikes  the  eye  of  his  manservant,  or  the  eye  of  his 
maidservant  and  destroys  it,  he  shall  send  him  away  to  freedom  for 
his  eye’s  sake  (9). 

27  And  if  he  knocks  out  the  tooth  of  a  manservant  or  of  a  maidservant 
he  shall  send  him  to  freedom  for  his  tooth’s  sake. 

28  And  when  an  ox  gores  a  man  or  a  woman  and  he  dies,  the  ox  shall 
surely  be  stoned  and  its  flesh  shall  not  be  eaten,  but  the  owner  of  the 
ox  shall  be  acquitted. 

29  But  if  the  ox  has  been  goring  for  some  time,  and  it  has  been  made 
known  to  its  owners,  and  they  would  not  watch  it,  and  a  man  or 
woman  was  killed (l0),  the  ox  shall  be  stoned  and  its  owner  also  shall 
be  put  to  death(u). 

30  If  a  fine  of  money  is  imposed  on  him,  he  will  pay  as  redemption  of 
his  life  whatever  is  imposed  on  him. 

31  If(12)a  male  son  of  the  children  of  Israel  or(13)a  female  daughter 

(‘)  M:  «his  support,  he  who  struck  (him)  shall  be  acquitted». 

C)  M:  «who  healed  (him)». 

(3)  M:  «by  a  punishment  he  shall  be  punished». 

(  )  M:  «but  after  one  or  two  days». 

(5)  M:  «because  he  is  enslaved  to  him,  to  his  son  and  to  his  son's  son». 

O  M:  «a  pregnant  Canaanite  woman  and  she  has  a  miscarriage». 

(;)  Ps.-Jon.:  «death». 

(h)  M:  «(according  to)  the  decree  of  the  judges». 

O  M:  «in  exchange  for  his  eye». 

(,ü)  M:  «and  it  should  kill». 

(M)  1:  «he  shall  die». 

C2)  M:  «if  a  son». 

(l3)  M:  «and  if». 


470 


N  EOFITI  I 


Ex  21,  32-22,  3 


of  the  children  of  Israel  is  gored,  it  shall  be  done  to  him  according 
to  this  procedure. 

32  If  the  bull  gores  a  manservant  or  a  maidservant,  thirty  shekels  of 
silver  shall  be  given  to  his  owner  and  the  ox  will  be  stoned. 

33  And  when  a  man  opens  a  pit,  or  when  a  man  digs  a  pit  and  does  not 
cover  it,  and  an  ox  falls  in  there  or  an  ass, 

34  the  owner  of  the  pit  shall  make  it  good;  he  shall  give  back  money  to 

its  owners  (J),  and  (the  profit  of)  (2)  the  dead  beast  shall  be  his  (3). 

35  And  when  the  ox  of  one  man  gores  the  ox  of  another,  and  it  dies, 

they  shall  sell  the  live  ox  and  they  shall  divide  its  price  and  even  the 
profit  of  that  which  is  dead  they  shall  divide. 

36  But  if  it  was  known  that  the  ox  has  been  goring  for  some  time  (4)  and 
its  owner  (3)  would  not  watch  it,  he  shall  make  it  good,  ox  for  ox, 
and  the  profit  of  that  which  is  dead  shall  be  his. 

37  And  when  anyone  steals  an  ox  or  a  lamb  and  slaughthers  it  or  sells 

it,  he  shall  repay  five  oxen  for  the  ox  and  four  sheep  for  the  lamb. 

CHAPTER  XXII 

1  If  a  thief  is  found  breaking  in,  and  is  struck  and  dies,  there  shall  be 
no  sin  of  shedding  innocent  blood  for  him  (6). 

2  If  the  sun  (7)  has  risen  upon  him,  there  is  for  him  the  sin  of  shedding 
innocent  blood.  He  shall  surely  make  restitution.  If  he  has  nothing, 
he  shall  be  sold  for  his  theft. 

3  If  the  stolen  (thing)  is  found  alive  in  his  hand  ("),  whether  it  is  an 
ox  or  an  ass  or  a  lamb,  he  shall  pay  double. 


(')  To  the  owners  of  the  animal. 

(2)  Word  written  wrongly  by  copyist. 

(3)  M:  «and  the  hide  of  the  dead  beast  shall  be  his». 

(4)  Lit :  «from  yesterday  and  earlier». 

O  M:  «its  owners  would  not  watch  (it)». 

(*)  For  the  one  who  strikes. 

O  Ps.-Jon.:  «if  it  was  as  clear  as  the  sun  that  (the  thief)  did  not  enter  to  kill, 
and  if  he  killed  him,  he  is  guilty  of  the  shedding  of  innocent  blood,  and  if  he  is  deliv- 
ered  out  of  his  hands,  he  shall  surely  make  restitution.  If  he  has  not  wherewith  to 
pay  he  shall  be  sold  as  restitution  for  his  theft  until  the  year  of  release». 

(*)  M:  «should  be  found  with  him». 


471 


Ex  22,  4-11 


N  E  O  F  í  T  I  I 


4  If  a  man  sets  fire  (')  to  a  field  (2)  or  a  vineyard,  and  leaves  the  Tire 
to  spread,  and  (thus)  causes  fire  in  the  field  of  another(3),  he  shall 
give  in  restitution  the  best  of  his  field  and  the  best  of  (his)  vineyard. 

5  When  fire  breaks  out  and  catches  thorns  (4)  and  consumes  the  stacked 
grain  or  the  standing  grain  on  the  field,  whoever  caused  the  fire  shall 
make  full  restitution. 

6  If  a  man  gives  to  his  neighbour  money  or  utensils  to  keep  and  they 
are  stolen  from  the  man’s  house,  if  the  thief  is  found  he  shall  pay 
double. 

7  If  the  thief  if  not  found,  the  master  of  the  house  shall  come  unto  the 
judges  (to  swear)  that  he  has  not  put  out  his  hand  on  the  acquisitions  (J) 
of  his  neighbour. 

8  In  every  sinful  affair  (tí),  whether  for  an  ox,  an  ass,  a  lamb,  clothes, 
or  any  lost  thing  of  which  one  says:  This  is  it,  the  words  of  both  par- 
ties  shall  come  to  the  judges:  he  whom  the  judges  declare  guilty  shall 
pay  double  to  his  neighbour. 

9  And  when  a  man  gives  his  neighbour  an  ass  or  an  ox  or  a  lamb  or 
any  beast  to  take  care  of  and  it  dies  or  is  hurt  or  driven  away  with- 
out  anyone  seeing  it, 

10  let  there  be  an  oath  of  the  Lord  between  them  both  (7)  (swearing) 
that  he  has  not  put  out  his  hand  on  the  acquisitions  (*)  of  his  neigh¬ 
bour,  and  his  master  (9)  shall  accept  (the  oath)  and  he  shall  not  make 
recompense. 

1 1  But  if  it  be  truly  stolen  from  him  he  shall  pay  its  owner(10). 


(')  M  l.°:  «breaks»  i.  e.  «does  not  consider  the  others  right  (J.  L.  Teicher)  con- 
cerning  a  field...».  Vg:  «laeserit».  The  same  word  in  Ps.-Jon.  In  MS  A  of  MdW  II 
yebaqqer ,  «visits»  (P.  Kahle),  «clears»  (G.  Schelbert);  there  is  probably,  however, 
question  of  the  same  word  pqr  with  the  confusión  of  b/p  which  is  common  in  the 
Talmud  of  Palestine  and  in  Galilean  Aramaic  in  general.  M  2.°:  «burns»  ylpy  =  ylby 
from  Iby  (from  lhb)\  the  same  verb  in  the  sefftse  of  «to  burn»  (and  the  priest  shall 
burn  — wvlpy-  wood  over  it)  is  found  in  Ps.-Jon.  to  Lev  6,5;  see  M.  Kasher,  Torah 
Shelemah ,  vol  18  (1958),  182-185;  a  metathesis  for  yply  «searching»  is  also  conceivable 
since  this  verb  renders  b'r  in  Onkelos  Dt  26,13;  cf  Ex  23,16. 

(¿)  M:  «a  lot»  (i.  e.  «a  field»). 

(3)  M:  «in  the  field  of  another  the  best  of  the  other». 

(*)  M:  «thorns»  (lit:  «splints»). 

(5)  M:  «he  did  not  stretch  out  on  the  work». 

(6)  M:  «(in  every)  affair  of  guilt  concerning». 

(  )  M:  «the  oath  of  the  L  ord  between  the  two». 

(*)  M:  «on  his  work». 

f)  M:  «his  masters  (shall  accept)  from  him». 

(lo)  M:  «from  his  presence,  he  shall  repay  its  owncrs». 


472 


NEOFITI  I 


Ex  22,  12-24 


12  If  it  is  torn  to  pieces  they  shall  bring  witnesses  (');  he  shall  not  make 
recompense  for  that  which  was  killed  (2). 

13  If  a  man  borrows  (a  beast)  from  his  neighbour,  and  it  is  hurt  or  dies, 
its  owner  not  being  with  it,  he  shall  surely  make  recompense  f*3). 

14  If  its  owner  was  with  it,  he  shall  not  make  recompense;  if  it  was  hired, 
it  was  received  for  hire  (4). 

15  And  when  a  man  seduces  a  virgin  who  is  not  betrothed,  and  lies  (5) 
with  her,  he  shall  surely  give  the  marriage  pre(s)ent  (6)  for  her,  for 
his  wife. 

16  If  her  father  refuses  to  give  her  to  him  (for  wife),  he  shall  pay  money 
for  her  according  to  the  law  of  the  marriage  present  of  a  virgin  (7). 

17  My  people,  children  of  Israel,  you  shall  not  allow  a  sorcerer  or  a  sor- 
ceress  to  live. 

18  Whoever  lies  with  a  beast  shall  be  put  to  death. 

19  Whoever  sacrifices  before  other  idols  — except  (M)  before  the  Lord 
alone —  shall  be  blotted  out. 

20  Do  not  ill-treat  the  sojourner  and  do  not  oppress  (9)  them,  because 
you  were  dwellers(l°)  in  the  land  of  Egypt. 

21  My  people,  children  of  Israel,  do  not  afflict  any  widow  or  orphans. 

22  If  you  do  afflict  them,  and  they  cry  out  before  me  against  you,  I  shall 
hear  the  voice  of  their  prayer,  for  I  am  gracious  (n)  and  merciful, 

23  lest  my  anger  grow  strong  and  I  kill  you  (12)  with  the  sword;  lest  your 
wives  become  widows,  and  your  sons  orphans. 

24  If  you  lend  money  to  my  people,  to  a  poor  man  who  is  among  you, 


(')  M:  «(and  if)  it  has  been  killed,  a  witness  will  bring  its  members»  {or:  «he 
will  bring  its  members  as  a  witness»). 

(2)  M:  «he  shall  take  him  to  the  body  of  the  mangled  animal  and  he  shall  not 
make  recompense». 

(')  i.  e.  to  the  owner. 

O  M  l.°:  «he  shall  receive  the  hire»;  M  2.°:  «he  shall  bear  (?)  all  the  losses  of 
its  hire»;  M  3.°:  «its  hire  goes  with  the  losses». 

(5)  Lit:  «uses». 

(6)  Word  badly  written  in  part  by  the  copyist. 

(7)  M:  «the  money  to  the  (amount  oí)  two  hundred  (zuzim)  shall  be  paid  as 
the  dowry  of  the  virgins». 

(M)  M:  «all  idols  shall  be  blotted  out  except». 

C)  M:  «you  shall  (not)  oppress  them  and  you  shall  not  tire  them  out». 

(I0)  M:  «sojourners». 

(")  M:  «and  if  they  cry  before  me  {lit:  «before  him»)  I  will  hear  the  voice  of 
their  prayer  because  a  gracious  God». 

C2)  M:  «blot  (you)  out». 


473 


Ex  22,  25-23,  2 


N  EOFITI  I 


you  shall  not  be  for  him  an  exacting  creditor,  and  you  shall  not 
impose  on  him  interest  or  usury('). 

25  If  you  take  your  neighbour’s  garment  in  pledge,  you  shall  return 
it  to  him  before  the  sun  goes  down, 

26  for  it  is  his  only  covering;  the  mantle  of  the  skin  of  his  flesh.  In  what 
shall  he  sleep?  (2)  And  if  he  cries  out  before  me  against  you  I  will 
hear  the  voice  of  his  prayer  for  I  am  gracious  (3)  and  merciful. 

27  My  people,  children  of  Israel:  do  not  despise  your  judges,  and  do 
not  curse  the  lord  who  is  in  your  people. 

28  Do  not  delay  in  bringing  your  tithe  and  your  offering  (l) .  You  shall 
consécrate  (5)  to  my  ñame  the  first-born  of  your  male  sons. 

29  You  shall  do  likewise  with  your  oxen  and  with  your  sheep.  Seven 
days  it  shall  be  reared  behind  its  mother,  and  on  the  eight  day  (b) 
they  shall  sepárate  it  to  my  ñame. 

30  And  you  shall  be  a  people  consecrated  to  my  ñame.  You  shall  not 
eat  flesh  torn  by  a  wild  beast,  killed  in  the  field;  you  shall  throw  it 
to  the  dog,  or  you  shall  throw  it  to  the  gentile  stranger,  who  is  likened 
unto  a  dog  (7). 


CHAPTER  XXIII 

1  You  shall  not  accept  false  witness.  Do  not  join  your  hand  with  the 
sinner  (8)  to  be  for  him  a  false  witness. 

2  My  people,  children  of  Israel,  you  shall  not  go  after  the  many  to  do 
evil,  but  to  do  good  and  let  none  of  you  refrain  from  bearing  (fa- 
vourable)  arguments  for  his  neighbour  in  judgement.  And  (do  not)  (9) 

(*)  M:  «if  you  lend  to  his  (my?)  people,  to  the  poor  who  are  amongst  your  people 
you  shall  not  be  an  exacting  creditor  for  yourselves  and  you  shall  not  impose  interest 
or  usury». 

(2)  M:  «with  what  shall  he  stand?» 

(3)  M:  «(and  if)  they  cry  out  before  him,  I  will  hear  the  voice  of  their  prayer 
because  (1  am)  a  gracious  God». 

(*)  Demat  or  terumah. 

(’)  M:  «you  shall  set  aside». 

(ti)  M:  «and  from  the  eighth  day». 

(  )  M:  «(by)  a  wild  beast  thrown  in  the  open  field,  you  shall  not  eat;  you  shall 
give  it  to  the  gentile».  The  identification  of  dogs  =  gentiles  is  more  complete  here 
than  in  N,  1 10,  440. 

(")  M:  «My  people,  children  of  Israel,  none  of  you  shall  swear  falsely  in  the 
ñame  of  the  Word  of  the  Lord,  your  God  and  you  shall  not  set  your  hands  with  the 
sinner». 

O  Missing  in  the  text. 


474 


NEOFITI  I 


Ex  23,  3-11 


say  in  your  hearts:  Justice  (')  is  with  (¿)  the  many  (3).  Do  not  (4)  go 
after  the  many  to  do  evil.  Do  not  withhold  (5)  from  saying  what 
is  in  your  heart  about  your  neighbour  in  judgement,  lest  you  go  astray 
and  say:  Perfect  justice  is  with  the  majority. 

3  My  people,  children  of  Israel,  you  shall  not  favour  in  judgement  the 
poor  man  who  has  become  guilty,  because  there  is  to  be  no  accepting 
of  persons  in  judgement. 

4  When  you  meet  the  ox  or  the  ass  of  him  who  hates  you  going  astray, 
you  shall  bring  it  back  to  him. 

5  If  you  see  the  ass  of  one  who  hates  you  lying  under  its  load,  do  you 
refrain  from  unloosing  with  him?  You  shall  surely  leave  whatever 
is  in  your  heart  against  your  neighbour  (6)  and  you  shall  unloose 
with  him  and  you  shall  surely  load  with  him. 

6  You  shall  not  pervert  the  judgement  of  the  poor  man  in  judgement  (7). 

7  Keep  far  from  lying  words  and  put  no  one  to  death  who  is  innocent  (H) 
in  judgement,  because  the  guilty  (9)  will  not  be  acquitted  before  me. 

8  And  do  not  accept  a  bribe(10),  because  a  bribe  blinds  the  eyes  of 
those  who  take  it  and  removes(n)  the  words  of  just  judgement(12) 
in  judgement(]3). 

9  You  shall  not  oppress  a  sojourner  because  you  know  the  soul  of  the 
sojourner(14),  for  you  were  sojourners  in  the  land  of  Egypt. 

10  For  six  years(15)you  shall  sow  your  land  and  gather  its  produce, 

11  and  in  the  seventh  year  you  shall  leave  it  fallow  and  leave  it  free(‘") 


(')  M:  Same  as  in  text  except  at  end:  «...justice  inclines  to  the  majority». 

(2)  Lit :  «after». 

(3)  M:  «good  (judgement  is  after  the  many)». 

(4)  Another  paraphrase  of  the  same  verse. 

(")  M:  «you  shall  (not)  be  seized».  The  place  where  this  note  should  be  in- 
serted  is  uncertain. 

(6)  M:  «which  is  in  your  heart  against  him». 

(7)  M:  «my  people,  children  of  Israel,  you  shall  not  pervert  the  order  of  judg¬ 
ement  for  the  poor  man  in  the  hour  of  his  judgement». 

(*)  M:  «and  innocent  and  upright». 

(9)  «(because)  the  Lord  will  not  acquit  the  guilty  in  the  hour  of  judgement». 

(I0)  M:  «and  a  bribe  of  wealth  you  shall  not  take». 

(")  Or:  «makes  waver». 

(12)  Or:  «of  the  innocent  judge». 

C3)  M:  «of  the  wise  in  judgements  and  confounds  and  corrupts  the  words  of  the 
innocent  in  the  hour  of  the  judgements». 

(M)  I:  «and  you  understand  the  soul  of  the  sojourner»;  M:  «you  understand  the 
bittemess  of  the  soul  of  the  sojourner». 

(13)  M:  +  «of  days». 

('*)  For  all. 


475 


Ex  23,  12-19 


N  EOF  ITI  I 


and  the  poor  of  your  people  will  (*)  eat  (2)  and  the  beasts  of  the 
fíeld  will  eat  what  is  left.  You  shall  do  likewise  with  your  vineyards 
and  with  your  olive  orchards. 

12  Six  days  you  shall  do  your  (3)  work  and  on  the  seventh  day  you  shall 
rest  so  that  your  ox  (4)  and  your  ass  may  rest  and  the  son  of  your 
Jewish  handmaid  (5)  and  the  sojourner  may  rest. 

13  And  pay  attention  (6)  to  everything  I  have  said  to  you,  and  you  shall 
not  remember  the  ñame  of  other  idols  and  let  it  not  be  heard  on 
your  mouths. 

14  Three  times  in  the  year  you  shall  keep  a  feast  befo  re  me  (7). 

15  You  shall  observe  the  feast  of  Unleavened  Bread:  seven  days  you 
will  eat  unleavened  bread  as  I  have  commanded  you,  in  the  time  of 
the  month  of  Abiba,  for  in  it  you  carne  redeemed  out  of  Egypt,  and 
you  shall  not  be  seen  before  me  empty(-handed)  (8). 

16  And  the  feast  of  harvest  (9),  of  the  first  fruits  of  the  work  of  your 
hands,  of  what  you  bring  out  and  sow(10)  in  the  field.  And  the  feast 
of  ingathering  (ll)  at’the  end  of  the  year(12),  when  you  gather  in  from 
the  field  the  work  of  your  hands  (13). 

17  Three  times  every  year  all  your  males  shall  appear  (14)  seeking  instruc- 
tion  before  the  Lord  of  all  ages,  the  Lord. 

18  You  shall  not  (15)  sacrifice  the  blood  of  my  holy  sacrifice  with  leaven- 
ed  bread  and  the  fat  of  my  feast  shall  not  remain  till  morning(16). 

19  The  beginning  of  the  first  fruits  of  your  produce  you  shall  bring  to 
the  sanctuary  of  the  Lord,  your  God.  My  people,  children  of  Israel, 
you  shall  not  boil  and  you  shall  not  eat  flesh  with  milk,  mixed  to- 


(')  =  «that  they  may  eat». 

(  )  M:  «and  you  shall  give  it  to  eat  to  the  poor  that  are  in  your  people». 

(3)  Plural;  in  the  text  singular. 

('*)  M:  «(so  that)  your  oxen  may  rest». 

(5)  M:  «of  your  handmaids». 

(*)  M:  «you  shall  observe». 

(  )  M:  «each  year  you  shall  celébrate  a  feast  before  me». 

(M)  M:  «out  of  Egypt.  My  people,  children  of  Israel,  you  are  not  permitted  to 
be  seen  before  me  void  of  every  precept». 
f)  i.  e.  of  Weeks  or  Sabu'ot. 

('“)  M:  «your  produce  which  you  will  sow  for  (upon)  the  field». 

(")  The  feast  of  Tabernacles  or  Sukkot. 

C2)  Lit:  «at  the  going  out  of  the  year»;  from  September  to  October. 

(I3)  M:  «your  produce  which  you  will  sow». 

(N)  M:  «shall  be  seen». 

(,s)  M:  «my  people,  children  of  Israel  (you  shall  not)». 

(lb)  M:  «the  flesh  which  you  sacrifice  on  the  first  night  of  the  feast  of  Passover 
from  evening  until  moming». 


476 


NEOFITI  I 


Ex  23,  20-27 


gether,  lest  my  anger  be  enkindled  against  you  and  we  boil  (A)  your 
bundled  wheat(2);  the  wheat  and  the  straw  mixed  together. 

20  Behold,  I  (3)  send  an  ángel  of  mercy  befare  you  to  guard  you  (4) 
in  the  land  (5),  to  bring  you  into  the  place  which  1  have  prepared. 

21  Pay  attention  (fi)  befare  him  and  listen  to  his  voice  and  do  not  rebel  (7) 
against  his  words,  far  my  holy  ñame  will  be  invoked  upon  him,  for 
he  will  not  forgive  or  pardon  your  sins,  for  my  holy  ñame  will  be 
invoked  upon  him  (8) . 

22  But  if  you  hear  the  voice  of  my  (9)  Word  and  do  all  that  he  says  I 
will  hate  whoever  hates  you  and  I  will  oppress  whoever  oppresses 
you. 

23  Because  my  ángel  (10)  will  go  befare  you  and  will  bring  you  into  the 
land  of  the  Amontes,  of  the  Hittites,  and  the  Perizzites,  and  the  Ca- 
naanites,  and  the  Hivites,  and  the  Jebusites,  and  I  will  blot  them  out. 

24  You  shall  not  bow  down  to  their  idols  and  you  shall  not  worship(n) 
befare  them,  and  you  shall  not  do  their  works,  but  you  shall  utterly 
overthrow  them(12),  and  shatter  their  pillars. 

25  But  you  shall  worship  befare  the  Lord,  your  God,  and  he  will  bless 
your  bread  (l3)  and  your  waters,  and  he  will  remove  the  evil  pla¬ 
gues  (14)  from  among  you. 

26  There  shall  be  neither  childless  ñor  be  barren  in  your(16)  land.  You 
shall  fulfil  the  number  of  your  days(16)  in  peace. 

27  I  will  send  my  terror  (17)  befare  you  and  I  will  confaund  all  the  peoples 
amongst  whom  you  enter,  and  I  shall  place  (18)  all  your  enemies  be¬ 
fare  you,  their  necks  broken. 


(')  Ps.-Jon.  «cook»  (lst  per  sing). 

(2)  110:  «in  your  threshing  floors». 

(’)  M:  «his  Word». 

(4)  M:  «to  guard»  (dilíerent  form  of  inf.). 

(5)  We  should  probably  read  «on  the  way». 

O  M:  «pay  attention  for  yourselves». 

(  )  M:  «the  voice  of  his  Word.  Do  not  rebel». 

(H)  M:  «the  ñame  of  my  Word  (will  be  invoked)  upon  him». 

O  «my»  with  Samaritan  and  LXX:  MT:  «his». 

(I0)  M:  -f  (?)  «ángel  of  mercy». 

(")  M:  «them». 

(Iá)  M:  «you  shall  destroy». 

C3)  M:  «your  provisions». 

(N)  M:  «your  waters  and  I  will  remove  the  plagues». 

(,s)  M:  «in  your  (pl)  land». 

("’)  M:  «I  will  fill  your  days  with  good». 

(‘  )  M:  «the  plague  of  my  punishment». 

('“)  M:  «and  1  will  blot  out  all  the  peoples  unto  whom  you  enter  and  shall  place». 


477 


Ex  23,  28-24,  6 


NEOFITI  I 


28  And  I  will  send  hornets  before  you  and  they  will  drive  out  the  Hi- 
vites,  and  the  Canaanites  and  the  Hittites  before  you. 

29  I  will  not  drive  them  out  from  before  you  in  one  year  lest  the  land 
become  deserted,  lest  the  wild  beasts  multiply  against  you. 

30  Little  by  little  I  will  drive  them  out  from  before  you  until  you  mul¬ 
tiply  and  possess  the  land. 

31  And  I  will  set  your  boundaries  from  the  Reed  Sea  to  the  Sea  of  the 
Philistines,  and  from  the  desert  to  the  Great  River('),  for  I  will 
deliver  into  your  hands  all  the  inhabitants  of  the  land  and  I  will  drive 
them  out  from  before  you. 

32  You  shall  not  make  a  covenant  with  them  or  with  their  idols. 

33  They  shall  not  dwell  in  your  land  lest  they  make  you  sin  against 
me  because  you  worship  before  their  idols —  because  they  will  be  a 
snare  for  you. 


CHAPTER  XXIV 

1  And  he  said  to  Moses:  Go  up,  seek  instruction  from  before  the  Lord, 
you  and  Aaron,  Nadab  and  Abihu  and  seventy  wise  men  of  Israel. 
And  you  shall  pray  from  afar  off. 

2  And  Moses  alone  shall  approach  before  the  Lord,  and  they  shall  not 
approach,  and  the  people  shall  not  go  up  with  him. 

3  And  Moses  carne  and  related  to  the  people  all  the  words  of  the  Lord 
and  all  the  ordinances  (2) .  And  all  the  people  replied  with  one  voice 
and  said  (3):  All  the  words  which  the  Lord  (l)  has  spoken,  we  will  do. 

4  And  Moses  wrote  all  the  words  of  the  Lord,  and  got  up  early  in  the 
morning  and  built  an  altar  at  the  foot  of  the  mountain,  and  twelve 
pillars  for  the  twelve  tribes  of  the  children  of  Israel. 

5  And  he  sent  the  young  men  of  the  children  of  Israel  and  they  arrang- 
ed  (5)  holocausts  and  they  offered  oxen  as  holy  sacrifíces  before  the 
Lord. 

6  And  Moses  took  half  the  blood  and  put  it  in  a  bowl  and  half  of  the 
blood  he  sprinkled  (6)  on  top  of  the  altar. 

(')  M:  «to  the  river  Euphrates». 

(2)  M:  «his  words  of  judgement». 

(2)  M:  «together  with  a  perfect  heart  and  said». 

O  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(5)  M:  «and  he  sent  the  first-bom  of  the  children  of  Israel  because  until  that 
hour  the  worship  was  with  the  first-born  because  as  yet  the  tent  of  meeting  had  not 
been  made  and  as  yet  the  priesthood  had  not  been  given  to  Aaron  and  they  offered». 

(H)  M:  «in  the  bowls  and  the  other  half  of  the  blood  he  sprinkled». 


478 


N  EOFITI  I 


Ex  24,  7-13 


7  Then  he  took  the  Book  of  the  Covenant  and  read  (it)  in  the  hearing  (') 
of  the  people:  and  they  said:  All  that  the  Lord  has  spoken  (2)  we 
will  do  and  we  will  obey. 

8  And  Moses  took  the  blood  and  sprinkled  (it)  on  the  people  (3)  and 
said:  Behold  the  blood  of  the  covenant  which  the  Lord  made  (‘) 
with  you,  (with)  all  these  words. 

9  And  Moses  and  Aaron,  Nadab  and  Abihu  and  seventy  of  the  wise 
men  of  Israel  went  up. 

10  And  they  saw  the  Glory  (5)  of  the  Shekinah  of  the  Lord  and  under 
the  footstool  of  his  feet  (was)  like  brick-work  of  sapphire,  as  the  visions 
of  the  heavens,  when  they  are  puré  from  cloud. 

1 1  And  he  did  not  stretch  out  (6)  his  hand  to  the  young  men  C)  of  the 
children  of  Israel,  and  they  saw  the  Glory  (3)  of  the  Shekinah  of  the 
Lord,  and  they  rejoiced  (8)  over  their  sacrifices,  which  were  received, 
as  if  (9)  they  ate  and  drank. 

12  And  the  Lord  said  to  Moses:  Come  up  to  me  to  the  mountain  and 
be  there  and  I  will  give  you  the  tables  of  stone  and  the  Law  and  the 
Covenant  (l0)  which  I  have  written  to  instruct  them. 

13  And  Moses  aróse,  and  Joshua,  his  servant  (u),  and  Moses  went  up 
to  the  mountain,  on  which  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord 
had  been  revealed. 


(')  M:  «in  the  hearing  of»  (another  form  of  the  word). 

(’)  M:  «which  the  Word  of  the  Lord  has  spoken». 

(')  Note  that  Neofíti  does  not  change  the  Hebrew  text  but  translates  as  «and 
sprinkled  (it)  on  the  people»;  Onkelos  and  Pseudo-Jonathan,  on  the  contrary,  in¬ 
troduce  the  following  change:  «and  sprinkled  (it)  upon  the  altar  to  expiate  for  the 
people».  The  reason  for  this  change  is  that  the  Oíd  Covenant  of  Sinai  was  sealed  with 
a  sacrifíce  of  expiation  -that  of  the  present  ch.  24-  in  which  according  to  Lev  there 
was  no  communion  with  the  victim.  Only  in  the  sacrifices  of  communion  or  peace 
sacrifices  was  one  entitled  to  partake  of  the  victim,  which  is  what  Onkelos  and  Ps.-Jon. 
wish  to  avoid  here  by  the  change  introduced  in  v  11.  The  New  Covenant  was  also 
ratified  by  a  sacrifíce  of  expiation;  cf  A.  Diez  Macho,  Notes  to  the  Gospel  of  Mark, 
ch  14,  22-24,  in  La  Sagrada  Biblia ,  vol  VI,  Buenos  Aires,  1966. 

(4)  M:  «which  the  WoYd  of  the  Lord  made». 

(*)  M:  «of  the  God  of  Israel». 

(6)  To  kill  them  for  having  seen  the  Glory  of  God,  which  could  not  be  seen  -  in 
their  beliefs  -  without  being  punished  by  death. 

f)  M  l.°:  «and  unto  the  lords»;  M  2.ü:  «to  Nadab  and  Abihu,  the  handsome 
young  men  who  had  been  appointed  over  the  children  of  Israel». 

(H)  M:  «and  they  appeared  as  if  (they  ate  and  drank)». 

(H)  Onk.,  Ps.-Jon.  and  N  add  this:  «as  if»  to  avoid  any  idea  of  «communion» 
in  a  sacrifíce  of  expiation. 

(I0)  M:  «and  the  commandments  which  I  have  written  to  show  them». 

(“)  I:  «his  servant»  (another  form). 


479 


Ex  24,  14-25,  8 


NEOFITI  I 


14  And  to  the  wise  men  he  said:  Stay;  wait  for  me  here  (‘),  until  we  return 
to  you.  And  behold,  Aaron  and  Hur  are  with  you;  whoever  has  a 
judicial  affair  of  words,  let  him  approach  them. 

15  And  Moses  went  up  to  the  mountain  and  the  cloud  covered  the 
mountain. 

16  And  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord  rested  on  Mount  Sinai, 
and  the  cloud  covered  it  six  days;  and  on  the  seventh  day  he  called  (2) 
to  Moses  (3)  from  the  midst  of  the  mountain. 

17  And  the  appearance  of  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord  (was) 
like  a  devouring  fire,  a  devouring  fire  on  the  top  of  the  mountain, 
in  the  eyes  (4)  of  the  children  of  Israel. 

18  And  Moses  carne  into  the  midst  of  the  cloud  and  went  up  to  the 
mountain.  And  Moses  was  on  the  mountain  forty  days  and  forty 
nights. 


CHAPTER  XXV 

1  And  the  Lord  (5)  spoke  to  Moses  saying: 

2  Speak  to  the  children  of  Israel  and  lét  them  set  offerings  aside  for 
my  Ñame;  you  shall  receive  offerings  from  everyone  whose  heart 
prompts  them. 

3  And  this  is  the  offering  which  you  shall  receive  (6)  from  them:  gold 
and  silver  and  bronze, 

4  blue  and  purple  and  precious  crimson  material  and  byssus  and  goats’ 
hair, 

5  reddened  (7)  rams’  skins,  and  sasgona  (8)  skins,  and  acacia  wood; 

6  oil  for  the  illumination,  spices  for  the  anointing  oil  and  for  the  fra- 
gant  incense, 

7  precious  stones  (9)  and  stones  for  setting,  for  inserting  (10)  in  the 
ephod  and  in  the  breastpiece. 

8  And  they  shall  build  a  sanctuary  to  my  Ñame  and  I  will  make  the 
Glory  of  my  Shekinah  dwell  (n)among  them. 

(')  M:  «(wait)  for  yourselves  here». 

(2)  M:  +  «the  Word  (Dibberah)  of  the  Lord». 

(3)  M:  «to  Moses  on  the  seventh  day  upon  the  mountain». 

(J)  M:  «seeing». 

(5)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(H)  M:  «you  shall  take». 

(7)  i.  e.  «tanned». 

(s)  MT:  «of  the  tahas »,  an  unidentified  animal. 

(9)  MT:  «of  soham'»  =  onyx. 

(Iü)  M:  «with  which  to  insert  the  ephod  and  the  breastpiece». 

(“)  =  «that  I  may  make  dwell». 


480 


NEOFITI  I 


Ex  25,  9-22 


9  (According  to)  (')  whatever  I  will  show  you  concerning  the  design 
of  the  tabernacle  and  concerning  the  design  of  all  its  utensils,  thus 
you  shall  do. 

10  And  they  shall  make  the  ark  (2)  of  acacia  wood;  its  length  shall  be 
two  cubits  and  a  half,  and  its  breadth  shall  be  a  cubit  and  a  half, 
and  a  cubit  and  a  half  shall  be  the  measure  of  its  height, 

1 1  And  you  shall  overlay  it  with  puré  gold;  inside  and  outside  you  shall 
overlay  it,  and  you  shall  make  it  a  moulding  of  gold  round  about. 

12  And  you  shall  cast  four  rings  of  gold  for  it,  and  you  shall  place  them 
on  the  four  corners:  two  rings  on  one  side,  and  two  rings  on  the  second 
side. 

13  And  you  shall  make  poles  of  acacia  wood  and  you  shall  overlay  them 
with  gold. 

14  And  you  shall  introduce  the  poles  into  the  rings  on  the  sides  O  of 
the  ark  to  carry  the  ark  by  them. 

15  The  poles  shall  be  in  the  rings  of  the  ark:  they  shall  not  move  from  it. 

16  And  you  shall  place  within  the  ark  the  testimony  which  I  shall  give  you. 

17  And  you  shall  make  a  merey  seat  of  puré  gold;  two  cubits  and  a  half 
its  length,  and  a  cubit  and  a  half  its  breadth. 

18  And  you  shall  make  two  cherubin  (l)  of  gold;  hammered  you  shall 
make  them,  at  the  two  sides  of  the  merey  seat. 

19  And  you  shall  make  one  cherub  at  this  side  — one  here —  and  another 
cherub  at  the  other  side  — there;  you  shall  make  the  cherubin  of  one 
piece  with  (5)  the  merey  seat,  at  its  sides,  its  two  sides. 

20  And  the  cherubin  shall  spread  their  wings  upwards,  overshadowing 
the  merey  seat  with  their  wings,  and  their  faces  turned  one  towards 
another;  towards  the  merey  seat  shall  the  faces  of  the  cherubin  be. 

21  And  you  shall  place  the  merey  seat  upon  the  ark  (above  and  in  the 
ark)  (G)  you  shall  place  the  testimony  which  I  shall  give  you. 

22  I  shall  appoint  my  Word  to  you  there,  and  I  shall  speak  with  you 
from  above  the  merey  seat  which  is  upon  the  ark  of  the  testimony  (7), 
from  between  the  two  cherubin,  all  whatsoever  I  shall  command  O 
you  concerning  the  children  of  Israel. 

(l)  Missing  in  the  text;  found  in  M. 

('“)  M:  «an  ark». 

(3)  M:  «on  the  side». 

(■*)  M:  «images»;  cf  26,1. 

(  )  Lil :  «you  shall  make  the  cherubin  from  the  merey  seat». 

(*)  Missing  in  text;  omitted  by  homoioteleuton. 

(  )  M:  «from  between  the  two  cherubin  which  are  above  the  ark  of  the  testi¬ 
mony». 

(*)  I:  «I  shall  speak». 


36  ÉXODO 


481 


Ex  25,  23-34 


NEOFITI  I 


23  And  you  shall  make  a  table  of  acacia  wood:  two  cubits  its  length, 
a  cubit  its  breadth,  and  a  cubit  and  a  half  the  measure  of  its  height. 

24  And  you  shall  overlay  it  with  puré  gold  and  you  shall  make  for  it  a 
moulding  of  gold  round  about. 

25  And  you  shall  make  a  border  of  a  handsbreadth  (L)  round  about,  and 
you  shall  make  a  moulding  of  gold  for  its  border  round  about. 

26  And  you  shall  make  for  it  four  rings  of  gold  and  you  shall  place  the 
rings  on  the  four  corners  of  its  four  legs. 

27  The  rings  will  be  opposite  its  border  as  places  (2)  for  the  poles  to 
carry  the  table. 

28  And  you  shall  make  the  poles  of  acacia  woods  (and  you  shall  over¬ 
lay)  f )  them  with  gold,  to  carry  (■*)  the  table  with  them. 

29  And  you  shall  make  its  bowls,  and  its  dishes  (5)  and  its  flagons  and 
its  libation  jars,  which  shall  be  used  (6);  of  puré  gold  you  shall  make 
them. 

30  And  you  shall  place  the  arrangement  (7)  of  the  bread  of  the  Presence 
upon  the  table  before  him  (8)  always. 

31  And  you  shall  make  a  lampstand  of  puré  gold;  the  lampstand  shall 
be  made  of  hammered  work,  its  base  and  its  shaft;  its  cups,  its  ap- 
ples  (9)  and  its  lilies  (10)  shall  be  of  one  piece  with  it. 

32  And  there  shall  be  six  branches  going  out  of  its  side;  three  branches 
of  the  lampstand  from  one  side  and  three  branches  of  the  lampstand 
from  the  second  side. 

33  Three  decorated  cups(n)on  one  branch,  apple  and  lily(12);  thus  on 
the  six  branches  which  come  out  of  the  lampstand. 

34  And  on  the  lampstand  (13)  four  decorated  cups,  its  apples  and  its 
lilies. 


(')  M:  «a  span». 

(2)  That  is,  as  holders. 

(')  Missing  in  text. 

(4)  1:  «to  bear». 

(5)  I:  «distributors»  or  «dishes»  =  'Aruk  to  verse. 

O  I:  «(with  which)  the  anointing  shall  be  done». 

(  )  They  were  arranged  in  two  piles  (Lev  24,6);  henee  the  ñame:  «Bread  of 
Arrangement»  (1  Chr  9,32;  23,29,  etc.). 

O  I:  «before  me». 

(9)  i.  e.  «bulbs». 

(,0)  Or:  «flowers». 

(“)  MT:  «like  the  almond  flower»;  I:  «with  figures»;  cf  Onk. 

(’2)  The  phrase  «three  cups...  apple  and  lily»,  or  equivalent,  is  repeated  in  MT, 
Onk  and  Ps.-Jon.,  but  is  absent  fron  N  both  in  this  verse  and  in  37,19,  and  is  missing 
likewise  in  LXX. 

(,3)  That  is,  on  its  shaft. 


482 


N  EOFITI  I 


Ex  25,  35-26,  6 


35  And  an  apple  of  one  piece  with  it  under  two  branches  and  a  apple 
of  one  piece  with  it  under  the  (other)  two  branches  ('),  for  the  six 
branches  that  come  out  of  the  lampstand. 

36  Their  apples  and  their  branches  shall  be  one  piece  with  it;  all  of  it 
one  hammered  piece  of  puré  gold. 

37  And  you  shall  make  the  seven  lamps;  and  you  shall  arrange  the  lamps 
to  give  light  over  against  it. 

38  And  its  snuffers  and  its  trays  they  shall  make  of  puré  gold. 

39  Of  a  centenarius  (2)  of  puré  gold  they  shall  make  it,  with  all  these 
utensils. 

40  And  see  and  do  according  to  their  designs  which  you  see  on  the 
mountain. 


CHAPTER  XXVI 

1  And  you  shall  make  the  tabernacle  with  ten  curtains  of  twined  byssus 
and  blue  and  purple,  and  precious  crimson  material;  with  figures  (:l) 
you  shall  make  them,  the  work  of  an  artist. 

2  The  length  of  one  curtain:  twenty-eight  cubits  for  each  curtain;  and 
the  breadth:  four  cubits  according  to  the  ordinary  cubit  (*)  for  each 
curtain.  The  same  measure  for  each  curtain. 

3  Five  curtains  shall  be  joined  one  against  the  other  (and  the  other  five 
curtains  shall  be  joined  one  against  the  other)  (5) . 

4  You  shall  make  loops  of  blue  upon  the  side  of  the  outer  curtain  in 
the  place  of  joining;  and  thus  you  shall  do  on  the  side  of  the  outer 
curtain  in  the  second  (6)  place  of  joining. 

5  You  shall  make  fifty  loops  on  one  curtain,  and  you  shall  make  fifty 
loops  on  the  side  of  the  curtain  which  is  in  the  second  place  of  joining; 
the  loops  shall  be  directed  one  towards  the  other. 

6  And  you  shall  make  fifty  hooks  of  gold  and  you  shall  join  the  cur- 


(')  The  phrase  «and  an  apple  ...two  branches»  is  repeated  here,  in  37,21  (pa- 
rallel  passage)  and  in  the  LXX  only  twice,  whereas  in  MT,  Onk,  Ps.-Jon.  it  is  repeated 
three  times;  cf  v  33. 

(•)  A  hundred  thousand  sextertii,  the  weight  of  a  kikkar  or  talent;  MT:  «of  a 
talent». 

(')  MT:  «Cherubim»,  cf  25,18. 

O  Literal  rendering  of  Hebrcw  text  «according  to  ordinary  cubit»  or:  «in  cubits»; 
for  meaning,  see  Buxtorf,  Lexicón ,  p  62. 

(•’)  Missing  in  N  but  not  in  Onk,  Ps.-Jon. 

(“)  M:  «the  other». 


483 


Ex  26,  7-19 


NEOFITI  I 


tains  one  against  the  other  with  the  hooks;  and  the  tent  shall  be  (') 
one  whole. 

7  And  you  shall  make  curtains  of  goats’  hair  to  spread  over  the  taber¬ 
nacle:  eleven  curtains  you  shall  make. 

8  The  length  of  one  curtain  shall  be  thirty  cubits  according  to  the  ordi- 
nary  cubit  and  the  breadth  four  cubits  according  to  the  ordinary 
cubit:  the  same  measure  for  the  eleven  curtains. 

9  And  you  shall  join  five  curtains  by  themselves  and  five  curtains  by 
themselves,  and  you  shall  double  the  sixth  curtain  against  the  front 
of  the  tabernacle. 

10  And  you  shall  make  fifty  loops  on  the  side  of  an  outer  curtain  at  the 
place  of  joining,  and  you  shall  make  fifty  loops  on  the  side  of  the 
curtain  at  the  second  place  of  joining. 

1 1  And  you  shall  make  fifty  hooks  of  bronze  and  you  shall  introduce 
the  hooks  into  the  loops  and  you  shall  join  the  tent  together  and  it 
shall  be  O  all  one  whole. 

12  And  the  remaining  part  that  hangs  from  the  curtains  of  the  taber¬ 
nacle,  the  half  of  the  curtain  that  remains,  you  shall  let  hang  over  its 
extremities  of  the  tabernacle  towards  the  west  (2). 

13  And  the  cubit  that  remains  in  the  length  of  the  curtains  (3)  of  the 
tabernacle,  on  one  side,  and  on  the  other,  shall  hang  down  upon  the 
side  of  the  tabernacle,  on  one  side  and  on  the  other  (*),  to  cover  it. 

14  And  you  shall  make  a  covering  (J)  for  the  tabernacle  of  reddened  (®) 
rams’  skins,  and  abové  it  a  covering  of  sasgona  (7)  skins. 

15  And  you  shall  make  upright  planks  of  acacia  wood  for  the  tabernacle. 

16  Ten  cubits  shall  be  the  length  of  a  plank,  and  a  cubit  and  a  half  shall 
be  the  breadth  of  each  plank. 

17  Two  tenons  for  each  plank  which  fit  in  one  against  the  other  (8);  thus 
shall  you  do  for  all  the  planks  of  the  tabernacle. 

18  And  you  shall  make  the  planks  for  the  tabernacle:  twenty  planks  for 
the  south  side,  to  the  south. 

19  And  you  shall  make  forty  sockets  of  silver  under  the  twenty  planks 


(')  =  «so  that  it  be». 

f)  That  is,  to  say,  above  the  rear  parts  of  the  tent:  Onk,  Ps.-Jon. 

(  )  M:  «of  one  curtain  shall  hang». 

(  )  Thus  in  M;  N  literally:  «from  here  and  from  there». 

(’)  M:  «the  covering». 

(*)  =  «tanned». 

O  cf  25,5. 

(*)  M:  «each  ( lit :  «one»)  (plank)  which  fit  in  one  against  the  other»;  a  number 
of  lexical  variants  in  M. 


484 


NEOFITI  I 


Ex  26,  20-31 


(two  sockets  under  the  twenty  planks)  (’),  two  sockets  under  one 
plank  for  its  two  tenons,  and  two  sockets  under  another  plank  for 
its  two  tenons. 

20  And  for  the  second  side  of  the  tabernacle,  for  the  north  side,  twenty 
planks. 

21  And  their  forty  sockets  of  silver:  two  sockets  under  one  plank  and 
two  sockets  under  another  plank. 

22  And  for  the  extremity  of  the  tabernacle,  to  the  west,  you  shall  make 
six  planks. 

23  And  you  shall  make  two  planks  for  the  corners  of  the  tabernacle 
in  the  rear. 

24  And  they  shall  correspond  below  (2)  and  they  shall  correspond  on 
top  within  one  ring:  thus  shall  it  be  with  two  of  them,  they  shall 
form  two  sides  (:l). 

25  And  there  will  be  eight  planks  and  their  sockets  of  silver,  sixteen 
sockets;  two  sockets  under  one  plank,  and  two  sockets  under  another 
plank. 

26  And  you  shall  make  bars  of  acacia  wood:  five  for  the  planks  of  one 
side  of  the  tabernacle, 

27  and  five  bars  (4)  for  the  planks  of  the  second  side  of  the  tabernacle, 
and  five  bars  for  the  planks  of  the  sides  of  the  tabernacle  in  the  ex¬ 
tremity  to  the  west. 

28  And  the  second  (5)  bar,  in  the  middle  of  the  planks,  shall  reach  from 
one  side  to  the  other. 

29  And  the  planks  you  shall  overlay  with  gold,  and  their  rings  you  shall 
make  of  gold,  places  (")  for  the  bars  (J);  you  shall  overlay  the  bars  (7) 
with  gold. 

30  You  shall  erect  the  tabernacle  according  to  the  ordinances  which 
you  saw  on  the  mountain. 

31  And  you  shall  make  a  veil  (M)  of  blue  and  purple  and  precious  crim- 
son  material  and  twined  byssus;  the  work  of  an  artist  he  shall  make 
it  (')  with  figures. 

(')  The  words  of  the  text  appear  to  be  superfluous. 

(-)  Ps.-Jon.  «they  shall  fit»;  M:  «they  shall  join». 

(3)  The  angles. 

( ’)  M:  «cross-bars». 

( ’)  The  text  is  probably  corrupt:  «tnyynh,  a  false  reading  of  tykwnh  or  msy'yh ; 
cf  Ex  36,33. 

(*)  i.  e.  «holders». 

(  )  M:  «the  cross-bars». 

f)  M:  «a  screen». 

O  M:  «you  shall  make  it». 


485 


Ex  26,  32-27,  5 


N  EOFIT 


32  And  you  shall  place  it  over  four  pillars  of  acacia  overlaid  with  gold, 
with  their  clasps  (')  of  gold  on  four  sockets  of  silver. 

33  And  you  shall  hang  the  veil  under  the  hooks  and  you  shall  introduce 
there  within  the  veil  the  ark  of  the  testimony,  and  the  veil  will  sepárate 
for  you  the  holy  from  the  holy  of  holies. 

34  And  you  shall  place  (the  mercy  seat)  (2)  upon  the  ark  of  the  testimony 
within  the  most  holy  place. 

35  And  you  shall  place  the  table  outside  the  veil  (3)  and  the  lampstand 
opposite  the  table,  at  the  side  of  the  tabernacle  to  the  south  (4);  and 
you  shall  place  the  table  at  the  north,  to  the  north  side. 

36  And  you  shall  make  a  screen  for  the  door  of  the  tent,  of  blue  and 
purple  and  fine  crimson  material  and  twined  byssus,  a  work  of  em- 
broidery. 

37  And  you  shall  make  for  the  screen  five  pillars  of  acacia  and  you  shall 
overlay  them  with  gold  and  their  clasps  shall  be  of  gold,  and  you 
shall  cast  for  them  five  sockets  of  bronze. 


CHAPTER  XXVII 

1  And  you  shall  make  the  altar  of  acacia  wood;  five  cubits  long,  five 
cubits  wide;  the  altar  shall  be  square,  and  the  measure  of  its  height 
shall  be  three  cubits, 

2  and  you  shall  make  horns  for  it  on  the  four  corners  (5)  from  the 
measure  of  the  height.  Its  horns  shall  be  of  one  piece  with  it.  And 
you  shall  overlay  it  with  bronze. 

3  And  you  shall  make  pots  to  clean  it  of  ashes,  shovels,  its  sprinkling 
basins,  forks  and  trays.  All  its  utensils  you  shall  make  of  bronze. 

4  And  you  shall  make  for  it  a  grating,  a  network  of  bronze,  and  on 
the  net  you  shall  make  four  rings  of  bronze  at  the  four  corners. 

5  And  you  shall  place  it  under  the  circuit  (6)  of  the  altar  underneath, 
and  (7)  the  net  shall  reach  to  the  middle  of  the  altar. 


(')  M:  «their  clasps»  (written  differently  from  form  in  N). 

(2)  Thus  a  correction  by  a  second  hand;  in  text:  «the  veil»;  prob.  M  of  v  35  («the 
mercy  seat»)  belongs  to  this  v. 

(:!)  M:  «the  mercy  seat»;  perhaps  displaced  and  belongs  to  v  34. 

(4)  I:  «to  the  west». 

(°)  M:  «corners;  from  it  and  in  it  shall  be  its  horns». 

O  M:  «the  grating»,  with  110  and  LXX. 

O  =  «so  that  the  net  may  reach». 


486 


NEOFITI  1 


Ex  27,  6-17 


6  And  you  shall  make  poles  of  acacia  wood  (])  for  the  altar  and  you 
shall  overlay  them  with  bronze. 

7  And  you  shall  put  the  poles  (2)  in  the  rings,  and  the  poles  will  be  (3) 
on  the  two  sides  of  the  altar  to  carry  it  (J). 

8  You  shall  make  it  hollow  with  boards;  as  (I  have  shown)  (’)  you  on 
the  mountain,  this  shall  they  do. 

9  And  you  shall  make  the  court  of  the  tabernacle  on  the  southside, 
to  the  south,  and  the  court  will  have  hangings  of  twined  byssus,  a 
hundred  cubits  wide,  according  to  the  ordinary  cubit,  on  one  side. 

10  And  its  pillars  shall  be  twenty,  and  their  sockets  twenty;  of  bronze; 
the  clasps  of  the  pillars  and  their  fastenings  shall  be  of  silver. 

1 1  And  likewise  for  the  north  side,  for  (its)  length,  there  shall  be  hang¬ 
ings  a  hundred  cubits  long;  and  its  columns  shall  be  twenty  and  the 
bases  shall  be  twenty,  of  bronze,  and  the  clasps  of  the  pillars,  and 
their  fastenings  (6)  shall  be  of  silver. 

12  And  (for)  the  breadth  of  the  court  on  the  west  side  there  shall  be 
fífty  cubits  of  hangings;  their  pillars  (7)  shall  be  ten,  and  their  sockets 
shall  be  ten. 

1 3  And  the  breadth  of  the  court  on  the  east  side,  to  the  east,  shall  be 
fífty  cubits. 

14  And  the  hangings  on  one  side  (H)  shall  be  fifteen  cubits;  their  pillars 
shall  be  three,  and  their  sockets  three. 

15  On  the  second  side  the  hangings  shall  be  fifteen  (cubits),  their  pillars 
shall  be  three  and  their  sockets  three. 

16  And  the  door  of  the  court  shall  have  a  screen  of  twenty  cubits  of 
blue  and  purple  and  precious  crimson  material  and  twined  byssus, 
the  work  of  an  embroiderer  (”);  their  pillars  four  and  their  sockets 
four. 

17  All  the  pillars  of  the  court  round  about  shall  be  fastened  together 
with  silver,  and  their  clasps  of  silver  and  their  sockets  of  bronze. 


(')  M:  «poles  for  the  altar,  poles  of  (acacia)  wood». 

(2)  M:  «its  poles». 

(a)  =  «that  the  poles  may  be». 

(‘)  M:  «to  bear  it». 

(5)  Missing  in  text,  but  present  in  M  («the  vision(s)»). 

(“)  «their  clasps»;  «their  Staples». 

(7)  M:  «and  their  pillars»;  it  appears,  however,  that  this  variant  is  to  be  referred 
to  the  preceding  v  (v  11)  as  a  variant  of  «its  columns»,  a  variant  found  also  to  this 
place  in  the  LXX  and  in  the  Samaritan  text. 

O  Of  the  door. 

O  In  26,36  «of  embroidery». 


487 


Ex  27,  18-28,  5 


N  E  O  F  I  T  I  I 


18  The  length  of  the  court  shall  be  a  hundred  cubits,  according  to  the 
ordinary  cubit,  and  the  breadth  will  be  fifty  by  fifty,  and  the  measure 
of  its  height  five  cubits  (with  curtains)  of  twined  byssus  and  their 
sockets  of  bronze. 

19  All  the  utensils  of  the  tabernacle  for  every  Service  and  all  its  pegs 
and  all  the  pegs  of  the  court  shall  be  of  bronze. 

20  And  you  shall  command  the  children  of  Israel  and  they  shall  take 
and  bring  unto  you  puré  olive  oil,  crushed  for  lighting,  for  the  arrang- 
ing  of  lamps  (‘)  continually. 

21  In  the  tent  of  meeting,  outside  the  veil  which  is  beside  the  testimony, 
Aaron  and  his  sons  shall  keep  it  in  order  from  evening  to  morning, 
before  the  Lord.  It  shall  be  an  eterna!  statute  for  their  generations 
from  the  children  of  Israel. 


CHAPTER  XXVIII 

1  And  you,  bring  near  unto  you  Aaron  your  brother  and  his  sons  with 
him  from  among  the  children  of  Israel  to  serve  before  him  (2)  in  the 
high  priesthood:  Aaron,  Nadab  and  Abihu,  Eleazar  and  Ithamar, 
sons  of  Aaron. 

2  And  you  shall  make  holy  garments  for  your  brother  Aaron  for  glory 
and  praise. 

3  And  you  shall  speak  to  all  who  are  wise  of  heart,  whom  I  have  per- 
fected  with  a  spirit  of  wisdom,  and  they  shall  make  O  the  garments 
of  Aaron  to  consécrate  him  to  serve  before  him  (')  in  the  high  priest¬ 
hood. 

4  And  these  are  the  garments  which  they  shall  make:  a  breastpiece,  an 
ephod,  a  robe,  a  knitted  coat,  turbans,  and  girdles  (5).  And  they 
shall  make  holy  garments  for  Aaron  your  brother  and  for  his  sons 
to  serve  before  him  in  the  high  priesthood. 

5  And  they  will  receive  O  gold  and  blue  and  purple  and  precious 
crimson  material  and  byssus. 


(')  I:  «a  lamp». 

(*)  M:  «before  me  in  the  priesthood». 

(  )  =  so  that  they  make. 

(')  MT  «before  me». 

(')  M:  «and  the  coat  of  byssus,  the  turban  and  the  girdle». 
(*)  M:  «and  they  shall  take». 


488 


N  EOF1TI  I 


Ex  28,  6-16 


6  And  they  shall  make  the  ephod  of  gold,  of  blue  and  purple  (*)  and  pre- 
cious  crimson  material  and  twined  byssus,  the  work  of  an  artist. 

7  Two  shoulder-pieces  shall  be  joined  to  it  from  its  two  sides.  And  it 
shall  be  joined  (-). 

8  And  the  girdle  of  the  ephod  which  is  upon  it  shall  be  of  the  same 
workmanship  of  one  piece  with  it(;j):  gold  and  blue  and  purple  and 
precious  crimson  material  and  twined  byssus. 

9  And  you  shall  take  two  precious  stones  and  you  shall  inscribe  on 
them  the  ñames  of  the  children  of  Israel. 

10  Six  of  their  ñames  on  one  stone  and  the  ñames  of  the  six  that  remain  (  J) 
over  on  the  second  stone  according  to  their  genealogies  (¿). 

11  The  stone  shall  be  the  work  of  an  artist,  inscribed,  engraved  (b); 
you  shall  inscribe  the  two  stones  according  to  the  ñames  of  the  child¬ 
ren  of  Israel;  set  (7)  in  gold  filigree  (K)  you  shall  make  them. 

12  And  you  shall  place  the  two  stones  on  the  shoulder-pieces  of  the 
ephod  as  stones  of  good  rememberance  for  the  children  of  Israel, 
and  Aaron  shall  receive  (9)  their  ñames  before  the  Lord  on  the  two 
shoulder-pieces  for  a  good  rememberance. 

13  And  you  shall  make  settings  (Hl)  of  gold. 

14  And  two  chains  of  puré  gold.  (Like)  cords(“)  you  shall  make  them, 
plaited  ('-)  work.  And  you  shall  place  the  chains  of  plaited  work  in 
the  settings(13). 

15  And  you  shall  make  the  breastpiece  of  judgement,  the  work  of  an 
artist;  like  the  work  of  the  ephod  you  shall  make  it.  Of  gold,  blue 
and  purple  and  precious  crimson  material  and  twined  byssus  you 
shall  make  it. 

16  It  shall  be  square,  double,  a  handsbreadth  its  length  and  a  hands- 
breadth  (its)  breadth. 


(')  M:  «precious  crimson». 

(2)  =  «so  that  it  may  be  joined». 

(3)  Lit:  «from  it»;  M:  «(from  it)  and  in  it  they  shall  be». 

C)  M:  «the  six  (ñames)  remaining  over». 

(5)  M:  «according  to  their  generations». 

(fi)  M:  «stone:  engraved  by  an  engraver  (i.  e.  as  jeweller  engraves  signets);  you 
shall  engrave». 

(  )  Lit:  «encircled»;  M:  «inserted». 

(M)  Or :  «mountings»,  or  «brooches». 

f)  Thus  the  text  which  is  probably  corrupt  and  should  be  corrected  with  M: 
«shall  bear». 

(  °)  Or:  «mountings». 

(")  Lit:  «making  a  border». 

C2)  M:  «twisted»;  like  cords. 

C3)  M:  «(the  chains)  in  the  form  of  a  cord  upon  the  settings». 


489 


Ex  28,  17-28 


N  EOFITI  I 


17  And  you  shall  fill  in  it  a  filling  of  stone:  four  rows  of  precious  (') 
stones.  The  first  row:  a  carnelian,  topaz  (?)  and  carbuncle  (?):  one 
row.  And  written  and  clearly  expressed  upon  them  shall  be  the  ñame 
of  three  tribes:  Reuben,  Simeón,  Levi. 

18  And  the  second  row:  a  chalcedony,  a  sapphire  and  a  calfs  eye  (2). 
And  written  and  clearly  expressed  upon  them  shall  be  the  ñame  of 
three  tribes:  Judah,  Issachar,  Zebulun. 

19  And  the  third  row:  a  jacinth,  and  a  beryl  and  an  emerald.  And  written 
and  clearly  expressed  upon  them  the  ñame  of  three  tribes:  Dan,  and 
Naphtali  and  Gad. 

20  And  the  fourth  row:  beryl  of  the  Great  Sea  (:í)  and  a  bdellium,  and 
a  pearl,  and  written  and  clearly  expressed  upon  them  shall  be  the 
ñame  of  three  tribes:  Asher,  Joseph  and  Benjamín.  They  shall  be 
set  C1)  in  gold  (in  their  settings)  (5). 

21  (The  stones  shall  be)  (")  according  to  the  ñames  of  the  children  of 
Israel,  twelve,  according  to  their  ñames.  They  shall  be  inscribed,  en- 
graved  ((i)  (each  one)  according  to  its  ñame,  for  the  twelve  tribes. 

22  And  you  shall  make  on  the  breastpiece  chains  like  a  cord,  plaited 
work,  of  puré  gold. 

23  And  you  shall  make  on  the  breastpiece  two  rings  of  gold  and  you 
shall  place  the  two  rings  on  the  two  sides  of  the  breastpiece. 

24  And  you  shall  put  the  two  plaits  of  gold  upon  the  two  rings  within 
the  sides  of  the  breastpiece. 

25  And  the  two  sides  of  the  two  plaits  you  shall  put  in  the  two  settings  (7) 
and  you  shall  put  (them)  on  the  shoulder-pieces  of  the  ephod,  in  front. 

26  And  you  shall  make  two  rings  of  gold  and  you  shall  put  them  on 
the  two  sides  of  the  breastpiece,  on  the  inside  (8)  border  on  the  side 
of  the  ephod. 

27  And  you  shall  make  two  rings  of  gold  and  you  shall  place  them  on 
the  two  shoulder-pieces  of  the  ephod,  underneath,  and  in  front, 
opposite  its  joining  above  the  girdle  of  the  ephod. 

28  And  they  shall  spread  out  (y)  the  breastpiece  by  its  rings  to  the  rings 
of  the  ephod  by  a  thread  of  blue,  so  that  it  (the  breastpiece)  shall  be 

(')  Omit  this  word  with  M  and  MT. 

(2)  Diamond? 

(')  The  beryl  («aquamarine»)  of  the  Mediterranean. 

O  M:  «inserted». 

(•')  Missing  in  text. 

(ti)  M:  «engraved  (by)  a  seal  maker»,  i.  e.  as  a  signe!  maker  engraves. 

O  M:  «inserted». 

(K)  M:  «upon  the  inner  border  which  is  in  the  front  of  the  ephod». 

{")  M:  «they  shall  fasten»  or  «press  upon». 


490 


N  EO  F I T  I  I 


Ex  28,  29-38 


over  the  girdle  of  the  ephod,  and  so  that  the  breastpiece  shall  not 
move  from  over  the  ephod. 

29  And  Aaron  will  carry  (’)  the  ñames  of  the  children  of  Israel  in  the 
breastpiece  of  judgement  upon  (2)  his  heart,  when  he  enters  with- 
in  C)  the  sanctuary,  for  a  good  remembrance  before  the  Lord  con- 
tinually. 

30  And  you  shall  put  the  IJrim  and  the  Thummim  in  (4)  the  breastpiece 
of  judgement  and  they  shall  be  upon  the  heart  (of  Aaron  when  he 
enters  before  the  Lord)  (3),  and  Aaron  will  bear  the  judgement  of  the 
sons  of  Israel  upon  his  heart  before  the  Lord  continually. 

31  And  you  shall  make  the  robe  of  the  ephod  entirely  (ü)  of  blue. 

32  And  it  will  have  the  opening  for  the  head  in  the  middle;  its  f)  opening 
shall  have  a  border  all  around,  the  work  of  a  weaver;  it  shall  be  like 
the  opening  of  a  coat  of  mail.  It  shall  (not)  (K)  be  torn. 

33  And  on  its  lowest  edge  all  around  you  shall  make  pomegranates  of 
blue,  purple  and  precious  crimson  material  on  its  lowest  edge  all 
around  and  bells  of  gold  between  them  round  about. 

34  Bells  of  gold  and  a  pomegranate;  bells  of  gold  and  a  pomegranate 
on  the  lowest  edge  of  the  robe  round  about. 

35  And  it  shall  be  (9)  upon  Aaron  when  he  ministers  and  its  sound(10) 
shall  be  heard  when  he  goes  into  the  sanctuary  before  the  Lord  and 
when  he  comes  out,  and  he  shall  not  die. 

36  And  you  shall  make  a  píate  of  puré  gold  and  you  shall  inscribe  on 
it,  inscribed,  engraved(N):  «Holy  to(12)  the  ñame  of  the  Lord.» 

37  And  you  shall  put  it  on  a  thread  of  blue,  and  it  shall  be  on  the  turban; 
on  the  front  of  the  turban  it  shall  be. 

38  And  it  shall  be  upon  the  forehead  of  Aaron,  and  Aaron  shall  carry 
the  sins  of  the  holy  (13)  (offering)  which  the  children  of  Israel  will 
sanctify,  in  all  their  holy  gifts.  And  it  shall  be  upon  his  forehead 
continually  that  there  may  be  favour  upon  them  before  the  Lord. 

(  )  M:  «he  shall  bear». 

(J)  M:  «on  the  girdle  on  the  ephod  upon». 

(  )  M:  «to  the  sanctuary». 

(  )  I:  «within  the  breastpiece». 

(  )  Missing  in  the  text  and  supplied  from  Ps.-Jon. 

O  M:  «of  a  thread  of  blue». 

(:)  That  is,  «this». 

(*)  Forgotten  in  text. 

O  Aaron  shall  wear  the  ephod. 

("’)  The  chiming  of  the  bells. 

(")  I:  «inscribed»;  M:  «of  an  engraver»  (of  signet  rings)». 

(IL>)  M:  «before  the  Lord». 

("  )  Or:  the  faults  they  may  commit  in  the  holy  offerings. 


491 


Ex  28,  39-29,  3 


N  EOFITI  I 


39  And  you  shall  knit  (l)  a  cloak  of  byssus  and  you  shall  make  turbans 
of  byssus,  and  you  shall  make  a  girdle  (2),  the  work  of  an  embroid- 
erer  (3) . 

40  And  for  the  sons  of  Aaron  you  shall  make  cloaks  and  you  shall 
make  girdles  for  them,  and  you  shall  make  caps  for  them  for  glory 
and  praise. 

41  And  you  shall  put  them  on  Aaron  your  brother  and  on  his  sons  with 
him  and  you  shall  anoint  them  and  you  shall  complete  the  offering 
of  their  hands  (4),  and  you  shall  sanctify  them  and  they  will  minister  (5) 
before  him  (tí)  in  the  high  priesthood. 

42  And  you  shall  make  for  them  breeches  (7)  of  byssus  to  cover  the 
flesh  of  their  nakedness;  from  the  belt  of  their  loins  to  their  thighs 
they  shall  reach. 

43  And  they  shall  be  on  Aaron  and  on  his  sons  when  they  enter  the 
tent  of  meeting  or  when  they  draw  near  the  top  of  the  altar  to  min¬ 
ister  within  the  sanctuary,  lest  they  contract  debts,  lest  they  die: 
(this  shall  be)  an  eterna!  statute  for  them  and  for  their  sons  after 
them  (M). 


CHAPTER  XXIX 

1  And  this  is  what  you  shall  do  to  them  to  sanctify  them  to  minister 
before  him  (9)  in  the  high  priesthood:  take  (lü)  a  young  ox,  and  two 
rams,  perfect  without  blemish, 

2  and  unleavened  bread  and  unleavened  cakes  saturated  with  oil,  and 
unleavened  rolls  dipped  in  oil.  With  fine  wheaten  flour  you  shall 
make  them. 

3  And  you  shall  put  them  (in  a  basket  and  you  shall  carry  them)(M) 
in  the  basket  and  the  ox  and  its  (?  or:  «the»)  two  rams. 

(')  M:  «and  you  shall  weave  (?)  cloaks  of  byssus». 

(-)  M:  «girdles». 

(')  M:  «of  embroidery». 

(‘)  In  the  MT:  «you  shall  fill  their  hands»,  with  the  instruments  of  their  office; 
i.  e.  you  shall  ordain  them. 

(")  =  «that  they  may  minister». 

O  1:  «before  me». 

(  )  M:  «underclothes». 

(*)  M:  «the  sanctuary  lest  they  contract  debts  (i.  e.  sins)  and  die:  an  eternal 
statute  for  him  and  for  the  descendants  of  his  sons  after  him». 

O  I:  «before  me». 

("')  M  l.°,  M  2.°:  «to  take  (taking)  an  ox». 

(n)  Missmg  m  text;  omitted  by  homoioteleuton. 


492 


NEOFITI  I 


Ex  29,  4-16 


4  And  you  shall  bring  Aaron  and  his  sons  near  to  the  door  of  the  tent 
of  meeting  and  you  shall  sanctify  them  with  water  (’). 

5  And  you  shall  take  the  garments  and  you  shall  put  the  cloak  on 
Aaron,  and  the  robe  of  the  ephod,  and  the  ephod,  and  the  breast- 
piece,  and  you  shall  gird  him  with  the  girdle  of  the  ephod. 

6  And  you  shall  put  the  turban  (2)  on  his  head  and  you  shall  put  the 
crown  of  the  sanctuary  on  the  turban. 

7  And  you  shall  take  the  (:l)  anointing  oil,  and  you  shall  pour  it  on 
his  head  and  you  shall  anoint  him. 

8  And  you  shall  make  his  sons  draw  near  and  you  shall  clothe  them 
with  cloaks. 

9  And  you  shall  gird  (*)  them  with  girdles,  Aaron  and  his  sons,  and 
you  shall  put  (5)  (the  turbans)  (4i)  on  them,  and  the  priesthood  (will 
be  theirs)  (6)  for  an  eternal  statutef).  And  you  shall  complete  the 
offering  of  the  hands  of  Aaron,  and  the  offering  of  the  hands  of  his 
sons  (8). 

10  And  you  shall  bring  the  ox  before  the  tent  of  meeting  and  Aaron 
and  his  sons  will  lay  their  hands  upon  the  head  of  the  ox. 

1 1  And  you  shall  slaughter  the  ox  before  the  Lord  at  the  door  of  the 
tent  of  meeting. 

12  And  you  shall  take  of  the  blood  and  you  shall  put  it  with  your  finger 
on  the  horns  of  the  altar,  and  you  shall  pour  all  the  (remaining)  blood 
at  the  base  of  the  altar. 

13  And  you  shall  take  all  the  fat  that  covers  the  entrails  and  whatever 
remains  of  the  lobes  of  the  liver  and  the  two  kidneys,  and  the  fat 
that  is  on  them,  and  you  shall  arrange  (it)  upon  the  altar. 

14  And  the  flesh  of  the  ox,  the  skin  and  its  dung  (9)  you  shall  burn  with 
fire  outside  the  camp;  it  is  a  sin  offering. 

15  And  you  shall  take  one  of  the  rams  and  Aaron  and  his  sons  shall 
lay  their  hands  upon  the  head  of  the  ram. 

16  And  you  shall  slaughter  the  ram  and  you  shall  take  its  blood  and  you 
shall  sprinkle  it  upon  the  altar  round  about. 


(')  Ps.-Jon.:  «you  shall  wash  them  with  forty  seahs  of  water». 
(2)  I:  «a  turban». 

(:1)  I:  «oil». 

(4)  M:  «gird»  (imperad ve  sing). 

(,r>)  M:  «you  shall  fasten»  ( or :  «press»). 

O  Missing  in  the  text. 

(7)  M:  «the  ministry  as  a  perpetual  statute». 

O  cf  Ex  28,41  note. 

C)  M:  «and  its  excrements». 


493 


Ex  29,  17-24 


NEOFITI  I 


17  And  you  shall  divide  the  ram  into  pieces  and  you  shall  wash  its  en- 
trails  and  its  legs  and  you  shall  put  them  upon  its  pieces  and  upon 
its  head. 

18  And  you  shall  arrange  all  the  ram  upon  the  altar;  it  is  a  holocaust 
to  the  Ñame  of  the  Lord  for  a  pleasing  odour;  it  is  an  offering  before 
the  Lord  (*). 

19  And  you  shall  take  the  second  ram  and  Aaron  and  his  sons  shall 
lay  their  hands  upon  the  head  (of  the  ram)(2). 

20  And  you  shall  slaughter  the  ram  and  you  shall  take  of  its  blood  and 
you  shall  put  it  on  the  tip  of  Aaron’s  right  (:1)  ear  and  upon  the  tip 
of  the  right  ears  of  his  sons,  and  upon  the  thumb  of  their  right  (*) 
hands,  and  upon  the  great  toe  of  their  right  (5)  feet,  and  you  shall 
sprinkle  the  blood  upon  the  altar  round  about. 

21  And  you  shall  take  of  the  blood  that  is  (6)  upon  the  altar  and  of  the 
anointing  oil  and  asperse  Aaron  and  his  garments,  and  his  sons  and 
his  sons1  garments  with  him,  and  he  shall  be  sanctified,  he  and  his 
garments,  and  his  sons,  and  his  sons’  garments  with  him. 

22  And  from  the  ram  you  shall  take  the  fat  and  the  fat  tail  (7)  and  the 
fat  that  covers  the  entrails  and  what  remains  of  the  lobes  of  the  liver 
and  the  two  kidneys  and  the  fat  which  is  on  them  and  the  right  thighf ); 
for  it  is  a  ram  of  initiation  (8), 

23  and  one  loaf  (9)  of  bread  and  one  cake  of  bread  saturated  with  oil, 
and  one  roll  from  the  basket  of  unleavened  bread  which  is  before 
the  Lord. 

24  And  you  shall  put  all  these  on  the  palms  (10)  (of  the  hands  of  Aaron 
and  on  the  palms)  (n)  of  the  hands  of  his  sons,  and  you  shall  wave 
them  for  a  wave  offering  (l2)  before  the  Lord. 


(')  M:  «it  is  an  acceptable  offering  to  the  Ñame  of  the  Lord». 

(2)  The  text  has,  by  mistake,  «of  the  ox». 

(3)  I:  «the  right». 

(')  I:  «the  right»;  M:  «of  his  right». 

(  )  M:  «of  his  right». 

(')  M:  «which  there  is». 

(T)  A  reserve  place  for  a  large  amount  of  fat  in  some  classes  of  sheep,  as  in  those 
still  to  be  seen  in  Palestine. 

(*)  M:  «of  the  initiations». 

(  )  M:  «a  roll»  (’iggul). 

(I0)  M:  «the  palm». 

(")  Omitted  in  text  by  homoioteleuton,  added  on  the  margin. 

(12)  MT:  tenupah ,  an  offering  which  was  waved  towards  the  altar  and  back  before 
the  Lord. 


494 


NEOFITI  I 


Ex  29,  25-31 


25  And  you  shall  receive  (')  them  from  their  hands  and  you  shall  arrange 
them  upon  the  altar  upon  the  holocaust,  as  a  pleasing  odour  before 
the  Lord;  it  is  an  offering  before  the  Lord  (2). 

26  And  you  shall  take  the  breast  (from)  the  ram  of  initiation  of  Aaron 
and  you  shall  wave  (it)  (:i)  for  a  wave  offering  before  the  Lord;  and 
it  shall  be  your  portion. 

27  And  you  shall  sanctify  the  breast  of  the  wave  offering,  and  the  thigh 
of  the  offering  of  separation  (  ')  — which  had  been  waved  (J)  or  sepa- 
rated —  from  the  ram  of  initiation  from  (tí)  that  of  Aaron  and  from 
that  of  his  sons. 

28  And  it  shall  be  (7)  for  Aaron  and  for  his  sons  as  an  eternal  statute 
from  the  sons  of  Israel,  for  it  is  a  sacrifice  of  separation  (for  the 
priests);  and  there  will  be  a  sacrifice  from  the  sons  of  Israel  from 
your  (H)  holy  sacrifices  (,J).  It  shall  be  your  (lü)  offering  of  separation 
to  the  Ñame  of  the  Lord  (n). 

29  And  the  holy  garments  (12)  which  are  Aaron’s  shall  be  for  his  sons 
after  him,  to  be  anointed  in  them(13)  and  to  be  ordained(14)  in  them. 

30  The  priest  who(15)  lives  after  him  shall  wear  them  seven  days,  when 
he  goes  into  the  tent  of  meeting  to  ministcr  within  the  sanctuary  (l6). 

31  And  you  shall  take  the  ram  of  initiation  (17)  and  you  shall  boil  the 
flesh  in  a  holy  place. 


(')  M:  «and  you  shall  take». 

(2)  I:  «it  is  (an  offering  before  the)  Lord»;  M:  «(it  is  an  offering)  acceptable  to 
the  Ñame  of  the  Lord». 

(3)  Text :  «them»  by  dittography  from  v  24. 

(4)  MT:  terumcih:  an  offering  which  was  «raised». 

O  M:  «which  he  has  waved»;  we  should,  however,  probably  read;  «has  been 
waved». 

(*)  M:  renders  bctter  the  scnse  of  the  Hebrew  text:  «of  the  initiations,  from  that 
which  belongs  to  Aaron  and  to  his  sons». 

(  )  M:  «and  they  shall  be». 

(*)  M:  «their». 

O  MT:  «from  their  peace  offerings». 

('“)  M:  «his»;  cf  note  8. 

(")  M:  «before  the  Lord». 

C2)  M:  -f-  «of  the  house  (of  holiness)»  =  the  sanctuary,  temple. 

(,:‘)  M:  «of  Aaron  shall  be  for  his  sons  after  him  to  be  anointed  in  it»  (=  the 
garment). 

(' ')  Lit:  «to  complete  in  them  the  offering  of  his  hands». 

(,5)  M:  «from  his  sons  who  (comes)  after  (him)». 

('*)  M:  «in  the  sanctuary». 

C7)  M:  «of  the  initiations». 


495 


Ex  29,  32-41 


NE0F1TI  I 


32  And  Aaron  and  his  sons  shall  eat  (J)  the  flesh  (2)  of  the  ram  and  the 
bread  that  is  in  the  basket  at  the  door  of  the  tent  of  meeting. 

33  And  they  shall  eat  those  things  because  with  them  atonement  has 
been  made  to  ordain  them  (3),  to  sanctify  them  (4);  but  a  profane 
person  shall  not  eat  them  because  they  are  a  holy  thing. 

34  But  if  any  of  the  flesh  of  initiation  or  any  of  the  bread  C)  is  left  over 
until  the  morning,  you  shall  burn  whatcver  is  left  over  in  fire;  it  shall 
not  be  eaten  because  it  is  (tí)  a  holy  thing. 

35  And  thus  you  shall  do  to  Aaron,  to  his  sons,  all  (7)  that  I  have  com- 
manded  you;  for  seven  days  you  shall  ordain  them(*). 

36  And  you  shall  offer  an  ox  every  day  as  a  sin  offering  (9)  for  atonement; 
and  you  shall  anoint  the  altar  when  you  make  atonement  upon  it; 
and  you  shall  anoint  it  to  sanctify  it. 

37  Seven  days  you  shall  make  atonement  upon  the  altar  and  you  shall 
sanctify  it,  and  the  altar  shall  be  most  holy  (,0).  Whatever  touches 
the  altar  shall  become  holy. 

38  According  to  this  order  you  shall  make  offerings  upon  (n)the  altar: 
two  lambs  a  year  oíd  every  day  continually(12). 

39  One  of  the  lambs  you  shall  offer  (13)in  the  morning,  and  the  second 
lamb  you  shall  offer  at  twilight(14). 

40  According  to  this  order  (,5)  you  shall  offer  with  one  lamb  a  measure 
of  fine  flour  saturated  with  a  fourth  of  a  hin  of  beaten  oil  and  a  liba- 
tion  of  a  fourth  of  a  hin  of  wine. 

41  And  you  shall  offer  the  second  lamb  at  twilight;  you  shall  offer  it  as 
the  cereal  offering  of  the  morning  lamb  and  as  its  libation  (16);  it  shall 


(')  M:  «and  (Aaron)  shall  eat». 

(2)  M:  «(the  flesh)  of  the  initiations  and  the  food  that  is  in  the  basket». 

(3)  Lit:  «to  complete  the  offering  of  his  hands». 

(4)  M:  «and  to  sanctify  (them)». 

(5)  M:  «of  the  initiations  and  of  the  food». 

(H)  M:  «they  are». 

(  )  M:  «according  to  this  order;  according  to  all  that». 

(8)  M:  «you  (sing)  shall  ordain»;  cf  vv  29.33;  pl  in  text. 

(9)  M:  «as  the  sin  offering». 

(1M)  M:  «all  who  offer  upon  the  altar  shall  be  made  holy». 

(")  M:  «and  according  to  this  order  shall  you  offer  upon». 

(12)  M:  «of  one  year,  perfect  (cf  LXX),  without  blemish,  two  each  day,  a  per¬ 
petual  holocaust». 

(13)  M:  «and  one  lamb  you  shall  offer»;  I:  «a  lamb  you  shall  offer». 

(“)  Lit:  «between  the  suns»  or  «Services». 

(,5)  M:  suppresses  «according  to  this  order»,  conforming  to  MT. 

(Ifi)  M:  «and  as  its  libations,  thus  shall  you  offer  it». 


496 


N  EOFITI  I 


Ex  29,  42-30,  4 


be  received  (J)  as  a  pleasing  odour,  an  offering  before  the  Lord  (2). 

42  It  shall  be  a  continual  holocaust  throughout  your  generations  (3), 
at  the  door  of  the  tent  of  meeting,  befbre  the  Lord,  where  I  will 
meet  you  (4)  to  speak  to  you  there. 

43  And  my  Word  will  meet  the  children  (5)  of  Israel  there  and  it  will 
be  sanctified  (6)  within  (or:  in)  my  Glory  (7). 

44  And  I  will  sanctify  the  tent  of  meeting  and  the  altar;  and  Aaron  and 
his  sons  I  will  sanctify  to  minister  before  me  (a)  in  the  high  priesthood. 

45  And  I  shall  make  dwell  my  Shekinah  (9)  in  the  midst  of  the  child¬ 
ren  (10)  of  Israel,  and  my  Word  will  be  for  them  a  redeeming  God. 

46  And  they  shall  know  that  I  am  the  Lord  their  God,  who  brought 
them  forth  out  of  the  land  (n)  of  Egypt  so  that  the  Glory  of  my 
Shekinah  might  dwell  among  them.  1  the  Lord,  their  God. 


CHAPTER  XXX 

1  And  you  shall  make  an  altar  (for)  arranging  the  incense  (l2);  of  acacia 
wood  you  shall  make  it. 

2  A  cubit  (shall  be)  its  length  and  a  cubit  its  breadth;  it  shall  be  square 
and  two  cubits  shall  be  the  measure  of  its  height;  its  horns  (coming) 
from  it(13)  shall  be  its  height. 

3  And  you  shall  overlay  it  with  puré  gold;  its  upper  parts  and  its  sides 
round  about,  and  its  horns;  and  you  shall  make  a  moulding  of  gold 
round  about  for  it. 

4  And  two  rings  of  gold  you  shall  make  for  it;  under  its  moulding  on 
the  two  corners,  upon  its  two  sides,  you  shall  make  (them)  and  they 
shall  serve  as  places  for  poles  whereby  to  carry  it(14). 


(')  I:  «(it  is)  received». 

(2)  M:  «received  to  the  Ñame  of  the  Lord». 

(J)  M:  «a  perpetual  holocausl  throughout  your  generations». 

(4)  I:  «that  1  will  meet»;  M:  «where  my  Word  will  meet  you»,  cf  30,6.36. 

(5)  M:  «upon  the  sons». 

O  That  is,  the  tent;  we  should,  however,  probably  render  with  I  (LXX,  Syr., 
Onk);  «and  I  shall  be  sanctified». 

(7)  M:  «in  my  Glory». 

(“)  M:  «before  him». 

(9)  I:  «the  Glory  (of  my  Shekinah)». 

(Iü)  M:  «the  Glory  of  my  Shekinah  among  the  children». 

(n)  M:  who  have  redeemed  and  brought  forth  redeemed  from». 

(12)  M:  «altar  of  incenses.  Of  acacia  wood».  «For»  missing  in  the  text. 

C3)  M:  «and  in  it  shall  its  horns  be». 

C4)  M:  «to  bear  it». 


37  —ÉXODO 


497 


Ex  30,  5-13 


N  EOFITI  1 


5  And  you  shall  make  the  poles  of  acacia  wood  and  you  shall  overlay 
them  with  gold. 

6  And  you  shall  place  it  (')  before  the  veil  which  is  by  the  ark  of  the 
testimony  and  before  the  cover  of  the  ark  which  is  over  the  testimony 
where  my  Word  will  meet  with  you  (2) . 

7  And  Aaron  shall  arrange  (3)  incense  (J)  of  good  aromas  upon  it; 
every  morning  when  he  arranges  the  lamps  he  shall  arrange  it. 

8  And  when  Aaron  arranges  the  lamps  at  twilight,  he  shall  arrange  it, 
a  perpetual  incense  (5)  before  the  Lord  throughout  your  generations. 

9  You  shall  not  arrange  strange  incense  ñor  holocausts  ñor  cereal- 
offerings,  ñor  shall  you  pour  libations  (tí)  upon  it. 

10  And  Aaron  shall  make  atonement  on  it  once  a  year  ('),  upon  its 
horns.  With  the  blood  of  the  sin  offering  of  atonement  he  shall  make 
atonement  on  it  once  a  year,  on  its  horns,  throughout  your  genera¬ 
tions.  It  shall  be  most  holy  to  the  Ñame  of  the  Lord. 

1 1  And  the  Lord  (8)  spoke  to  Moses  saying: 

12  When  you  take  the  sum  total  of  the  children  of  Israel  to  make  a  census 
of  them,  each  man  will  give  a  ransom  for  himself  to  the  Ñame  of  the 
Lord  when  you  count  them  (9)  so  that  there  will  not  be  (10)  among 
them  any  destroying  plague  at  the  time  you  count  them. 

13  They  will  give  according  to  this  order:  whoever  passes  (n)  the  cen- 
sus(12):  from  (?)  half  a  shekel  according  to  the  shekel  of  the  sanc- 
tuary  -  the  shekel  is  twenty  ma'in  (13) —  half  a  shekel  as  an  offering 
of  separation  to  the  Ñame  of  the  Lord. 


(■)  The  altar  of  incense. 

(2)  Better:  «I  will  meet  my  Word»;  cf  29,42  and  30,36. 

(3)  M:  «and  you  shall  arrange». 

(*)  M:  «incenses». 

(r>)  M:  «incenses  always». 

(6)  M:  «strange  incenses,  holocausts  and  cereal-offering:  and  you  shall  not 
pour  a  libation». 

(  )  M:  «shall  meet  (there  is  probably  an  error  in  the  text)  each  year.  With  the 
blood  of  the  offering  for  the  sin,  the  offering  of  atonement,  he  shall  meet  (?),  each 
year  he  shall  make  atonement». 

(“)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(9)  M:  «at  the  time  in  which  you  are  (counting  them)». 

(lü)  M:  «and  not». 

(N)  M:  «this  is  the  proportion  of  the  shekel  that  appeared  to  Moses  on  Mount 
Sinai:  about  one  denarius  of  fire;  and  thus  it  said  to  him:  like  this  shall  all  who  pass 
give». 

C2)  M:  «the  enumerations». 

(,3)  MT:  gerah. 


498 


NEOFITI  I 


Ex  30,  14-25 


14  Everyone  who  passes  the  census  from  twenty  years  oíd  and  upward 
will  give  the  offering  of  separation  (*)  to  the  Ñame  of  the  Lord  (2). 

15  He  who  is  rich  shall  not  give  more,  and  he  who  is  poor  shall  not  give 
less  than  half  a  shekel  when  giving  the  offering  of  separation  (')  of 
the  Lord  to  make  atonement  for  yourselves. 

16  And  you  shall  take  the  redemption  money  from  the  sons  of  Israel 
and  you  shall  give  it  for  the  Service  of  the  tent  of  meeting;  and  it 
will  be  for  the  sons  of  Israel  for  a  good  remembrance  before  the 
Lord,  as  atonement  for  yourselves. 

17  And  the  Lord  (3)  spoke  to  Moses  saying: 

18  You  shall  make  a  basin  of  bronze  and  the  base  thereof  of  bronze 
for  washing,  and  you  shall  place  it  (4)  between  the  tent  of  meeting 
and  the  altar  and  you  shall  put  water  within  it. 

19  Aaron  and  his  sons  shall  wash  their  hands  and  their  feet  from  it. 

20  When  they  enter  the  tent  of  meeting  or  when  they  draw  near  to  the 
top  of  the  altar  to  minister,  to  arrange  offerings  before  the  Lord, 
they  shall  wash  in  water  lest  (5)  they  die. 

21  And  they  shall  wash  their  hands  and  their  feet  and  they  shall  not  die, 
and  it  shall  be  ((i)  for  them  (7)  an  eternal  statute;  for  them  and  for  the 
descendants  of  their  sons  and  throughout  their  generations. 

22  And  the  Lord  (3)  spoke  with  Moses,  saying: 

23  And  you,  take  the  finest  (H)  incense,  precious  spices,  choicest  myrrh, 
a  weight  of  five  hundred  shekels,  aromatic  cinnamon  half  as  much  (9J0), 
(that  is)  two  hundred  and  fifty  (shekels);  and  aromatic  cañe  a  weight 
of  two  hundred  and  fifty  (shekels), 

24  and  of  cassia  a  weight  of  five  hundred  shekels,  according  to  the 
shekel  of  the  sanctuary,  and  olive  oil  a  hin-full. 

25  And  you  shall  make  of  it  (n)  a  holy  anointing  (I2)  oil,  a  blend  of  a  spice- 
blender,  work  of  a  perfumer.  It  shall  be  holy  anointing  oil. 


(')  MT:  lerumah. 

(-)  M:  «the  Lord’s  offering  of  separation». 

(3)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(J)  I:  «and  place»;  M:  «and  you  shall  place  (it)». 

(5)  M:  «and  not». 

(6)  M:  «and  they  shall  be». 

(  )  M:  «a  perpetual  statute  for  them  forever». 
f)  Lit:  «the  heads  of»;  I:  «the  head  of». 

O  Lit:  «half  (in)  weight». 

(I0)  M:  «a  weight»  (tql). 

("  )  i.  e.  «of  these». 

(12)  M:  instead  of  «holy  anointing»  reads  «(oil)  holy  work».  The  text  appears 
to  be  wrong. 


499 


Ex  30,  26-35 


N  EOF  IT  I  I 


26  And  with  it  you  shall  anoint  the  tent  of  meeting  and  the  ark  of  the 
testimony, 

27  and  the  table,  and  all  its  utensils  and  the  lampstand  and  all  its  uten¬ 
sils  (')  and  the  altar  of  incense, 

28  and  the  altar  of  holocaust  and  all  its  utensils  and  the  basin  and  the 
base  thereof. 

29  And  you  shall  consécrate  them  and  they  shall  be  most  holy;  every- 
thing  that  draws  near  them  shall  be  holy  (2) . 

30  And  you  shall  anoint  Aaron  and  his  sons  and  you  shall  consécrate 
them  to  serve  before  me  (3)  in  the  high  priesthood. 

31  And  you  shall  speak  (4)  with  (6)  the  children  of  Israel  saying:  This 
shall  be  for  me  a  holy  anointing  oil  throughout  your  generations. 

32  It  shall  not  be  rubbed  upon  the  flesh  of  an  ordinary  (6)  son  of  man  (7) 
and  according  to  its  likeness,  similar  to  it,  you  shall  not  make  for 
yourselves.  It  is  holy  and  it  shall  be  holy  for  you. 

33  Anyone  who  blends  its  like  and  who  puts  any  of  it  upon  an  outsider  (H) 
shall  be  blotted  out  from  the  midst  of  his  people. 

34  And  the  Lord  said  to  Moses:  Take  the  finest  (9)  incenses,  precious 
spices,  balsam,  an  ear  (of  nard)  (10)  myrrh  (n)  and  galbanum  (l2) 
and  clear  frankincense(13):  of  each  there  shall  be  equal  weight. 

35  And  you  shall  make  with  it  an  incense(H),  blended(15);  the  work  of 
a  perfumer,  mixed(16),  puré,  holy. 


(')  M:  «the  utensils  and  the  basins  and  the  base  thereof»;  «and  the  altar»  (m 
Hebrew);  «and  the  altar  of  incense  and  the  altar  of  holocaust  and  (?)  all  its  utensils»; 
(part  of  vv  27  and  28  are  joined). 

(¿)  M:  «(all)  that  draw  near  to  them  ( or :  that  touch  them)  shall  be  made  holy». 

C)  M:  «before  him». 

(4)  M:  «you  shall  speak»  (tdbr). 

(  )  M:  «to  the  sons». 

(8)  Lil:  «ídiot»,  in  the  sense  of  a  man  wíthout  the  priestly  or  royal  office;  cf  M. 
Kasher,  Torah  Shelemah ,  vol  21,  Jerusalem,  1964,  pp  35-36. 

(7)  M:  «(flesh)  of  a  man». 

O  or:  «a  profane  person». 

O  M  indicates  that  its  text  lacked  the  word  «incenses». 

(,0)  cf  Mark  14,3:  «alabastrum  unguenti  nardi  spicati»  (having  ears). 

(M)  Perhaps  myrrh  goes  with  «an  ear  of»  — in  the  sense  of  «an  ear  of  nard»; 
nard  is  not  in  text;  the  Hebrew  text  ñames  only  six  kinds. 

(*2)  M:  «and  galbanums»;  a  gum  resin  with  a  bad  odour,  from  some  species  of 
the  férula  bush. 

(I3)  M:  «bitter»  (we  should  probably  read  bryrh  =  puré). 

(N)  M:  «incenses». 

(,5)  i.  e.  a  mixture  of  odorous  ingredients;  an  elaboration  of  diverse  components. 

(,6)  Prob.  with  salt.  On  the  different  meanings  of  the  word  and  of  that  used  by 
the  other  Targums  see  M.  Kasher,  Torah  Shelemah ,  21,  pp  43-44. 


500 


NEOFITI 


Ex  30,  36-31,  6 


36  And  you  shall  pound  some  of  it  and  grind  it  to  powder  and  put  some 
of  it  before  the  testimony  in  the  tent  of  meeting  where  my  Word  will 
meet  (*)  you;  it  shall  be  (2)  most  holy  for  you. 

37  And  the  incense  which  you  shall  make,  in  its  likeness,  you  shall  not 
make  (it)  for  yourselves;  it  shall  be  holy  for  you  to  the  Ñame  of  the 
Lord. 

38  Anyone  who  should  make  like  unto  it  to  enjoy  it  shall  be  blotted  out 
from  the  midst  of  his  people. 


CHAPTER  XXXI 

1  And  the  Lord  f)  spoke  with  Moses  saying: 

2  See,  Moses,  that  I  have  appointed  and  called  (4)  Bezalel,  son  of  Uri, 
son  of  Hur,  of  the  tribe  of  the  sons  of  Judah,  by  the  good  ñame  of 
master  (5). 

3  And  I  have  filled  him  with  the  spirit  (of  a  prophet  (?),  draw  near)  (6) 
of  holiness  from  before  the  Lord,  in  wisdom,  in  skill  (7)  and  in  know- 
ledge  and  all  work, 

4  and  for  teaching  (8)  craftsmanship  and  for  working  in  the  art  (9)  of 
gold  and  in  the  art  of  silver  (l0)  and  in  the  art  of  bronze, 

5  and  in  the  art  of  setting  precious  stones  and  in  wood-carving,  to 
work  in  every  (kind  of)  work(n). 

6  And  behold,  I  have  placed  Oholiab,  the  son  of  Ahisamach,  of  the 
tribe  of  the  men  of  Dan(12),  with  him,  and  in  the  hearts  of  all  the  able 


(')  Better:  «I  will  have  my  Word  meet  you»;  cf  29,42  and  30,6. 

(-)  M:  «they  shall  be». 

(3)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(*)  M  l.°:  «behold  1  have  anointed  and  called»;  M  2.°:  «whom  I  have  remember- 
ed  and  called  his  ñame  good  from  the  days  of  eternity». 

(5)  Master  or  rabban,  a  ñame  which  it  was  customary  to  give  to  the  presidents 
of  the  Academies  of  Palestine;  I:  suppresses  this  title.  35,30  N  reads(?)  rbw. 

(H)  The  text  is  corrupt;  cf  apparatus  criticus .  Prob.  to  be  read:  «of  prophecy» 
(instead  of  «of  a  prophet»).  «Draw  near»  corr:  «read». 

(7)  M:  «(spirit)  of  skill  from  (before)». 

(H)  M:  «to  instruct». 

(9)  M:  «and  for  working  the  art». 

(,ü)  M:  «and  silver  and  of  the  art  of». 

(")  M:  «and  of  cutting  precious  stones  for  setting  and  in  wood-carving  lo  work 
all  work». 

(12)  I:  «(of  the  tribe)  of  Dan». 


501 


Ex  31,  7-15 


NEOFITI  I 


of  heart  C)  I  have  placed  ability  and  they  will  make  (2)  all  that  I  have 
commanded  (3)  you: 

7  the  tent  of  meeting,  and  the  ark  for  the  testimony  and  the  mercy  seat 
which  is  thereon  and  all  the  utensils  of  the  tent  (v), 

8  and  the  table  and  its  utensils  (5)  and  the  puré  lampstand  and  all  its 
utensils, 

9  and  the  altar  of  holocaust  and  all  its  utensils  and  the  basin  and  the 
base  thereof, 

10  and  the  garments  of  the  Service  and  the  holy  (6)  garments  of  Aaron 
the  priest  (7)  and  the  garments  of  his  sons  for  the  Service  (8); 

1 1  and  the  anointing  oil  and  the  fragrant  incense  for  sanctification  (9). 
You  shall  make  everything  (10)  that  I  have  commanded  you. 

12  And  the  Lord  (n)said  to  Moses,  saying: 

13  And  you,  speak  with  the  children  of  Israel,  saying:  You  shall  surely 
keep  my  holy  sabbaths  because  they  are  a  sign(12)  between  me  and 
you  for  your  generations,  that  (you)  may  know  that  I  am  the  Lord 
who  sanctified  you(13). 

14  And  you  shall  keep  the  sabbath  day  (14)  because  it  is  holy  for  you. 
Whoever  profanes  it  shall  surely  be  put  to  death;  whoever  does  any 
work  on  it(lñ),  that  person  (16)  shall  be  blotted  out(l7)from  the  midst 
of  his  people. 

15  Six  days  work(lw)  shall  be  done  (,9)  and  on  the  seventh  day  (there 


(')  In  the  Bible  «heart»  is  often  the  seat  of  knowledge;  cf  35,10. 

(¿)  =  so  that  they  may  make. 

(J)  M:  «]  shall  command». 

(4)  Lit:  «of  his  tent»;  there  is  probably  an  error  in  the  text. 

C)  M:  «(and)  all  its  utensils». 

(K)  I:  «(the  garments  of)  the  sanctuary». 

O  In  the  text  «the  priest»  is  also  wntten  in  Hebrew. 

O  M:  «(to  minister)  before  him  in  the  high  priesthood». 

f)  The  text  has  qidduí ,  washing  of  hands  and  feet  before  officiating. 

C)  I:  «according  to  all». 

(“)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

C2)  M:  «hope  between  my  Word  and  between».  We  should  probably  read  «sab¬ 
baths»  instead  of  «hope». 

(13)  M:  «that  my  Word  sanctifies  you». 

(’4)  I:  «the  sabbath». 

(,5)  M:  «who  does  work  on  it». 

(16)  I:  «(that)  man». 

(,7)  I:  «he  shall  be  blotted  out»;  i.  e.  that  man;  text  has  feminine  -  «that  person»; 
lit:  «soul». 

(I8)  I:  «the  work». 

('*)  I:  «you  shall  do»  (with  LXX). 


502 


NEOFITI  I 


Ex  31,  16-32,  2 


shall  be)  a  sabbath  of  rest  holy  before  the  Lord  (]);  whoever  does 
work  (on  the  sabbath  day)  (2)  shall  surely  be  put  to  death. 

16  And  the  children  of  Israel  shall  keep  the  sabbath  day,  observing  (3) 
the  sabbath  day  (*)  throughout  their  generations  as  a  perpetual 
covenant. 

17  The  sabbath  is  a  sign  forever  between  his  Word  and  the  children  of 
Israel  that  in  six  days  the  Lord  created  (5)  the  heavens  and  that  on 
the  seventh  day  there  was  rest  and  repose  before  the  Lord  (6). 

18  And  he  gave  to  Moses,  when  he  had  completed  speaking  with  him 
on  Mount  (7)  Sinai,  (the)  two  tables  (of)  the  testimony,  tables  of 
stone  (“)  written  by  the  finger  (9)  of  the  Might  from  before  the  Lord. 


CHAPTER  XXXII 

1  And  the  people  saw  that  Moses  delayed  to  come  down  from  the 
mountain  and  the  people  gathered  themselves  together  to  Aaron 
and  they  said  to  him:  Arise;  make  us  gods  who  shall  go  before  us(l0\ 
because  this  man  Moses  who  brought  us  out  of  the  land  of  Egypt 
we  do  not  know  what  has  happened  to  him  in  the  end. 

2  And  Aaron  said  to  them:  Break  open(n)the  gold  rings  which  are 
on  the  ears  of  your  wives(12),  on  your  sons  and  on  your  daughters 
and  bring  (them)  (,3)  unto  me. 


(')  M:  «to  the  Ñame  of  the  Lord». 

(2)  Added  interlinearly  in  note  by  copyist. 

(:5)  Lit:  «doing». 

(J)  M:  «doing  (lit:  «to  be  doing»)  the  Sabbath  day». 

(5)  M:  «and  the  Word  of  the  Lord  perfected». 

(e)  M:  «before  him». 

(;)  M:  «from  the  mountain». 

(*)  Ps.-Jon.  +  «of  sapphire  from  the  throne  of  Glory;  their  weight  (was)  forty 
seahs». 

(9)  Onkelos  also  renders  as  «the  finger  of  the  Lord»  instead  of  «the  finger  of 
God»,  despite  the  fact  that  he  avoids  anthropomorphisms. 

.  (IM)  These  words  are  in  Hebrew  without  an  Aramaic  translation  because,  as  is 
said  in  M:  «ít  is  read  but  not  translated»;  cf  Mishnah,  Meg.  4,10  and  M.  McNamara, 
The  New  Testament  and  the  Palestinian  Targum  to  the  Pentateuch ,  Rome,  1966  (PIB), 
pp  48-49  for  its  bearing  on  N  and  ed  of  Neofiti  1  I,  p  62*. 

(“)  M:  «take  off». 

O2)  M:  «which  there  are  on  the  ears  of  the  women». 

(,3)  M:  «(bring)  them  (to  me)». 


503 


Ex  32,  3-10 


NEOFITI  I 


3  And  all  the  people  took  off  the  gold  rings  (which  were)  0)  on  their 
ears  and  brought  (them)  unto  Aaron  (2). 

4  And  he  received  (them)  from  their  hands  and  cast  (them)  into  a 
mould  and  they  made  a  mol  ten  calf;  and  they  said:  These  are  your 
gods,  O  Israel ,  who  brought  you  out  of  the  I and  of  Egypt  (3). 

5  And  Aaron  saw  Hur  the  prophet  before  it  (4)  and  was  afraid;  and 
he  built  an  altar  before  it  and  Aaron  made  announcement  (6)  and 
said:  A  feast  before  the  Lord  tomorrow!(6) 

6  And  they  aróse  early  the  following  day  and  set  holocausts  (7)  in  order 
beside  them  (8)  and  brought  holy  sacrifices  and  the  people  sat  down 
to  eat  and  drink  and  rose  up  to  sport  (9)  in  foreign  worship. 

7  And  the  Lord(10)  spoke  with  Moses:  Go,  descend,  because  the  people 
whom  you  have  brought  redeemed  out  of  the  land  of  Egypt  have 
corrupted  themselves(n); 

8  they  have  turned  aside  quickly  from  the  way  which  I  have  commanded 
them;  they  have  made  jor  themselves  a  mol  ten  ealf  and  have  bowed 
down  to  it  and  sacrificed  to  it  and  said:  These  are  your  gods ,  O  Israel , 
who  brought  you  out  of  the  land  of  Egypt('2). 

9  And  the  Lord(10)  spoke  to  Moses:  This  people  is  manifest  before 
me(13)  and  behold  they  are  a  diffícult  people  to  receive(14)  instruction. 

10  And,  now,  refrain  yourself(15)  from  beseeching  mercy  for  them  before 
me  and  my  anger  will  be  enkindled(16)  against  them  and  I  will  blot 


(')  Absent  from  text;  supplied  in  I. 

(2)  M:  «which  there  were  on  their  ears  and  brought  them  unto  Aaron», 

(3)  These  words  are  only  in  Hebrew;  cf  to  v  1. 

(J)  M:  «and  Aaron  saw  Hur  sacrificing  before  it». 

C)  M:  «and  he  shouted». 

(“)  M:  «and  Aaron  made  announcement  and  said:  Would  that  the  sacrifice  be 
against  him  as  the  feast  of  the  wicked  before  the  Lord  tomorrow». 

(')  M:  «and  they  brought  holocausts  near»  ( or :  «they  offered  holocausts»). 

(8)  The  word  is  probably  due  to  dittography  and  should  be  deleted. 

(y)  Or:  «to  act  licentiously»;  M:  «playing  (licentiously)». 

(IU)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(")  M  l.°:  «have  corrupted  their  good  works»;  M  2.°:  «(have  corrupted)  their 
works». 

(,2)  In  'Hebrew  only,  without  Aramaic  translation. 

C3)  A  targumic  paraphrase  for  «I  see». 

(I4)  M:  «stiff-necked  to  receive». 

(,5)  M:  «and  now  restrain  yourself  (from  beseeching)  and  my  anger  will  be 
enkindled». 

('**)  =  «that  my  anger  may  be  enkindled». 


504 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  32,  11-15 


them  out  (]),  and  it  is  possible  before  me  to  constitute  (you  a  peo- 
pie)^)  greater  and  stronger  than  they. 

11  And  Moses  prayed  before  the  Lord(3)  his  God  and  said:  Why,  O 
Lord  (4),  is  your  anger  kindled  against  your  people  which  you  brought 
out  redeemed  from  the  land  of  Egypt  by  your  great  power  (5)  and 
with  your  outstretched  arm?  (6) 

12  Why,  I  pray,  should  the  Egyptians  say(7)  :  For  their  evil  has  been 
their  coming  out;  for  having  them  slain  on  the  mountains  and  for 
blotting  them  out(8)  from  above  the  face  of  the  earth(9) ;  turn,  I  pray, 
from  the  might  of  your  anger  and  let  there  be  repentance  before 
you  (10)  concerning  the  evil  which  you  have  planned  to  bring(n) 
upon  your  people. 

13  Remember  in  your  good  mercies  (l2)  Abraham  (l3),  Isaac  and  Israel, 
your  servants,  to  whom  you  swore  by  the  ñame  of  your  Word  and 
spoke:  1  will  multiply  your  sons  (,4)  like  the  stars  (15)  of  the  heavens, 
and  I  will  give  to  your  sons  (L6)  all  this  land  which  I  have  said  and 
they  shall  possess  it  forevcr. 

14  And  there  was  repentance  before  the  Lord  concerning  all  the  evil 
which  he  had  planned  to  bring  upon  the  people. 

15  And  Moses  turned  and  went  down  from  the  mountain  and  the  two 
tables  in  his  hand(s)(17);  tables  written  on  both  sides  — on  this  side 
and  on  the  other  side  they  were  written. 


O  =  «that  I  may  blot  them  out». 

0  Missing  in  text  and  added  interlinearly  as  a  note;  M:  «and  I  will  constitute 
you,  Moses,  nations».  M.  Kasher,  op .  cit.y  p  104,  erroneously  reads  «chief»  (rySyh) 
instead  of  «Moses». 

(3)  M:  «and  Moses  began  to  beseech  mercy  from  before  the  Lord». 

0  M:  «(why)  I  pray,  O  Word  of  the  Lord...?» 

0  M:  «from  Egypt  by  your  power». 

0  M:  «and  with  outstretched  arm». 

(7)  Lit:  «say,  saying». 

O  M:  «the  Egyptians  saying:  For  their  evil  has  he  brought  them  out,  to  slay 
them  on  the  mountains  and  blot  them  out». 

(9)  I:  «(from  above)  the  earth». 

(,ü)  M:  «and  have  compassion  upon  (all)». 

(“)  M:  «to  bring  (it?)» 

(,2)  Or:  «your  good  friends». 

(13)  M:  «in  your  mercies  («in  your  friends?»)  Abraham». 

(n)  M:  «I  shall  surely  multiply  the  descendants  of  your  sons». 

(0  M:  «(like)  stars  (?)». 

(,tí)  M:  «the  descendants  of  your  sons». 

(IT)  Text:  «his  hand». 


505 


Ex  32,  16-24 


NEOFITI  I 


16  And  the  tables  were  the  work  of  the  Power  (l)  from  before  the  Lord, 
and  the  writing  was  written  and  clearly  expressed  (2)  from  before 
the  Lord,  engraved  upon  the  tables. 

17  And  Joshua  heard  the  voice  of  the  people  as  they  ran  to  and  fro  (:1) 
and  said  to  Moses:  The  voice  of  battle-array  O  (is)  in  the  camp. 

18  And  he  said:  It  is  not  the  voice  of  men  victorious  in  battle  (5)  I  hear; 
ñor  is  it  the  voice  of  the  feeble,  defeated  in  battle  (tí)  I  hear;  the  voice 
of  those  who  praise  (7)  in  a  foreign  worship  I  hear;  the  voice  of  those 
who  praise (7). 

19  And  it  happened  that  when  he  drew  near  the  camp  and  saw  the  calf 
and  the  dancing (tí),  Moses’  anger  was  kindled  and  he  threw  the  tables 
from  his  hands  and  broke  them  at  the  foot  of  the  mountain(9) . 

20  And  he  took  the  calf  which  they  had  niade  and  burned  it  with  fire ,  and 
ground  it  until  it  was  powder ,  and  scattered  it  upon  the  water  and  made 
the  children  of  Israel  drink  it(H) . 

21  And  Moses  said  to  Aaron:  What  has  this  people  done(10)  to  you 
that  you  have  brought  great  debts(n)  upon  them? 

22  And  Aaron  said  to  Moses:  Let  not  the  anger  of  my  master  be  en- 
kindled;  you  know  the  people,  that(12)  they  are  evil(13), 

23  and  they  said  to  me:  Make  us  gods  who  shall  go  before  us  (8),  beca  use 
(as  for)  this  Moses  who  brought  us  out  from  the  land  of  Egypt  we 
do  not  know  what  has  happened  to  him  in  the  end. 

24  And  he  said(14)  to  them:  Whoever  of  you  has  gold,  take  it  off  and 
give  it  to  himf*).  And  1  put  it  into  the  fire  and  this  calf  carne  out  C fi). 


(')  M:  «(work)  of  the  finger  of  the  Power». 

(-)  On  the  meaning  of  mprS,  cf  M.  Kasher,  op.  cit.y  pp  124-125. 

(:l)  M:  «causing  discontent». 

O  M:  -f  «I  hear». 

(5)  M:  «of  men,  warriors  who  go  forth  victorious  {or:  «singing?»)  to  battle- 
array»  (i.  e.  for  battle). 

(,;)  M:  «in  battle-array». 

(7)  Or:  «who  tramp»,  «stamp». 

C)  Text  in  Hebrew  without  Aramaic  translation. 

C)  M:  «at  the  foot  («beneath»)  of  the  mountain». 

(,0)  M:  «have  they  done». 

(n)  M:  «a  great  debt»  (i.  e.  «sin»). 

(12)  M:  «that  the  evil  inclination  has  taken  dominión  of  it  and  has  led  it  to  do». 
(I:1)  M:  «that  they  cause  discontent». 

(u)  Thus  text:  perhaps  from  respect  for  Aaron. 

(l:>)  Thus  text;  see  preceding  note. 

(l6)  Text  in  Hebrew  without  Aramaic  translation.  M:  «and  í  said  to  them:*Who- 
ever  has  gold  strip  it  off  and  bring  it.  And  they  brought  it  to  me  and  I  threw  it  into  the 
fire  and  Satan  {or:  «the  tempter»)  entered  within  it  and  the  likeness  of  this  calf  carne 
forth  from  it». 


506 


N  EOFITI  I 


Ex  32,  25-31 


25  And  Moses  saw  Ihal  the  people  were  stripped,  because  they  had 
stripped  off  the  crown  of  gold  that  had  been  on  their  heads,  upon 
which  the  Distinguished  Name(')  was  engraved;  because  (2)  they 
did  not  listen  to  the  words  of  Aaron  they  acquired  (3)  an  evil  ñame 
for  themselves  for  all  generations  (]) ; 

26  and  Moses  stood  at  the  door  (5)  of  the  camp  and  said:  Let  every 
one  who  fears  before  the  Lord  come  unto  me.  And  there  were  gath- 
ered  unto  him  all  the  tribe  (ti)  of  Levi. 

27  And  he  said  to  them:  Thus  said  the  Lord  (7) ,  the  God  of  Israel:  Place 
every  man  his  sword  upon  his  thigh;  go  to  and  fro  from  door  to  door 
in  the  camp  and  kill  every  man  his  brother,  and  every  man  his  com- 
panion  and  every  man  his  neighbour. 

28  And  the  sons  of  Levi  (8)  did  according  to  the  words  of  Moses.  And 
there  fell  of  the  people  on  that  day  about  three  thousands  of  men. 

29  And  Moses  said:  Complete  the  offering  (,J)  of  your  hands  (,0)  this 
day  before  the  Lord,  because  everyone  has  smitten  his  son  and  his 
brother,  that  he  may  bestow  blessingsC ')  upon  you  this  day. 

30  And  on  the  following  day  Moses  said  to  the  people:  You  have  sin- 
ned  great  debts.  And  now  I  shall  go  up  (and)  I  shall  beseech(12)  mercy 
from  before  the  Lord;  (perhaps  I  can  make  atonement  for  your 
sins)(13). 

31  (And  Moses  retumed  before  the  Lord)(7)  and  said:  I  beseech  (you); 
this  people  have  sinned  (l4)  great  debts  (15)  and  have  made  for  them¬ 
selves  gods  of  gold(16). 


(')  Of  God:  the  Tetragrammaton:  Yahweh. 

C)  M:  «and  since». 

(’)  Or  «they  created»;  M:  «they  acquire»  (—  «acquired»)  or  «they  create» 
(  =  «created»). 

(I)  M:  «among  the  generations». 

(5)  Ps.-Jon.  +  «of  the  Sanhedrin  of  the  Encampment». 

C)  M:  «(all)  the  sons  of». 

O  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(M)  M:  «the  sons  of  the  tribe  of  Levi». 

O  We  read  «offering»  (qrbn),  not  «offer»  (qrbw)  as  M.  Kasher,  op.  cil.,  p  146, 
does. 

(lü)  It  appears  to  mean  «let  yóu  be  ordained»;  cf  29,29.33;  see  M.  Kasher,  ib  id. 

(II)  1:  +  «many». 

(,¿)  i.  e.  «I  shall  go  up  to  beseech»;  M.  «and  we  will  beseech»;  an  Aramaism, 
lst  p  pl  for  lst  sing. 

(l:t)  Omitted  from  text  by  homoioteleuton,  supplied  in  M. 

(“)  M:  «by  the  mercy  before  you,  O  Lord,  this  people  has  sinned». 

(■■*)  M:  «a  great  debt»  (=  «sin»). 

('*)  Text  in  Hebrew  without  Aramaic  translation;  Targum  added  in  I. 


507 


Ex  32,  32-33,  3 


NEOFITI  I 


32  And  now,  if  you  will,  forgive  and  remit  their  debts  and  if  not,  strike 
me  out(')  from  the  book  of  your  Law  (2)  which  you  have  written. 

33  And  the  Lord  (3)  said  to  Moses:  Whoever  has  sinned  before  me,  I  will 
strike  him  out  from  the  book  of  my  Law. 

34  And  now,  go;  lead  the  people  to  the  place  which  (^)  I  have  spoken 
to  you.  Behold,  my  ángel  will  lead  on  before  you  and  on  the  day  I 
remember  (5)  them,  I  shall  remember  their  debts  against  them. 

35  And  the  Lord  smote  (6)  the  people  because  they  made  the  calf  which 
Aaron  made(7) . 


CHAPTER  XXXIII 

1  And  the  Lord  (3)  spoke  with  Moses:  Go,  ascend  from  here,  you  and 
the  people  which  you  have  brought  up  redeemed  from  (M)  the  land 
of  Egypt,  to  the  land  which  I  swore  to  Abraham,  to  Isaac,  and  to 
Jacob,  saying:  To  your  son  I  will  give  it(9)  . 

2  And  I  will  send  an  ángel  before  you  (10)  and  1  will  drive  out  the  Ca- 
naanites,  the  Amorites,  the  Hittites,  the  Perizittes,  the  Hivites  and 
the  Jesubites; 

3  to  a  land  that  bears(n)good  fruits,  puré  as  milk  and  sweet(12)  as  honey; 
but(13)  I  will  not  make  the  Glory  of  my  Shekinah  go  up  from  among 


(')  M:  «I  pray». 

(a)-l:  «of  the  Law»;  Ps.-Jon.:  «from  the  book  of  the  just  ín  which  you  have 
written  my  ñame»;  cf  Is  4,3;  Ps  68(69), 29:  «Let  them  be  blotted  out  of  the  book  of 
the  living;  let  them  not  be  enrolled  among  the  righteous». 

O  M:  «the  Word  ot  the  Lord». 

(4)  M:  «that». 

C)  M:  «an  ángel  of  mercy  shall  go  (M  2.ü:  «shall  lead»,  «shall  accompany») 
before  you  and  in  the  day  of  my  remembrance  I  shall  remember». 

C5)  M:  «and  the  Word  of  the  Lord  destroyed». 

(7)  Text  in  Hebrew  only,  without  Aramaic  translation. 

(8)  M:  «I  brought  out  from»;  the  text  is  probably  to  be  corrected  to:  «you 
brought  out  from». 

(9)  I:  «to  your  sons  I  shall  give  it»;  M:  «to  the  descendants  of  your  sons  I  shall 
give». 

(,ü)  M:  «before  you»  (plur.;  in  text  singular). 

(ll)  I:  «to  a  land  that  produces». 

C2)  M:  «that  are  tasty». 

(13)  Lit:  «because». 


508 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  33,  4-9 


you  (l)  because  they  are  a  difficult  people  to  receive  (2)  instruc¬ 
tion  lest  I  blot  you  out  on  the  way. 

4  When  the  people  heard  this  evil  word  they  mourned  and  no  one 
put  his  ornamental  articles  on  (:)) . 

5  And  the  Lord  (*)  said  to  Moses:  Say  to  the  children  of  Israel:  You 
are  a  difficult  (J)  people  to  receive  instruction;  if  (tí)  I  should  make 
the  Glory  (7)  of  my  Shekinah  go  up  from  among  you  for  a  little 
while,  I  would  blot  you  out.  And  now,  let  everyone  put  off  his  orna¬ 
mental  articles  and  I  will  know  what  to  do  with  you(8) . 

6  And  the  children  of  Israel  stripped  (9)  their  ornamental  articles  from 
off  themselves,  on  which  the  Distinguished  Ñame  (10)  was  engraved 
from  Mount  Horeb. 

7  And  Moses  took(11)  the  tent  and  spread(12)  it  outside  the  camp,  far 
away  from  the  camp  and  he  called(13)  it  the  tent  of  meeting.  And 
everyone  who  sought  instruction  (14)  from  before  the  Lord  went  out 
to  the  tent  of  meeting  which  was  outside  the  camp. 

8  And  whenever  Moses  used  to  go  out(15)  to  the  tent,  all  the  people 
used  to  rise  up  and  stand(16),  each  at  the  door  of  his  tent  looking(17) 
after  Moses  until  he  went  into  his  tent(iy). 

9  And  when  Moses  entered  the  door  of  the  tent  the  column  of  cloud 


(l)  Or:  perhaps:  «shall  I  not  make...  from  among  you?»  Ps.-Jon.,  however, 
translates  without  seeing  a  question  in  it.  Note  that  Hebrew  Text  has:  «I  will  not  go 
up  among  you». 

(¿)  M:  «my  Word  will  not  go  up  before  you  because  you  are  a  stiff-necked  people 
to  receive». 

(3)  I:  «(they  put  on  articles)  of  ornament». 

(4)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

C)  M:  «stiff-necked». 

O  M:  «behold  (if)». 

(7)  M:  «I  should  take  the  Glory». 

C)  M:  «your  articles  of  ornament(s)  from  ofT  you  and  I  will  know  what». 

(9)  M  l.°:  «and  they  emptied»;  M  2.°:  «and  they  were  emptied». 

(Iü)  The  Tetragrammaton:  Yahweh. 

(")  M:  «would  take»  or  «will  take». 

O2)  M:  «and  would  spread»  or  «will  spread». 

(I3)  I:  «and  would  cali  it»  or  «will  cali  it». 

C4)  M:  «and  it  was  for  him  a  tent  of  meeting  and  it  carne  to  pass  that  all  who 
sought  instruction». 

(,s)  M:  «would  go  out»  (yippwq). 

(IH)  M:  «and  it  carne  to  pass  that  when  Moses  went  out  to  the  tent  all  the  people 
aróse  and  stood». 

(i7)  M:  «and  they  used  to  look». 

(“*)  M:  «till  his  entry  into  his  tent». 


509 


Ex  33,  10-15 


NEOFITI  I 


descended  (])  and  stood  (2)  at  the  door  of  the  tent  and  spoke  with 
Moses. 

10  And  all  the  people  saw  the  column  of  cloud  that  stood  (3)  at  the  door 
of  the  tent;  and  all  the  people  used  to  stand  (4)  and  pray  (5),  each 
at  the  door  of  his  tent. 

11  And  the  Lord  (tí)  spoke  with  Moses,  speech  to  speech  (7),  as  one 
speaks  to  his  companion.  And  he  returned  to  the  camp,  but  his  mi- 
nister,  Joshua,  the  son  of  Nun,  a  youth,  did  not  move  from  within  (8) 
the  camp  (9) . 

12  And  Moses  said  before  the  Lord:  See  that  you  say  to  me:  Bring  up 
this  people,  and  you  (10)  have  not  made  known  to  me  whom  you  will 
send  with  me;  and  (yet)  you  have  said:  See  that  I  have  constituted 
you  by  the  ñame  of  master  and  you  have  also(n)  found  grace  and 
favour  before  me. 

13  And  now,  if,  I  pray,  I  have  found  (12)  grace  and  favour  before  you, 
make  known,  I  pray,  your  ways  to  me  and  I  shall  fear  before(13)  you 
because  I  have  found  grace  and  favour  in  your  sight;  and  see(14) 
that  this  great  nation  is  your  people. 

14  And  he  said:  The  Glory(15)  of  my  Shekinah  will  accompany  amongst 
you  and  will  prepare  (1G)  a  resting  place  for  you. 

15  And  he  said  before  him:  If  the  Glory  (17)  of  your  Shekinah  is  not 
amongst  us  do  not  make  us  go  up  from  here. 


(')  M:  «and  it  carne  to  pass  that  when  Moses  entered  the  tent  there  descended» 
(i//1  «they  lowered»?) 

(á)  M:  «and  it  stood»  (wq'm\  text:  wqyym). 

(3)  M:  «stand i ng»  (q'm). 

(4)  «and  they  aróse»  (qmw). 

O  M:  «and  they  bowed  down». 

0’)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

f)  Or:  «orally»;  lit:  «speech  against  (opposite  to)  speech»;  MT:  «face  to  face». 
(8)  M:  «a  minor,  he  did  not  sepárate  from  within  the». 

C)  «tent»  must  be  read  with  M  (=  MT);  M:  «an  adolescent  did  not  sepárate 
from  within  the  tent  of  the  house  of  instruction». 

(">)  M:  «in  your  Word». 

(M)  M:  «you  said  in  your  Word:  1  know  you  by  a  good  ñame,  and  also». 

(l2)  M:  «and  now,  if,  I  beseech,  I  have  found». 

C3)  i.  e.  «I  shall  show  you  reverence». 

(I4)  M:  «(your)  good  (ways)  and  may  I  know  you  to  ñnd  favour  and  mercy 
before  you,  and  see». 

(,5)  I:  «behold  (the  Glory)». 

(,ti)  M:  «the  face  of  my  (or:  his)  good-pleasure  will  lead  you  and  give  you  rest». 
C7)  M:  «(he  said)  to  him:  «lf  the  Glory...  not». 


510 


N  EOFITI  I 


Ex  33,  16-22 


16  And  in  what  will  it  be  known,  now('),  that  I  have  found  grace  and 
favour  before  you,  I  and  your  people,  if  not  by  the  Glory  of  your 
Shekinah  accompanying  (2)  with  us,  and  signs  and  wonders  shall  be 
performed  with  us,  I  and  your  people,  a  nation  (distinct)  (3)  from  all 
peoples  that  are  upon  (*)  the  face  of  the  earth. 

17  And  the  Lord  said  to  Moses:  This  word  also  (5)  which  you  speak  (tí) 
I  shall  do  because  you  have  found  grace  and  favour  in  my  sight  and 
I  have  established  you  by  the  ñame  of  master  ('). 

18  And  he  said:  Show  me,  I  pray,  your  Glory  (8) . 

19  And  he  said:  Behold,  I  make  the  entire  measure  of  my  goodness  (9) 
pass  before  you  and  I  will  have  pity  on  whomsoever  (l0)  is  worthy 
of  pity  and  I  will  have  mercy  on  whomsoever  (l0)  is  worthy  (ll)  of 
mercy. 

20  -And  he  said:  You  will  not  be  able  to  see  my  face  because  it  is  not 
possible  that  a  son  of  man  see  my  face  and  live(12). 

21  And  the  Lord(13)  said:  Behold  (there  is)  a  place  set  aside  beside  me, 
and  you  shall  stand  in  readiness  upon  the  rock. 

22  And  it  shall  come  to  pass  that  when  the  Glory  of  my  Shekinah  passes 
by  I  shall  place  you  in  a  cleft  of  the  rock.  And  I  shall  spread  my 
palm  (14)  over  you  until  the  troops  of  angels,  which  you  will  see, 
pass  by(J5). 


(')  M:  «now»  ( kdw;  texi:  kdwn). 

(2)  M:  «in  which  speaks  the  Glory». 

(3)  Another  rendering:  «and  there  shall  be  performed  with  us  with  me  and 
your  people  signs  and  wonders,  above  all  the  people  that  are  upon  the  face  of  the 
earth». 

(*)  M:  «(with  us)  and  we  will  remain  hidden,  I  and  your  people,  from  every 
people  there  is  upon». 

(•’)  M:  «the  Word  of  the  Lord  to  Moses:  Also». 

(b)  Participle  pael  with  termination  of  finite  verb;  cf  Dalman,  Grammalik ,  §  64,5. 

(7)  M:  «before  him  and  I  have  made  you  known  (cf  «1  know  you»,  v  12)  by  a 
good  ñame». 

(*)  M:  «Moses  (said)  before  the  Lord:  Show  me,  1  pray,  the  splendour  of  your 
Glory». 

O  M:  «(behold)  1  shall  make  all  the  troops  of  angels  that  minister  before  me 
pass  by  my  (his?)  face». 

(lü)  I:  «on  what». 

(")  M:  «to  him  (who  is  fitting)  to  have  mercy  shown  to  him». 

(I2)  M:  «a  son  of  man  (=  «a  human  being»)  does  not  see  me  and  live»  | ht 
«(be)  alive»]. 

( з)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(и)  M:  «and  I  shall  cover  you  with  the  palm  of  my  hand». 

(I5)  M:  «(until)  we  (=  «I»  ?)  pass,  [lit:  «(until)  the  time  we  pass»]. 


511 


Ex  33,  23-34,  6 


NEOFITI  I 


23  And  I  will  make  the  troops  of  angels  pass  by  who  stand  and  minister 
before  me  and  you  will  see  the  Word  of  the  Glory  ([)  of  my  She- 
kinah  but  it  is  not  possible  that  you  see(2)  the  face  of  the  Glory  of 
my  Shekinah. 


CHAPTER  XXXIV 

1  And  the  Lord  said  to  Moses:  Cut(3)  two  tables  of  stones  like  the 
first  ones  and  I  shall  write  (l)  upon  the  tables  the  words  (’)  that  were 
upon  the  first  tables  which  you  broke. 

2  And  you  shall  be(6)  prepared  (7)  for  the  morning  and  in  the  morning 
you  shall  come  up  to  Mount  Sinai  and  you  shall  stand  in  readiness 
there  beside  me  on  top  of  the  mountain  (8) . 

3  And  no  one  shall  go  up  with  you;  neither  shall  any  one  be  seen  in 
all  the  mountain,  ñor  shall  sheep  ñor  oxen  (9)  graze  opposite  that 
mountain. 

4  And  (Moses)  cut  two  tables  of  stones  like  the  first  ones  and  Moses 
rose  early  in  the  morning  and  went  up  to  Mount  Sinai  as  (the  Lord)(10) 
had  commanded  him,  and  he  took  two  tables  of  stones  in  his  hand. 

5  And  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord(N)  was  revealed  in  the 
cloud  and  it  stood  beside  him(12)  there  and  he  prayed  there  in  the 
Ñame  of  the  Word  of  the  Lord. 

6  And  when  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord(13)  passed,  Moses 
prayed  and  said:  O  Lord,  O  Lord,  gracious  and  merciful(14)  God, 
patient,  far-removed  from  anger  and  nigh  of  mercy  and  bounteous 
to  do  grace  and  truth. 


(')  M:  «and  I  make  you  see  the  Word  («Dibburah»)  of  (my)  Glory». 

O  M:  «(it  is  not  possible)  for  you  to  see». 

(')  M:  «the  Word  of  the  Lord  to  Moses:  Cut». 

(*)  M:  «like  the  first  ones  and  you  shall  write». 

(5)  =  «the  commandments.» 

C)  M:  «and  be». 

(  )  I:  «prepared»  (zmyn\  text:  mzmn). 

C)  M:  «and  you  will  be  carried  there  beside  me  upon  the  top  of  the  mountain». 

(9)  M:  «sheep  ñor  oxen»  (plur;  sing  in  text). 

(10)  Omitted  in  text;  added  in  I;  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(“)  M:  «and  the  Word  of  the  Lord  was  revealed». 

(,2)  M:  «with  him». 

(13)  M:  -j-  «before  him». 

(M)  M:  «merciful  and  gracious». 


512 


N  E  O  F  I  T  I  1 


Ex  34,  7-12 


7  keeping  grace  and  goodness  unto  thousands  of  gencrations,  forgiving 
and  pardoning  debts  (])  and  passing  by  rebeliions  and  procuring 
forgiveness  for  sins.  but  by  no  means  leaving  (sins)  go  unpunished  (2); 
on  ihe  day  of  the  great  judgement  he  will  remember  the  sins  of  the 
wicked  fathers  on  the  sons  and  on  the  sons  of  rebellious  sons,  unto 
the  third  generation  and  unto  the  fourth  generation. 

8  And  Moses  made  haste  (a)  and  bowed  down  to  (;)  the  ground  and 
praised  and  glorified. 

9  And  he  said:  íf,  now  (5),  I  have  found  grace  and  favour  before  you, 
O  Lord  (ü),  let  your  Glory,  O  Lord,  lead  on  amongst  us,  although 
they  are  a  diffícult  (7)  people  lo  receive  instruction,  and  forgive  and 
remit  our  debts  (H)  and  our  sins  and  take  us  as  your  possession. 

10  And  he  said:  Behold  I  make  a  covenant;  opposite  (9)  your  entire 
people  I  will  do  signs  and  wonders  which  have  nót  been  wrought  in 
any  land  ñor  in  any  nation  and  all  the  people  among  whom  you 
dwell  shall  see(10)  the  works  of  the  Lord;  awesome(n)  are  (the  things) 
which  I  shall  do  with  you. 

11  Pay  attention  to  what  I  shall  command  you(12)  this  day;  behold  I 
drive  out  before  you  the  Amorite,  and  the  Canaanite  and  the  Hittite, 
and  the  Perizzite  and  the  Jebusite(13). 

12  Pay  attention  lest  you  make  a  covenant  (14)  with  the  inhabitants  of 
the  land  within  which  you  go(13)  and  they  shall  not  become('6)  a 
stumbling-block  among  you; 


(')  M:  «offences  and  debts»;  cí  Nm  14,18. 

(■)  M:  «The  Lord  (does  not  leave  unpunished)  the  guilty;  on  the  day». 

(B)  M:  «he  hurried». 

(■')  M:  «upon  the  (ground)». 

O  M:  «I  pray». 

O  M:  «let,  now,  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord  pass». 

(')  M:  «stiff-necked». 

(H)  In  the  sense  of  «sins»  as  in  the  «Our  Father»  in  Mt.  («Forgive  us  our  debts»); 
it  is  the  usual  word  in  N,  generally  rendered  «sins»  in  this  translation.  M:  «their  debts». 
(9)  M:  «before». 

(M))  M:  «they  shall  see». 

(“)  M:  «mighty». 

('“)  M:  «(I  command)  you». 

(I3)  M:  «(from)  before  you  the  Amontes,  the  Canaanites,  the  Hittites,  the  Periz- 
zites,  and  the  Jebusites». 

(M)  M:  «take  care  for  yoursclvcs  lcst  you  make  a  covenant». 

(I¿>)  I:  «you  enter»  (’llvn). 

(Ití)  M:  «may  be». 


38.  ÉXODO 


513 


Ex  34,  13-20 


N  EO  F I T  I  I 


13  but  you  shall  destroy  their  objects  of  divination  (J)  and  you  shall 
break  their  pillars  and  you  shall  cut  their  Asherim  (2), 

14  because  you  shall  not  bow  down  to  another  god  because  the  Lord  (3), 
whose  ñame  is  «Jealous»,  is  a  jealous  God  and  surely  takes  revenge  (4) 
in  (his)  jealousy— 

15  lest  (5)  you  make  a  covenant  with  the  inhabitants  of  the  land  and  they 
go  astray  (6)  after  their  idols  and  sacrifice  to  their  idols  and  cali  you 
and  you  eat  from  their  sacrifices, 

16  and  take  (wives)  from  their  daughters  for  your  sons  and  their  daugh- 
ters  go  astray  (7)  after  their  idols  and  they  lead  your  sons  astray  (8) 
after  their  idols. 

1 7  My  people,  children  of  Israel,  you  shall  not  make  yourselves  deities  (9) , 
idols  of  cast  metal  (10). 

18  The  feast  of  unleavened  bread  you  shall  observe.  Seven  days  you 
shall  eat  unleavened  bread  as  I  have  commanded  you,  in  the  time  of 
the  month  of  Abiba  (because  in  the  month  of  Abiba)  (n)  you  carne 
out  redeemed  from  Egypt. 

19  All  that  opens — the  First  fruits  of  —  the  womb  (12)  are  for  my  Ñame, 
and  all  your  male  cattle  (13)  that  open  the  womb  (14)  of  cow  or  of 
sheep(15). 

20  Those  which  open  the  womb(16)  of  a  donkey  you  shall  redeem  with 
a  lamb  and  if  you  do  not  redeem  it  you  shall  slay  it(17);  and  all  the 


(')  M:  «you  shall  knock  down  their  altars  and». 

(2)  Sacred  pillars  of  Canaanite  worship.  M:  «you  shall  destroy  their  idols». 

(3)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(4)  I:  «(lest)  he  take  revenge»  ( mpr texi :  mtpr *). 

(’)  Lit:  «you  shall  not  make»;  M:  «lest». 

(b)  M:  «with  (?  lit:  «to»,  «for»)  the  inhabitants  of  the  land  and  you  go  astray 
after». 

(:)  M:  «and  they  shall  be  led  astray». 

(H)  M:  «and  they  shall  cause  to  go  astray». 

(9)  M:  «my  people  (you  shall  not  make)  idols». 

(,ü)  M:  «molten»  (mtkwwh). 

(")  Omitted  in  text  by  homoioteleuton. 

(*2)  i.  e.  «all  the  first-born»;  «the  first  fruits  of»  possibly  a  misplaced  (cf  13,12) 
gloss;  M:  «the  first  that  open  the  womb». 

(13)  M:  «you  shall  set  aside  (all  the  males)». 

(14)  i.  e.  the  First-born;  M;  «the  first  that  opens  the  womb». 

(,5)  Lit :  «lamb». 

(,6)  M:  «and  (all)  the  first(-born)  that  open  the  womb». 

(17)  M:  «you  shall  kill  it»  (suffixed  pronoun). 


514 


NEOFITI  I 


Ex  34,  21-27 


first-born  of  your  sons  you  shall  redeem  and  they  shall  not  be  seen 
before  me  void  (')  of  every  precept. 

21  Six  days  you  shall  work  and  on  the  seventh  day  you  shall  rest  and 
on  the  feast  of  ingathering  (2)  and  on  the  feast  of  harvesting  you 
shall  rest. 

22  And  you  shall  perform  the  feast  of  weeks,  that  is  ( asarta  (3),  the  first 
fruits  of  the  wheat  harvest)/1),  and  the  feast  of  ingathering  (5)  at  the 
end  (6)  of  the  year. 

23  Three  times  in  the  year  all  your  males  shall  be  seen  before  the  Lord 
of  all  ages,  the  Lord,  the  God  of  Israel  (7). 

24  For  I  shall  blot  out  the  nations  (8)  before  you  and  I  will  enlarge  your 
borders  and  no  one,  prince  or  ruler,  shall  covet  (9)  your  land  when 
you  go  up  to  be  seen  before  the  Lord  your  God  three  times  in  the 
year(10). 

25  You  shall  not  offer  the  blood  of  my  holy  sacrifices  with  leaven,  ñor 
shall  the  sacrifice  of  the  feast  of  Passover(n)  remain  overnight  until 
the  morning. 

26  The  beginning  of  the  first  fruits  of  your  land  you  shall  bring  to  the 
sanctuary  of  the  Lord  your  God. 

My  people,  children  of  Israel,  you  shall  not  boil  and  you  shall  not 
eat  flesh  with  milk,  mixed  together(12),  lest  my  anger  be  kindled 
against  you  and  we  boil(13)  your  bundled  wheat;  the  wheat  and  the 
straw  mixed  together. 

27  And  the  Lord(14)  said  to  Moses:  Write  these  words  because  according 

(')  M:  «my  people,  children  of  Israel,  you  are  not  permitted  to  be  seen  empty 
before  the  Lord,  your  God». 

(‘)  M:  «at  the  ploughing  and  at  the  harvesting  you  shall  rest». 

( ')  i.  e.  a  festive  gathering  for  the  conclusión  of  a  festive  season,  or  a  concluding 
feast  of  the  Passover  eyele,  i.  e.  the  feast  of  Weeks,  or  Pentecost;  cf  Josephus,  AJ , 
3,10,6,  §  252;  I:  omits  «that  is  'asarta». 

(4)  M:  «of  the  harvests  of». 

(5)  M  l.°:  «of  the  gathering»;  M  2.°:  «when  gathering  your  produce  from  the 
earth». 

O1)  Lit:  «at  the  going  out  of». 

(7)  M:  «my  people,  children  of  Israel,  three  times  in  every  year  all  you  males 
shall  be  seen  seeking  instruction  before  the  Lord,  their  (?)  God». 

(8)  M:  «I  shall  cast  out  nations». 

(:‘)  M:  «and  no  one  shall  covet». 

(,0)  M:  «each  year». 

(“)  M:  «(and  you  shall  not  keep)  part  of  the  flesh  which  you  sacrifice  on  the 
night  of  the  feast  of  Passover  from  night  until  morning». 

C2)  M:  «you  can  neither  boil  ñor  eat  flesh  and  milk  mixed  together». 

C3)  i.  e.  Ist  person  pl  for  lst  sing  (  =  I  boil);  cf  Ex  23,19. 

ÍM)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 


515 


Ex  34,  28-35 


N  EOFITI  1 


to  the  decree  of  these  words  have  I  made  a  covenant  with  you  (*) 
and  with  Israel. 

28  And  he  was  there  (2)  seeking  instruction  from  before  the  Lord  forty 
days  and  forty  nights;  he  neither  ate  bread  (3)  ñor  drank  water;  and 
he  wrote  upon  the  tables  the  words  of  the  covenant,  the  ten  words  (  ’). 

29  And  it  carne  to  pass  that  when  Moses  carne  down  from  (5)  Mount 
Sinai,  and  the  two  tables  of  the  testimony  in  the  hands  of  Moses  as 
he  carne  down  from  the  mountain,  Moses  did  not  know  that  the 
splendour  of  the  glory  of  his  face  (ü)  shone  because  of  his  having 
spoken  with  him. 

30  And  Aaron  and  all  the  children  of  Israel  saw  Moses,  and  behold,  the 
splendour  of  the  glory  of  Moses’  face  (7)  shone  and  they  were  afraid 
to  draw  near(B)  unto  him. 

31  And  Moses  called  to  them  and  Aaron  and  all  the  leaders  in  the  con¬ 
gregaron  (9)  returned  unto  him  and  Moses  spoke  with  them. 

32  And  after  this  all  the  children  of  Israel  drew  near  and  (Moses)  com- 
manded  them  all  that  the  Lord  had  commanded  them(lü)  on  Mount(n) 
Sinai. 

33  And  when  Moses  had  finished  speaking  with  them  he  put  a  veil  upon 
his  face. 

34  And  when  Moses  used  to  go  in  before  (J2)  the  Lord  to  speak  with 
him  he  used  to  remove  his  veil  (until)  (13)  he  carne  out  (14);  and  he  used 
to  come  out  and  speak  with  the  children  of  Israel  what  he  had  been 
commanded. 

35  And  the  children  of  Israel  saw  the  countenance  of  Moses,  that  the 
splendour  of  the  glory  of  the  face  of  Moses  shone(15);  and  Moses  used 
to  put  the(lü)  veil  over  his  face  again  until  he  went  in  to  speak 
with  him. 

(')  M:  «with  you»  (pl;  sing  in  text). 

(-)  M:  «(there)  before». 

(3)  M:  «food». 

(])  i.  e.  commandments. 

(’)  M:  «at  the  time  he  carne  down  from». 

(*)  M:  «(he  did  not  know  that)  they  praised  the  glory  of  his  face». 

0)  M:  «that  they  praised  the  glory  of  his  face». 

C)  M:  «(of  his  face)  and  they  were  afraid  to  draw  near». 

(9)  M:  «of  the  people  of  the  congregation». 

(10)  M:  «to  them». 

(")  M:  «the  Word  of  the  Lord  had  spoken  with  him  on  the  mountain». 

(I2)  M:  «and  when  Moses  went  in  before». 

C3)  We  correct  the  text  which  says:  «of  his  coming  out». 

(M)  M:  «until  he  carne  out;  and  he  carne  out  and  spoke». 

(15)  M:  «they  praised  the  splendour  on  (of  ?)  the  face  of». 

(,fa)  M:  «and  Moses  replaced  (* hzar, ;  text:  mhzr)  the». 


516 


N  E  O  F  I  T  I  I 


Ex  35,  1-11 


CHAPTER  XXXV 

1  And  Moses  gathered  all  the  congregaron  (‘)  of  the  children  of  Israel 
and  said  to  them:  Those  are  the  words  which  the  Lord  (2)  commanded 
to  do. 

2  Six  days  you  shall  do  (3)  work;  the  seventh  shall  be  for  you  holy, 
a  sabbath  of  rest  before  the  Lord;  everyone  that  shall  do  work  on  it 
shall  be  put  to  death. 

3  You  shall  not  light  a  fire  in  all  your  dwellings  on  the  sabbath  day. 

4  And  Moses  said  to  all  the  congregation  of  the  children  of  Israel 
saying:  This  is  the  thing  that  the  Lord  (2)  has  commanded  saying: 

5  Receivef1)  from  among  you  an  offering  of  separation  for  the  Ña¬ 
me  (3)  of  the  Lord;  every  one  whose  heart  shall  prompt  him  shall 
bring  the  Lord's  offering  of  separation:  gold,  silver  and  bronze, 

6  blue  and  purple,  and  precious  crimson  material  and  byssus  and 
goats1  hair, 

7  reddened  (")  rams’  skins,  sasgona  (7)  skins  and  acacia  wood, 

8  and  oil  (8)  for  the  illumination  and  spices(9)  for  the  anointing  oil(lü) 
and  for  the  fragrant  incense, 

9  and  precious  stones,  and  stones  for  setting(n)  to  inserí  them  in  the 
ephod  and  in  the  breastpiece. 

10  And  let  every  one  wise  of  heart (l2)  who  is  among  you  come(,:l)  and 
let  them  make  all  that  the  Lord  (2)  has  commanded: 

1 1  the  tabernacle  and  its  screen(14)  and  the  coveriñgs  and  its  hooks  and 
its  planks  and  its  bars  and  its  pillars  and  its  sockets. 


(')  M:  «the  people  of  the  congregation». 

(2)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(3)  M:  «there  shall  be  done».  This  variant  is  erroneosly  given  as  a  variant  to 
«that  shall  do  work». 

(*)  M:  «take». 

(5)  M:  «before». 

(*)  i.  e.  «tanned». 

(7)  cf  25,5. 

(M)  I:  «an  oil». 

O  I:  «perfumes». 

("’)  M:  «spices,  the  anointing  oil». 

(M)  M:  «by  which  to  set  the  ephod  and  the  breastpiece». 

C2)  The  heart  seat  of  understanding;  cf  31,  6. 

(,a)  M:  «enter». 

(")  M:  «its  tent». 


517 


Ex  35,  12-23 


NEOFITI  I 


12  the  ark  and  its  poles  and  the  mercy  seat  and  the  veil  of  the  screen, 

13  the  table  and  its  poles  and  all  its  utensils  and  the  arrangement  of 
the  bread  of  the  Presence; 

14  and  the  lampstand  of  the  illumination  (its  utensils,  its  lamps  and 
the  oil  for  the  light; 

15  the  altar  of  incense  and  its  poles  and  the  oil  of  anointing,  and  the 
incense  of  perfumes  and  the  screen  of  the  door  for  the  door  of  the 
tabernacle)  ('); 

16  and  the  altar  of  holocaust  and  the  grating  of  bronze  thereof  and  its 
poles  and  all  its  utensils  and  the  basin  and  the  base  thereof, 

17  and  the  curtains  of  the  court,  its  pillars  and  its  bases  (2)  and  the 
screen  of  the  door  of  the  court, 

18  the  pegs  of  the  tabernacle  and  the  pegs  of  the  court  and  their  cords  (3) , 

19  and  the  garments  of  ministry,  for  ministering  within  the  (l)  sanc- 
tuary:  the  garments  of  holiness  for  Aaron  the  priest  and  the  garments 
of  his  sons  for  the  ministry  (5). 

20  And  all  (tí)  the  congregation  of  the  children  of  Israel  went  out  from 
before  Moses. 

21  And  every  man  whose  heart  prompted  him,  and  every  one  whose 
spirit  prompted  him  (7),  brought  the  Lord’s  offering  of  separation  (B) 
for  the  making  of  the  tent  of  meeting,  and  for  all  the  worship  and 
for  the  garments  of  holiness  (9) . 

22  And  the  men  carne,  beside(10)  the  women;  every  one  whose  heart 
prompted  him  brought  necklaces  (ll)  and  rings  and  signet-rings  and 
emeralds(12)  and  all  objects  of  gold;  and  likewise  every  man  who 
waved  his  wave-offerings  of  gold  to  the  Ñame  of  the  Lord. 

23  And  every  man  with  whom  was  found  blue  or  purple  or  precious 
crimson  material  or  twined  byssus,  or  goats’  hair  or  reddened(13) 
rams’  skins  or  sasgona  skins  brought  them. 

(')  Missing  in  the  text;  added  in  the  margins. 

(2)  M:  «its  poles»  (this  variant  is  probably  misplaced). 

(3)  M:  «its  bolts». 

C)  I:  «in  the  (sanctuary)». 

(’)  M:  +  «before  him  in  the  high  priesthood». 

C)  M:  «the  people». 

(7)  M:  «was  great». 

C)  M-  «whose  spirit  will  prompt  them,  shall  bring  the  (text:  «of»,  prob.  by 
error)  offering  of  separation». 

O  M:  «and  for  the  garments  of  the  sanctuary». 

(Iü)  M:  «with  the  women». 

(")  M:  «chains»  (sryyn  =  syryn  =  O). 

C2)  M:  «brooches»  (carried  on  their  persons  by  the  women). 

O3)  i.  e.  tanned. 


518 


NEOFIT1  I 


Ex  35,  24-33 


24  Everyone  who  had  set  aside  an  offering  of  separation  of  silver  or 
bronze  brought  the  Lord’s  offering  of  separation  and  everyone  with 
whom  was  found  acacia  wood  for  any  use  in  the  work(')  ,  brought 
them. 

25  And  every  woman,  skilful  (2)  of  hand  (3) ,  spun  the  blue  and  purple 
and  the  precious  crimson  material  and  the  byssus. 

26  And  all  the  women,  whose  hearts  prompted  (4)  them,  with  skilfulness 
spun  the  goat’s  hair. 

27  And  the  lords  brought  precious  stones  and  stones  for  setting,  for 
the  ephod  and  for  the  breastpiece  (5); 

28  and  the  perfumes  and  the  oil  for  the  illumination  and  for  the  oil 
of  anointing  and  for  the  fragrant  incense  (6) . 

29  Every  man  and  woman  whose  heart  prompted  (7)  them  to  bring 
(anything)  for  all  the  work  which  the  Lord  (8)  by  Moses  had  com- 
manded  to  do,  brought  it  — the  children  of  Israel  as  a  free-will 
offering  (9)  to  the  Ñame  of  the  Lord. 

30  And  Moses  said  to  the  children  of  Israel:  See,  the  Lord  has  desig- 
nated  by  the  ñame  of  teacher(10)  Bezalel,  the  son  of  Ur,  the  son  of 
Hur,  from  the  tribe  of  the  sons  of  Judah. 

31  And  a  spirit  of  holiness(11)  from  before  the  Lord  has  filled  (him) 
with  wisdom  and  with  understanding  and  with  knowledge  and  with 
all  work(manship), 

32  to  instruct  artsmen  (12)  to  work  in  the  art  (13)  of  gold  and  in  the  art 
of  silver  and  in  the  art  of  bronze  (14), 

33  and  in  the  art  of  (cutting)  precious  stones  for  setting(ls),  and  in  wood- 
carving,  to  work  in  every  work  artistically. 


(')  M:  «work  of  Service». 

C2)  Lií :  «wise  of  heart  by  her  hand». 

(:i)  M:  «wisdom  (of  heart)  by  hcr  hand»;  cf  35,35. 

(*)  M  l.°:  «(whose  heart)  was  big,  (spun)»;  M  2.°:  «upon  them». 

0)  M:  «for  setting,  to  set  the  ephod  and  breastpiece  by  them». 

(ü)  Lit:  «incense  of  the  spices»;  same  (in  diíTerent  writing)  in  i. 

(  )  M:  «whose  heart  was  big,  to». 

O  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(9)  M:  «a  free-will  offering»  (nsybh;  text:  ndbh). 

(,0)  or:  greatness  (rbw);  M:  «look:  behold  the  Word  of  the  Lord  has  anointed  and 
called  Bezalel  by  a  good  ñame». 

(u)  M:  «of  wisdom». 

(I2)  Or:  «to  teach  art  (to  work)».  The  text  appears  to  be  erroneous;  cf  MT  and  3 1 ,4. 
(,:<)  M:  «the  art  of  gold  and  silver  and  the  art  of  bronze». 

(“)  I:  «of  silver  and  of  bronze». 

C3)  M:  «and  the  cutting  of  precious  stones  for  setting  them». 


519 


Ex  35,  34-36,  5 


N  EOFÍTI  I 


34  And  he  also  gave  ín  his  heart  that  he  may  teach  he  and  Oholiab, 
son  of  Ahisamach,  from  the  tribe  of  the  children  of  Dan. 

35  He  filled  (them)  (,)  with  skill  (2)  in  their  hearts  lo  do  every  work  (3), 
of  the  wood-carver  and  artist,  and  of  the  embroiderer,  in  blue  and 
purple  and  precious  crimson  material  and  byssus  and  of  the  weavers, 
who  do  every  work  and  teach  crafts. 


CHAPTER  XXXVI 

1  And  Bezalel  and  Oholiab,  and  every  man  skilful  (4)  in  his  heart, 
in  whom  the  Lord  has  put  skill  (5)  and  understanding  to  know  and 
to  do  all  (tí)  the  work  of  the  (Service)  (7)  of  the  sanctuary,  they  worked 
according  to  all  the  Lord  (H)  has  commanded. 

2  And  Moses  called  Bezalel  and  Oholiab  and  all  who  were  wise  (9)  of 
heart,  in  whose  heart  the  Lord  had  put  skill,  everyone  whose  heart 
prompted  him  to  approach  the  work  to  do  it(lü). 

3  And  they  took  from  before  Moses  every  offering  which  the  children 
of  Israel  had  set  aside(n)  for  doing  the  work  of  the  Service  of  the 
sanctuary;  and  they  brought  free-will  offerings  unto  him  again  every 
morningO2). 

4  And  all  the  skilful  men(13),  who  were  doing  all  the  work(14)  of  the 
sanctuary,  carne,  each  from  the  work  which  they  were  doing. 

5  And  they  said(,fi)  to  Moses,  saying:  The.people  bring  more  than  the 
Service  requires,  for  doing  the  work  which  the  Lord  (8)  had  com¬ 
manded  to  do. 


(')  Text;  «with  them»,  reading  'tm  as  * ittam . 

C)  Lit:  «wisdom»;  M:  «wisdom  (=  skill)  of  heart». 

C)  I:  «(to  work)  in  all  the  works»  (=  «all  kinds  of  work»). 

(4)  Lit:  «wise  in  his  heart»;  1:  «wise  of  heart». 

(’)  M:  «wise  of  heart  in  which  the  Word  of  the  Lord  has  put  wisdom». 

O  I:  «(to  know  to  work)  in  all». 

F)  In  the  text:  «of  the  workers». 

D  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

O  i.  e.  «skilful». 

(,l1)  M:  «and  unto  every  skilful  man  (lit:  «wise  of  heart»)  in  whose  heart  the  Word 
of  the  Lord  had  put  skill  (lit:  «wisdom»),  everyone  whose  heart  was  big  to  approach 
the  work  to  do  it». 

(")  M:  «had  brought». 

(12)  M:  «and  they  brought  it  again  as  free-will  offerings  every». 

(13)  M:  «those  (who)». 

(14)  M:  +  «of  the  Service». 

(15)  Lit:  «they  say». 


520 


NEOF1T1  I 


Ex  36,  6-17 


6  And  Moses  gave  command  and  they  made  a  public  crier  pass(‘) 
through  the  camp  saying:  Neither  man  ñor  woman  shall  do  any  more 
work  for  the  sanctuary  offering.  And  the  people  refrained  (2)  from 
bringing. 

7  And  the  work  (3)  was  sufficient  for  all  the  work  to  be  done;  and 
(after)  they  had  made  (it),  there  remained  over. 

8  And  all  the  skilful  of  heart  among  the  doers  of  the  work  made  the 
tabernacle  (with)  ten  curtains;  of  twined  byssus,  blue  and  purple, 
and  precious  crimson  material;  with  figures  (l),  a  work  of  art,  they 
made  them. 

9  The  length  of  each  curtain:  twenty-eight  cubits,  according  to  the 
ordinary  cubit  (3),  and  the  breadth:  four  cubits  for  each  curtain  (ü); 
all  the  curtains  had  the  same  measure. 

10  And  he  joined  five  curtains  one  against  the  other  and  he  joined  (the 
other)  five  curtains  one  against  the  other. 

1 1  And  he  made  loops  of  blue  on  the  side  of  the  outmost  curtain  at 
the  place  of  the  joining  and  he  did  likewise  on  the  side  of  the  outmost 
curtain  at  the  place  of  the  second  joining. 

12  He  made  fifty  loops  on  the  first  curtain  and  he  made  fifty  loops  on 
the  side  of  the  curtain  that  is  in  the  place  of  the  second  joining;  the 
loops  were  directed  (7)  one  against  the  other. 

13  And  he  made  fifty  hooks  of  gold  and  joined  one  curtain  against  the 
other  by  the  hooks.  And  the  tabernacle  was  one  whole. 

14  And  he  made  curtains  of  goats’  hair  as  coverings  to  spread  over  the 
tabernacle;  eleven  (H)  curtains  he  made  them. 

15  The  length  of  each  curtain  was  thirty  cubits  according  to  the  ordinary 
cubit,  and  the  breadth  was  four  cubits  for  each  curtain;  all  the  eleven 
curtains  had  the  same  measure. 

16  And  he  joined  five  curtains  by  themselves  (and  six  curtains  by  them- 
selves)  O. 

17  And  he  made  fifty  loops  on  the  sides  of  the  outmost  curtain  at  the 


(*)  M:  «they  sent»  (lit:  «they  made  go  out»). 

C2)  M*  «completed»  i.  e.  «ended,  stopped,  bringing». 

(')  i.  e.  the  material. 

(*)  Or:  «embroidered». 

C)  «According  to  ordinary  cubit»  not  in  1  or  MT;  for  meaning  see  to  26,2. 

('■)  M:  «cubits,  according  to  ordinary  cubit,  of  each  curtain». 

(:)  M:  «the  loops  appearing». 

O  The  text :  «twenty -one»;  but,  it  appears,  erroneously. 

(9)  Missing  in  text;  added  in  margin;  M:  «he  joined  five  curtains  by  themselves, 
corresponding  to  the  five  books  of  the  Law,  and  six  curtains  by  themselves  corres- 
ponding  to  the  six  orders  of  the  Mishnah»;  cf  Ps.-Jon  and  vol  I  of  Neoflti  I.  p  70*. 


521 


Ex  36,  18-32 


N  EOFITI  I 


place  of  joining  and  he  made  fifty  loops  on  the  side  of  the  curtain  at 
the  place  of  the  second  joining. 

18  And  he  made  fifty  hooks  of  bronze  to  join  the  tent  together  that  it 
might  be  one  whole. 

19  And  he  made  for  the  tent  a  covering  of  reddened  (’)  rams’  skins  and 
a  covering  of  sasgona  skins,  above  it. 

20  And  he  made  upright  planks  of  acacia  wood  for  the  tabernacle  (2) . 

21  The  length  of  the  planks  was  ten  cubits  and  the  breadth  of  each  plank 
was  a  cubit  and  a  half. 

22  Each  plank  had  two  tenons  for  fitting  one  against  the  other,  thus 
he  did  for  all  the  planks  of  the  tabernacle. 

23  And  he  made  the  planks  for  the  tabernacle:  twenty  planks  for  the 
south  side,  southwards. 

24  And  forty  sockets  of  silver  he  made  under  the  twenty  planks,  two 
sockets  under  each  plank,  for  its  two  (tenons)  (3)  and  two  sockets 
under  each  plank,  for  its  two  (tenons)  (3). 

25  And  for  the  second  side  of  the  tabernacle,  for  its  north  side,  he  made 
twenty  planks, 

26  and  their  forty  sockets  of  silver,  two  sockets  under  one  plank  and 
two  sockets  under  the  other  plank. 

27  And  for  the  extremity  of  the  tabernacle  westward  he  made  six  planks. 

28  And  for  the  sides  of  the  tabernacle  at  the  extremities  C1)  he  made 
two  planks. 

29  And  they  were  joined  (5)  below  and  together  they  were  joined  at  the 
top  within  the  first  ring;  he  made  the  two  of  them  thus,  for  its  two 
sides  (6) . 

30  And  there  were  eight  planks  and  their  sockets  of  silver  sixteen 
sockets:  two  sockets  under  each  plank. 

31  And  he  made  bars  (7)  of  acacia  wood,  ñve  for  the  planks  of  one  side 
of  (M)  the  tabernacle, 

32  and  five  bars  for  the  planks  of  the  second  side  O  of  the  tabernacle 


(' )  i.  e.  «tanned». 

(2)  Lit:  «the  tents»,  or  «his  tent»;  but  the  text  is  probably  to  be  corrected;  N 
throughout  uses  same  word  for  «tabernacle»  and  «tent». 

(3)  Thus  in  I  and  in  26,19;  in  the  text:  «for  its  two  sides». 

(l)  M:  «at  the  hangings  to  the  west». 

(5)  M:  «and  they  appeared». 

(K)  i.  e.  «at  the  two  corners». 

(  )  M:  «poles». 

O  M:  «for  the  planks  of  the  sides  of». 

O  M:  «of  the  sides  of». 


522 


N  EOFITI  I 


Ex  36,  33-37,  5 


and  ñve  bars  for  the  planks  of  the  tabernacle  at  the  extremity  (') 
westwards. 

33  And  he  made  the  central  bar  to  (pass)  (2)  within  the  planks  (3)  from 
one  side  to  the  other. 

34  And  he  overlaid  the  planks  with  gold  and  he  made  their  rings  of 
gold  (as)  places  (4)  for  the  poles  and  he  overlaid  the  bars  (5)  with 
gold. 

35  And  he  made  the  veil  of  blue  and  purple  and  precious  crimson  ma¬ 
terial  and  twined  byssus;  he  made  it  (6)  a  work  of  art  with  figures. 

36  And  he  made  four  acacia  columns  for  it  and  overlaid  them  with  gold; 
their  clasps  (7)  were  of  gold  and  he  cast  for  them  four  sockets  of  silver. 

37  And  he  made  a  screen  (8)  of  blue  and  purple  and  precious  crimson 
material  and  twined  byssus  for  the  door  of  the  tent;  the  work  of  an 
embroiderer, 

38  and  their  five  columns  and  their  clasps  (9);  and  he  overlaid  the  tops 
of  them  and  their  fastenings  (10)  with  gold,  and  their  five  sockets 
(were)  of  bronze. 


CHAPTER  XXXVII 

1  And  Bezalel  made  the  ark  of  acacia  wood;  two  cubits  and  a  half 
(was)  its  length  and  a  cubit  and  a  half  its  breadth  and  a  cubit  and  a 
half  the  measure  of  its  height. 

2  And  he  overlaid  it  with  puré  gold  within  and  without  and  he  made 
for  it  a  moulding  of  gold  round  about. 

3  And  he  cast  for  it  four  rings  of  gold  for  its  four  corners:  two  rings 
for  one  side  and  two  rings  for  the  second  side. 

4  And  he  made  poles  of  acacia  wood  and  overlaid  them  with  gold. 

5  And  he  put  the  poles  into  the  rings  upon  the  sides  of  the  ark,  to 
carry(1J)  the  ark. 

(')  I:  «in  its  extremity»;  M:  «in  the  hangings». 

(2)  In  the  text,  probably  corrupt,  here,  as  in  26,28  «serving»;  «feeling»  or 
«reaching». 

(3)  M:  «to  pass  between  the  planks». 

(4)  i.  e.  «holders». 

(5)  M:  «poles». 

(6)  I:  «them». 

O  M:  «their  clasps»  (written  differently  from  N). 

(8)  M:  «a  covering». 

O  M:  «clasps»  (written  differently). 

(10)  M:  «their  fillets  (?);  coverings  (?)». 

(")  M:  «to  bear». 


523 


Ex  37,  6-20 


N  E  O  F  I  T  I  I 


6  And  he  made  the  mercy  seat  of  puré  gold;  two  cubits  and  a  half  (was) 
its  length  and  a  cubit  and  a  half  its  breadth. 

7  And  he  made  two  cherubin  (])  of  gold  — (of)  hammered  (gold)  he 
made  them  at  the  two  sides  of  the  the  mercy  seat, 

8  one  cherub  at  this  side  here,  and  one  cherub  at  that  side  yonder; 
from  the  mercy  seat  (2)  he  made  the  cherubin,  from  its  two  sides. 

9  And  the  cherubin  sprcad  their  wings  above,  overshadowing  the  mercy 
seat  with  their  wings  and  their  faces  were  turned  one  towards  the 
other;  towards  the  mercy  seat  were  the  faces  of  the  cherubin. 

10  And  he  made  the  table  of  acacia  wood;  two  cubits  (was)  its  length 
and  a  cubit  its  breadth,  and  a  cubit  and  a  half  the  measure  of  its 
height. 

1 1  And  he  overlaid  it  with  puré  gold,  within  and  without,  and  he  made 
for  it  a  moulding  of  gold  round  about. 

12  And  (3)  he  made  a  border  of  a  handbreadth  round  about  and  he 
made  a  moulding  of  gold  for  the  border  round  about. 

13  And  he  cast  for  it  four  rings  of  gold  and  put  the  rings  on  the  four 
corners  of  its  four  legs. 

14  Opposite  the  border  were  the  rings  (as)  places  for  the  poles,  to  carry  (4) 
the  table. 

15  And  he  made  the  poles  to  carry  (4)  the  table  of  acacia  wood  and 
overlaid  them  with  gold. 

16  And  he  made  the  utensils  which  (were  to  be)  upon  the  table.  their 
bowls  and  the  dishes  (5),  and  the  libation  jars  and  flagons  to  be 
used  (6),  of  puré  gold. 

17  And  he  made  the  lampstand  of  puré  gold;  (of)  hammered  (gold)  he 
made  the  lampstand;  the  base  thereof  and  its  shaft,  its  cups,  its  apples, 
and  its  lilies  (were)  (T)  from  it. 

18  And  six  shafts  wcnt  out  from  its  side,  three  shafts  of  the  lampstand 
from  one  side  and  three  shafts  of  the  lampstand  from  the  second  side, 

19  and  three  decorated  cups  engraven  on  the  shaft;  an  apple  and  a  lily; 
thus  for  the  six  shafts  going  out  from  the  lampstand. 

20  And  on  the  lampstand  (8)  there  were  four  decorated  cups,  their 
apples  and  their  lilies, 

(')  M:  «images». 

(“)  i.  e.  «of  one  piece  with  it». 

(3)  N:  repeats  37,2-11  after  37,11  through  homoioteleuton. 

(l)  M:  «to  bear». 

(5)  I,  M:  «its  dishes». 

F)  M:  «with  which  the  anointing  will  he  done». 

(7)  In  the  text  and  I:  «They  shall  be»;  cf  25,31. 

(8)  i.  e.  «on  its  shaft». 


524 


NEOFITI  I 


Ex  37,  21  38,  3 


21  and  an  apple  of  one  piece  with  it  under  the  two  shafts,  and  an  apple 
of  one  piece  with  it  under  the  two  pairs  of  shafts  (and  an  apple  of  one 
piece  with  it  under  the  two  pairs  of  shafts)  (’),  for  each  of  the  six  shafts 
that  went  out  from  it. 

22  Their  apples  and  their  shafts  were  of  one  piece  with  (2)  it:  all  of  it 
was  one  hammered  piece  of  puré  gold. 

23  And  he  made  the  seven  lamps  and  its  snuffers  and  its  trays  of  puré 
gold. 

24  He  made  it  and  all  its  utensils  of  a  centenarius  (:i)  of  puré  gold. 

25  And  he  made  the  altar  of  incense  of  acacia  wood;  its  length  (was) 
one  cubit  and  its  breadth  was  one  cubit;  it  was  square,  and  two  cubits 
was  the  measure  of  its  height;  the  horns  were  (of  one  piece  with  it)  (*) . 

26  And  he  overlaid  it  with  puré  gold;  the  tops  of  it  and  its  sides  round 
about  and  he  made  a  moulding  of  gold  for  it  round  about. 

27  And  he  made  for  it  two  rings  of  gold  under  the  moulding  at  the  two 
corners  upon  its  two  sides,  as  places  for  the  poles  with  which  to 
carry  it  (5). 

28  And  he  made  the  poles  of  acacia  wood  and  he  overlaid  them  with 
gold. 

29  And  he  made  holy  anointing  oil  and  the  puré  fragrant  incense,  the 
work  of  a  perfumer(ü) . 


CHAPTER  XXXVIII 

1  And  he  made  the  table  of  holocaust  of  acacia  wood;  its  length  (was) 
fíve  cubits  and  its  breadth  was  five  cubits;  (it  was)  square,  and  the 
measure  of  its  height  (was)  three  cubits. 

2  And  he  made  its  horns  upon  its  four  corners;  its  horns  were  from 
the  measure  of  its  height  (7)  and  he  overlaid  th(em)  with  bronze. 

3  And  he  made  all  the  utensils  of  the  altar,  the  pots  (H)  and  shovels  (9) 
and  the  sprinkling  bowls  and  the  forks  and  the  trays;  all  its  utensils 
he  made  of  bronze. 

(*)  Omitted  in  text;  the  same  omission  25,35. 

(  ’)  M:  +  «and  in  it». 

(  ')  cf  25,39. 

C1)  Omitted  in  text;  M:  «from  it  and  in  it  were  (its  horns)». 

(•'')  M:  «by  which  to  bear  them». 

(*)  M:  «of  a  blender  (or  perfumer)». 

(  )  M:  «from  it  and  in  it  shall  (its  horns)  be». 

0)  M:  «and  its  pots»  (written  different  from  N). 

(")  M:  «and  its  pans  (?)  and  its  shovels  and  its  sprinkling  bowls  and  its  forks 
and  its  trays  and  all  its  utensils». 


525 


Ex  38,  4-16 


NEOFITÍ  J 


4  And  he  made  for  the  altar  a  grating  of  network  of  bronze  under  the 
circuit  (2) ,  half  its  way  up  from  below. 

5  And  he  cast  four  rings  in  the  four  corners  of  the  grating  of  bronze 
(as)  places  for  the  poles. 

6  And  he  made  the  poles  of  acacia  wood  and  ovcrlaid  them  with  bronze. 

7  And  he  put  the  poles  into  the  rings  upon  the  sides  (2)  of  the  altar  to 
carry  it  by  them;  he  made  it  hollow(3) ,  of  planks. 

8  And  he  made  the  basin  of  bronze  and  the  base  thereof  of  bronze 
with  the  mirrors  of  the  just  women  who  prayed  at  the  door  (4)  of  the 
tent  of  meeting. 

9  And  he  made  the  court.  For  the  south  side,  southwards,  the  hangings 
for  the  court  (were)  of  twined  byssus,  a  hundred  cubits  according 
to  the  ordinary  cubit. 

10  And  their  columns  were  twenty,  and  their  sockets  were  twenty.  of 
bronze;  and  the  clasps  (5)  of  the  pillars  and  their  fastenings  (6)  were 
of  silver. 

1 1  And  fór  the  north  side,  a  hundred  cubits,  according  to  the  ordinary 
cubit,  and  their  pillars  twenty,  and  their  sockets  twenty,  of  bronze; 
and  the  clasps  of  the  columns  and  their  fastenings  (7)  (were)  of  silver. 

12  And  for  the  west  side  (there  were)  hangings  of  fifty  cubits  according 
to  the  ordinary  cubit,  their  pillars  ten  and  their  sockets  ten;  and  the 
clasps  (8)  of  the  pillars  and  their  (fastenings)  (9)  (were)  of  silver. 

13  And  for  the  east  side,  eastwards,  fifty  cubits. 

14  And  the  hangings  for  one  side  (of  the  gate)  (were)  fifteen  cubits,  their 
pillars  three  and  their  sockets  three. 

15  And  for  the  second  side:  on  this  hand  and  on  that  hand  by  the  gate(10) 
of  the  court  (were)  hangings  of  fifteen  cubits,  their  pillars  three  and 
their  sockets  three. 

16  All  the  curtains  of  the  court  round  about  were  of  twined  byssus. 


(')  M:  «the  grating». 

(2)  M:  «(upon)  the  side  of». 

(:l)  M:  «to  bear  them  (sic);  hollow». 

(4)  M:  «with  the  mirrors  of  the  chaste  {or:  «retired»)  women  who  lived  retired 
at  the  door  of». 

(■)  M:  «clasps»  (written  different  from  N). 

(b)  M:  «their  filiéis  (?)»,  cf  36,38. 

(T)  M:  «clasps»  (written  differently). 

(")  M:  «the  clasps»  (written  differently). 

O  The  text  mistakenly  has  «sockets». 

(lü)  M:  «to  this  and  to  the  other  side  of  the  door». 


526 


NEOFITI  I 


Ex  38,  17-23 


17  And  the  sockets  for  the  pillars  (were)  of  bronze;  the  clasps  of  the 
pillars  and  their  fastenings  (])  of  silver  and  the  overlaying  (2)  of  their 
capitals  (3)  of  silver;  and  all  the  pillars  of  the  court  were  fastened 
with  silverf1)  . 

1 8  And  the  screen  (5)  of  the  gate  of  the  court  was  of  embroidered  work  (ti) 
of  blue  and  purple  and  precious  crimson  material  and  twined  byssus, 
and  it  was  twenty  cubits  long,  five  cubits  in  height  and  in  breadth  (7), 
corrcsponding  to  the  hangings  of  the  court. 

19  And  their  pillars  (were)  four  and  their  sockets  four,  of  bronze;  their 
clasps  (8)  of  silver  and  the  overlaying  of  their  capitals  and  their 
fastenings  of  silver. 

20  And  all  the  pegs  for  the  tent  and  for  the  court  round  about  (9)  (were) 
of  bronze. 

21  This  is  the  sum  of  (the  things  for)  the  tabernacle,  the  tabernacle  of 
the  testimony,  which  were  counted  by  decree  of  the  mouth  of  Moses. 
the  work(s)  of  the  Levites  (lü)  by  the  hands  of  Ithamar,  son  of  Aaron, 
the  priest(n). 

22  And  Bezalel,  the  son  of  Ur,  the  son  of  Hur,  of  the  tribe (l2)  of  the 
sons  of  Judah  made  all  which  the  Lord(13)  had  commanded  Moses. 

23  And  with  him  was  Oholiab,  the  son  of  Ahisamach,  from  the  tribe 
of  the  sons  (14)  of  Dan,  a  (wood)-carver,  an  artist,  and  an  embroiderer 
in  blue(15)  and  purple  and  precious  crimson  material(lti)  and  in  byssus. 


(1)  M:  «and  the  sockets  of  the  pillars  were  of  bronze  and  the  clasps  of  the  pillars 
and  their  fillets  (?)» 

(2)  M:  «and  the  overlaying»  (another  form). 

O  Lie  «the  tops  of  them». 

(4)  M:  «and  all  the  pillars  of  the  court  had  fillets  (?)  of  silver». 

C)  M:  «and  the  covering  of». 

O  M:  «of  an  embroiderer». 

(  )  M:  «(twenty)  cubits  long  and  the  measure  of  the  height  to  the  breadth,  of 
five...». 

O  M:  «four,  of  bronze  and  their  clasps»  («clasps»  written  difTerently). 

O  M:  «for  all  the  pegs  of  the  tabernacle  and  of  the  court  round  about». 

(“')  M:  «for  the  tabernacle  of  the  testimony,  which  was  commanded  by  decree 
of  the  mouth  of  Moses,  the  work  of  the  Levites». 

(n)  I:  «the  high  (priest)». 

(I2)  I:  «(of  the  tribe)  of  Judah». 
f3)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(M)  I:  «of  the  tribe  of  Dan». 

C5)  M:  «blue». 

(’“)  M:  «and  of  colour». 


527 


Ex  38,  24-30 


NEOFITI  I 


24  AH  the  gold  that  was  used  for  the  work  ( 1 )  in  all  the  work(2)  of  the 
sanctuary  — and  it  was  the  gold  of  the  wave-offering  (;i) —  (was) 
twenty-nine  kikkars  (4)  and  seven  hundred  and  thirty  shekels,  accord- 
ing  to  the  shekel  of  the  sanctuary. 

25  (And  the  silver  of  those  of  the  people  numbered  in  the  congregation 
(was)  a  hundred  kikkars  (4)  and  also  seven  hundred  and  seventy- 
five  shekels,  according  to  the  shekels  of  the  sanctuary)  (ñ) . 

26  (a  leba"  (6)  per  (7)  head,  a  half  shekel  (8)  of  the  sanctuary)  (5)  for  (9) 
every  one  who  passed  over  to  them  that  were  numbered,  from  twenty 
years  and  upwards,  for  six  hundred  thousand,  three  thousand  and 
five  hundred  and  fifty  (,0)  (men). 

27  And  the  hundred  kikkars  of  si(l)ver  were  for  casting(1J)  the  sockets 
of  the  sanctuary  and  the  sockets  of  the  veil:  a  hundred  sockets  for  a 
hundred  kikkars(l2)<  a  talent  for  each  socket. 

28  And  of  the  thousand  seven  hundred  and  seventy-five  (shekels)  (13) 
he  made  clasps(u)  for  the  columns  and  overlaid(15)  their  capitals  and 
fastened(16)  them. 

29  And  the  bronze  of  the  wave-offering  was  seventy  kikkars  (r>)  and  two 
thousand  four  hundred  shekels,  according  to  the  shekels  of  the  sanc¬ 
tuary; 

30  (and  he  made)  the  sockets  of  the  door  of  the  tent  of  meeting  with 
it  and  the  bronze  altar  and  the  bronze  grating  of  it(17)  and  all  the 
utensils  of  the  altar. 


(  )  M:  «used  in  the  work». 

(¿)  I:  «the  work  of»  (written  differently). 

(:i)  MT:  tenuphah. 

(')  talents;  M:  «centenarn»;  the  centenarius  was  equal  to  100,000  sextertii  or 
to  one  talent. 

(3)  Forgotten  in  text;  added  in  M. 

(“)  Or:  a  half-shekel;  MT:  beqa'. 

(  )  M:  «for»  (=  corresponding  to)  (a  head). 

(*)  i:  «a  shekel  of  the  shekels  of». 

O  M:  «for  all  who  passed». 

("')  M:  «for  sixty  times  ten  thousand  and  three  (thousand...)». 

(")  M:  «a  hundred  centenarii  of  silvcr  were  for  casting». 

(1J)  M:  «centenarn». 

(Ia)  Introduced  to  make  sense  clearer. 

(")  M:  «clasps  (?)». 

(15)  M:  «and  overlaid»  (?)  (written  differently).  or  «and  the  overlaying  of». 

(,6)  M:  «and  filleted»  (?)  or  «inserted»  (?)  or  «covered»  (?)  ( wsq '). 

(I?)  M:  «(the  bronze  grating)  which  it  has». 


528 


NEOFITI  I 


Ex  38,  31-39,  8 


31  and  the  sockets  of  the  court  round  about  and  the  sockets  of  the 
door  of  the  court  (and  all  the  pegs  of  the  tabernacle  and  all  the  pegs 
of  the  court)  (*)  round  about. 

CHAPTER  XXXIX 

1  And  of  the  blue  and  of  the  purple  and  of  the  precious  crimson  ma¬ 
terial  they  made  the  service-garments  (for  ministering  in  the  sanc- 
tuary  and  they  made  the  holy  garments)  (2)  of  Aaron  as  the  Lord  (3) 
has  commanded  Moses. 

2  And  he  made  the  ephod  of  gold.  blue  and  purple  and  precious  crim¬ 
son  material  and  twined  byssus. 

3  And  they  beat  the  gold-foil  and  cut  (4)  it  into  threads  to  work  (it) 
within  the  blue  and  within  the  purple  and  within  the  precious  crim¬ 
son  material  and  within  the  byssus:  a  work  of  art. 

4  And  they  made  for  it  shoulder-pieces  joined  together;  it  was  joined 
at  its  two  ends. 

5  And  the  girdle  of  the  ephod  which  is  upon  it  was  of  one  piece  with 
it(5),  of  like  workmanship  (with  it),  gold  and  blue  and  purple  and 
precious  crimson  material  and  twined  byssus,  as  the  Lord  (3)  had 
commanded  Moses. 

6  And  they  made  the  precious  stones  set  in  gold  filigree  (6);  inscribed 
in  engraved  inscribing  (7),  according  to  the  ñames  of  the  children 
of  Israel. 

7  And  he  set  them  upon  the  shoulder-pieces  of  the  ephod  as  stones  of 
remembrance  (8)  for  the  children  of  Israel;  as  the  Lord  (3)  had  com¬ 
manded  Moses. 

8  And  he  made  the  breastpiece,  a  work  of  art;  like  the  work  of  the 
ephod,  of  gold,  blue  and  purple  and  precious  crimson  material  and 
twined  byssus. 


(‘)  Missing  in  text;  omitted  by  homoioteleuton.  Supplied  in  M. 

(2)  Missing  in  text;  supplied  in  M. 

(:i)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(*)  M:  «and  they  cut  (it)  up». 

(5)  With  the  ephod. 

(*)  M:  «inserted»  (cf  Ps.-Jon.;  Onk.). 

(7)  M:  «(engraved  by)  a  seal  (maker)  (i.  e.  as  cutters  inscribe  on  seáis)  accord¬ 
ing  to  the  ñames  of». 

(8)  M:  «of  good  remembrance». 


39.  ÉXODO 


529 


Ex  39,  9-18 


NEOFITI  I 


9  It  was  square;  they  made  the  breastpiece  double  ('),  a  handsbreadth 
its  length  and  a  handsbreadth  its  breadth,  double  (2). 

10  And  they  filled  in  it  four  rows  of  precious  stone.  The  fírst  row:  car- 
nelian,  topaz  (?)  and  carbuncle  (?),  one  row.  And  written  and  clearly 
expressed  upon  them  (was)  the  ñame  of  the  three  tribes,  Reuben, 
Simeón,  Levi. 

1 1  And  the  second  row:  a  chalcedony  and  a  sapphire  and  a  calf s  eye. 
And  written  and  clearly  expressed  upon  them  was  the  ñame  of  the 
three  tribes:  Judah,  Issachar,  Zebulun. 

12  And  the  third  row:  a  jacinth  and  a  beryl  (3)  and  an  emerald.  And 
written  and  clearly  expressed  upon  them  was  the  ñame  of  the  three 
tribes:  Dan,  and  Nephtali  and  Gad. 

13  And  the  fourth  row:  a  beryl  of  the  Great  Sea  and  a  bdellium  and  a 
pearl.  And  written  and  clearly  expressed  upon  them  (was)  the  ñame 
of  the  three  tribes:  Asher,  Joseph,  and  Benjamín.  (They  were)  set  in 
gold  filigree  (l),  in  their  settings. 

14  And  the  stones,  according  to  the  ñames  of  the  children  of  Israel, 
were  twelve  according  to  their  ñames;  (they  were)  inserí bed,  engrav- 
ed  (5),  each  according  to  its  ñame,  according  to  the  twelve  tribes  (6) . 

1 5  And  they  made  upon  the  breastpiece  chains  of  puré  gold  like  a  cord  (7), 
a  plaited  work. 

16  And  they  made  two  (settings)  (8)  of  gold  and  two  rings  (9)  of  gold 
and  they  put  the  two  rings  upon  the  two  sides  of  the  breastpiece. 

17  And  they  put  the  two  plaits  of  gold  on  the  two  rings  upon  the  sides 
of  the  breastpiece. 

18  And  they  put(10)  the  two  sides  of  the  two  plaits  upon  the  two  set¬ 
tings  (n),  and  they  set  them  upon  the  shoulder-pieces  of  the  ephod, 
in  front. 


(1)  M:  «double». 

(2)  M:  «a  handsbreadth  (badly  written  [in  I]  prob.  by  contamination  of  psk  and 
ptyli)  in  its  length,  double». 

(3)  I:  «beryl»  (written  slightly  differently). 

(J)  M:  «inserted»;  cf  v  6,  note. 

(5)  M:  «of  a  seal-maker»;  cf  v  6. 

(H)  M:  «according  to  the  number  of  the  twelve  tribes  of  Israel». 

O  Lií :  «twin-like»;  «joined»;  M:  «chains  of  cord». 

(M)  The  text  ís  corrupt.  This  is  the  word  to  be  substituted  M:  «insertings  of  gold». 
O  M:  «the  (two)  rings». 

(Iü)  M:  «and  they  put  the  two  insertings». 

(ll)  M:  «(the  two)  insertings». 


530 


NEOFITI  I 


Ex  39,  19-28 


19  And  they  made  two  rings  of  gold  and  put  them  upon  (')  the  two 
sides  (2)  of  the  breastpiece  on  the  inside  border  of  the  ephod  (3). 

20  And  they  made  two  rings  of  gold  and  placed  them  upon  the  two 
shoulder-pieces  of  the  ephod,  underneath,  in  front,  opposite  its  join- 
ing,  above  the  girdle  of  the  ephod. 

21  And  they  looped  (*)  the  breastpiece  from  the  ring  to  the  rings  (5) 
of  the  ephod  (with  a  lace  of  blue  so  that  it  should  lie  upon  the  girdle  (*)) 
and  so  that  the  breastpiece  should  not  move  (7)  from  upon  the  ephod, 
as  the  Lord  (8)  had  commanded  Moses. 

22  And  they  made  the  robe  of  the  ephod,  the  work  of  weavers,  com- 
pletely  (9)  of  blue; 

23  and  the  opening  of  the  robe  was  in  its  centre;  like  the  opening  of  a 
coat  of  mail  was  the  border  (10)  for  the  opening  round  about  so  that 
it  would  not  tear. 

24  And  they  made  the  skirts  of  pomegranates,  of  blue  and  purple  and 
precious  crimson  material  and  twined  byssus. 

25  And  they  made  bells(n)  of  puré  gold  and  put  the  bells  within(12) 
the  pomegranates  upon  the  skirts,  round  about,  within  the  pome¬ 
granates. 

26  a  bell(13)  and  a  pomegranate,  a  bell(13)  and  a  pomegranate  upon  the 
skirts  round  about  for  ministering,  as  the  Lord  (8)  had  commanded 
Moses. 

27  And  they  made  the  robe(14)  of  byssus,  weavers’  work(15),  for  Aaron 
and  for  his  sons. 

28  And  the  turban  of  byssus,  and  the  crowns,  the  caps,  of  byssus,  and 
the  byssus  breeches  of  twined  byssus (16). 


(1)  M:  «the  (two)  rings  of  gold  and  they  put  (them)  upon». 

(2)  i.  e.  «ends». 

(*)  M:  «(on)  the  inside  border  which  is  in  front  of  the  ephod». 

(')  M:  «and  they  fastened». 

(5)  Lit:  «within  the  rings»;  M:  «to  the  rings». 

(6)  «with  ...  girdle»  missing  in  the  text. 

(')  M:  «(so  that  it  should  not)  move»  (same  word  wntten  differently). 

O  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

O  M:  «the  thread  of  (blue)». 

('“)  Or:  «hem»;  M:  «the  fringe». 

(")  M:  «bells»  (a  different  writing). 

(I2)  M:  «the  bells  between». 

D  M:  «bell(s?)». 

(“)  I:  «the  robes». 

(15)  M:  «the  robe  of  byssus,  work  of». 

(ltí)  M:  «of  byssus;  and  the  excellence  —the  work  of  the  turbans —  of  byssus; 
and  the  trousers  of  byssus;  byssus». 


531 


Ex  39,  29-40 


N  EO  F I T  I  I 


29  And  the  girdle  of  twined  byssus  and  blue(!)  and  purple  and  precious 
crimson  material,  work  of  an  embroiderer,  as  the  Lord  (2)  had  com- 
manded  Moses. 

30  And  they  made  the  píate  (of)  the  crown  of  the  sanctuary  of  puré  gold 
and  they  wrote  upon  it  an  inscription,  inscribed,  engraved  f) ;  «Holy 
to  the  Ñame  of  the  Lord»  (4). 

31  And  they  placed  upon  it  a  thread  of  blue  to  put  it  upon  the  turban, 
abovc,  as  the  Lord  (2)  commanded  Moses. 

32  And  all  the  work  of  the  tabernacle  (5),  of  the  tent  of  meeting,  was 
completed.  And  the  children  of  Israel  had  done  all  that  the  Lord  (2) 
had  commanded  (tí)  Moses;  thus  they  did. 

33  And  they  brought  (7)  (to  Moses  the  tabernacle)  (8)  the  tent  and  all 

its  utensils;  its  hooks,  its  boards,  its  bars,  its  pillars  and  its  sockets, 

34  and  the  covering  (9)  of  goats’  reddened  skin  and  the  covering  of 
sasgona  (10)  skin  and  the  veil  of  the  screen, 

35  and  the  ark  of  the  testimony,  and  its  poles  and  the  mercy  seat; 

36  and  the  table  and  all  its  utensils  and  the  arrangement  of  the  bread 

of  the  Presence(n); 

37  and  the  puré  lampstand  (12)  and  its  lamps,  the  lamps  of  illumination  (13) 
and  all  its  utensils  and  the  oil  of  illumination; 

38  and  the  golden  altar  and  the  anointing  oil  and  the  fragrant  incense 
and  the  screen  of  the  door  of  the  tent; 

39  the  bronze  altar  and  the  bronze  grating  thereof(14),  and  its  poles  and 
all  its  utensils  and  the  basin(15)  and  the  base  of  the  basin; 

40  the  hangings  of  the  court;  its  pillar(s) (16)  and  its  socket(s)(17)  and  the 


(')  I:  «and  of  blue». 

(2)  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(’)  M:  «of  a  seal-maker». 

(*)  M:  «holy  before  the  Lord». 

(5)  M:  «and  all  the  labour  of  the  tabernacle  was  completed». 

(H)  I:  «as  he  had  commanded». 

(7)  I:  «and  they  carne»  (should  be  corrected  to  «and  they  brought»). 

O  Missing  in  text;  supplied  in  I. 

O  M:  «the  covering»  (written  differently). 

(10)  M:  «(the  covering)  of  goats’  skins,  reddened  (=  tanned)  and  the  covering 
of  the  skins  of  sasgonin ». 

(")  Or  simply  «the  bread  of  the  Presence»;  M  inverts  the  order  of  N;  cf  40,23. 
C2)  i.  e.  «of  puré  gold». 

(I3)  M:  «of  the  altar». 

(N)  M:  «which  it  has». 

O5)  M:  «its  basin». 

(lft)  Text:  «its  pillar». 

(lT)  Text:  «and  its  Socket». 


532 


NEOFITI  I 


Ex  39,  41-40,  6 


screen  for  the  door  of  the  court  and  their  cords  and  their  pegs  and 
all  the  utensils  0)  of  the  Service  of  the  tabernacle,  for  the  tent  of 
meeting; 

41  the  garments  of  Service  for  serving  within  (2)  the  sanctuary  and  all 
the  garments  of  the  sanctuary  for  Aaron  the  priest,  and  the  garments 
of  his  sons  for  serving  (3) . 

42  According  to  (4)  all  that  the  Lord  (5)  had  commanded  Moses,  thus 
the  children  of  Israel  did  every  Service. 

43  And  Moses  saw  all  his  work  (6)  and  behold,  they  had  done  it;  as 
the  Lord  (5)  had  commanded  Moses,  thus  they  did.  And  Moses 
blessed  them  and  said  to  them:  May  his  Shekinah  (7)  dwell  in  the 
work  of  your  hands. 


CHAPTER  XL 

1  And  the  Lord  (5)  spoke  with  Moses,  saying: 

2  On  a  day  of  the  first  month  (8),  on  the  first  of  the  month,  you  shall 
erect  (a)  the  tabernacle,  the  tent  of  meeting. 

3  And  you  shall  place  there  the  ark  of  the  testimony  and  you  shall 
cover  the  ark  with  the  veil. 

4  And  you  shall  bring  in  the  table  and  shall  set  its  arrangements  in 
order(,ü);  and  you  shall  bring  in  the  lampstand  and  arrange  its  lamps. 

5  And  you  shall  put  the  golden  altar  for  incense  before  the  ark  of  the 
testimony  and  you  shall  set  up(n)  the  screen  of  the  door  for  the  ta- 
bernacle(12). 

6  And  you  shall  put  the  altar  of  holocaust  before  the  door  of  the  taber¬ 
nacle,  the  tent  of  meeting. 


(  )  M:  «its  bars  and  its  pegs  and  all  the  utensils  of». 

(2)  M:  «in  the  sanctuary». 

(:‘)  M:  +  «before  him  the  high  priesthood». 

(4)  I:  «all  (that)»  (difíerent  writing). 

O  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(6)  M:  «the  work». 

(  )  M:  «may  God  grant  (lit:  «may  there  be  good  will  before  the  Lord»)  to  make 
his  Shekinah  dwell  in  the  work  of  your  hands  and  that  the  nations  may  not  rule  in 
the  work  of  your  hands  for  all  ages». 

(*)  M:  «on  the  first  (lit:  «on  one»)  day  (of  the  first  month)». 

(9)  M:  «erect  Moses». 

(,u)  i.  e.  «you  shall  place  the  bread  of  the  Presence»;  M:  «its  arrangement». 

(“)  I:  «set  up»  (imperative). 

(,2)  M:  «  a  screen  for  the  door,  for  the  door  of  the  tabernacle». 


533 


Ex  40,  7-19 


NEOFITI  I 


7  And  you  shall  place  the  basin  between  the  tent  of  meeting  and  the 
altar  and  you  shall  put  water  within  it(])  . 

8  And  you  shall  set  (2)  up  the  court  round  about  and  you  shall  place 
a  screen  at  the  door  of  the  court. 

9  And  you  shall  take  the  oil  of  anointing  and  shall  anoint  the  taber¬ 
nacle  and  all  that  is  in  it  and  you  shall  consécrate  it  with  all  its  utensils 
and  it  shall  be  holy  (:í). 

10  And  you  shall  anoint  the  altar  of  holocaust  and  all  its  utensils  and 
you  shall  consécrate  the  altar,  and  the  altar  shall  be  most  holy. 

1 1  (and  you  shall  anoint  the  basin  and  its  Socket  and  you  shall  consé¬ 
crate  it, 

12  and  you  shall  bring  Aaron  and  his  sons  near  to  the  door  of  the  tent 
of  meeting  and  you  shall  wash  them  with  water. 

13  And  you  shall  clothe  Aaron  with  the  garments  of  the  sanctuary)  (4) 
and  you  shall  (J)  anoint  him  and  consécrate  him  and  he  shall  minister 
before  me  in  the  high  priesthood. 

14  And  you  shall  bring  his  sons  near  and  clothe  them  with  cloaks, 

15  and  you  anoint  them  as  you  anointed  their  father  and  they  shall 
minister  before  me  in  the  high  priesthood;  and  their  anointing  shall 
confer  (tí)  on  them  an  eternal  priesthood  (7)  for  their  generations. 

16  And  Moses  did  (so);  (according  to)(8)  all  that  the  Lord  (9)  had  com- 
manded  him.  thus  he  did. 

1 7  And  on  the  first  month,  in  the  second  year,  on  the  first  of  the  month(10), 
Moses  erected  the  tabernacle. 

18  And  Moses  erected  the  tabernacle  and  he  laid  its  sockets  and  set 
up(n)  its  planks  and  put  in  its  poles(12)  and  set  up  its  pillars, 

19  and  spread  the  screen  (l3)  over  the  tabernacle  and  put  the  covering 
of  the  tent  over  it  as  the  Lord  (9)  had  commanded  Moses. 


(')  M:  «there,  in  it,  water». 

(2)  I:  «and  set». 

C)  I:  «and  it  shall  be»  (different  writing). 

(4)  Omitted  in  the  text  by  homoiotclcuton. 

(5)  M:  «and  you  shall  anoint  him  and  consécrate  him  and  he  shall  serve  me». 

(6)  Lit:  «and  it  shall  be  for  them»;  M:  «(before  me)  and  (his  anointing)  shall  be»: 
I:  «(in  the  high  priesthood)  and  (his  anointing)  shall  be». 

(  )  M:  «an  eternal  ministry»;  lit:  «(it  shall  be...)  for  an  eternal  ministry». 

O  Missing  in  N;  present  in  M. 

(' )  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(10)  M:  «(in  the)  second  (year)  on  the  first  day  (lit:  «on  day  one»)  of  the  month». 
(“)  I:  «and  he  put  up». 

(,2)  M:  «its  bars». 

C3)  M:  «the  tent  of  meeting». 


534 


N  EOF1TI  I 


Ex  40,  20-31 


20  And  he  took  the  testimony  within  the  ark(‘)  and  put  the  poles  upon 
the  ark  of  the  testimony  and  placed  the  merey  seat  above,  upon  the 
ark. 

21  And  he  brought  in  the  ark  within  (2)  the  tabernacle  and  set  up  the 
veil  of  the  screen  and  (covered)^)  the  ark  of  the  testimony  as  the 
Lord  (l)  had  commanded  Moses. 

22  And  he  placed  the  table  in  the  tent  of  meeting  at  the  extremity  (5) 
of  the  tabernacle,  to  the  north,  outside  the  veil. 

23  And  he  arranged  upon  it  the  order  of  the  bread  of  the  Presence  (6) 
before  the  Lord  as  the  Lord  O  had  commanded  Moses. 

24  And  he  set  the  lampstand  (')  in  the  tent  of  meeting,  opposite  the  table 
at  the  extremity  (8)  of  the  tent,  to  the  south. 

25  And  he  brought  in  (9)  the  lamps  before  the  Lord,  as  the  Lord  (4) 
had  commanded  Moses. 

26  And  he  put  the  altar  of  gold  in  the  tent  of  meeting  before  the  veil; 

27  and  he  arranged  upon  it  the  incense  of  good  perfumes  as  the  Lord  (4) 
had  commanded  Moses. 

28  And  he  put  in  place  the  screen  of  the  door  for  the  tabernacle. 

29  And  the  altar  of  holocaust  he  put  at  the  door  of  the  tabernacle^10), 
the  tent  of  meeting,  and  arranged  upon  it  the  holocaust  (and  the  offer- 
ing)(N).  as  the  Lord  ("*)  had  commanded  Moses. 

30  And  he  set  the  basin,  with  water(12)  for  ablution  in  it(13),  between 
the  tent  of  meeting  and  the  altar, 

31  and  Moses,  Aaron  and  his  sons  washed  their  hands  and  their  feet 
from  it. 


(')  M:  «and  Moses  took  the  two  tables  of  stone  that  were  given  at  Horeb  and 
they  remained  as  a  sign  in  the  house  of  instruction,  that  is,  the  tables  of  the  covenant, 
the  tables  of  the  testimony,  in  the  ark». 

O  M:  «in  the  tabernacle». 

(')  In  the  text  «and  brought  in»  by  error. 

(')  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(5)  M:  «at  the  sides  of». 

O  Or  simply,  «the  bread  of  the  Presence».  M:  «the  order  of  the  Presence» 
(  =  «of  the  bread  of  the  Presence»). 

(:)  M:  «the  lampstands». 

(w)  M:  «the  side  of». 

F)  M:  «and  he  arranged». 

('")  M:  «at  the  opening  (or:  «entrance»)  of  the  tabernacle». 

(")  Missing  in  text;  present  in  I. 

(,¿)  M:  «and  he  put  water  there»;  in  Ps.-Jon.:  «living  water»;  i.  e.  running  water. 
(,:))  Lií:  «there». 


535 


Ex  40,  32-38 


N  EOFIT 


32  When  they  went  into  the  tent  of  meeting  and  when  they  drew  near 
to  the  top  of  the  altar  they  washcd  themselves,  as  the  Lord  ( 1 )  had 
commanded  Moses. 

33  And  he  erected  the  court  round  about  the  tabernacle  and  the  altar 
and  set  up  the  screen  of  the  door  of  the  court.  And  Moses  completed 
the  work. 

34  And  the  cloud  covered  the  tent  of  meeting,  and  the  Glory  (2)  of  the 
Shekinah  of  the  Lord  filled  f)  the  tabernacle. 

35  And  Moses  could  not  enter  the  tent  of  meeting  because  the  Glory 
of  the  Shekinah  of  the  Lord  dwelt  (4)  upon  it,  and  the  Glory  of  the 
Shekinah  of  the  Lord  filled  (5)  the  tabernacle. 

36  And  when  the  cloud  was  taken  up  (6)  (from  above  the  tabernacle)  (7) 
the  children  of  Israel  used  to  journey  in  all  their  journeys. 

37  And  if  the  cloud  was  not  taken  up  they  used  not  journey  until  the 
day  it  was  taken  up. 

38  Because  the  cloud  of  the  Glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord  was  (8) 
upon  the  tabernacle  by  daytime,  and  a  fire  was  in  it  by  night  to  the 
eyes  of  all  the  house  (9)  of  Israel,  in  all  their  journeys. 


(')  M:  «the  Word  of  the  Lord». 

(2)  M:  «and  with  the  glory». 

(')  M:  «filled»  (mase;  in  text  fem). 

(J)  M:  «had  rested». 

(5)  M:  «(on  it)  the  cloud  and  filled  it  with  the  glory  of  the  Shekinah  of  the  Lord». 
(rt)  M:  «and  when  it  went  up». 

(7)  Missing  in  text,  added  in  margin. 

O  M:  «overshadowed». 

C)  M:  «(and  fire)  shone  upon  it  all  the  night,  being  seen  by  all  the  house  (of 
Israel)». 


536 


ANEXO  III 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN 
‘UZZIEL  AND  NEOFITI  1  TO  GENESIS: 
PARALLEL  REFERENCES 


BY 

Etan  B.  Levine 


INTRODUCTION 


Although  the  ratio  of  aggadic  expansión  to  translation  is  high  in 
Palestinian  targum  generally,  it  is  most  elabórate  in  the  «Targum 
Jonathan  ben  'Uzziel  to  Pentateuch»,  or  «Pseudo-Jonathan».  Within 
Génesis  alone  there  are  four  hundred  aggadic  elements,  many  of 
which  are  themselves  composite. 

The  aggadic  elements  inelude:  a)  Midrash  (e.g.  2:7,  3:4,  3:14, 
11:28,  13:7,  37:2);  b)  Testament  (e.g.  27:40,  28:3,  49:19,  49:26,  50:25); 
c)  History  (e.g.  4:22,  5:3,  14:1,  14:13);  d)  Apocalyptic  (e.g.  35:21, 
37:17,  40:18,  49:2,  49:16,  49:18,  50:25). 

The  aggadah  is  invariably  presented  «Internally»,  rather  than 
«Externally».  Instead  of  presenting  the  addative  material  alongside 
of  the  biblical  text,  the  targum  injeets  the  aggadic  material  directly 
into  the  scriptural  text,  fusing  into  a  continuous  narrative,  including 
translation,  free  paraphrase  and  digression. 

The  aggadic  elements  inelude:  a )  «Creative  Philology»,  whereby 
hidden  meanings  and  deductions  are  extracted  from  the  minutiae 
of  scriptural  language  (e.g.  4:1,  4:7,  10:11,  12:11,  15:7,  29:32,  30:6), 
and  b)  «Creative  Historiography»,  whereby  scriptural  data  is  sup- 
plemented  and  complemented  (e.g.  1:7,  1:27,  2:8,  3:19,  4:8,  12:5, 
14:13,  18:21,  21:15,  29:22,  41:56). 

The  following  table  lists  the  aggadic  elements  contained  in  the 
targum  to  Génesis  (according  to  British  Museum  Ms.  27031).  It 
ineludes:  á)  chapter  and  verse  wherein  the  aggadah  is  located;  b)  topic 
or  theme  of  the  aggadic  element;  c)  sources,  parallels  or  derivatives. 

In  addition  to  the  usual  abbreviations,  I  have  signified  the  Frag- 
mentary  targum,  or  so-called  «Jerusalem  targum»  by  the  letter  B, 
and  the  Neofiti  1  by  the  letter  N.  The  marginal  Neofiti  gloss  is  repre- 
sented  by  M,  and  the  interlineal  gloss  by  I. 

My  indebtedness  to  Prof.  Alejandro  Diez-Macho  of  the  University 
of  Barcelona,  and  to  the  late  Prof.  Mordecai  Margalioth  of  the  Jewish 
Theological  Seminary  of  America  is  hereby  gratefully  acknowledged. 


539 


SIGLAS  Y  ABREVIATURAS 


A  (  =  Ps  or  TJI)  =  British  Museum  Ms. 

27031  «Targum  Yeru- 
shalmi  '  al  ha-  Torah », 
i.  e.  Pseudo-Jonathan 
Agg.  Ber.  =  Aggadat  Bereshit,  ed. 

Buber,  Cracow  1902 
Agg.  Shir.  =  Aggadat  Shir  ha-Shi- 
rim,  ed.  Schechter, 
Cambridge  1896 

Albeck  =  Midrash  Bereshit  Rab- 
bah ,  Ch.  Albeck,  Jeru- 
salem  1965,  Vol.  1-3 
Alphabetot  =  Midrash  Alpha  Betot 
de  Rabbi  * Akiba ,  ed. 
Wertheimer,  Jerusalem 
1914 

ARNA,  ARNB  =  Masseket  'Abot  de  Rab¬ 
bi  Nathan,  ed.  Schech¬ 
ter,  Vienna  1887 

Aruch  =  Aruch  Completum,  Na¬ 
than  ben  Yehiel,  Vien¬ 
na  1878 

B  (  =  TJ  II)  =  Jerusalem  targum  «Das 
Fragmenten!  hargum», 
ed.  Ginsburger,  Ber¬ 
lín,  1899 

Dt.  R.  =  Midrash  Debar im  Rab - 
bah,  ed.  Buber,  Vienna 
1885 

Ekah  R  =  Midrash  'Ekah  Rab- 
bah ,  ed.  Wilna  1887  (or 
ed.  Buber,  Wilna  1899) 
Enoch  II  =  The  Book  of  the  Secrets 
of  Enoch ,  ed.  R.  H. 
Charles,  Oxford  1896 
Ephraem  =  Ephraemi  Syri  Opera 


Omnia,  ed.  P.  Bene- 
dictus  and  Assemanus, 
Rome,  1737-1743 
ER  =  Seder  \ Eliyahu  Rabbah, 
ed.  Friedmann,  Vien¬ 
na  1900 

Ex.  R.  =  Shemot  Rabbah ,  ed. 
Wilna  1887 

EZ  =  Seder  1 Eliyahu  Zula, 
ed.  Friedmann,  Vien¬ 
na  1900 

Ezra  4  =  Líber  Esdrae  Quartus , 
ed.  G.  H.  Box,  Ezra 
Apocalypse,  London 
1912 

Gen.  R.  =  Midrash  Bereshit  Rab¬ 
bah ,  ed.  Wilna  1887 

H.  J.  P.  =  Hellenism  in  Jewish  Pa- 
lestine ,  Saúl  Lieber- 
man,  New  York  1950 
I.  =  Interlineal  gloss  to  Ms. 
Neofiti  1 

J eróme  =  Hieronymi  Quaesl iones 
Hebraicae  in  Lib.  Ge- 
neseos  e.  recog.  P.  de 
Lagarde,  Leipzig  1868 
Jub.  =  The  Book  of  J ubi  lees, 
Charles,  London  1902 

Konen  =  Midrash  Konen,  ed.  Jel- 
linek,  Bet  ha-Midrash, 
II,  p.  23  ÍT. 

Koran  =  Qoran 

Legends  =  Legends  of  The  Jews , 
Louis  Ginzberg,  Phila- 
delphia  1928,  volu¬ 
ntes  1-7. 


541 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL 


Leqah  =  Midrash  Lekah  Job , 
Génesis  ed.  Buber,  Wil- 
na  1880 

Lev.  R.  =  Wa-vyikra  Rabbah ,  ed. 
Wilna  1887 

M  =  Marginal  gloss  to  Ms. 
Neofiti  1 

McNamara,  M.  =  The  N.  Testament  and 
the  Paleslinian  Targum 
to  the  Pentateuch ,  Ro¬ 
ma  1966 

Mekilta  =  Sefer  Mekilta  de  Rabbi 
Ishmael ,  ed.  Fried¬ 
mann,  Vienna  1870 

Mekilta  R.  S.  =  Mekilta  de  Rabbi  Shi- 
m'on  bar  Yohai ,  ed. 
Hoffman,  Frankfort 
1905 

MHG  I  =  Midrash  ha-Gadol ,  Be- 
reshit ,  ed.  Schechter, 
Cambridge  1902 

MHG  11  =  Midrash  ha-Gadol , 
Shemol ,  ed.  Hoffmann, 
Berlín  1921 

N  =  Vatican  Ms.  Neofiti  1 
O  =  Targum  Onkelos 
P.  =  Peshitta 

Piyyute  Yannai  =  Piyyute  Yannai ,  ed. 

Menahem  Zulay,  Ber¬ 
lín  1938 

PK  =  Pesikta  de  Rab  Kaha- 
na ,  1860 

PR  =  Pesikta  Rabbati ,  ed. 
Friedmann.  Vienna 
1880 

PRE  =  Pirke  de  Rabbi  Eli'ezer , 
Amsterdam  1709,  War- 
saw  1852 

PRK  =  Pirke  Rabbenu  ha-Ka- 
dosh ,  ed.  Grünhut,  Lik- 
kutim  III;  Pirke  de 
Rabbenu  ha- Kadosh,  ed. 
Schonblum,  Sheloshah 
Sefarim  Niftahim, 
Lemberg  1877 


Qohelet  R.  =  Midrash  I^ohelet  Rab¬ 
bah,  ed.  Wilna  1887 
RSbM  =  Perush  * al  ha-Torah, 
ed.  Rosin,  Breslau  1881 
Ruth  R.  =  Rut  Rabbah ,  ed.  Wilna 
1887 

Sam.  =  Samar  i  tan  targum 
Sekel  Tob  m  Midrash  Sekel  Job , 
Menahem  ben  Shelo- 
mo,  ed.  Buber,  Berlin 

1901 

Sifra  =  Sifra  de  be- Rab,  ed. 
Weiss,  Vienna  1862 
Sifre  D.  =  Sifre  de  be- Rab,  Deu- 
teronomy,  ed.  Fried¬ 
mann,  Vienna  1864 
Sifre  N.  =  Sifre  de  be- Rab,  Num- 
bers,  ed.  Friedmann, 
Vienna  1864 

Shir  =  Midrash  Shir  ha-Shirim 
Rabbah ,  ed.  Wilna  1887 
Shohar  Tob  =  Midrash  Tehillim ,  ed. 

Buber,  Wilna  1891 
Sibyll  =  The  Sibylline  Oracles , 
ed.  Geffken,  Leipzig 

1902 

Tan.  =  Midrash  T anhuma,  ed. 
Wilna  1833 

Tan.  B.  =  Midrash  Tanhuma ,  ed. 
Buber,  Wilna  1885 
TB  =  Babylonian  Talmud 
TJ  =  Jerusalem  Talmud 
Tosefta  =  Tosefta ,  ed.  Zucker- 
mandel,  1881 

TYbU  =  Targum  Yonalhan  ben 
* Uzziel  *al  ha-Torah 
(i.e.  A) 

Yalqut  =  Yalkut  Shim'oni 
Yashar  =  Sefer  ha-Yashar ,  Ve- 
nice  1624 

Yelammedenu  =  Yelammedenu ,  ed.  Je- 
llinek,  Bet  ha-Midrash 
VI,  79  ff. 

Zohar  Hadash  =  Zohar  Hadash ,  ed.  Le- 
ghom  1866 


542 


1:2  «Spirit  of  Mercy  from  before  God».  |  So  too  N  and  B  h.l.  (This 
use  of  Elohim  to  signify  God’s  goodness  coincides  with  that  of 
Philo,  Quis  Haeres  Sit,  6,  whereas  Sifré  D.,  27  maintains  that  the 
tetragrammaton  designates  God’s  attribute  of  goodness  and 
Elohim  expresses  the  attribute  of  justice.)  Contrast  Gen.  R.  2:5 
for  this  being  the  spirit  of  the  Messiah-King.  Contrast  also  Origen, 
De  Princip  1,  33  for  this  being  the  Holy  Ghost. 

1:3  Immediately  there  was  light.  |  Gen.  R.  3:2  («immediately»,  as 
opposed  to  on  the  fourth  day).  For  the  tradition  of  a  primordial 
light  having  been  sequestered,  see  Ginzberg,  Legends  of  The  Jews, 
vol.  5,  p.  8f. 

1:5  Light  and  Darkness  are  for  work  and  rest.  |  Cf.  Philo,  De  M. 
Opif.,  7;  TJ  Hagigáh  2,  77c;  TB  Támid  32A  (where  darkness  is  a 
positive  quality,  rather  than  the  mere  absence  of  light). 

1:7  The  distance  of  separation  is  the  thickness  of  three  fingers.  |  Ben 
Zoma’ ,  Gen.  R.  2:6  and  TB  Hagigáh  1 5A,  Tóseftá’  íJagigáh  ch.  2; 
Compare  TJ  Hagigáh  2, 77a  for  Ben  Zoma’  quoted  differently. 
See  also  TB  Pesáhim  94A  for  distance  of  1,000  parsang,  and  for 
fmger-parsang  ratio. 

1:14  Calendral  and  ritual  usages  for  sun  and  moon.  |  Gen.  R.  6:lf.; 
TB  ‘Erübin  96 A.  For  variant  ritual  usages  compare  N,  M  and  B 
ad  h.l.,  Jubilees  2:9,  PRE  ch  8  and  TB  Hullin  60B. 

1:16  The  moon  is  shrunken  in  size  as  punishment  for  complaining  and 
tale-bearing.  |  PRE  ch.  6;  TB  Quilín  60B:  TB  Shebü'óth  9A;  Gen. 
6:4;  Yalqút  Makiri  Isaiah,  60. 

1:21  Leviathan  and  its  mate  are  destined  to  be  consumed  at  the  Con¬ 
solaron  Day  Feast  of  the  Righteous.  |  Targum  Shéní  to  Esther, 
3:7;  Lev.  R.  22:10;  Enoch  60:24;  TB  Baba’  Báthrá‘  74B. 

1:26  Before  creating  Man,  God  consulted  with  the  angels,  who  had 
been  created  on  the  second  day.  |  Gen.  R.  8:3.  For  angels  created 
on  the  second  day,  see  R.  Yóljánán  in  Gen.  R.  1:4,  3:1 1.  See  also 


543 


1:27-2:8 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL 


PRE  ch.  3,  Tanhümá\  Gen.  12,  Kónén  25.  (According  to  Tertullian, 
Adversus  Praxeam  16,  q.  Legends,  this  is  an  anti-Christian  polemic 
designed  to  exelude  the  implication  that  the  trinity  is  implied  when 
the  plural  form  is  used  with  reference  to  the  deity.) 

1:27  Man  was  created  with  248  organs  and  365  veins.  |  For  248  organs 
see  TB  Nedárim  32B;  ARN  ch.  10;  Kónén  29.  (A  midrash  by 
Yoshüa*  ibn  Shu'aib,  Constantinople  1523,  at  Tazría*  61 A  men- 
tions  that  the  veins  in  the  human  body  correspond  to  the  days 
of  the  Solar  Year.)  Ms.  reads  665  for  365. 

1:28  Man  is  told  to  prevail  over  the  earth  with  possessions.  |  (Contrast 
Matthew  6:20,  4:34  f.). 

1:29  Non-fruit-bearing  trees  were  created  for  wood  and  for  kindling 
purposes.  (Contrast  TJ  KiPayim  1,  27b  and  Gen.  R.  5:9  for 
alternative  reasons  for  the  creation  of  barren  trees.) 

2:1  Ten  special  creations  during  the  twilight  inauguratirig  the  Sabbath.  | 
infra,  Nu.  22:28;  Mishnah  ’Aboth  5:9;  ARN  B  27:95.  (For  different 
versions  see  PRE  ch.  3;  TB  Pesahim  54A;  TB  Nedárim  39B.) 

2:3  God  rested  from  the  work  which  He  is  destined  to  do.  |  R.  Pinhás 
in  the  ñame  of  R.  ’Osha'yáh  in  Pesiqtá*  Rabbáthi  ch.  23;  Gen.  R. 
11:10.  (For  the  view  that  miracles  are  primordial  creations,  see 
Gen.  R.  5:5;  Midrash  Yónáh  102;  Mekhilt?  de  R.S.  53.  For  the 
view  that  God  created  miracles  yet  to  come,  see  Lev.  R.  27:4; 
PK  9,  76A.) 

2:6  A  Cloud  of  Glory  aróse  from  the  Chair  of  Glory  and  filled  with 
water  from  the  ocean.  For  filling  from  the  ocean  see  R.  ’Eli'ezer, 
Gen.  R.  13:9;  TB  Ta'anith  9B,  Tanhümá\  Miqqés  1;  Midrash 
Tehillím  18:16. 

2:7  Man  was  created  with  two  inclinations;  he  was  taken  from  the 
soil  of  the  Temple  mount;  he  was  created  from  the  four  winds, 
from  all  the  waters,  and  of  three  (or  four)  colors;  the  Spirit  of 
Life  was  breathed  into  his  nostrils,  and  this  Spirit  became  the 
senses.  For  the  two  inclinations,  see  e.g.  Gen.  R.  14:4;  TB  Be- 
rákhóth  61  A;  Tanhümá*  B.  1,  13 A.  For  Adam  being  created  of 
soil  from  the  temple  mount,  from  the  four  corners  of  the  earth, 
and  of  four  colors,  see  PRE  ch.  11;  TB  Sanhedrin  38A,  B;  Gen.  R. 
14:9;  infra,  3:23;  Tan.  Peqüdé  3.  For  the  ñame  «Adam»  signifying 
the  four  directions,  see  Sibylline  Books  3,  24  f.  For  the  combining 
of  four  elements,  see  Apostolic  Constitutions  7:34;  Philo,  De 
M.  Opif.,  51. 

2:8  Prior  to  the  creation  of  the  world,  Edén  was  created  for  the  Righ- 
teous.  |  PRE  ch.  3;  TB  Pesahim  54A  (see  also  4  Ezra  3:6.  Compare 
Jubilees  2:7;  Gen.  R.  15:4,  11:9;  2  Enoch  21:1). 


544 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JON ATOAN  BEN'UZZIEL 


2:9-3:15 


2:9  The  tree  Life  was  a  500  year  journey  within  the  garden.  !  R.  Yüdáh 
bar  ’lPái,  Gen.  R.  15:7;  TJ  Berákhóth  1,  2c;  Midrash  Tehillim 
1:15;  Seder  ’Eliyyáhü  Rabbáh  ch.  2;  Midrash  Shír  6:9  (see  also 
Kónén  35,  Gen.  R.  6:6). 

2:15  Man  was  transferred  from  the  Mountain  of  Worship,  where  he 
had  been  created,  to  the  Garden  of  Edén,  to  labor  in  the  Torah 
and  to  guard  its  commandments.  N  h.l.;  B  h.l.;  infra  3:23;  supra 
2:7.  See  Gen.  R.  14:9;  PRE  ch.  11,  12,  20;  TJ  Názir  7,  56b;  TB 
Sanhedrin  38 A  (see  also  Slavonic  Enoch  31:1,  Gen.  R.  16:8). 

2:21  Eve  was  taken  from  Adam’s  thirteenth  rib  from  the  right  side. 

2:25  Adam  and  Eve  cohabited  without  shame.  !  F.  Yóshüa*  ben  Qorhá\ 
Gen.  R.  18:6;  ’Abbá*  Halfón  bar  Kuria\  Yalqüt  Re'übéni  ch.  26 
(see  also  Tóseftá*  Sótah,  ch.  4;  TB  Sótáh  9B;  ARN  A  ch.  I). 

3:4  The  snake  assured  Eve  that  God  was  merely  a  jealous  artisan  who 
feared  lest  mankind  achieve  divine  powers  by  eating  of  the  tree. 
PRE  13;  R.  Yóshüa*  of  Sikhnin  in  the  ñame  of  R.  Lévi,  Gen.  R. 
19:6;  Midrash  Tehillim  1:9;  Ex.  R.  3:12;  Dt.  R.  5:10;  Tan.  Gen.  8; 
Tan.  Tazria1  9;  Tan.  Mesorá1  2;  Yalqüt  Re’übéní  27. 

3:5  The  snake  tells  Eve  that  they  will  be  as  angels.  N,  Samaritan 
Targum,  and  O  ad  h.l.  (see  also  Koran,  7:20.) 

3:6  Eve  saw  Sammael;  the  Angel  of  Death  frightened  her.  I  PRE  13 
(see  also  Koran  7:20,  7:27;  ARN  B  1:6;  Vita  Adae  14-16;  Zohar 
41a). 

3:7  Their  original  nail-skin  garments  had  been  removed  from  them. 
See  infra,  3:21,  PRE  14.  See  also  Isaac  Rabbiáh,  Gen.  R.  20:21; 
Tan.  Gen.  24. 

3:8  God  confronted  them  at  the  end  of  day.  |  N  and  Peshitta'  ad  h.l. 
(contrast  B  and  Samaritan  Targum  ad  h.l). 

3:9  «Where  are  the  commandments  which  I  commanded  you?»  I  See 
supra  2:15;  N  and  B  ad  h.l. 

3:10  «I  hid  in  shame  for  having  transgressed.»  |  See  supra  2:15,  3:9 
(see  also  Apocalypse  of  Moses  20). 

3:14  The  snake  was  punished  by  having  its  legs  severed,  being  forced 
to  travel  on  its  belly,  having  its  skin  shed  every  seven  years,  having 
poison  in  its  mouth,  and  having  to  eat  dirt.  |  PRE  14;  ARN  B 
42:117  (see  also  Gen.  R.  20:8f.;  Midrash  Qóheleth  10:11;  Báraithá* 
Of  32  Middóth,  Middáh  12). 

3:15  The  punishment  of  the  snake  ineludes  eternal  enmity  of  Man; 
Man’s  observing  of  Torah  will  ensure  his  victory.  Man  will  have 
an  antidote  for  snakebite,  whereas  the  snake  will  have  no  antidote 
against  Man’s  blow.  In  the  days  of  the  Messiah,  a  truce  will  arise 
between  them.  |  So  too  N  and  B  ad  h.l.;  ARN  B  42:117;  Apoca- 


40.  EXODO 


545 


3:16-4:1  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL 


lypse  of  Moses  26.  See  R.  Levi  in  Gen.  R.  20:5;  Midrash  Tehillim 
1:10;  Yalqüt  Isaiah  369;  Tan.  Gen.,  Wayigash  8;  Tan.  Mesorá* 
ch.  2  (see  also  Mark  16:18;  Luke  10:19;  see  chiefly  Apoc  12,  17). 

3:16  Woman  is  punished  by  the  blood  and  pains  of  menstruation,  loss 
of  virginity  and  childbirth;  her  husband  will  be  empowered  to 
declare  her  innocent  or  guilty.  |  N  ad  h.l.;PRE  14;  Gen.  R.  20:15; 
TB  ‘Erübin  100B;  ARN  ch.  1. 

3:17  The  ground  is  cursed  for  not  warning  Adam  of  his  guilt.  |  PRE  14. 

3:18  Work  is  given  to  Man  to  lessen  his  punishment  and  to  distinguish 
himself  from  the  animáis.  |  N  and  B  ad  h.l.;  see  TB  Pesáhim  1 18A, 
ARN  1,  6-7  (contrast  Gen.  R.  20:24). 

3:19  Bodily  resurrection  and  judgment  will  occur  on  the  Day  of  Ac- 
counting.  N  ad  h.l.;  see  R.  Simeón  bar  Yohai,  Gen.  R.  20:19; 
Mishnah  ’Abóth  3:1  (see  Koran  23:12ff). 

3:21  God  dressed  Man  in  snake-skin  garments,  in  place  of  the  original 
nail  garments  in  which  He  had  clothed  them,  and  which  had  been 
cast  off.  !  supra  3:7;  PRE  20;  TB  Pesáhim  54B;  Sifré  Dt.  355  (see 
also  Zohar  1:36B;  Séfer  HaYáshár  7;  PRE  3,  PRE  24). 

3:22  God  told  the  ministering  angels  that  Man  was  unique  on  earth  as 
God  is  unique  in  heaven.  Had  Man  observed  the  commandment 
he  would  have  been  immortal.  Ultimately  there  will  arise  those 
who  can  distinguish  between  Good  and  Evil.  |  N  and  B  ad  h.l. 
preserve  better  readings;  see  Gen.  R.  21:5;  Mekhiltá\  Beshallah  7: 
73;  See  also  TB  Baba*  Báthrá  75A;  Gen.  R.  9:5.  See  also  Wisdom 
of  Salomón  1:13  f.,  and  2:23;  ARN  B  34:74.  See  also  TB  Shabbáth 
55A-56B,  TB  ‘Arákhin  17A;  Tan.  B.  4,60. 

3:23  Adam  went  to  dwell  on  Mt.  Moriah,  to  cultívate  the  ground 
whence  he  had  been  taken.  I  See  infra  8:20,  supra  2:15;  PRE  20; 
Midrash  Shóhar  Tób  92,  p.  203A. 

3:24  The  Torah  and  the  Garden  of  Edén  were  created  for  the  Righteous 
before  the  creation  of  the  world,  so  that  the  Righteous  should  be 
rewarded  with  Edén  for  having  fulfilled  the  Torah,  which  is  more 
life-ensuring  than  is  the  Tree  of  Life.  Gehinnom  was  created  with 
burning  coals,  to  punish  those  who  would  rebel  against  the  Torah. 
The  Word  of  God  ordained  that  whoever  would  observe  the 
Torah  would  walk  in  the  path  of  eternal  life.  !  So  too  N  and  B 
ad  h.l.;  see  Gen.  R.  21:14;  TB  Berákhóth  61B;  TB  ‘Erübin  19A; 
TB  Támid  32B;  TB  Pesáhim  94A;  TB  Ta‘anith  I0A;  TB  Shabbáth 
39 A;  PK.  29,  186B;  PK.  30,  191 B;  Midrash  Shir  6:9  (see  also 
Apocalypse  2:7;  Koran  13:35;  Sibylline  Oracles,  Fragment  3, 
lines  46-49).  See  Leqah  Gen.  2:9;  MHG  1,  127. 

4:1  Adam  knew  that  Eve  had  become  pregnant  by  the  ángel  Sammael. 


546 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL 


4:2-4:23 


And  she  bore  him  Cain,  who  resembled  celestial  beings,  rather 
than  earthlings.  !  PRE  21;  Zóhar  39B;  see  infra  5:3  and  PRE  22. 
See  also  TB  Shabbáth  146 A:  TB  'Abódáh  Záráh  22B  (see  also 
Slavonic  Enoch  31:6;  Irenaeus,  adv.  Haer.,  1,  30:1;  1,  30:7;  and 
1,  30:9). 

4:2  Eve  bore  Cain’s  twin  (and)  Abel.  I  See  Samaritan  targum  ad  h.l.; 
PRE  21;  Gen.  R.  22:2,3-  For  entire  family  born  on  one  day  see: 
TB  Sanhedrin  38B;  PRE  1 1  (for  Eve  bearing  two  sons  and  three 
daughters  see:  Josephus,  Antiquities  I  2:1;  Séfer  HaYáshár  1:12). 

4:3  Cain  ofYered  flax-seed  on  Passover.  PRE  8,  21  (for  world  created 
in  Nissan  see  e.g.,  R.  YóshQa\  Gen.  R.  22:3;  TB  R’ósh  Hashá- 
náh  10B,  12A). 

4:7  Divine  punishment  is  suspended  until  Judgement  Day.  Sin  crouches 
at  the  gate  of  the  heart.  I  See  N  and  B  ad  h.l.;  supra  3:26;  Gen. 
R.  22:6;  ARN  B  32  (see  also  Gen.  R.  34:10;  MHG  1,  107,  109). 

4:8  Cain  called  Abel  outside.  The  controversy  aróse  from  a  theological 
dispute;  Cain  rejected  the  existence  of  a  divine  judge,  justice, 
reward  and  punishment,  and  the  after-life.  Abel  affirmed  all  of 
these.  |  For  Cain  calling  Abel  outside,  see  N,  B,  Peshittá’,  Vulgata, 
LXX,  Samaritan  targum,  Ethiopic  ad  h.l.  For  subject  of  con¬ 
troversy  see  R.  Yóhánán  in  TJ  Sanhedrin  1,  18a  (Contrast  B, 
Codex  Oxford  318  to  Gen.  4:7  for  different  grounds  for  the  con¬ 
troversy.)  (See  also  Hebrews  1 1:4;  12:24;  Tan.  Gen.  9,  Ex.  R.  31:17; 
Séfer  HaYáshár,  Gen.  9a;  cf  M.  McNamara,  The  N.  T.  and  P.  T., 
156-160.) 

4:13  «But  you  can  suspend  my  punishment».  See  N,  O,  LXX,  Peshi(tá‘, 
Vulgata,  ad  h.l.;  see  also  Gen.  R.  22:11  and  Philo,  Quod  Deterius 
Potiori  Insidian  Soleat,  41. 

4:14  «Is  it  possible  for  me  to  be  hidden  from  You?»...  «Any  innocent 
man  who  finds  me  will  slay  me.»  See  N  and  O  ad  h.l.;  Gen.  R. 
22:11  and  PRE  21. 

4:15  God’s  ñame  is  inscribed  on  Cain’s  face.  1  Peshitiá’  ad  h.l.;  N  ad 
h.l.;  PRE  21  (see  3  Mace.  2:29  for  Dionysian  branding  with  oak 
leaf). 

4:16  The  land  of  Cain’s  exile  had  previously  been  as  fertile  as  Edén.  | 
So  too  N,  B  and  O  ad  h.l.;  see  Tan.  B.  (intro)  p.  158.  (For  Christian 
parallels  see  Legends,  vol.  5,  p.  142.) 

4:22  Naamah  was  the  mistress  of  dirges  and  songs.  |  (See  Báraithá’  of 
32  Middóth,  and  Gen.  R.  23:4  for  her  participating  in  idolatry; 
see  PRE  12  similarly.  See  further,  Albeck,  Gen.  R.  vol.  1,  p.  224, 
notes.) 

4:23  Lamech  told  his  wives  that  since  he  had  never  killed  ñor  wounded 


40* 


547 


4:24-6:16 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL 


anyone,  his  progeny  would  be  safe.  So  too  N  ad  h.l.  (contrast 
B  and  O  ad  h.l.);  see  also  R.  Yósi  b.  Hanina*,  Gen.  R.  23:4;  Tan. 
Gen.  11. 

4:24  Cain,  who  had  sinned  and  had  repented,  was  forgiven  for  seven 
generations.  |  See  R.  Yósi  b.  Haniná\  Gen.  R.  23:4;  Tan.  Gen.  11; 
MHG  1,  118  (see  Legends,  vol.  1,  p.  116;  vol.  5,  143). 

4:25  Adam  was  celibate  for  one  hundred  and  thirty  years  after  Abel’s 
death.  Gen.  R.  23:5;  TB  ‘Erübin  18B;  R.  Simón,  Gen.  R.  20:11; 
Tan.  B.  Gen.  26;  Yalqüt  2  Sam.  R.  146. 

4:26  Idolatry  began  in  the  era  of  Enosh;  men  profaned  the  Ñame  of 
God  by  using  it  as  the  ñame  of  men  and  of  idols.  [  See  R.  Simón, 
Gen.  R.  23:9,  10  for  rebellious  meaning  (see  also  Zóhar  1,  56A 
and  Rashi,  ad  h.l.;  Cf.  Maimonides,  ‘Abódath  Kókhábim  1:1. 
Here,  «Hühal»  is  understood  as  being  derived.  from  «Hullin», 
whereas  in  Ibn  Ezra  and  Sforno  it  is  understood  as  being  derived 
from  «Tehila»). 

5:3  Cain  was  not  the  biological  son  of  Adam,  therefore  he  did  not 
resemble  him  physically;  consequently,  he  was  not  genealogized. 
Seth  did  resemble  Adam,  who  was  his  biological  father.  |  See 
supra  4:1  and  notes;  PRE  22;  TB  lErübin  18B. 

5:24  Enoch  is  Metatron,  the  Great  Scribe  who  was  withdrawn  by  the 
Word  of  God.  I  Compare  TB  Yebámóth  16B;  Jubilees  4:23  (see 
Zóhar  137B);  see  also  Hebrews  11:5,  and  Legends,  vol.  5,  p.  158 
et  passim. 

6:2  The  «Mighty  Ones»  saw  that  the  daughters  of  Man  were  beautiful, 
cosmeticized  and  walked  nakedly  with  lewd  thoughts.  PRE  22. 
See  also  O  ad  h.l.,  and  EZ  10,  190  (see  also  Samaritan  targum, 
N  and  O  ad  h.l.). 

6:3  All  of  the  eartlTs  evil  generations  would  not  be  wiped  out  and 
obliterated,  as  had  the  generation  of  the  flood,  which  had  been 
granted  one  hundred  and  twenty  years  in  which  to  repent,  and 
did  not.  R.  Yüdán  b.  Bathirá\  Gen.  R.  26:6;  PRE  34;  Mekhilt?, 
Shirát?  5:38f.  (see  also  Mishnah  Sanhedrin  10:3;  TB  Sanhedrin 
107b;  ARN  A  36,  pp.  53Bf.;  Sifré  Num.  43,  Midrash  Tannaim,  39). 

6:4  Shemhazzai  and  Azzael,  the  «fallen  angels».  I  PRE  22;  Zóhar  1, 
58 A  (see  TB  Yóma'  67B;  2  Peter  2:4;  Jubilees  4:14;  Apocalypse  of 
Barukh  66:11  f.).  See  further,  Legends,  vol.  5,  p.  152,  159. 

6:11  The  land  was  full  of  stealing.  N;  TB  Sanhedrin  57A;  Yelamme- 
denü,  Yalqüt  2,  508  to  Isaiah  64:1. 

6:14  The  ark  must  have  enclosed  cisterns  and  rooms.  I  PRE  23;  Book 
of  Adam  and  Eve  (ed.  Malan)  3:2. 

6:16  A  gem  was  brought  from  Pishon,  to  illuminate  the  ark.  |  R.  Yó- 


548 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  'UZZIEL 


6:20-9:6 


hánán,  TB  Sanhedrin  108B,  R.  Mé’ir,  PRE  23;  R.  Pinhás  in  the 
ñame  of  R.  Lévi,  Gen.  R.  31:12. 

6:20  An  ángel  brought  the  animáis  to  Noah.  PRE  23  (see  also  TB 
Zebahim  1 1 6 A;  Tan.  Noah  12;  Book  of  Adam  and  Eve  3:8). 

7:4  An  additional  week  of  grace  is  given,  in  order  for  them  to  repent.  | 
TB  Sanhedrin  108A;  ARN  ch.  32;  Mekhiltá’,  Shirátá’  5:39  f.; 
infra  7:10. 

7:10  Since  there  was  no  repentance,  seven  days  after  the  mourning  of 
Methuselah  boiling  water  began  to  fall  from  heaven.  |  See  N  ad 
h.l.;  Gen.  R.  32:5;  ARN  ch.  32.  For  boiling  water,  see  PRE  22; 
TB  Zebahim  113B;  TB  Sanhedrin  108B;  TB  R’ósh  Hashánáh  12A. 

7:11  The  world  had  been  created  in  Tishré,  and  the  flood  had  come  in 
Heshwan.  The  rains  had  come  after  the  Sons  of  The  Mighty  had 
attempted  to  stop  the  flood  by  plugging  the  fountains  of  the  deep 
with  their  own  children.  |  For  world  created  on  Tishré,  see  TB 
R’ósh  Hashánáh  11  A,  27A  and  infra,  8:4  and  PRE  32.  (Contrast 
Mekhiltá’  Pesahim  2:15,  Targum  Shéni  3:7,  3:12.)  On  use  of 
children  as  plugs,  see  Tan.  Noah  7;  Aggádath  Beréshith  4:10. 

8:1  «Wind  of  Mercy»  was  sent  by  God.  |  So  too  N  ad  h.l.,  and  supra 
1:2,  see  Tan.  B.  1,  36-37;  Philo,  Quaestiones  2:28  (q.  Legends). 

8:4  The  ark  carne  to  rest  on  the  mountains  of  Qadrón  on  the  se- 
venteenth  of  Nissan.  |  See  supra  7:11;  N  and  RMbN  ad  h.l.  (see 
also  Gen.  R.  33:5,  Targum  Shéni  3:7;  3-12,  Mekhiltá’,  Pesahim 
2:15). 

8:11  The  olive  branch  was  taken  from  the  Mount  of  Olives.  |  So  too 

N  in  M;  R.  Lévi,  Gen.  R.  33:6;  PRE  23;  TB  Sanhedrin  108B 

(MHG  1,  163). 

8:14  On  the  twenty-seventh  day  of  Marheshwan  the  earth  was  dry.  | 
So  too  N  in  M  ad  h.l.;  see  supra  7:11;  8:13. 

8:20  Noah  rebuilt  the  altar  which  Adam  and  Cain  and  Abel  had  used. 
See  supra  3:23;  R.  ’Eli'ezer  b.  Yacob,  Gen.  R.  34:8;  B  ad  h.l.  and 
infra  22:9;  PRE  23;  PRE  31  (see  also  TB  ‘Abódáh  8 A). 

8:22  Planting  will  always  occur  in  the  season  of  Tishré,  harvest  in  the 
season  of  Nissan,  coid  in  the  season  of  Tebeth  and  heat  in  the 
season  of  Tammüz.  |  PRE  8. 

9:4  Eating  of  live  limbs  or  of  live  animáis  is  prohibited.  |  See  O  ad  h.l.; 

infra  9:5;  R.  Yósi  bar  ’Abin  from  R.  Yóhánán,  Gen.  R.  34:13; 

TB  Sanhedrin  59A-59B  (see  Legends  vol.  5,  p.  189,  note  56). 

9:6  Whoever  kills  in  the  absence  of  witnesses  will  be  judged  by  God 
on  the  Great  Judgement  Day.  |  R.  Lévi,  Gen.  R.  36:19  (see  Dt. 
R.  Wa’etljanan  2:25;  TB  Sanhedrin  57A;  TB  Hullin  10B);  see 
Mathew  5:21  (McNamara,  126-131). 


549 


9:11-1 1:28  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  '  UZZIEL 


9:11  God  will  never  destroy  the  world  again  by  flood.  |  N  ad  h.l.; 
TB  Shebü'óth  36A;  MHG  1,  172. 

9:14  The  rainbow  will  be  seen  when  God  spreads  clouds  of  glory  over 
the  earth.  |  (See  supra  2:6.) 

9:20  Noah  planted  a  vine  shoot  which  he  had  found,  which  had  been 
carried  by  the  river  away  from  the  garden  of  Edén.  On  the  very 
day  in  which  he  planted  it,  the  vine  bloomed,  and  he  squeezed 
the  grapes.  PRE  23;  B  ad  h.l.;  R.  ’Abbá’  bar  Káhaná’  and  R. 
Hiyyá’  bar  Bá’,  Gen.  R.  36:2  f.;  Tan.,  Noah  13,  15  (see  also  Zohar, 
Gen.  73A). 

9:24  Ham  prevented  Noah  from  begetting  another  son.  |  TB  Sanhe- 
drin  70A;  PRE  23  (see  also  Zóhar,  Gen.  73B  and  Theophilus  of 
Antioch.,  To  Autolycus  3:19  (q.  Legends  vol.  5,  p.  192)  for  Noah 
as  eunuch).  Also  see  Sforno,  Gen.  9:25. 

9:25  Canaan  is  an  accursed  «fourth  son».  |  See  PRE  23;  Gen.  R.  36:7  f. 

9:27  Jepthah’s  reward  will  be  his  conversión  to  Judaism.  See  TB 
Megilláh  9B. 

10:2  The  sons  of  Jepthah  are  given  ñames  of  a  later  period  (see  text). 
See  R.  Samuel  b.  ’Ammi,  Gen.  R.  37:1;  TJ  Megilláh,  1,  71b;  TB 
Yómá*  10  A. 

10:4  List  of  ñames  (see  text).  í  Gen.  R.  37:1;  TJ  Megilláh  1,  71b; 
TJ  Ta'anith  4,  69  (see:  Tan.  Yithró  5;  ’Ekháh  Rabbáthi  B. 
Bela  2:2). 

10:10  List  of  ñames  (see  text).  |  Gen.  R.  37:4;  TB  Yómá’  10B. 

10:1 1  Nimrod  separated  himself  from  the  unrighteous  of  his  generation, 
and  was  therefore  rewarded.  )  Gen.  R.  37:4;  Midrash  Tehillim 
118:11  (see  also  Ephraem  1,  15a  for  Nimrod  as  fighting  on  God’s 
side  against  the  tower-builders). 

10:12  «Telsar».  Gen.  R.  37:4. 

10:18  Ñames  (see  text).  I  Gen.  R.  37:6;  TJ  Megilláh  1,  41 B. 

11:1  The  inhabitants  of  the  world  spoke  in  the  Holy  tongue.  |  N  ad  h.l.; 
PRE  24. 

11:4  The  tower  of  Babel  was  topped  by  a  sword-bearing  idol.  |  N  ad 
h.l.;  a  Tanna  of  the  school  of  R.  Ishmael,  Gen.  R.  32:8;  TB  San- 
hedrin  109 A;  PRE  24;  Alphábétót  de  R.  ‘Aqibá’  46-47  (see  also 
Mekhíltá’,  Mishpá(im  ch.  2;  Tan.  Gen.  28). 

1 1 :7  Seventy  ministering  angels  are  assigned,  each  for  one  nation;  the 
people  began  killing  one  another.  |  PRE  24;  Jubilees  10:22  (see 
also  LXX  Dt.  32:8). 

11:28  Haran  was  indecisive  and  opportunistic  in  his  decisión  to  descend 
into  the  flames  after  Abraham,  and  is  consequently  consumed  by 
the  flames.  I  N  ad  h.l.;  PRE  24;  See  Gen.  R.  38:19  (see  also  Ju- 


550 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL  12:3-14:14 


bilees  12:12;  ARN  A  33;  Midrash  ‘Assereth  HaDibbróth  2;  Ex. 
R.  23:4,  44:5). 

12:3  God  will  bless  the  priests,  who  will  bless  Israel,  and  will  curse 
Balaam,  who  will  curse  Israel. 

12:5  Abraham  proselytized  in  Haran.  |  So  too  B  ad  h.l.;  R.  La'zár  in 
the  ñame  of  R.  Yósi  b.  Zimrá’,  Gen.  R.  39:21;  ARN  A  ch.  12; 
TB  Sanhedrin  99B:  Sifré,  Wa’etljanan  32,  TJ  Sanhedrin  7,  25d; 
Pesiqtá’  Rabbáthi  43;  Tanhümá’,  Lekh  Lekhá  12. 

12:11  Abraham  first  saw  Sarah’s  body  at  the  river  Crossing  on  the  way 
to  Egypt.  TB  Baba’  Báthrá’  16A  (compare  Tan.  Lekh  Lekhá  5; 
Zohar  1,  8 IB). 

12:19  Pharaoh  assured  Abraham  that  he  did  not  approach  Sarah. 

13:5  Lot  was  an  «intimate»  of  God  because  of  Abraham’s  merit. 

N  in  M. 

13:7  Whereas  Abraham  muzzled  his  cattle  while  on  Canaanite  land, 
Lot  did  not;  this  was  the  essence  of  the  Abraham- Lot  controversy.  | 
R.  Berekhiáh  in  the  ñame  of  R.  Yódáh,  Gen.  R.  41:5;  Pesiqtá* 
Rabbáthi  3,  9B-10A  (see  N  ad  h.l.). 

13:10  Lot  raised  his  eyes  «to  sin».  !  TB  Názír  23A;  Gen.  R.  41:7,  in  the 
ñame  of  R.  Yósi  b.  Haniná*. 

13:13  The  Sodomites  used  their  bodies  and  their  wealth  sinfully:  in 
incest,  in  the  killing  of  innocent  people,  in  idolatry,  and  in  re- 
bellion  against  God.  |  See  ARN  ch.  36;  TB  Sanhedrin  109A 
(Mishnah  Sanhedrin  10:3);  Gen.  R.  41:10  (see  also  N  and  O  ad 
h.l.). 

13:17  God  instructed  Abraham  to  walk  around  the  land  and  possess 
it.  I  N  ad  h.l.;  Gen.  R.  41:13  according  to  the  sages;  TB  Bábá* 
Báthrá*  100  A;  TJ  Qiddüshin  1,  29d;  Midrash  Ruth  4:7. 

13:18  Abraham  dwelled  at  the  crossroads  of  Mamre. 

14:1  Amraphel  is  Nimrod,  who  had  planned  to  burn  Abraham  (see 
text  for  midrashic  meanings  attached  to  the  ñames  of  the  other 
kings).  |  TB  ‘Erübin  53A;  Gen.  R.  42:4  f.;  Tan.  Lekh  Lekhá  6; 
TB  Pesáhim  94B;  TB  Hagigáh  13 A. 

14:13  The  refugee  who  brought  the  news  of  the  battle  to  Abraham  was 
Og.  Of  all  the  antedeluvian  giants,  he  alone  had  been  spared, 
having  been  fed  by  Noah  during  the  flood,  to  be  a  witness  of  what 
had  been  done  to  the  rebelling  giants.  Og  carne  to  entice  Abraham 
into  battle;  he  found  Abraham  preparing  unleavened  bread  for 
Passover.  |  Résh  Lákhish  in  the  ñame  of  Bar  Kappáráh,  Gen.  R. 
42:7;  Dt.  R.  1:25;  Tan.  yuqqath  25;  TB  Niddáh  61 A  (for  Passover, 
see  PRE  17.  See  also  PRE  27;  Gen.  R.  42:12). 

14:14  Abraham  took  Eliezer,  the  son  of  Nimrod,  who  was  as  strong  as 


551 


14:1 5-15:13  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN'UZZIEL 


the  318  servants  who  had  feared  to  go  into  battle  with  him. 
PRE  17;  TB  Nedárim  32A  (Gen.  R.  43:2). 

14:15  The  night  divided.  One  half  was  set  aside  for  the  slaying  of  the 
Egyptian  first-born.  They  pursued  the  enemy  to  the  site  of  the 
sinful  Dan  altar  that  would  later  be  built.  I  PRE  27;  TB  Nedárim 
32A;  TB  Sanhedrin  96A;  TB  Megilláh  6A;  Ex.  R.  18:1;  Pesiqtá’ 
Rabbáthi  86B. 

14:18  Melchizedek  is  Shem,  Noah’s  son,  the  king  of  Jerusalem.  He  served 
God  Most  High  «at  that  time».  I  N  ad  h.l.;  PRE  27;  TB  Nedárim 
32B;  PRE  8  (see  Charles,  Jubilees,  p.  101  notes;  Legends,  vol.  1, 
p.  166,  vol.  5,  p.  225  ff.). 

14:19  God  created  the  world  for  the  righteous  deeds  (of  Abraham). 
See  Gen.  R.  12:9;  TB  Shabbáth  88A;  Tan.  Gen.  15  (Tan.  B.,  1:11 
and  62). 

14:22  Abraham  told  that  he  had  lifted  his  hand  «in  oath».  N  ad  h.l.; 
R.  Nehemiáh,  Gen.  R.  43:9. 

15:1  Four  kings  had  been  killed,  and  nine  suits  of  armor  had  been 
returned.  Abraham  was  afraid  lest  his  enemies  return  in  legions 
against  him.  He  also  feared  lest  he  have  exhausted  his  merit  in 
the  victory.  God  reassured  him  that  he  would  triumph  despite 
what  enemies  might  come  against  him,  and  that  his  merit  was 
very  great,  being  stored  in  heaven.  |  N  ad  h.l.;  R.  Levi,  Gen.  R. 
44  3;  PRE  27;  Piyyüté  Yannai  15,  1,  1.  See  also  B  ad  h.l.,  Tan.  B. 
Lekh  Lekhá  13,  Midrash  Tehillím  110:4. 

15:2  Miracles  had  been  done  for  Abraham  in  Damascus  by  Eliezer’s 
hand.  |  N  ad  h.l.;  Gen.  R.  44:11. 

15:6  Abraham  did  not  belabour  God  with  words.  |  Mekhiltá’,  Beshallah 
7:138  (see  also  Romans  4:3,  4:10). 

15:7  «I  am  the  Lord  who  took  you  out  of  the  fiery  furnace.»  |  N  ad  h.l.; 
PRE  52  (see  Piyyüté  Yannai  15:7). 

15:9  Three-year-old  animáis  were  brought.  I  N  ad  h.l.;  Mekhiltá’, 
Bahódesh  9:30  f. 

15:11  Abraham  sees  the  nations  of  the  world,  which  are  as  birds  of  prey, 
come  to  despoil  Israel.  The  righteous  Abraham  will  henceforth 
serve  as  Israel’s  protection  against  them.  |  N  ad  h.l.;  PRE  28; 
Gen.  R.  44:16  (also  see  3  Mace.  6:24  and  H.  in  J.  P.,  p.  175). 

15:12  Four  kingdoms  would  enslave  Israel,  viz.  Babylon,  Media,  Greece 
and  Edom  (Rome).  |  See  N  and  M  ad  h.l.,  Mekhiltá’,  Bahódesh 
9:32;  Gen.  R.  44:20;  Lev.  R.  13:5;  Ex.  R.  21:7;  also  see  PRE  28 
for  reading  «Edom,  Greece,  Media-Persia  and  the  Sons  of  Ishmael». 

15:13  The  Egyptian  slavery  was  ordained  because  of  Abraham’s  dis- 
belief.  TB  Nedárim  32A;  see  infra  46:4. 


552 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL  15:14-18:3 


15:14  There  were  250  plagues  brought  on  Egypt.  |  R.  'Aqiba*. 

15:16  Abraham’s  children  would  return  in  the  fourth  generation,  when 
the  sins  of  the  Amorites  would  be  completed.  |  N  ad  h.l.;  Mekhílta’, 
Beshallah  1;  Mekhiltá’,  Pesáhim  17,  18. 

15:17  Abraham  saw  Gehinnom.  The  covenant  saves  from  Gehinnom, 
and  from  the  oppression  of  the  evil  kingdoms.  (  N  and  M 
ad  h.l.;  Simón  bar  ’Abbá’,  in  the  ñame  of  R.  Yóbánán,  PRE  28; 
Mekhiltá’,  Bahódesh  9:24;  Ex.  R.  21:7  (see  also  Gen.  R.  44:24); 
Cf.  B  ad  h.l. 

15:18  The  Lord  made  a  covenant  to  rescue  Abraham’s  descendants. 
Gen.  R.  44:24;  see  supra  15:17  and  notes. 

16:1  Hagar  was  the  daughter  of  Pharaoh.  |  R.  Simeón  bar  Yóhai,  Gen. 
R.  45:1;  PRE  26  (see  Book  of  the  Bee,  p.  2;  Ephraem  ad  h.l.;  see 
also  Yalqüt  Tehillim  750,  Yalqüt  Makiri  Tehillim  45:18). 

16:3  Sarah  freed  Hagar  prior  to  giving  her  to  Abraham.  (Contrast 
Gen.  R.  45:1  and  infra  21:4). 

16:5  Sarah  reminded  Abraham  that  she  had  left  home  to  follow  him, 
and  that  Hagar,  whom  she  had  given  to  him,  had  borne  a  child 
and  then  mocked  her.  Sarah  then  prayed  that  God  would  spread 
His  tabernacle  of  peace  over  her  and  over  Abraham,  so  that  they 
would  be  able  to  fill  the  world  with  offspring,  without  requiring 
Hagar,  the  daughter  of  Nimrod-Pharaoh.  |  So  N  and  B  ad  h.l. 
in  greater  detail.  (Contrast  Gen.  R.  45:6;  TB  R’ósh  Hashánáh  16A.) 

17:1  God  told  Abraham  to  be  whole  in  his  flesh.  R.  Lévi  in  Gen.  R. 
46:4  and  in  Tan.  B.  Lekhá  21;  Mishnah  Nedárim  3:11  and  TB 
Nedárim  32B;  PRE  29;  see  Yannai,  p.  32,  Gen.  17:1,  5  for  his 
not  being  whole  until  he  circumcised  his  foreskin  (see  Peshi(tá’ 
for  reading  «be  without  a  flaw»). 

17:3  Since  he  was  not  circumcised,  Abraham  could  not  stand  in  God’s 
presence.  |  See  notes  to  supra  17:1;  PRE  29;  Tan.  B.  Shemóth  7, 
Beha'alótkhá  13;  Sifré,  Beha‘alotkhá  67;  Ex.  R.  1:8,  19:5. 

17:13  Whoever  is  circumcised  shall  circumcise.  |  So  too  Samaritan  targum 
ad  h.l.;  R.  Yóhánán,  Gen.  R.  46:9;  TB  ‘Abódáh  Záráh  27A;  TJ 
Shabbáth  19,  17a;  TJ  Yebámóth  8,  8c. 

18:1  Abraham  was  recuperating  from  the  pain  of  his  circumcision.  ! 
So  too  N  and  B  ad  h.l.  (see  infra  32:3;  Gen.  R.  48:7  f)- 

18:2  Each  ángel  has  one  function.  |  N  and  B  ad  h.l.;  TB  Baba’  Me§i‘á’ 
86B;  Massekheth  Derekh  ’Ere$,  ch.  4  (see  Piyyüté  Yannai,  p.  34; 
Gen.  R.  50:2). 

18:3  Abraham  implores  God  not  to  leave  while  he  is  occupied  in  serving 
his  guests.  |  N  ad  h.l.;  TB  Shabbath  127A.  (Contrast  TB  She- 
bü'óth  35B.) 


553 


18:5-20:16  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  '  UZZ1EL 


18:5  Abraham  asks  them  to  eat  and  to  bless  God.  See  infra  21:33 
and  notes. 

18:8  It  only  appeared  as  though  the  angels  actually  ate.  !  N  ad  h.l.; 
Gen.  R.  48:16;  TB  Baba’  Mesi'a’  86B  (see  Koran  11:70.  See  also 
Sa'adyá’s  Polemic  against  Hiwi  haBalki,  70). 

18:10  Sarah  and  Ishmael  were  listening  within  the  tent.  |  So  too  N  and 
B  ad  h.l.;  see  also  Gen.  R.  48:19  (Yanhénü,  p.  31). 

18:15  The  ángel  insists  that  Sarah  did  laugh.  I  N  ad  h.l.;  R.  ’Abbá’  bar 
Káhaná’,  in  the  ñame  of  Birai,  Gen.  R.  48:20. 

18:16  The  ángel  departed  to  the  heavenly  heights.  |  So  too  B  ad  h.l.; 
Gen.  R.  50:2;  TB  Baba’  Mesi'á’  86B. 

18:20  The  sin  of  Sodom  involved  burning  whoever  would  give  bread  to 
the  poor,  and  oppressing  the  poverty-stricken.  |  Gen.  R.  49:6; 
PRE  25. 

18:21  The  girl  Pelilith  was  tortured  for  having  done  a  charitable  act.  The 
opportunity  for  Sodom  to  repent  was  not  utilized.  I  Gen.  R.  49:10; 
PRE  25;  R.  Lévi,  TB  Sanhedrin  109B  (see  infra  19:24). 

18:22  Abraham  was  praying  for  Lot,  and  was  standing  before  the  Lord. 
See  N  ad  h.l.;  R.  Simeón,  Gen.  R.  39:7;  PRE  25  (see  also  H.  in 
J.  P„  p.  28  f.  and  p.  37). 

18:23  «Will  your  anger  destroy  the  innocent  along  with  the  wicked?»  I 
N  and  O  ad  h.l. 

19:5  The  townspeople  demanded  sexual  intercourse  with  the  guests.  ¡ 
N  ad  h.l.;  R.  Yóshüa'  b.  Léví,  Gen.  R.  40:5;  Tan.  B.  Wayérá*  22. 

19:18  Lot  tarried  to  pray.  |  N  and  B  ad  h.l. 

19:22  The  ángel  could  not  destroy  Sodom  until  Lot  would  leave.  |  N 
ad  h.l. 

19:23  The  sun  had  crossed  the  sea  and  had  gone  out  over  the  earth  for 
three  hours  when  Lot  entered  Soar.  |  R.  Yóhánán,  TB  Pesáhim 
94A  (see  Yanhénü  p.  33  f). 

19:24  Rains  of  repentance  fell,  followed  by  rains  of  Ere  and  sulphur.  [ 
TB  Sanhedrin  38 A;  TB  Hagigáh  12B;  Mekhiltá’,  Shiráthá’  5:49  f.; 
Zohar,  Gen.  107B. 

19:26  Lot’s  wife  grieved  for  her  father’s  house.  She  had  sinned  by  borrow- 
ing  salt  and  announcing  that  guests  had  come  to  her  house.  | 
R.  Isaac,  Gen.  R.  51:5;  PRE  25  (see  N  and  B  ad  h.l.). 

20:13  Abraham  tells  of  how  he  left  his  father’s  house  when  the  idol- 
worshippers  attempted  to  corrupt  him.  |  See  N  ad  h.l.;  R.  Yóhánán, 
Gen.  R.  52:11;  TJ  Megilláh  1,  71d  (O  ad  h.l.  and  Yanhénü’]. 

20:16  Abimelech  saw  Sarah’s  body  during  one  night,  and  paid  for  having 
shamed  her.  |  So  too  N  and  B  (compare  O  ad  h.l.  and  Gen.  R. 
52:12). 


554 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL  21:2-22:4 


21:2  Isaac  resembled  Abraham.  So  too  infra,  25:19;  Gen.  R.  53:10; 
TB  Baba’  Meji'á’  87A;  Tanhümá’,  Tóldóth  I. 

21:9  Ishmael  played  at  idolatry.  :  Compare  N  and  B  ad  h.l.;  infra. 
Ex.  22:19.  See  R.  Ishmael,  Gen.  R.  53:13;  Tan.  Ex.  1;  Ex.  R.  1:1 
(see  also  Zóhar,  Wayéra*  1 1 8 A). 

21:10  Ishmael  will  make  war  against  Isaac.  PRE  30  [since  he  was  bom 
under  the  bow  (perhaps  Sagittarius),  he  would  shoot  arrows  at 
Isaac]. 

21:12  God  told  Abraham  that  Sarah  was  a  prophetess.  I  See  R.  Yósi, 
Gen.  R.  47:2  (see  Rashi  and  Yalqü(  ad  h.l.). 

21:13  God  told  Abraham  that  Ishmael  would  be  a  nation  of  robbers. 
TB  Sukkáh  52  A.  (Contrast  N  and  Samaritan  targum  for  «a  great 
nation».) 

21:14  Hagar  tied  the  utensils  to  herself,  demonstrating  that  she  was  of 
slave  status.  I  Gen.  R.  53:17;  PRE  30. 

21:15  Hagar  and  Ishmael  engaged  in  pagan  worship,  and  were  therefore 
smitten  with  a  burning  thirst.  |  Gen.  R.  53:13;  PRE  30. 

21:16  Hagar  cast  away  the  idol  a  distance  of  one  bow-shot,  to  save  her 
son.  PRE  30;  MHG  1,  309  (Yanhénü,  p.  36). 

21:17  The  merit  of  Abraham  will  save  Ishmael;  God  will  not  judge  Ish- 
mael  according  to  the  evil  deeds  he  will  commit.  í  PRE  30;  Gen. 
R.  53:19;  TB  R’ósh  Hashánáh  7B;  TJ  R’ósh  Hashánáh  I,  57a; 
TJ  Ta'anith  4,  69b;  Tanhüma’,  Wayé§é’  5;  Ex.  R.  3:2,  27:1;  ’Ekháh 
R.  2:2;  Tan.  Yithró  5. 

21:20  Ishmael  became  an  archery  master.  |  N  ad  h.l.;  Gen.  R.  53:15 
(i.  e.  an  instructor). 

21:21  Adisha  and  Fatima  were  the  wives  of  Ishmael.  PRE  30. 

21:33  Abraham  planted  a  grove  at  Beersheba,  where  passersby  were 
welcomed,  sustained,  and  urged  to  bless  God.  I  N  ad  h.l.;  Gen. 
R.  49:7,  54:7;  supra  18:5  and  B  ad  h.l.;  see  TB  Berákhóth  27A; 
ARN  ^  ch.  7;  Tan.  B.  Lekh  Lekhá  15. 

22:1  The  grounds  of  the  Isaac-Ishmael  argument  were:  being  the  eldest 
vs.  being  the  son  of  the  favorite  wife;  being  circumcised  at  the 
age  of  13  years  vs.  being  circumcised  at  the  age  of  8  days.  I  Gala- 
tians  4,  29;  Gen.  R.  55:4;  TB  Sanhedrin  89B. 

22:2  God  told  Abraham  to  sacrifice  Isaac  in  the  Land  of  Worship.  | 
See  N  ad  h.l.;  PRE  31;  TB  Ta’anith  10A;  TB  Berákhóth  62B; 
see  also  O  and  LXX  ad  h.l.,  and  Jubilees  18:13. 

22:3  Eliezer  and  Ishmael  accompanied  Abraham  to  the  «’Aqédáh».  [ 
PRE  31. 

22:4  Isaac  beheld  the  Cloud  of  Glory  on  the  mountain,  as  did  Abra¬ 
ham.  |  See  Gen.  R.  56:1,  PRE  31;  Lev.  R.  20:2;  Midrash  Qóheleth 


555 


22:5-24:22  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL 


9:7;  Tan.  B.  Wayéra’  46;  Pesiqta’  Rabbáthí  160  B  (see  Philo,  De 
Somniis,  i,  M,  638,  c.  w.  p.  213;  see  Clement  of  Alexandria,  Strom. 
5,  2). 

22:5  Abraham  went  to  test  that  which  he  had  been  told  i.e.,  that  they 
would  return  in  safety.  |  ARN  B  43,  118;  TB  Mó'éd  Qátan  18A. 

22:9  The  altar  of  the  «’Aqédáh»  was  the  altar  used  by  Adam  and  by 
Noah.  PRE  23;  PRE  31;  B  supra  8:20;  Gen.  R.  26:1;  Tan.,  Wa- 
yaqhél  6;  MHG  1,  321. 

22:10  Isaac  asks  to  be  tied  securely,  lest  his  death-throres  invalídate  the 
sacrifice.  Isaac  saw  the  angels,  although  Abraham  didn’t.  The 
angels  in  heaven  gathered  to  see  these  righteous  exemplars. 

N  and  M  ad  h.l.;  PRE  31;  Gen.  R.  56:11;  Pesiqta’  Rabbáthí  40, 
p.  170B  (see  H.  in  J.  P.  p.  157  f.  and  R.  Le  Déaut,  La  nuit  pascale, 
Roma  1963,  p.  153-170). 

22:13  The  ram  had  been  created  at  the  twilight  of  the  Sabbath.  |  PRE  18; 
PRE  31;  Sifré  Dt.  355  (Séfer  HaYáshár,  Wayérá’  46b). 

22:14  Future  generations  would  pray,  and  would  merit  from  the  «‘Aqé- 
dáh».  N  and  M  ad  h.l.;  Gen.  R.  56:15;  Mekhíltá’,  Pesáhim  7:78; 
Targum  Shéni  5:1;  Midrash  Tehillím  76:3  (see  also  H.  in  J.  P., 
p.  161  f,  and  R.  Le  Déaut,  op.  cit.,  ibid.). 

22:19  Angels  took  Isaac  to  the  Beth  Midrash  of  Shem  the  Great,  where 
he  stayed  for  three  years.  |  R.  Berekhiáh,  Gen.  R.  56:20;  Yalqüt 
Makirí,  Zakhariáh  3:8  (see  also  H.  in  J.  P.,  p.  162). 

22:20  Satan  told  Sarah  that  Abraham  had  killed  Isaac.  PRE  32;  MHG  1, 
327  (see  H.  in  J.  P.,  p.  162;  Mann,  vol.  1,  p.  67;  Legends  vol.  5, 
p.  252,  note  245). 

22:21  Qemüel  was  the  master-magician  of  the  Arameans  (Balaam). 

23:2  Abraham,  upon  returning,  found  Sarah  dead.  |  PRE  32;  R.  Yósi, 
Gen.  R.  58:5; 

23:16  Abraham  used  money  which  was  acceptable  for  all  transactions.  | 
See  N  and  M  ad  h.l.;  R.  ’Abbá’  bar  ’Abiná’,  Gen.  R.  58:7;  Tan. 
B.  ’Aharé  Móth  3;  Lev.  R.  20:2;  Midrash  Qóheleth  9:7. 

24:2  Abraham  had  Eliezer  swear  on  his  circumcision.  See  R.  Bere¬ 
khiáh,  Gen.  R.  59:5;  Tan.  B.,  Hayyé  Sáráh  6  (see  infra  24:9). 

24:3  Eliezer  swore  by  the  «Lord  God  whose  habitation  is  in  the  hea- 
venly  heights.»  |  Gen.  R.  59: 1 1  (see  also  infra,  24:7);  compare 
N  ad  h.l. 

24:1 1  There  were  four  camels.  |  See  Gen.  R.  59:1 1. 

24:22  Eliezer  brought  a  golden  ring  of  a  drachma-weight  to  symbolize 
the  temple  tax,  and  two  bands  of  ten-shekel-  weight  each  to  sym¬ 
bolize  the  ten  commandments.  |  R.  Húná’  in  the  ñame  of  R.  Yóséph, 
Gen.  R.  60:7  (see  also  N  and  B  ad  h.l.);  Midrash  Samuel  27. 


556 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL  24:23-25:23 


24:23  A  «kosher»  place  in  Laban’s  house  was  prepared.  |  See  ARN 
A  8:38. 

24:31  Eliezer  resembled  Abraham,  so  Laban  assured  him  of  his  having 
cleared  the  house  of  idolatry.  |  See  ARN  A  8:38;  Gen.  R.  59:11; 
Gen.  R.  60:9;  TB  Baba’  Báthrá*  16  B  (see  also  O,  N  and  M  ad  h.l.). 
24:32  Eliezer  loosened  the  muzzles  of  his  camels.  I  N  and  M  ad  h.l.; 
Gen.  R.  60:7. 

24:33  They  attempted  to  poison  Eliezer.  |  (See  Yalqü(  Mishlé  R.  1047. 

See  also  Rashi  ad  h.l.  and  infra  24:55.) 

24:55  Bethuel  died  of  the  poison  by  error.  |  (See  supra  24:33,  notes.) 
24:61  The  distance  to  and  from  Paddam  Aram  was  shortened  for  Elie¬ 
zer.  |  PRE  16;  Gen.  R.  59:15;  TB  Sanhedrin  95 A;  TB  Hullin  91  B. 
24:62  Isaac  returned  from  the  academy  of  Shem  the  Great,  from  the 
vicinity  of  the  well  where  there  had  appeared  the  «Living  and 
Eternal  God  Who  Sees  But  Is  Not  Seen.»  |  See  N  ad  h.l.;  Tan.  B. 
Hayyé  Sáráh  9;  see  also  B  ad  h.l.;  supra  22:19  and  notes  (contrast 
MHG  1,  372  for  his  being  in,  or  near  Paradise). 

24:63  Isaac  went  out  at  dusk  to  pray.  |  N  ad  h.l.;  PRE  16;  Gen.  R.  60:14; 
Mekhiltá\  Beshallah  3:30  f.;  Mekhiltá‘  de  RShBY,  Ex.  14:10; 
TB  'Abodáh  Záráh  7B;  Midrash  Tehillim  102:2. 

24:65  Isaac  appeared  handsome  to  Rebekkah.  |  R.'  Bcrekhiah  in  the 
ñame  of  R.  Hiyyá*,  Gen.  R.  60:15;  Tan.  B.  Tóldóth  7;  Yalqü( 
Makíri,  Zakhariáh  2:8;  Midrash  Tehillim  90:18. 

24:67  In  Sarah’s  tent,  the  candles  shone  again,  once  Rebekkah  entered. 
Isaac  loved  Rebekkah  because  her  deeds  were  comely.  1  PRE  32; 
Gen.  R.  60:15  (also  see  MHG  1,  373). 

25:1  Keturah  was  Hagar.  |  M  ad  h.l.;  R.  Yüdáh,  Gen.  R.  61:4;  PRE  30 
(contrast  Jubilees  19:11). 

25:3  The  sons  of  Dedan  were  merchants,  statesmen  and  heads  of  peo- 
pies.  |  R.  Samuel  b.  Nalimán,  Gen.  R.  61:4  (for  similar  readings 
see  B,  N,  and  Samaritan  targum  ad  h.l.;  see  Jerome,  Hebr.  Quaes- 
tiones  in  Gen.  25:3  and  Liber  Interpr.  Heb.  Nom.  sub  verbo 
«Latusim»). 

25:8  Ishmael  repented  in  Abraham’s  lifetime.  |  See  infra  25:1,  25:17; 

see  R.  Lévi,  TB  Baba’  BathriP  16B;  Baba’  Báthrá’  141  A. 

25:19  Isaac  resembled  Abraham.  |  (See  supra  21:2,  24:31);  Gen.  R.  53:10; 
TB  Baba’  Me$r?  87A. 

25:21  Isaac  prayed  at  the  Mountain  of  Worship,  and  thereby  reversed 
his  22-year  barrenness.  |  N  and  M  ad  h.l.;  PRE  32;  TB  Yebámóth 
64A  (see  also  Zóhar  1,  137B,  Yanhénü,  p.  44). 

25:23  Esau  would  serve  Jacob,  if  Jacob  would  observe  the  Torah. 

R.  Húna\  Gen.  R.  63:7  (see  also  MHG  1,  393).* 


557 


25:25-27:5  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL 

25:25  Esau  was  bom  completely  developed.  |  R.  Berekhiáh,  Gen.  R., 
63:8;  Séfer  HaYashár,  Tóldoth  50B;  ARN  A  ch.  2;  Tan.  Noah  5; 
Tan.  Miqqés  3. 

25:27  Esau  killed  both  humans  and  animáis;  he  killed  Nimrod  and  his 
son  Hanoch.  Whereas  Jacob,  who  was  gentle  in  his  deeds,  served 
in  the  academy  of  (Shem  and  of)  Eber.  |  N.  and  M  ad  h.l.;  PRE  32 
(see  also  Gen.  R.  63:14;  PRE  24;  TB  Berákhóth  16A). 

25:28  Isaac  loved  Esau  because  of  Esau’s  deceit.  !  See  Gen.  R.  63:15. 

25:29  On  the  same  day  that  Abraham  died,  Jacob  cooked  lentils  for 
Isaac.  Esau  returned  home  tired  from  five  sins,  which  he  committed: 
idolatry,  murder,  cohabitation  with  a  botrothed  girl,  denying  the 
world  to  come,  and  spurning  his  birthright.  TB  Baba1  Báthrá* 
16B;  R.  Pinhas  in  the  ñame  of  R.  Simeón,  Ex.  R.  1:1;  Tan.  Exodus, 
ch.  1  (see  also  Tan.  B.,  Tóldoth  3;  Midrash  Tehillím  9,  83;  He- 
brews  12,  16). 

25:30  Esau  wanted  red  pottage,  and  was  therefore  called  «Edóm».  | 
N  ad  h.l. 

25:32  Esau  spurned  the  world  to  come.  See  infra  and  N,  M,  B,  infra 
25:34;  Piyyüté  Yannai,  p.  37,  Gen.  25:19:8. 

26:5  Abraham  obeyed  God’s  laws  and  commandments.  |  N  ad  h.l.; 
Mishnah,  Qiddüshin  4:14. 

26:10  The  king,  «who  was  unique  among  his  people»,  almost  took  Re- 
bekkah.  |  (See  O  and  Rashi,  ad  h.l.) 

26:12  Isaac  sowed  «in  righteousness».  |  PRE  33;  (see  TannáJ  de  be 
’Eliyyáhü  Zutá’,  ed.  Friedmann,  i  p.  167). 

26:20  Heaven  decreed  that  the  wells  should  dry  up.  |  (So  too  infra  26:28.) 

26:26  When  Isaac  left  Gerar,  the  wells  dried  up  and  the  trees  no  longer 
produced  fruit. 

26:31  Isaac  and  Abimelech  broke  an  ass-saddle  as  a  sign  of  their  pact.  I 
PRE  36. 

26:35  Esau,  Judith  and  Basemath  were  idolatrous,  and  embittered  Isaac 
and  Rebekkah.  |  N  and  M  ad  h.l.;  Gen.  R.  65:3  (see  Rashi,  ad  h.l.). 

27:1  Isaac’s  blindness  was  caused  by  his  having  seen  the  Throne  of 
Glory  at  the  «Aqedah».  The  birthright  confrontaron  occurred  on 
the  14th  of  Nissan:  when  the  Heavenly  beings  praise  God  and  the 
Gates  of  Dew  open.  |  For  this  reason  for  Isaac’s  blindness,  see 
PRE  32;  Gen.  R.  65:5;  (and  Zóhar  1,  142A  and  R.  Le  Déaut,  op.  cit ., 
p.  140-142);  for  dating  this  on  the  14th  of  Nissan,  see  PRE  32; 
TB  Hagigáh  12B;  TB  Ta'anith  4B;  TB  Sótáh  12B  (see  also  Hebrews 
11:20:  Koran  97:1,  al-Qadr). 

27:5  Rebekkah  listened  through  the  Holy  Spirit,  as  Isaac  spoke  to 
Esau.  |  Gen.  R.  67:9;  Tan.  Tóldoth  11;  Tan.  B.  1,  131. 


558 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  'UZZIEL  27:6-28:3 


27:6  Rebekkah  told  how  on  that  night  the  Gates  of  Dew  are  opened. 
PRE  32;  see  TB  Ta'anith  1:1;  Mishnah,  R’ósh  Hashünáh  1:2. 
See  also  supra  27:1  and  notes. 

27:9  Two  offerings  were  prepared:  the  Festival  ofTering  and  the  Pascal 
offering.  |  PRE  32;  TB  Pesáhim  114B;  Tóseftá’,  Pesáhim  5:3. 

27:13  Rebekkah  told  Jacob  that  he  and  his  descendants  could  have  his 
father’s  blessing,  whereas  she  would  accept  any  curses  which  might 
be  forthcoming.  |  PRE  32;  see  TB  Qiddüshin  31  A. 

27:15  Rebekkah  took  Esau’s  garments,  which  had  previously  belonged 
to  Adam.  I  PRE  24;  Tanhümá’,  Tóldóth  12  (see  supra  25:27;  see 
also  Zóhar  1,  73B,  and  Yashár  7:24). 

27:25  An  ángel  brought  Jacob  wine  from  primordial  grapes.  Tan. 
B.  1,  135. 

27:27  Jacob  smelled  like  the  Temple  incense.  The  Temple  is  «a  field 
blessed  by  the  Lord».  |  N  and  M  ad  h.l.;  Tan.  B.  1,  141,  145; 
R.  Yóhánán,  Gen.  R.  65:18  (see  B  ad  h.l.). 

27:29  In  Isaac’s  blessing  to  Jacob,  those  who  would  curse  Israel  are 
symbolized  by  Balaam  ben  Beor,  and  those  who  would  bless 
Israel  are  symbolized  by  Moses,  the  Scribe  of  Israel.  I  See  N  and  B 
ad  h.l.;  Tan.  B.  1,  136;  Gen.  R.  66:5  (so  too  MHG  1,  430). 

27:31  Esau  cooked  a  dog.  |  See  Eshkol  No.  362,  133 A  for  legend  of 
Karaite  Hadassi  (see  also  Legends  vol.  1,  p.  329  f.,  vol.  5,  p.  285). 

27:33  Jacob  trembled  because  Esau’s  dish  smelled  like  Gehinnom. 

R.  Yóljánán,  Gen.  R.  67:2;  see  also  Shir  R.  4:11;  Tan.  B.  Tóldóth 
10  and  22;  Gen.  R.  65:18. 

27:40  If  Jacob’s  sons  would  fall  away  from  the  commandments  of  Torah, 
Esau  would  triumph.  |  See  N  and  B  ad  h.l.;  Gen.  R.  67:6;  Pesiqtá’ 
Lamentations  121:1  (contrast  Jubilees  26:31). 

27:41  Esau  decided  not  to  imitate  Cain,  but  to  wait  until  Isaac’s  death 
before  killing  Jacob,  in  order  both  to  kill  and  to  inherit.  ¡  N  ad 
h.l.;  Gen.  R.  67:8;  Lev.  R.  27:11  (Tan.  B.  3:95;  Midrash  Tehillim 
B.  14:2). 

27:42  The  Holy  Spirit  informed  Rebekkah  of  Esau’s  plan,  i  R.  Bere- 
khiáh,  Gen.  R.  67:9  (see  also  Séder  ‘Olám  Rabbáh  21;  contrast 
Jubilees  27:10). 

27:45  Rebekkah  pleaded  to  Jacob  that  he  not  cause  her  to  lose  both 
of  her  sons,  as  happened  to  Eve.  |  See  Jubilees  27:5;  TB  Só(áh  13A. 

27:46  Rebekkah  feared  lest  Jacob  take  to  wife  an  «evil  woman»  of 
Het.  I  Jubilees  27:8;  compare  N  ad  h.l. 

28:3  Isaac  blessed  Jacob  that  he  become  twelve  tribes,  and  be  worthy 
to  produce  the  Sanhedrin,  which  numbers  70  members,  as  is  the 
number  of  the  nations. 


559 


28:9-29:22  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  'UZZIEL 


28:9  Basemath  is  Mahalath.  |  Gen.  R.  67:10;  TJ  Bikkürim  3,  65d; 
Philo,  Gen.  4,  245;  so  too  Peshiftá’  ad  h.l. 

28:10  Five  miracles  occured  for  Jacob:  the  day  was  shortened,  and  the 
sun  retired  early,  so  that  God  could  talk  with  him;  the  four  stones 
fused  into  one;  Jacob  was  able  to  roll  the  heavy  stone  ofT  the  well 
with  one  arm;  the  well  overflooded  the  whole  time  that  he  remained 
in  Haran;  the  land  jumped,  and  Jacob  arrived  on  the  same  day 
he  set  out.  |  See  N  and  B  ad  h.l.;  PRE  35;  see  also  TB  Sanhedrin 
95B;  TB  Hullin  91 A  (also,  see  Gen.  R.  68:8;  68:10;  68:11). 

28:1 1  Jacob  prayed  at  the  site  of  the  sanctuary.  |  N  and  M  ad  h.l.;  Yüdáh 
bar  Shim'ón,  Gen.  R.  69:7;  R.  Yóshüa'  ben  Lévi,  Gen.  R.  68:8; 
Mekhiltá’,  Beshallah  3:35;  compare  PRE  35. 

28:12  Two  angels  who  had  gone  to  Sodom  had  been  banished  for 
revealing  mysteries  of  God.  They  had  been  wandering  aboul, 
and  they  accompanied  Jacob  in  righteousness  to  Beth-El,  saying, 
«Come  see  Jacob  the  Righteous,  whose  picture  is  engraved  on 
the  Throne  of  Glory».  |  Gen.  R.  50:9;  Gen.  R.  78:12,  82:2;  R.  Lévi 
in  the  ñame  of  R.  Samuel,  Tan.  B.  Wayérá*  21;  Tan.  Bamidbár  19; 
TB  Hullin  91A;  Alphábétót  of  R.  'Aqiba’,  40;  Piyyüté  Yannai, 
p.  39,  nr.  9;  see  N  ad  h.l. 

28:17  The  ladder  was  opposite  the  gateway  to  heaven,  under  the  throne. 
PRE  35;  Gen.  R.  68:11;  see  also  Tan.  B.  Wayé§é’  9;  Sifré,  D.,  352; 
Gen.  R.  69:7;  N  and  M  ad  h.l. 

28:20  Jacob  prayed  for  strength  against  the  temptation  to  kill  innocents, 
idolatry  and  incest.  |  Gen.  R.  70:4;  Tan.  Wayishlah  8;  Yalqüt 
Makiri,  Amos  8:14. 

28:22  Jacob  swore  that  the  stone  would  be  a  monument  for  future 
generations.  |  PRE  35  (see  also  Koran,  49:27ff.;  Shóhar  Tób  to 
Ps.  91:7). 

29:9  Rachel  took  care  of  the  few  sheep  remaining  after  the  Lord's 
plague  on  Laban’s  flock.  |  PRE  36. 

29:12  Jacob  told  Rachel  not  to  worry,  since  he  was  more  cunning  than 
her  father.  |  TB  Megilláh  13A;  MHG  I,  463-4. 

29:17  Leah  weeps  for  fear  that  the  evil  Esau  might  be  her  future  hus- 
band.  M  and  B  ad  h.l.;  Gen.  R.  70:15,  71:2;  TB  Baba’  Báthra’ 
125A;  Piyyü{é  Yannai,  p.  50,  nr.  29:31  f.;  Tan.  Wayé§é*  4;  Tan. 
B.  152-3,  157. 

29:22  Since  Jacob’s  presence  guaranteed  the  coming  of  water,  they 
planned  to  give  him  Leah,  and  thus  cause  him  to  remain  with 
them  until  Rachel  would  be  given  to  him.  |  N,  M  and  B  ad  h.l.; 
Gen.  R.  70:18  (see  also  PRE  36  and  PRK  26A  for  overflowing 
well). 


560 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL  29:24  30:18 


29:24  Zilpah  was  Laban’s  daughter  by  a  concubine.  PRE  36;  Gen.  R. 
74:12  (see  Jubilees  28:9;  Testaments,  Naphtali  I,  9:11). 

29:25  Rachel  had  divulged  to  Leah  what  Jacob  had  said.  |  TB  Megilláh 
13 A;  MHG  463-4. 

29:27  Laban  told  Jacob  to  finish  the  seven  days  of  Leah’s  party,  and 
then  Rachel  would  be  given  to  him.  |  N  ad  h.l.;  PRE  36;  Gen.  R. 
70:18;  TJ  Mó'éd  Qatán  1,  80d  (Jubilees  28:8). 

29:29  Bilhah  was  Laban’s  daughter.  |  (See  supra  29:24  and  notes.) 

29:32  Leah  named  her  son  Reuben  because  God  would  see  her  sons’ 
afflictions  in  Egypt.  |  PRE  36;  Philo,  De  Somniis,  2:3;  Ex.  R.  1:5; 
TB  Berákhóth  7B;  Tan.  B.  1,  152. 

29:33  Leah  named  her  son  Simeón  because  God  would  hear  the  voices 
of  her  sons  enslaved  in  Egypt.  |  Philo,  De  Somniis,  2:3;  Ex.  R.  1:5; 
MHG  1,  681. 

29:34  Leah  called  her  son  Levi  because  his  sons  would  be  united  in 
serving  the  Lord.  |  See  R.  Yüdán,  Gen.  R.  71:5. 

29:35  Leah  called  her  son  Judah  because  kings  would  arise  from  him, 
including  King  David,  who  would  praise  the  Lord. 

30:1  Rachel  asked  Jacob  to  pray  for  children,  since  otherwise  she 
would  be  considered  as  though  dead.  M  ad  h.l..  For  Rachel’s 
sentiment  see  Piyyüté  Yannai,  p.  41;  Samuel,  Gen.  R.  71:6;  Tan. 
B.  1,  156;  TB  Nedárim  64B;  TB  ‘Abódáh  Záráh  5A. 

30:4  Rachel  freed  Bilhah.  |  See  supra,  29:24  and  infra  30:9  and  notes; 
PRE  36;  Gen.  R.  74:12;  Leqah,  Gen.  ad  h.l. 

30:6  Rachel  named  her  son  Dan,  since  God  would  judge  by  means  of 
Samson  ben  Manoah,  and  would  deliver  the  Philistines  into  his 
hands.  |  Philo,  De  Somniis  2:3;  Ex.  R.  1:5;  MHG  1,  681. 

30:8  Rachel  named  her  son  Naphtali  because  his  sons  would  be  saved 
from  their  enemies,  and  would  afflict  themselves  in  prayer.  (On 
pious  Naphtali  see  Legends  vol.  2,  P.  144,  146;  notes  391,  396.) 

30:9  Leah  freed  Zilpah.  |  See  supra  30:4  and  notes. 

30:1 1  Leah  named  her  son  Gad  because  good  luck  would  come,  and  his 
sons  would  inherit  east  of  the  Jordán.  I  See  N  and  B  and  Sarna- 
ritan  targum  ad  h.l.  for  «good  news»  coming  (see  also  Gen.  R. 
70:12,  and  ibn  Ezra  and  RSbM  ad  h.l.). 

30: 1 3  Leah  named  her  son  Asher  because  his  sons  would  give  praise  for 
the  goodness  of  the  fruit  of  their  land,  just  as  the  daughters  of 
Israel  praise  her.  |  See  Gen.  R.  71:10  (contrast  Philo,  De  Somniis 
2:3;  Ex.  R.  1:5;  MHG  1,  681). 

30:16  Leah  heard  Jacob’s  ass,  and  she  knew  that  he  had  returned. 
See  TB  Niddáh  31  A;  Gen.  R.  99:1 1. 

30:18  Leah  named  her  son  Issachar  because  his  sons  would  receive  a 


561 


30:21-32:3  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  'UZZIEL 


goodly  reward  for  studying  Torah.  |  Gen.  R.  72:5;  Midrash  Esther 
ch.  4;  Shir.  R.  6:4. 

30:21  Leah  named  her  daughter  Dinah,  praying  that  it  be  God’s  will 
she  give  birth  to  half  of  the  tribes.  It  was  then  that  Joseph  and 
Dinah  were  exchanged  in  their  wombs.  PRE  35;  Gen.  R.  27:6; 
Tan.  B.  1,  157;  TB  Berákhóth  60A. 

30:23  Rachel  named  her  son  Joseph  because  he  had  removed  her  shame, 
as  Joshua  ben  Nun  would  remove  the  shame  of  Egypt  and  cir- 
cumcise  Israel.  |  (See  Ex.  R.  1:5.)  «, 

30:25  After  Joseph’s  birth,  Jacob  saw  that  the  house  of  Joseph  would  be 
as  a  fíame  to  destroy  the  house  of  Esau.  Then  he  had  the  courage 
to  return.  |  R.  Pinhás  in  the  ñame  of  R.  Samuel  ben  Naijmán, 
Gen.  R.,  75:5;  TB  Baba’  Báthrá‘  123B;  Pesiqtá’  Zákhór  28:1; 
Tan.  B.  Wayé§é*  15,  23,  24;  Pesiqtá’  Rabbáthi  12  (see  Legends 
vol.  3,  p.  57  f„  223). 

30:27  Laban  said  that  he  saw  by  divination  that  God  had  blessed  him 
for  Jacob’s  sake.  !  N  ad  h.l;  (see  supra  29:9;  O  ad  h.l.). 

31:4  Jacob  sent  the  fleet  Naphtali  to  cali  Rachel  and  Leah.  i  See  infra 
49:21  and  Gen.  R.  98:22  for  Naphtali  as  the  fleet  messenger. 

31:6  Rachel  and  Leah  both  told  Jacob  that  all  the  wealth  that  the  Lord 
granted  to  Laban  should  belong  to  them. 

31:19  Laban’s  idols  consisted  of  salted  heads  of  first-boms,  with  incan- 
tations  of  gold  under  their  tongues,  and  which  spoke.  |  PRE  36; 
see  Yáshár,  Wayése’  58b-59a. 

31:21  Jacob  saw  through  the  Holy  Spirit  that  salvation  would  come 
from  Gilead  in  the  days  of  Jepthah  who  was  from  Gilead.  M  ad 
h.l.;  ARN  9,  27  (see  Legends,  vol.  5,  p.  301,  note  219  et  passim). 

31:22  Due  to  Jacob’s  merit,  the  wells  had  flowed  for  twenty  years. 
See  M  and  B  ad  h.l.  (compare  ARN  9,  27;  Legends,  vol.  5,  p.  301, 
note  219  et  passim). 

31:23  Jacob  had  stopped  to  thank  God  and  to  pray. 

31:24  An  ángel  drew  a  sword  against  Laban,  waming  him  against  trying 
to  coerce  Jacob.  PRE  36. 

31:32  Jacob  declared  that  whoever  had  taken  the  teraphim  would  die 
before  his  time.  |  PRE  36;  see  also  Tan.  Wayé$é’  13;  PK  14,  116B. 

31:46  Jacob  called  his  sons  «brothers».  M  ad  h.l.;  PRE  36;  Gen.  R. 
74:13. 

31:47  Jacob,  in  the  holy  tongue,  called  the  mound  «Gal-Ed».  !  N  ad  h.l. 
Compare  R.  Samuel  b.  Nahmán,  TJ  Sótáh  7,  21c;  Gen.  R.  74:14; 
Yalqüf  Jeremiah  286. 

32:3  «Mahanaim»,  because  there  Jacob  encountered  a  camp  of  holy 
angels  sent  by  the  Lord.  |  So  too  N,  M  and  B  ad  h.l.  and  Tan. 


562 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  'UZZIEL  32:4-33:17 


Wayishlah  3;  see  also  Pesiqtá’  Rabbathi  21;  Tan.  B.  Yithró  14, 
Tan.  Sab  16;  Midrash  Tehillím  B.  68:10;  Ex.  R.  29:2;  Numbers 

R.  2:3, 

32:4  The  land  of  Gabla.  |  (This  ñame  is  used  by  N  and  the  Samaritan 
targum.) 

32:6  Jacob  assured  Esau  that  what  he  owned  he  had  earned  at  Laban’s, 
and  had  not  stolen  from  Esau,  ñor  had  taken  from  Isaac.  He  asked 
Esau  not  to  be  angry  with  him  about  his  possessions.  Gen. 
R.  75:11;  Piyyüté  Yannai,  p.  45,  nr.  32:4:5;  Yáshar,  Wayishlah 
59b-60b. 

32:7  Esau  carne  with  four  hundred  generáis.  |  So  too  B  ad  h.l.;  compare 
N  ad  h.l.;  see  Gen.  R.  75:12;  Yashar,  Wayishlah  60B. 

32:8  Jacob  feared  because  he  had  not  been  involved  in  honoring  his 
father  during  the  past  twenty  years.  I  Gen.  R.  70:2;  ibid.  84:20; 
Tan.,  Wayishlah  4;  TB  Megillah  17A. 

32:12  Jacob  was  afraid  of  Esau,  since  Esau  had  been  occupied  in  honor¬ 
ing  his  father.  |  See  supra  32:8  and  notes;  see  R.  Yüdáh  b.  Tl'ái, 
Gen.  R.  76:2;  Tan.,  Wayishlah  4. 

32:25  An  ángel  asked  Jacob  why  he  had  not  tithed  his  children.  Michael 
gave  Levi  to  God,  as  the  tithe  of  Jacob.  PRE  37;  see  Jubilees  32:3; 
compare  Gen.  R.  70:7;  77:2;  78:1  (see  also  Legends,  vol.  1,  p.  387, 
and  vol.  5,  p.  365). 

32:27  The  ángel  tells  Jacob  that  he  must  leave  to  offer  praise,  because 
ever  since  creation  he  had  been  awaiting  his  turn  to  praise,  which 
had  now  come.  |  (See  N  and  B  ad  h.l.  and  TB  tlullin  91  A,  B.) 
Gen.  R.  78:2;  PRE  27. 

32:29  «You  fought  with  angels  of  the  Lord».  I  N  ad  h.l.  So  too  Peshittá’ 
ad  h.l. 

32:32  The  sun  carne  up  before  its  usual  time,  since  it  had  set  before  its 
time  for  Jacob’s  sake,  when  he  had  left  Beersheba.  Gen.  R. 
68:12;  Tan.  B.,  1,  168;  TB  Hullin  91B. 

33:2  Jacob  planned  to  offer  Esau  part  of  his  encampment,  for  him  to 
ravage,  and  in  the  meantime  he  would  battle  Esau.  I  See  Gen. 
R.  78:8. 

33:3  Jacob  bowed  seven  times  to  God. 

33:4  Esau  attempted  to  bite  Jacob’s  neck.  Esau’s  teeth  broke  on  Jacob’s 
neck,  which  had  been  turned  into  ivory.  Both  of  them  wept  be- 
cause  of  the  pain  each  endured.  |  N,  M  and  B  ad  h.l.;  PRE  37; 
MHG  1,  516-7;  see  R.  Simeón  b.  ’Eli'ezer,  Gen.  R.  78:9;  Shir  R. 
7:5;  ARN  A  34;  Sifré,  Beha'alótkhá  69  (see  also  H.  in  J.  P.,  p.  45). 
33:17  Jacob  built  an  academy  at  Gabla.  |  See  Mekhiltá’,  Pesáhim,  14:11; 
TB  Megillah  17A;  see  also  Gen.  R.  78:20. 


563 


33:19-36:39  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL 

33:19  Jacob  bought  the  land  for  100  pearls.  |  N  and  B  ad  h.l.;  TJ  Mó'ed 
Qatan  1,  4;  TJ  Megilláh  2,  3a;  TB  R’ósh  Hashánah  26B. 

34:31  Simeón  and  Levi  argued  with  Jacob  that  it  was  not  right  that  it  be 
said  in  the  synagogues  of  Israel  that  the  uncircumcised  had  defiled 
a  virgin,  and  that  the  idol-worshippers  had  polluted  a  daughter  of 
Israel.  Rather,  let  it  be  said  in  the  synagogues  of  Israel  that  the 
uncircumcised  were  killed  on  account  of  the  virgin,  and  the  idol- 
worshippers  were  destroyed  because  of  the  daughter  of  Jacob.  And 
thus  Shechem  would  not  ridicule  them  with  his  words,  since  he 
would  have  attempted  to  make  their  sister  appear  as  a  wayward 
woman,  with  no  protector,  had  they  not  committed  their  violent 
act.  |  So  too  B  and  N  ad  h.l. 

35:2  Jacob  told  his  people  to  rid  themseives  of  the  idols  of  the  nations 
which  were  among  them,  and  to  purify  themseives  of  the  slain.  | 
See  N  and  M;  TJ  ‘Abódáh  Záráh  3,  2d;  TB  ‘Abódáh  Zárah  3B 
(see  also  Rashi  ad  h.l.). 

35:4  The  idols,  ear-rings  with  engraved  idol-images  that  they  took 
from  Shechem  are  buried  by  Jacob  under  the  terebinth  at  She¬ 
chem.  See  N  ad  1.;  Gen.  R.  81:3;  Jubilees  31:2. 

35:8  At  Alón  Bekhut,  Jacob  was  told  of  his  mother’s  death.  R.  'Ahá' 
in  the  ñame  of  R.  Yónáthán,  Gen.  R.  81:5  (see  Jubilees  32:30). 

35:11  God  informed  Jacob  that  a  holy  people  and  an  assembly  of  pro- 
phets  and  priests  would  come  from  his  sons,  and  that  two  kings 
would  again  come  forth  from  him.  !  Gen.  R.  82:5  (Pesiqtá1  Rab- 
báthi,  ch.  3);  compare  N  ad  1. 

35:14  At  Beth-El  Jacob  poured  wine  and  water,  as  on  Sukkoth.  (Supra 
33:17;  Jubilees  31:3-32,  32:4-29;  compare  N  ad  h.l.). 

35:21  Migdala  d'Eder  is  the  place  at  which  the  Messiah  King  will  be 
revealed  at  the  end  of  days.  I  (See  Ibn  Ezra,  Targum  Jonathan, 
Kimchi  and  Rashi  to  Micah  4:8;  see  Jerome  and  Leqah  ad  h.l.). 

35:22  Reuben  messed  up  Bilhah’s  bed  that  was  near  his  mother’s  bed. 
Jacob  was  worried,  lest  an  unworthy  son,  like  Ishmael  and  Esau 
had  come  forth  from  him  too.  God  reassured  him  that  all  of  his 
sons  were  righteous.  In  the  ñame  of  R.  Simeón  bar  Yóhai,  Gen. 
R.  98:4.  See  also  Tan.  B.  1,  218;  Gen.  R.  97:1;  ARN  B  44;  TB 
Shabbáth  55B. 

36:6  Esau  left  for  fear  of  Jacob.  i  R.  La'zár  and  R.  Yóshüa<  ben  Lévi, 
Gen.  R.  84:2  (see  also  RMbN  ad  h.l.). 

36:24  Anah  mated  wild  asses  with  she-asses  (Oholibamah)  and  later 
found  mules.  Gen.  R.  82:17;  see  TB  Pesáhim  54A  (contrast  O 
ad  h.l.).  See  TJ  Berakhóth  5,  12b;  Tóseftá’,  Berákhóth  ch.  5. 

36:39  Matred  worked  with  spear  and  snare.  After  waxing  wealthy  he 


564 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL  36:43-37:33 


arrogantly  asked,  «What  is  silver  and  gold?»  So  too  N  and  B 
ad  h.l.;  see  Gen.  R.  83:3;  see  also  Yalqü(,  Chronicles  nr.  174. 

36:43  Magdiel  was  a  tall  tower-city  of  sin  (i.e.  Rome).  |  (See  Gen.  R. 
83:4  for  Magdiel  explicitly  named  Rome.) 

37:1  Jacob  dwelled  «in  peace»  in  Canaan.  |  Piyyü(é  Yannai,  51,  37:1:1: 
R.  ’Ahá’,  Gen.  R.  84:3. 

37:2  Joseph  was  seventeen  years  oíd  when  he  left  the  academy.  He 
grew  up  with  the  sons  of  Bilhah  and  Zilpah,  and  reported  to  Jacob 
of  their  eating  live  limbs,  ears  and  tails  of  animáis.  R.  Mé’ír, 
Gen.  R.  84:7  has  them  eating  live  limbs;  see  TJ  Pé’áh  1,  15d;  PRE 
38;  Tan.  B.  Wayésheb  6. 

37:3  Jacob  loved  Joseph  because  he  resembled  him.  |  R.  Yóséph,  Gen. 
R.  84:8;  Tan.  B.  Wayésheb  5  (contrast  O  and  Samaritan  targum 
ad  h.l.). 

37:13  Jacob  feared  for  the  welcome  of  his  sons  because  of  the  Shechem 
incident.  I  Josephus,  Antiquities  II,  2:4;  Yáshár,  Wayésheb  80B. 

37:14  Jacob  sent  Joseph  in  accordance  with  the  profound  plan  which 
had  been  conveyed  to  Abraham  in  Hebron.  On  that  very  day 
the  Egyptian  captivity  was  initiated.  R.  ’Ahá’,  Gen.  R.  84:3; 
TB  Shabbáth  89B;  TB  Só(ah  10B;  Tan.  B.  Wayésheb  13;  Nu. 
R.  9:24. 

37:15  Gabriel  in  human  guise  confronts  Joseph.  PRE  38;  see  R.  Yannai, 
Gen.  R.  84:13;  Tan.  B.  Wayésheb  2. 

37:17  Gabriel  told  that  he  had  heard  behind  the  curtain  of  the  future 
bondage  in  Egypt.  The  brothers  of  Joseph  had  been  informed, 
through  prophecy,  of  the  danger  of  the  Hivites.  |  (See  also  supra 
37:13.) 

37:24  Snakes  and  scorpions  were  in  the  pit.  I  Tan.  R.  84:15;  Tan.  B.  1, 
184;  TB  Ta'anith  10A;  TB  Baba’  Qamma'  17B;  TB  Shabbáth  22A; 
TB  Hagigáh  3A. 

37:28  The  brothers  bought  sandals  with  the  silver.  I  PRE  38  (see  also 
Testaments,  Zebülón  3:2;  Gad  2:3b). 

37:29  Reuben  was  not  with  his  brothers;  he  was  off  fasting  for  having 
overturned  his  father’s  bed.  |  See  R.  ’Eli'ezer,  Gen.  R.  84:18  for 
Reuben’s  fasting  (see  also  Pesiqtá’,  Shübáh  199a). 

37:31  A  goat’s  blood  resembles  human  blood.  !  Gen.  R.  84:19  (so  too 
MHG  1,  565). 

37:32  Joseph’s  tunic  was  returned  to  Jacob  by  the  sons  of  Bilhah  and 
Zilphah.  |  (Contrast  infra  38:25  and  Gen.  R.  84:8.) 

37:33  Jacob  saw  that  neither  wild  animáis  ñor  men  had  killed  him.  He 
saw  by  the  Holy  Spirit  that  an  evil  woman  was  standing  to  testify 
against  him.  !  B  ad  h.l.;  see  Gen.  R.  84:19;  see  also  Koran  12:93. 


41.  ÉXODO 


565 


37:35-38:26  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL 


37:35  Even  Isaac  wept  for  Jacob.  R.  Lévi  and  R.  Simeón,  Gen.  R. 
84:19;  see  Massekheth  Sófrim  21. 

38:1  Judah  went  down  «in  wealth». 

38:2  Shua  was  a  merchant.  Judah  coríverted  Shua’s  daughter,  and  then 
cohabited  with  her.  See  O;  TB  Pesáhim  50A. 

38:3  Er  was  so  named  because  he  would  die  childless.  See  Gen.  R. 
85:5;  MHG  1,  570. 

38:4  Onan  was  so  named  because  his  father  would  mourn  for  him.  | 
See  Gen.  R.  85:5;  MHG  1,  570. 

38:5  Shelah  was  so  named  because  her  husband  would  forget  her.  See 
Samaritan  targum  ad  h.l. 

38:6  Tamar  was  a  daughter  of  Shem  the  Great.  I  See  infra  38:24;  see 
Ephraim,  the  student  of  R.  Mé’ir,  quoted  in  the  ñame  of  R.  Mé’ir, 
Gen.  R.  85:10;  see  also  Tan.  B.  Wayesheb  17;  ’Aggádath  Be- 
réshith  64. 

38:7  Er  did  not  cohabitate  normally.  |  Gen.  R.  85:5;  TB  Yebámóth 
34B;  Testaments,  Yüdáh  10. 

38:15  Tamar  had  embittered  her  face  while  she  lived  in  Judah’s  house. 
TB  Yebámóth  34B;  TB  Megilláh  10B;  TB  Sótáh  10B;  see  Gen. 
R.  85:7. 

38:24  Judah  declared  that  since  Tamar  was  the  daughter  of  a  priest,  she 
must  be  burned.  |  (See  supra  38:6  and  notes.)  Gen.  R.  85:1 1. 

38:25  Tamar  asked  God  to  send  her  the  three  proof-signs,  and  in  retum 
whe  would  dedicate  to  Him  the  three  who  would  sanctify  His 
ñame  in  the  fiery  furnace  at  Duia.  God  then  signalled  to  Michael, 
who  enlightened  Tamar’s  eyes,  so  that  she  found  the  three  signs. 
Tamar  then  threw  them  before  the  judges,  but  refused  to  identify 
their  owner,  saying  that  God  would  cause  the  man  to  remember 
and  to  save  her.  Judah  then  observed  the  proof-signs,  and  admitted 
that  they  were  his,  since  he  recognized  that  it  was  preferable  for 
him  to  be  embarassed  in  this  world  than  to  be  embarassed  in 
front  of  the  righteous  fathers  in  the  world  to  come;  that  it  was 
better  to  burn  now  than  to  burn  in  a  «fire  which  consumes  fire». 
Judah  recognized  that  it  was  «measure  for  measure».  Since  he 
had  previously  asked,  «Father,  do  you  recognize  this  tunic  of 
your  son?»,  he  himself  must  hear  the  words  in  court:  «Do  you 
recognize  this  seal,  mantle  and  staff?»  |  See  N;  TB  Só(áh  10B; 
TB  Makkóth  23B;  see  B  ad  h.l.;  also  see  Gen.  R.  84:19  (see  further 
Legends,  vol.  2,  p.  310;  vol.  3,  p.  244;  vol.  4,  p.  199);  «measure 
for  measure»:  Mark  4:22-24,  Matthew  7:2;  Luke  6,  37-38. 

38:26  A  heavenly  «Bath  Qól»  whispered  that  they  were  both  innocent, 
and  that  the  entire  incident  was  caused  by  God.  I  N  ad  1.;  for 


566 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZ1EL  38:29-40:16 


elaboration,  see  B,  Codex  Oxford  2305,  ed.  Ginsburger,  1899; 
see  Sótáh  10B;  Mekhiltá*  6:57;  Midrash  Tehillim  76:2. 

38:29  Perez  was  so  named  because  he  was  destined  to  possess  a  kingdom; 
it  was  fítting  that  he  be  strong.  See  Gen.  R.  85:15;  ’Aggádath 
Beréshith  64  (see  also  Yalqüt  Makiri,  Micah  2:13). 

39:1  Potiphar  had  bought  Joseph  for  homosexuality,  and  God  had 
atrophied  his  genitalia,  and  he  was  castrated.  He  was  Pharaoh’s 
chief  executioner.  He  had  bought  Joseph  from  the  Arabs  with 
a  pledge.  Gen.  R.  86:3;  TB  Sótáh  13B;  for  his  buying  Joseph 
with  a  pledge,  see  Testaments,  Joseph  11-16. 

39:6  Everything  was  given  to  Joseph,  except  for  Potiphar’s  «bread» 
(i.e.  wife).  |  N  ad  h.l..  Gen.  R.  86:7;  see  Sabbáth  62B,  TB  Kethübóth 
13A  for  the  same  euphemism. 

39:10  Joseph  refused  to  have  sexual  relations  with  Potiphar’s  wife,  in 
order  not  to  be  guilty  on  the  Great  Judgement  Day.  |  Gen.  R.  87:6; 
TB  Sótáh  3B;  TB  Yómá*  35B;  compare  N  ad  1. 

39:11  Joseph  carne  to  the  house  to  examine  the  records.  I  So  too  N  and 
O  ad  h.l.;  Gen.  R.  87:9  (see  H.  in  J.  P.,  p.  204  f.,  note  1 1  for  «pinax»). 

39:14  Potiphar’s  wife  used  egg-white  to  «prove»  Joseph’s  guilt.  |  (So  too 
infra,  39:20  and  49:22.) 

39:20  The  priests  discovered  that  it  was  egg-white,  and  not  semen,  and 
they  thus  save  Joseph  from  the  death  penalty.  |  (See  Wisdom  of 
Salomón  10:14  for  Wisdom  having  shown  them  the  falseness  of 
the  charge  against  Joseph.) 

40:1  The  cupbearer  and  the  butler  had  planned  to  poison  Pharaoh. 
See  R.  Yóhánán  TB  Megilláh  13B  comparing  this  incident  to  the 
Mordecai  incident.  (See  Targum  Sheni,  2:21.) 

40:5  Each  of  the  two  had  dreamed  his  own  dream  and  the  interpretaron 
of  his  neighbor’s  dream.  |  R.  Hiyyá’  bar  Bá\  Gen.  R.  88:4;  TB 
Berákhóth  55B;  see  N  ad  h.l. 

40:12  Joseph  explained  that  the  three  branches  symbolized  the  three 
fathers  of  the  world:  Abraham,  Isaac  and  Jacob,  whose  sons  were 
destined  to  be  enslaved  to  Egypt.  Their  sons  would  eventually  be 
freed  by  three  shepherds.  Joseph  further  explained  that  the  cup 
symbolized  the  cup  of  poison  which  Pharaoh  was  destined  to 
drink  in  the  end.  I  See  N  and  B  ad  h.l.;  Josephus,  Antiquities,  II, 
5:2;  Gen.  R.  88:5.  See  also  TB  Hullin  92A  (compare  infra  40:18). 

40:14  By  asking  the  cupbearer  to  remember  him,  Joseph  forsook  God, 
and  placed  his  trust  in  mortals.  See  supra  40:23;  Gen.  R.  89:2; 
see  also  Tan.  B.  1,  189-190;  Tan.  Wayésheb  9;  Midrash  Tehillim 
105:6. 

40:16  Since  the  baker  had  dreamed  the  interpretation  of  his  neighbor’s 


567 


40:48-41 :45  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  'UZZIEL 


dream,  he  realized  that  Joseph’s  interpretation  of  it  was  corred.  | 
N  ad  1.  (see  supra  40:5,  and  R.  Hiyya’  bar  Hamma*,  Gen.  R.  88:4). 

40:18  Joseph  explained  that  the  three  baskets  were  the  three  enslave- 
ments:  mortar,  brick  and  field-work.  He  further  explained  that 
the  chief  baker  would  be  punished  for  his  bad  dream.  |  (Compare 
N  and  B  ad  h.l.,  and  supra  40:12);  see  Gen.  R.  88:5  f.,  and  TB 
Hullín  92A  for  Babylon,  Media  and  Greece  destined  to  be  su- 
perseded  by  Rome  until  the  coming  of  the  Messiah,  who  would 
annihilate  Rome. 

40:19  The  cupbearer  would  be  «crucified».  I  So  too  N  and  Samaritan 
targum  ad  h.l. 

40:21  Pharaoh  disco vered  that  the  cupbearer  had  not  been  involved 
in  the  plot.  |  (See  supra  40:1;  see  also  R.  Yóhánán,  TB  Megilláh 
13B.) 

40:22  The  baker  was  crucified  for  plotting  against  Pharaoh.  |  (See  supra, 
e.g.  40:19,  40:21.) 

40:23  Joseph  was  not  remembered  because  he  had  placed  his  trust  in 
mortals.  He  therefore  had  to  wait  further,  until  the  time  of  the 
plan  of  God  for  him  to  be  released.  |  See  N  and  B  ad  h.l.;  supra 
40:14;  Gen.  R.  89:2;  Tan.,  Wayésheb  9;  Midrash  Tehillím  105:6. 

41:1  After  two  years,  the  memory  of  Joseph  carne  before  God,  and  it 
was  then  that  Pharaoh  dreamed.  I  Gen.  R.  89:3  f.;  Tan.,  Wa¬ 
yésheb  9;  Midrash  Tehillim  105:6. 

41:8  They  could  not  interpret  Pharaoh’s  dream  because  the  time  had 
arrived  for  Joseph  to  be  released  from  prison;  according  to  God’s 
plan,  the  interpretation  of  Pharaoh’s  dream  had  to  come  from 
before  the  Lord.  |  See  Gen.  R.  89:8;  Tan.,  Miqqé?  3. 

41:1 1  Each  of  the  two  men  had  dreamed  his  own  dream,  and  the  inter¬ 
pretation  of  his  neighbor’s  dream.- 1  (See  supra,  e.g.  40:5,  8,  11.) 

41:16  Joseph  declared  that  except  for  him,  no  person  could  interpret 
dreams.  However,  Pharaoh’s  peace  would  be  restored  from  before 
the  Lord.  |  See  Samaritan  targum  ad  h.l. 

41:36  Joseph  advised  that  the  surplus  food  be  stored  in  a  cave. 

41:43  They  cried  «Abrech»,  i.e.  «this  is  the  father  of  the  king,  great  in 
wisdom  though  tender  in  years».  |  N  and  B  ad  h.l.;  Gen.  R.  90:3; 
R.  Yüdáh,  Sifré  11,  1  (erid),  ed.  Finkelstein,  p.  8  (see  also  H.  in 
J.P.,  p.  69  0- 

41:44  Pharaoh  told  Joseph  that  without  his  consent  no  man  would  ride 
horseback  or  wear  weapons  in  all  Egypt.  |  See  N  ad  1.;  Gen.  R. 
90:4;  however,  perhaps  «kléidarim»  may  mean  simply  «utensils», 
(i.e.,  kelé  yádayim). 

41:45  Pharaoh  called  Joseph  «The  Man  Who  Reveáis  Secrets»  and  gave 


568 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  «UZZIEL  41:47-42:12 


him  Asenath,  whom  Dinah  had  borne  to  Shechem,  her  mistress 
being  the  wife  of  Potiphera,  ruler  of  Tanis.  See  infra,  46:20.  For 
the  genealogy  of  Asenath,  see  PRE  36;  for  etymology  of  Asenath, 
see  Gen.  R.  90:4;  see  N  ad  I. 

41:47  Each  ear  of  corn  made  two  handsfuls  of  grain.  |  R.  Yófránán,  Gen. 
R.  90:5  (see  e.g.  TJ  Pé’áh  3,  17d). 

41:48  The  grain  from  the  surrounding  fields  were  stored  within  the 
cities  in  their  center.  |  So  too  Peshiftá*  ad  h.l.  reads  «hamal  beqa- 
wé»;  see  Gen.  R.  90:5;  Yáshár,  Miqqé§  98B-99A;  see  N  ad  1. 

41:50  Asenath  was  raised  in  the  house  of  Potiphera,  ruler  of  Tanis. 
See  supra  41:45,  infra  46:20  and  notes. 

41:52  Ephraim  was  so  named  because  «he  is  destined  to  strengthen  the 
house  of  Father,  here  in  their  affliction».  Compare  N  ad  h.l. 

41:56  The  famine  extended  throughout  the  world.  N  ad  h.l.;  Philo, 
De  Josepho,  27;  R.  Yüdáh  in  the  ñame  of  Samuel,  TB  Pesáhim 
119A  (contrast  Gen.  R.  90:6). 

41:57  All  of  the  world’s  inhabitants  carne  to  Egypt  to  buy  grain.  |  N  ad 
h.l.;  Philo,  De  Josepho  27;  R.  Yüdáh  in  the  ñame  of  Samuel, 
TB  Pesáhim  1 1 9 A;  (compare  Gen.  R.  90:6  and  Yáshár,  Miqqés 
99A  for  the  famine  spreading  to  Phoenicia,  Arabia  and  Palestine). 

42:1  Jacob  saw  that  grain-dealer=>  were  selling  grain  and  bringing  food 
from  Egypt,  and  he  told  his  sons  not  to  fear  to  go  down  into 
Egypt.  |  (Samaritan  targum  also  renders  identically,  «Lemáh 
tidhalün».) 

42:4  Lest  «death»  (i.e.  ’asón)  overtake  him.  (See  similarly  Mekhiltá>, 
Neziqin  8:58;  see  N  ad  1.) 

42:5  The  brothers  each  took  different  entrances,  lest  the  Evil  Eye  be 
aroused  against  them.  |  Gen.  R.  91:2,6;  Tan.  B.  1,  193-4,5;  Yáshár, 
Miqqés  99B  (so  too  Koran  12:67  f.). 

42:6  Joseph  had  appointed  notaries  at  the  city  gates  to  record  the 
ñames  and  surnames  of  all  who  entered.  Joseph’s  brothers  had 
searched  for  him  in  all  of  the  stations,  palaces  and  hotels  of  ill 
repute.  |  (See  infra  42:9;  Gen.  R.  91:6;  Tan.  B.  1,  194;  Yáshár, 
Miqqé§  99b- 100a  (see  also  RaDaK,  Yóshüa4  2:1,  and  Yanhénü, 
p.  67). 

42:8  In  the  interim,  Joseph’s  beard  had  grown.  |  See  Gen.  R.  91:7; 
TB  Yebámóth  88 A;  TB  Ketübóth  27B,  39B;  Tan.,  Wayigash  5. 

42:9  Joseph  accused  them  of  having  come  to  Egypt  in  order  to  «see 
the  nakedness  of  the  whores  of  the  land».  I  (See  supra  42:6,  42:12); 
Gen.  R.  91:6;  Yáshár,  Miqqé$  100B-101A;  Tan.  B.  1,  194,  203; 
compare  N  ad  h.l. 

42:12  (Same  as  supra  42:9). 


569 


42:23-44: 1 8  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL 

42:23  The  brothers  did  not  know  that  Joseph  was  listening  in  the  lan- 
guage  of  the  sanctuary,  because  Manasseh  was  translating  between 
them.  See  N  and  B  ad  h.l.,  and  ¡nfra  43:16,  44:1;  Gen.  R.  91:8. 

42:24  Joseph  took  Simeón  because  he  had  suggested  that  they  kill  Joseph, 
and  had  lowered  him  into  the  pit.  I  Tan.  Wayigash  4. 

42:27  Levi  opened  his  sack.  I  B  ad  h.l.;  Yáshár,  Miqqés  101B-102A 
(see  also  Zohar  1,  200B). 

42:36  Jacob  accused  them  of  having  fabricated:  they  «said»  that  a  wild 
animal  had  eaten  Joseph,  and  they  «said»  that  the  Egyptian  ruler 
had  bound  Simeón.  (Contrast  B  ad  h.l.;  MHG  1,  640;  ’Aggádath 
Beréshith  72:142.) 

42:37  Reuben  swore  that  Jacob  should  kill  his  two  sons  by  excommu- 
nication  if  Benjamín  was  not  returned  safely  to  him.  '  (See  Gen. 
R.  91:9  for  Jacob  considering  Reuben  foolish  for  offering  the 
childrens’  grandfather  the  option  to  take  their  lives.) 

42:38  Lest  «death»  overtake  him.  !  (See  supra  42:4,  and  Mekhiltá’, 
Neziqin  8:58.) 

43:11  Jacob  gave  the  brothers  nut-butter  too  to  take.  Gen.  R.  91:11. 

43:14  Jacob  said  that  he  had  been  informed  by  the  Holy  Spirit  that  if 
he  had  been  bereaved  over  Joseph,  so  too  would  he  bereaved 
over  Simeón  and  Benjamín.  |  See  B  ad  h.l.  for  Jacob’s  knowing 
of  Joseph’s  being  alive;  see  Gen.  R.  91:1,  91:6;  MHG  1,  632,  635; 
see  also  Philo,  De  Josepho,  32;  Tan.  B.,  Miqqés  7. 

43:16  Joseph  instructed  Manasseh  to  uncover  the  slaughter-house, 
remove  the  sciatic  nerve,  and  prepare  the  food  in  front  of  the 
brothers.  I  (See  TB  Hullin  91  A.) 

43:32  Jews  eat  the  animáis  which  Egyptians  fear. 

43:33  Joseph  seated  his  brothers  in  the  order  of  their  birth,  and  accord- 
ing  to  their  maternal  lineage,  pretending  to  do  so  by  divining  with 
his  silver  goblet.  |  Gen.  R.  92:5;  Tan.,  Wayigash  4.  (See  also  Yalqü( 
Re’übéni,  102.) 

43:34  Benjamin’s  ñve-fold  portion  carne  from  Joseph,  Joseph’s  wife, 
each  of  his  two  children,  and  his  own  portion.  The  brothers  all 
became  drunk,  because  they  had  all  abstained  from  drinking  ever 
since  the  day  that  they  had  become  separated.  i  Gen.  R.  92:5; 
TB  Shabbáth  139A;  Yáshár,  Miqqés  104A-104B:  Tan.,  Wayi¬ 
gash  4;  Midrash  Mishlé  1:14. 

44:1  Manasseh  was  appointed  over  Joseph’s  house.  |  (So  too  supra, 
42:3,  43:16);  for  Manasseh’s  role,  see  Gen.  R.  91:8  and  PRE  34. 

44:13  They  rent  their  garments,  and  the  strength  of  bravery  was  given 
to  them.  (See  Gen.  R.  92:8.) 

44:18  Judah  told  Joseph  that  whereas  previously  he  had  avowed  that  he 


570 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL  44:28-46:10 


feared  the  Lord,  his  deeds  were  now  identical  to  those  of  Pha- 
raoh.  l  See  N  and  B,  Ms.  Oxford  2305  (q.  Targum  Jerushalmi)  for 
complete  dialogue  (see  R.  Yüdáh,  Gen.  R.  93:6;  Tan.  B.,  Wayérá* 
16,  Wayigash  7). 

44:28  Jacob  said  that  one  son  had  gone  forth  from  he,  and  he  had  «said» 
that  he  had  been  killed.  |  (See  42:36  and  43:14);  N  ad  h.l. 

44:29  «...and  death  will  overtake  him.»  |  (See  supra  42:4  and  Samaritan 
ad  h.l.) 

45:4  Joseph  identified  himself  by  his  circumcision.  Gen.  R.  93:11; 
Tan.  B.,  Wayigash  7  (Zóhar,  Lekh  Lekhá  91). 

45:12  Joseph  identified  himself  by  speaking  in  the  language  of  the  sanc- 
tuary.  |  N  ad  h.l.;  Mekhiltá\  Bo>  5;  Lev.  R.  32:5;  Shir.  R.  4:12; 
Tan.  Wayigash  5,  Báláq  16;  Tan.  B.,  Báláq  25. 

45:14  Joseph  wept  on  Benjamin’s  neck  because  the  sanctuary  was  des- 
tined  to  be  built  in  the  territory  of  Benjamín,  and  was  destined  to 
be  destroyed  twice.  Benjamin  wept  because  the  tabernacle  of  Shilo 
was  destined  to  be  built  in  Joseph’s  territory,  and  was  destined  to  be 
destroyed.  R.  "EPázár,  Gen.  R.  93:12;  TB  Megilláh  16B  (also 
Yalqüt  Re’übéni  152). 

45:15  Joseph  wept  over  his  brethren,  for  he  saw  that  they  would  be  ens- 
laved  among  the  nations.  See  supra  45:14  and  notes  (see  also 
Tan.  Wayigash  5  and  Gen.  R.  93:12  for  statement  that  the  exile 
can  be  redeemed  only  through  tears). 

45:19  Again  Pharaoh  told  Joseph  to  tell  his  brothers.  ¡  So  too  Peshiná’ 
ad  h.l.  (see  Sa'adyáh  and  Rashi). 

45:23  Gifts  including  wine  were  sent.  |  See  TB  Megilláh  16B;  see  also 
Yáshár,  Wayigash  109A-109B. 

45:24  Joseph  warned  his  brothers  not  to  argüe  about  the  incident  of 
their  having  sold  him,  lest  other  travellers  become  angry  with 
them.  (Compare  TB  Ta'anith  10B;  PRK  57.) 

45:26  Jacob  did  not  believe  that  Joseph  was  alive.  |  (So  ed.  pr.  Missing  in 
Ms.;  contrast  infra,  46:17,  supra  42:36,  etc.);  N  ad  h.l. 

45:27  The  spirit  of  prophecy  which  had  previously  when  the  brothers 
had  sold  Joseph,  now  returned  to  Jacob.  See  N  ad  h.l.;  PRE  37; 
ARN  30;  see  also  Koran,  12:93  f.  (also  see  MHG  1,  672  and 
Yáshár,  Wayigash  109B-110A). 

45:28  Jacob  recalled  God’s  specific  favors  to  him,  including  his  being 
rescued  from  Laban  and  from  Esau. 

46:3  God  told  Jacob  not  to  be  afraid  of  the  bondage  which  had  been 
decreed  to  Abraham. 

46:10  Simeon’s  son  Zimri  was  the  Zimri  of  Shittim  infamy.  i  TB  San- 
hedrin  82B. 


571 


46: 1 2-47:9  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  '  UZZIEL 

46:12  Shela  and  Zerah  did  not  beget  in  Canaan. 

46: 1 3  The  sons  of  Issachar  were  wise,  and  were  masters  of  reckoning. 
(See  infra  49:14;  MHG  1,  683.) 

46:14  The  sons  of  Zebulon  were  merchants  and  masters  of  transactions, 
providing  for  their  brethren  and  receiving  a  reward  similar  to 
theirs.  |  TB  Kethübóth  11. 

46:17  Serah,  Asher’s  daughter,  was  taken  while  alive  to  the  garden  of 
Edén,  because  she  had  told  Jacob  that  Joseph  was  still  alive.  It 
was  she  who  had  saved  the  inhabitants  of  Abel  from  the  death 
penalty  in  the  days  of  Joab.  |  See  Alphábétót  of  Rabbi  ‘Aqibá’  2, 
28B;  see  also  Yáshár,  Wayigash  110A  for  Serah  entering  paradise 
while  yet  alive;  see  Derekh  ’Eres  Zufá’  i  (end);  (contrast  49:21). 

46:20  Asenath  had  been  raised  in  Potiphera’s  house,  although  she  was 
Dinah’s  daughter.  See  supra  41:45;  PRE  38. 

46:21  Benjamin’s  ten  sons  were  named  for  a  specifíc  facet  of  Joseph. 
Gen.  R.  93:7,  94:8;  Tan.,  Wayigash  4;  Tan.  B.,  206-207;  TB  Sótáh 
36B;  Zóhar  1,  153B-154A. 

46:23  Dan’s  sons  were  sensual  and  numerous.  1  See  Jubilees  44:28  (com¬ 
pare  TB  Baba*  Báthrá’  143 A). 

46:27  Levi’-  daughter  Jochebed  was  born  between  the  walls.  i  R.  Leví 
in  the  ñame  of  R.  Samuel  bar  Nahmán,  Gen.  R.  94:9;  Midrash 
Samuel  32:3;  Ex.  R.  1:19;  TB  Baba’  Báthrá*  I23A;  TB  Sótáh  12A. 

46:28  Judah  was  sent  ahead,  to  point  the  way,  to  conquer  the  Amorites 
of  the  land,  and  to  build  a  sheep-house  in  Goshen.  I  See  B  ad  h.l. 
for  building  the  sheep-fold,  M,  N  and  Gen.  R.  95:2  for  building 
a  house  of  study,  and  a  residence  (Jubilees  44:9  reads  «Lire>óth». 
LXX,  Samaritan  targum  and  Peshittá’  read  «L'hérá'óth»). 

46:29  Jacob’s  life  was  shortened  because  of  his  "having  bowed  to  his 
unrecognized  son  Joseph. 

46:30  Jacob  said  that  even  were  he  to  die,  he  would  die  comforted,  since 
he  would  be  dying  the  death  of  the  righteous,  having  seen  that 
his  son  Joseph  was  still  alive.  I  N  ad  h.l.;  Tan.  B.  1,  209;  B  ad  h.l. 
acc.  to  Ms.  París  1 10. 

47:2  He  selected  five  as  shepherds:  Zebulon,  Dan,  Naphtali,  Gad  and 
Asher.  I  R.  Yóbánán,  TB  Baba’  Qammá’  92A;  see  Sifré  Dt.  354-5; 
see  also  Tósáfoth  to  Baba’  Qammá’  92A  (contrast  Gen.  R.  95:4 
and  notes  of  Albeck,  vol.  3,  p.  1191). 

47:7  Jacob  blessed  Pharaoh  that  the  Nile  might  overflow  and  the 
famine  leave  the  land  during  Pharaoh’s  lifetime.  |  R.  Simeón  bar 
Qorhá’,  Gen.  R.  95:1;  Tan.  B.  4,  39;  MHG  1,  692. 

47:9  Jacob  explains,  «For  in  my  youth  I  fled  from  Esau;  now  in  my 
oíd  age  I  have  been  taken  down  here». 


572 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL  47:21-49:1 


47:21  Joseph  exchanged  the  populations  of  the  cities  and  of  the  rural 
areas,  and  from  one  area  of  the  country  to  another,  so  that  his 
brothers  would  not  be  singled  out  as  «the  wanderers».  |  So  too 
N,  M  ad  1.  and  B  according  to  ed.  Vatican,  Ms.  440;  see  TB  Hullin 
60B;  Tan.  B.,  1,  186  (Samaritan  targum  reports  that  Joseph  enslaved 
the  population). 

47:22  Joseph  rewarded  the  priests  for  their  having  rescued  him  from  the 
death  penalty.  (See  supra  39:14,  39:20;  also  see  Legends,  vol.  5, 
p.  362,  note  340.) 

47:27  Academies  for  study  were  built  in  Egypt.  See  Gen.  R.  95:5  (this 
translation  is  familiar  in  targum,  e.g.  targum  to  Isaiah  58:12, 
Amos  6:3);  see  also  R.  Nehemyáh,  Gen.  R.  95:3;  Tan.  B.,  Wayigash 
12;  Yalqüt  Makiri,  Mishlé  14:14. 

47:29  Jacob  requests  that  Joseph  swear  on  his  circumcision  mark.  See 
M  ad  h.l.;  PRE  39. 

47:30  Joseph  refrained  to  swear  in  this  fashion,  since  he  was  Jacob’s 
son.  |  See  MHG  1,  711;  TB  Pesáhim  51B;  TB  Semáhóth  12A. 

47:31  The  Glory  of  the  Shekhináh  appeared  to  Jacob.  |  M  ad  h.l.;  (see 
infra  49:1;  MHG  1,  712;  Sifré  D.,  31). 

48:8  Jacob  asked  Joseph  who  was  the  mother  of  his  children.  |  M  ad 
h.l.;  see  PR'3,  11B-12A;  MHG  1,  717,  718-720. 

48:9  Joseph  showed  Jacob  the  marriage  document  with  which  he  took 
Asenath,  the  daughter  of  Jacob’s  daughter  Dinah,  to  wife.  I  (See 
supra,  41:45  and  notes);  see  PRE  36,  PRE  38. 

48:16  Jacob  prayed  that  the  ángel  which  God  had  made  available  to 
him  bless  the  lads,  and  that  the  sons  of  Joseph  multiply  as  the 
fish  of  the  sea.  |  N  ad  h.l.  (see  Targum  Sheni,  Esther  3:7;  MHG  1, 
723;  O  ad  h.l.). 

48:20  Jacob  assured  Joseph  that  the  house  of  Israel  would  bless  their 
infants  at  their  circumcision  by  recalling  him,  saying  «May  God 
make  you  as  Ephraim  and  Manasseh».  He  also  told  Joseph  that 
in  the  counting  of  the  tribes,  the  leader  of  Ephraim  would  precede 
the  leader  of  Manasseh.  |  Gen.  R.  97:7;  see  also  PR  3,  12B;  MHG  1: 
717,  722-723;  N  ad  h.l. 

48:22  Jacob  told  Joseph;  «I  give  you  Shechem  as  an  extra  portion, 
which  I  took  from  the  Amontes  when  you  entered  it  and  I  aróse 
and  helped  you  with  my  sword  and  bow».  ¡  Gen.  R.  70:10;  TB 
Baba*  Báthrá’  123A;  Gen.  R.  97:9  (contrast  N,  M  and  B  ad  h.l., 
and  Legends,  vol.  1,  p.  403-411). 

49:1  Jacob  told  his  sons  to  purify  themselves,  and  he  would  reveal  to 
them  hidden  secrets:  the  invisible  future,  the  nature  of  reward 
and  punishment,  an'1  the  Garden  of  Edén.  The  tribes  gathered 


573 


49:3-49:9  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL 


together  as  one.  However,  when  the  Shechinah  appeared,  the 
future  that  the  Messiah  King  was  to  come  —  was  concealed 
from  him.  Therefore  it  was  thát  Jacob  said,  «Come,  I  will  tell 
you  what  will  befall  you  at  the  end  of  days».  I  N,  M  ad  h.l.;  TB 
Pesáhim  56A;  R.  ’Ahá’,  Gen.  R.  98:3,  96:1;  see  also  TB  Sanhe- 
drín  97B. 

49:3  Jacob  told  Reuben  that  he  was  created  of  his  first  stirring  and 
first  semen.  Three  rights  had  been  fitting  for  Reuben,  but  since 
he  had  mixed  up  his  father’s  bed  when  he  mounted  on  it,  it  was 
as  though  he  had  gone  into  a  w.oman  with  whom  his  father  had 
cohabitated.  He  was  therefore  as  a  small  garden  overrun  by 
mighty  torrents.  Therefore,  the  birthright  would  go  to  Joseph, 
the  kingdom  would  go  to  Judah,  and  the  priesthood  would  go 
to  Levi.  But  Reuben  would  be  forgiven.  ¡  N  and  M  to  49:3.4; 
R.  Jüdáh  Halévi  bar  Shaló'm,  Gen.  R.  97:5;  Gen.  R.  98:5,  99:6; 
TB  Baba’  Báthrá*  123A;  TB  Shabbáth  55B;  TB  Yebámóth  76A; 
Tan.  B.  Wayehi  11;  Tan.  Wayehi  9  (see  also  ’Aggádath  Beréshith 
83). 

49:5  The  thoughts  of  Simeón  and  Levi  are  sharp  weapons,  according 
to  Jacob.  So  too  B  ad  h.l.,  according  to  Vatican  Ms.  440,  q. 
Fragment-targum  (see  Samaritan  targum  ad  h.l.  for  «isqemü 
Sheqer»);  see  PRE  38,  «swords»  for  «thoughts»;  see  N  ad  h.l. 

49:6  They  killed  the  king  (i.e.  «’lsh»).  I  So  too  B  ad  h.l.;  see  N  ad  h.l.; 
Tan.  B.  Wayehi  12;  Tan.  Wayehi  10;  compare  Mekhiltá’,  Pe¬ 
sáhim  14:67. 

49:7  «Cursed  was  the  city  Shechem  went  they  went  to  destroy  it  in 
their  fierce  anger.  And  (cursed  be)  their  wrath  against  Joseph,  for 
it  was  mighty.  Were  the  two  to  dwell  together  as  one,  no  king  or 
ruler  could  possibly  withstand  them.  I  will  divide  the  Simeón 
holding  into  two  parts.  One  part  will  be  in  the  holdings  of  the 
sons  of  Judah,  and  one  part  will  be  in  the  midst  of  the  other  tribes. 
And  I  will  disperse  the  tribe  of  Levi  among  all  the  tribes  of  Israel». 
So  too  N,  M  and  B  ad  h.l.;  see  PRE  38. 

49:8  «Judah,  you  confessed  in  the  incident  of  Tamar.  Therefore,  your 
brothers  will  praise  you,  and  will  be  called  after  your  ñame.  Your 
hand  will  exact  vengance  of  your  enemies,  shooting  arrows  at 
them  as  they  retreat  from  you».  |  N  ad  h.l.;  R.  Simeón  bar  Yóhai, 
Gen.  R.  98:6;  Tan.  Wayehi  10;  R.  Tarfón,  Mekhiltá*,  Beshallah 
6:57;  see  B  ad  h.l.,  which  omits  Tamar  incident;  Midrash  Tehillim 
76:2;  TB  'Abódáh  Záráh  25A;  TJ  Sótáh  1,  17c. 

49:9  «Judah,  from  the  killing  of  Joseph  you  removed  yourself,  and 
from  the  judgement  of  Tamar  you  were  saved».  So  too  N  and  B 


574 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL  49:10-49:18 


ad  h.L;  R.  Tarfón,  Mekhiltá*,  Beshallah  6:57;  Gen.  R.  98:12; 
TB  Sótáh  10B;  Tan.  B.,  Wayésheb  17;  compare  supra  38:25. 

49:10  There  will  never  cease  to  be  scribes  among  his  descendants,  teach- 
ing  Torah  until  the  Messiah  king  —  the  youngest  of  his  sons 
comes.  And  the  nations  of  the  world  will  be  subservient  to  the 
Messiah.  See  N  ad  h.L;  Gen.  R.  99:10;  ibn  Ezra  ad  h.L;  O  to 
Dt.  28:57;  Sifré  D.,  352;  TB  Zebáhim  54B;  see  also  TB  Sanhedrin 
98B;  TB  Pesáhim  118B;  (Yalqüt  Tehillim  R.  521;  Yalqüt  Isaiah 
R.  288). 

49:11  «How  handsome  is  the  Messiah,  who  is  destined  to  arise  from  the 
house  of  Judah.  He  does  battle,  killing  kings  and  their  regents. 
The  mountains  are  red  with  the  blood  of  the  slain;  his  clothing 
drips  with  blood  like  the  pressing  of  grapes».  So  too  N  and  B 
ad  h.L  (see  also  Tan.  Wayehi  10;  MHG  1,  739);  Apocalypse  19, 
11-16  (compare  McNamara,  op .  cit.,  p.  230-233). 

49:12  The  Messiah’s  eyes  are  beautiful,  and  too  puré  to  look  upon 
incest,  and  the  killing  of  the  innocent.  His  mouth  is  too  puré  to 
eat  what  is  stolen  or  persecuted.  So  too  N,  and  B  acc.  to  Vatican 
Ms.  440;  see  supra  49:1 1);  Apocalypse  19,  12  (compare  McNamara, 
op.  cit.,  p.  230-233). 

49:13  Zebulon  will  rule  ports,  and  will  conquer  islands  and  provinces 
with  boats.  See  N  and  O  ad  h.L;  Gen.  R.  98:11;  see  also  Tan. 
Wayehi  11;  Lev.  R.  25:2. 

49:14  Issachar  is  devoted  to  Torah:  a  strong  tribe,  knowing  how  to 
reckon  time  properly.  See  Gen.  R.  98:12,  99:10  (note:  Tiberias 
was  the  seat  of  Amoraic  learning);  see  also  TB  Sanhedrin  4:4; 
Tan.,  Ná'só*  4;  Tan.  B.,  Bamidbár  13;  Dt.  R.  13:17  (see  Legends, 
vol.  5,  p.  368). 

49:15  Issachar  saw  that  the  security  of  the  world  to  come  is  goodly,  and 
that  the  portion  of  the  land  of  Israel  is  pleasant.  He  therefore 
decided  to  labor  in  Torah;  his  brothers  would  bring  him  pre- 
sents.  N  and  B  ad  h.L;  R.  Yóhánán,  Gen.  R.  97:13,  99:9;  Lev. 
R.  25:2;  see  also  ’Abóth  6:3  and  TB  Berákhóth  5:1. 

49:16  A  judge  will  arise  from  Dan,  and  will  be  listened  to  by  all  of  the 
tribes.  N  ad  h.L  (Is  this  Samson?);  see  Shitáh  Hadásháh  1 1  for 
the  Messiah  being  a  Danite  on  his  maternal  side;  Irenaeus,  5:30 
and  Hippolytus,  De  Consum.  Mundi  19  have  the  Anti-Christ  as 
being  of  Danite  origin  (see  further  Legends,  vol.  7,  Index  s.v. 
«Dan».). 

49:17  Samson  ben  Manoah  will  arise  of  Dan.  TB  Sótáh  9B;  Ex.  R. 
50:4;  see  O,  N  and  B  ad  h.L;  also  see  Gen.  R.  98:14. 

49:18  When  Jacob  saw  Gideon  ben  Joash  and  Samson  ben  Manoah,  he 


575 


49: 19-49:26  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  'UZZIEL 

said:  «Not  to  the  deliverance  of  Samson  or  of  Gideon  do  I  look, 
for  their  deliverances  are  of  the  hour.  Rather,  I  await  Your  deli¬ 
verance,  for  it  is  an  eternal  one».  See  Gen.  R.  98:20;  compare 
Gen.  R.  99:12  for  his  awaiting  ’Eliyyáh  of  Gad  who  will  appear 
the  end  of  time;  compare  N,  M  and  B  ad  h.l.  for  «Messiah  son  of 
David»;  see  Tan.,  Wayehi  12;  see  McNamara,  op.  cit.,  p.  243  s. 

49:19  Gad  will  cross  the  Arnon  armed,  will  capture  the  pillars  of  the 
land,  and  will  retumed  armed,  with  much  property.  Gad  will 
succeed  in  dwelling  beyond  the  Jordán.  |  (N  and  B  ad  h.l.);  Gen. 
R.  98:21. 

49:20  Asher  abounds  in  luxury,  for  which  he  will  praise  and  thank  the 
Master  of  the  World.  I  See  N  ad  I.  and  Gen.  R.  99:13. 

49:21  Naphtali  is  a  messenger  of  good  tidings,  for  he  announced  that 
Joseph  was  still  alive,  and  brought  back  from  Egypt  the  deed  to 
the  Double  Cave  in  which  Esau  had  no  portion.  Also,  he  praised 
best  in  the  tents  of  Israel.  See  N  ad  h.l.;  Gen.  R.  98:22;  see  Pes- 
hittá’  and  B  ad  h.l.,  TB  Só(ah  13A  and  MHG  1,  746-7  for  the 
swift  Naphtali;  see  Gen.  R.  98:22  for  Deborah  singing;  see  PRE  39. 

49:22  Joseph  won,  for  he  conquered  his  evil  inclination  with  his  master’s 
wife  and  with  his  brothers.  He  is  as  a  vine  beside  a  pool,  sending 
forth  roots  that  break  the  rocks,  and  branches  which  conquer  all 
of  the  trees  in  the  forest.  Thus  did  Joseph  conquer  the  magicians  of 
Egypt.  Then,  when  all  would  bow  before  Joseph,  the  girls  would 
toss  golden  trinkets  in  front  of  him,  in  order  to  entice  him  to  look 
up.  But  Joseph  resisted,  in  order  not  to  become  guilty  on  the  Great 
Day  of  Judgement.  |  See  N,  M  and  B  ad  h.l.;  PRE  39;  see  also 
Dt.  R„  14:6;  Tan.  B„  Ná^ó*  34. 

49:23  The  magicians  were  jealous,  and  accused  Joseph  before  Pharaoh, 
speaking  «the  triple  tongue»,  which  is  as  hard  as  arrows.  |  N  ad 
h.l.;  Gen.  R.  98:23;  TJ  Pé’ah  1,  17a  (see  also  TB  ’Arákhin  15B; 
Zóhar  2,  30a;  Tan.  B.,  tfuqqath  8;  Lev.  R.  26:2;  Num.  R.  19:2; 
Dt.  R.  5:10). 

49:24  Joseph  retumed  his  organ  to  normal,  in  order  not  to  cohabitate 
with  his  master’s  wife.  He  «strengthened  his  hand»  against  the 
evil  urge,  conquering  it  through  the  firm  teaching  of  Jacob.  Joseph 
thereby  became  worthy  of  becoming  a  «philanthropist»,  and  of 
being  recorded  among  the  ñames  on  the  stones  of  Israel.  |  See 
PRE  39;  see  4  Mace.  2:2  f.  for  Joseph  as  the  personification  of  the 
sexual  temperance  ideal  (compare  O,  N  and  B  ad  h.l.). 

49:25  Jacob  blessed  the  mother  who  bore  Joseph.  |  Luke  11,  27  (McNa¬ 
mara,  op.  cit.,  p.  131-133);  R.  Isaac,  Gen.  R.  98:20. 

49:26  «May  the  blessings  of  Abraham,  Isaac  and  Jacob,  which  were 


576 


THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  ‘UZZIEL  49:27-50:19 


envied  by  the  princes  of  the  world  Ishmael  and  Esau  and  all  the 
sons  of  Keturah,  be  gathered  and  form  a  crown  for  Joseph,  who 
though  master  of  Egypt,  was  concerned  for  his  brothers’  honor». 
See  N,  M  and  O  ad  h.l.  and  Yanfoénü  p.  75;  see  also  TB  R’ósh 
Hashánah  11  A,  PRE  48  for  these  accumulated  blessings  reducing 
the  length  of  the  bondage. 

49:27  The  Shekhinah  would  dwell  in  the  land  of  Benjamin.  |  See  N  and 
B  adh.l.,  A  and  B  infra,  Dt.  33:12;  Gen.  R.  99:3;  Midrash  Tannaim, 
p.  216;  Mekhiltá’,  Beshallah  6:18  f.;  see  also  TB  Yóma’  12A; 
TB  Megilláh  26A;  ARN  35.  (Contrast  Testaments,  Benjamín  11; 
Hippolytus,  Gen.  49:27,  where  the  wolf  refers  to  Paul). 

49:28  The  tribes  are  twelve  in  number,  but  one  in  righteousness.  1  ’El'ázár 
ben  ’Ahwí,  Sifré,  Wa’ethanan  31. 

50:1  Jacob  rested  on  a  luxurious  couch,  around  which  the  brave  men  of 
Israel  and  of  Esau  gathered.  Judah,  the  bravest  of  all,  suggested 
erecting  a  huge  tree,  because  from  Jacob  there  carne  twelve  tribes, 
and  there  would  come  kings,  rulers,  priests  and  levites  making 
music,  according  to  their  classes.  |  N  and  M  ad  h.l. 

50:3  The  Egyptians  mourned  because  they  realized  that  due  to  Jacob’s 
merit,  the  lenght  of  the  famine  was  reduced  from  forty-two  years 
to  only  two  years.  See  Gen.  R.  89:11;  Zóhar  1,  294. 

50: 1 1  The  Canaanites  loosened  their  belts  as  a  sign  of  mourning  for 
Jacob  at  Atad,  and  they  clapped  their  hands  in  grief.  |  See  TJ 
Sótah  1,  17b;  Tan.  B.  1,  222;  Tan.  Wayefcñ  17. 

50:13  Evil  Esau  carne  from  Gebala  to  Hebron  with  many  legions,  to 
prevent  the  burial  of  Jacob.  Naphtali  then  ran  to  Egypt  and  re- 
turned  the  same  day  with  the  document  that  Esau  wrote  to  his 
brother  Jacob  concerning  the  inheritance  of  the  Double  Cave. 
He  signalled  to  Hushim  the  son  of  Dan,  who  cut  off  Esau’s  head, 
which  rolled  into  the  cave,  and  into  Isaac’s  embrace.  The  sons 
of  Esau  buried  Esau’s  body  in  the  cave  of  the  Double  Field.  i 
See  TB  Sótáh  13A;  PRE  39. 

50:15  The  brothers  feared  Joseph  because  he  no  longer  ate  with  them.  | 
Gen.  R.  100:8;  Tan.  Wayehi  17. 

50:16  The  brothers  ordered  Bilhah  to  bring  a  message  to  Joseph.  |  So 
too  N,  M  and  B  ad  h.l.  (Contrast  Testaments,  Joseph  1:10-11, 
17,  18,  20  and  Jubilees  34:16  for  Bilhah  having  died  in  Canaan. 
See  other  views  q.  Legends,  vol.  2,  p.  167.) 

50:19  Joseph  told  his  brothers  that  he  would  not  repay  their  evil  with 
evil,  but  with  good,  since  he  fears  and  humbles  himself  before 
the  Lord.  I  (Similarly  N  and  B  ad  h.l.:  «Because  all  is  revealed 
before  the  Lord».) 


577 


50:20-50:26  THE  AGGADAH  IN  TARGUM  JONATHAN  BEN  'UZZIEL 

50:20  Joseph  explained  to  his  brothers  that  he  did  not  eat  with  them 
any  longer  because  during  his  father’s  lifetime  he  had  sat  at  their 
head  because  of  his  father’s  insistance.  Now  that  his  father  was 
dead  he  no  longer  accepted,  in  order  that  he  might  be  deserving 
of  rescuing  them,  to  save  many  of  the  house  of  Israel.  |  Gen.  R. 
100:8;  Tan.  Wayehi  17  (Yanhénü,  p.  75). 

50:23  His  great  grandchildren  were  circumcised  by  Joseph.  ]  So  too  B; 
(Samaritan  targum  reads  «in  the  days  of  Joseph»), 

50:25  Joseph  had  his  brothers  swear  to  tell  their  sons  not  to  leave  Egypt 
until  the  two  emancipators  would  come  and  say:  «The  Lord  has 
surely  remembered  you».  PRE  48;  infra,  Ex.  13:17;  MHG  1, 
769-770  (see  also  Ex.  R.  20:11;  Shir  R.  1:7;  Séfer  HaYáshár,  ed. 
L.  Goldschmidt,  Berlin  1923,  p.  256  f.). 

50:26  joseph  was  embalmed;  they  put  a  wreath  on  him,  placed  him  in  a 
casket,  and  deposited  him  in  the  Nile.  |  Tóseftá’,  Sótáh  4:7,8; 
Shir  R.  1:7;  Dt.  R.  11:7;  Ex.  R.  20:19;  TB  Sótáh  13A;  Mekhiltá\ 
Beshallah  1:80  (see  also  H.  in  J.P.,  p.  137,  note  87,  and  Legends 
5,  p.  376;  vol.  2,  p.  181  f.). 


/  ñtM .  ' 

i  Mm  \ 


f 


rí>no^ 


578 


INDICE 


Páginas 

Siglas .  7* 

Algunas  abreviaturas .  8* 

Introducción .  9* 

I.  Revaloración  del  TargPal  en  general  y  del  Neofiti  1  en  particular  .  13* 

II.  Valoración  de  copia  y  texto  de  Neofiti  1  según  D.  Rieder .  18* 

III.  Valoración  de  las  glosas  de  Neofiti  1 .  23* 

IV.  Neofiti  1  y  el  Meturgeman  de  Elias  Levita .  25* 

V.  Reseña  del  libro  de  G.  Vermés,  Scripture  and  Tradition,  por  J.  Heine- 

mann,  y  método  de  datar  la  haggadá  targúmica .  30* 

VI.  La  datación  del  TargPal:  Ps  Dt  33.11 .  39* 

VIL  La  datación  del  TargPal:  Neofiti  1  Ex  22,4 .  41* 

VIII.  La  datación  del  TargPal:  Neofiti  y  la  vocación  de  Abraham  ....  44* 

IX.  La  datación  del  TargPal:  La  Sekiná  de  Yahweh .  49* 

X.  La  datación  del  TargPal:  la  haggadá  acerca  del  maná .  56* 

XI.  La  lengua  de  Neofiti  I .  63* 

XII.  La  traducción  del  TargPal .  70* 

XIII.  Neofiti  1  de  Éxodo .  72* 

Texto  y  versión  castellana .  1 

Anexo  I:  Traducción  francesa .  277 

Anexo  II:  Traducción  inglesa .  405 

Anexo  III:  The  Aggadah  in  Targum  ben  ‘Uzziel  and  Neofiti  I  to  Génesis:  Pa- 

rallels  References  by  Etan  B.  Levine .  537 

Índice .  579 


579